
CBAM (mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2) obejmuje towary z Turcji (Türkiye) o wartości 10,83 mld euro: tyle wyniósł w 2025 r. przywóz do Unii Europejskiej towarów o kodach z załącznika I. Turcja zajmuje tym samym drugie miejsce według wartości, po Chinach, i pierwsze według masy (Eurostat, Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.). W fazie pilotażowej tureckiego systemu handlu uprawnieniami na lata 2026 i 2027 producenci nie uiszczają opłaty emisyjnej, która pozwalałaby zmniejszyć liczbę certyfikatów CBAM, dlatego importer w UE nie korzysta ze zmniejszenia na podstawie art. 9.
Na wartościach domyślnych CBAM kosztuje 99,70 euro na tonę półproduktów ze stali z Turcji (kod CN 7207 11 14) przywiezionych w 2026 r. i 76,94 euro na tonę szarego cementu portlandzkiego, przy oficjalnej cenie certyfikatu CBAM z III kwartału 2026 r. (82,32 euro).
Turcja jest największym spoza UE dostawcą cementu i klinkieru oraz drugim dostawcą wyrobów z żeliwa i stali.
Poniżej omawiamy skalę przywozu z Turcji, koszt na tonę w czterech sektorach, brak tureckich wartości domyślnych dla cementu, stan tureckiego systemu handlu uprawnieniami i spór o unię celną. Opisujemy też kroki, które importer w Polsce musi podjąć w PUESC, w zgłoszeniu celnym i w umowach z tureckimi dostawcami. Stan prawny na 13 listopada 2026 r.
Jak duży jest przywóz towarów objętych CBAM z Turcji do UE?
UE przywiozła w 2025 r. z Turcji towary objęte CBAM o wartości 10,83 mld euro, czyli 9,7% wartości przywozu tych towarów spoza UE. Większym krajem pochodzenia były tylko Chiny (17,09 mld euro).
Według masy Turcja zajęła pierwsze miejsce: 14,81 mln t bez energii elektrycznej, czyli 12,4%. W 2023 r. wartość wyniosła 9,62 mld euro, w 2024 r. 10,16 mld euro (Eurostat, przywóz UE27 towarów z załącznika I według kraju pochodzenia, Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.).
Są to dane statystyki handlu, a nie deklaracje CBAM. Obejmują każdą przesyłkę, także przywozy poniżej progu 50 ton i towary objęte procedurami celnymi, do których CBAM się nie stosuje; wartość jest wartością statystyczną na granicy UE. Poniższa tabela zestawia dane za 2025 r. według sektorów.
| Towary objęte CBAM z Turcji, 2025 r. | Ilość | Wartość, EUR | Udział w przywozie spoza UE (ilość) | Miejsce według ilości |
|---|---|---|---|---|
| Wyroby z żeliwa i stali z działów 72 i 73 | 7,43 mln t | 7,18 mld | 12,9% | 2., po Chinach |
| w tym wyroby gotowe z działu 72 | 5,15 mln t | 3,38 mld | 16,3% | 1. |
| w tym artykuły ze stali z działu 73 | 1,99 mln t | 3,52 mld | 19,8% | 2., po Chinach |
| Aluminium | 684 tys. t | 2,84 mld | 7,5% | 3., po Norwegii i Islandii |
| Cement i klinkier | 6,12 mln t | 436,6 mln | 43,0% | 1. |
| Nawozy | 573 tys. t | 225,0 mln | 2,9% | 9. |
| Energia elektryczna | 1,33 TWh | 154,5 mln | 1,5% | 9. |
Źródło: Eurostat, Comext DS-045409, przywóz UE27 z Turcji, kody z załącznika I, 2025 r., dane pobrane 12 października 2026 r. Norwegia i Islandia to kraje pochodzenia wyłączone na podstawie załącznika III.
Przywóz szybko rośnie: tureckich wyrobów z żeliwa i stali UE sprowadziła 4,56 mln t w 2023 r., 6,33 mln t w 2024 r. i 7,43 mln t w 2025 r., a cementu i klinkieru odpowiednio 3,32 mln t, 4,43 mln t i 6,12 mln t.
Ile z tego trafia do Polski?
Dane, którymi dysponuje cbamguide.com, nie rozbijają polskiego przywozu na kraje pochodzenia, dlatego nie można z nich ustalić udziału Turcji w przywozie do Polski. Wiadomo tylko, że w Polsce zgłoszono w 2025 r. przywóz spoza UE towarów objętych CBAM (kody z załącznika I) o wartości 6,81 mld euro, co stanowi 6,1% przywozu całej UE i daje Polsce 7. miejsce wśród państw członkowskich (Eurostat, przywóz do UE towarów objętych CBAM zgłoszony w Polsce, 2025, Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.; udział i miejsce obliczyło cbamguide.com).
Kwota ta obejmuje także towary pochodzące ze Szwajcarii, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu, wyłączone z CBAM (załącznik III). Państwo zgłoszenia to państwo, w którym dokonano odprawy, a niekoniecznie państwo siedziby upoważnionego zgłaszającego CBAM. Właściwe organy, kody celne i inne szczegóły krajowe opisuje strona Polska i CBAM.

Wersja tekstowa tej infografiki
- 10,83 mld euro: Przywóz do UE towarów objętych CBAM z Turcji, 2025 r. (14,81 mln t. Statystyka handlu, nie deklaracje CBAM)
- 2. miejsce: wśród krajów pochodzenia spoza UE według wartości (1. miejsce według ilości)
Co UE sprowadza najczęściej z Turcji
- Klinkier cementowy, 2523 10 00: 3249
- Szary cement portlandzki, 2523 29 00: 2405
- Wyroby płaskie walcowane na gorąco, 7208: 2101
- Rury spawane, 7306: 802
- Wyroby płaskie powlekane, 7210: 682
Tys. ton w 2025 r., według kodów CN. Towar z przykładu obliczenia poniżej (kody CN 7213 i 7214 20 00) nie należy do pięciu największych pozycji: 1 049 tys. t w kodach CN 7213 i 7214.
Ile kosztuje tona w 2026 r.
Walcówka i pręty, kody CN 7213 i 7214 20 00 (Przywóz z Turcji w 2026 r., na wartości domyślnej. Wartości w t CO₂e na tonę)
- Wartość domyślna, tabela Turcji: 2,310
- Z narzutem 10% na 2026 r.: 2,541
- Minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień (97,5% × wskaźnik CBAM 1,364): −1,3299
- Certyfikaty na tonę: 1,2111
Koszt tony przy cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro): 99,70 €
Dawny skrót, 2,5% emisji brutto, daje 5,23 euro. To błąd: odliczenie kończy się na wskaźniku CBAM, a wszystko powyżej niego płaci się w całości.
Brak wartości Turcji dla szarego klinkieru (kod CN 2523 10 00) i szarego cementu portlandzkiego (kod CN 2523 29 00). Tabela Turcji w załączniku I ich nie podaje, więc stosuje się wartości dla pozycji „Inne państwa i terytoria”: 74,22 euro za tonę szarego klinkieru i 76,94 euro za tonę szarego cementu portlandzkiego w 2026 r.
Bez zmniejszenia. Pilotaż tureckiego ETS na lata 2026 i 2027 przydziela 100% uprawnień bezpłatnie, więc w praktyce nie uiszcza się opłaty emisyjnej, o którą można by zmniejszyć liczbę certyfikatów na podstawie art. 9 (stan na 23 października 2026 r.).
Ile wynosi koszt CBAM na tonę towaru z Turcji w 2026 r.?
Na wartościach domyślnych importer płaci w 2026 r. od 39,73 euro (aluminium nieobrobione plastycznie) do 99,70 euro (pręty i półprodukty ze stali) za tonę towaru z Turcji. Podstawą obliczenia jest oficjalna cena certyfikatu CBAM z III kwartału 2026 r., opublikowana 5 października 2026 r.: 82,32 euro za tonę ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e).
W żadnej pozycji tabeli nie uwzględniono zmniejszenia z art. 9, ponieważ w Turcji nie uiszcza się opłaty emisyjnej.
Liczba certyfikatów na tonę to specyficzne emisje wbudowane minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień (współczynnik CBAM × jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący × wskaźnik CBAM), nie mniej niż zero (art. 31 rozporządzenia (UE) 2023/956; rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2620). Tabela obejmuje cztery towary, po jednym z każdego sektora.
| Towar (kod CN) | Wartość domyślna (t CO₂e/t) | Z narzutem 2026 | Wskaźnik CBAM | Certyfikaty na tonę, 2026 | Koszt na tonę 2026, EUR | Koszt na tonę 2030, EUR |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Szary cement portlandzki (2523 29 00) | 1,440 („Inne państwa i terytoria”; w tabeli Turcji kreska) | 1,584 | 0,666 | 0,93465 | 76,94 | 125,87 |
| Pręty (7213 i 7214 20 00) oraz półprodukty (7207 11 14) | 2,310 | 2,541 | 1,364 | 1,2111 | 99,70 | 189,38 |
| Aluminium nieobrobione plastycznie (7601) | 1,700 | 1,870 | 1,423 | 0,482575 | 39,73 | 121,60 |
| Mocznik (3102 10 19) | 1,510 | 1,5251 | 0,902 | 0,64565 | 53,15 | 87,31 |
Wartości domyślne: załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621, sprostowany rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2026/1740, emisje całkowite, tabela Turcji, chyba że zaznaczono inaczej. Narzut (mark-up): 10% w 2026 r. i 30% w 2030 r.; dla mocznika 1% w każdym roku. Wskaźniki CBAM: rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2620, załącznik, pkt 5.3, kolumna B, dla ścieżki wielkopiecowej (stal) i pierwotnej (aluminium) wskazanej w wierszach Turcji. Współczynnik CBAM 97,5% w 2026 r. i 51,5% w 2030 r.; jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący 100%. W kolumnie 2030 przyjęto stałą cenę i stały wskaźnik; dla towarów przywożonych od 2027 r. przewidziano zaktualizowane wskaźniki. Obliczenia: formuła prawna stosowana przez kalkulator CBAM serwisu, 13 listopada 2026 r.
Sprawdzony przykład obliczenia krok po kroku: półprodukty ze stali niestopowej z Turcji, kod CN 7207 11 14, przywiezione w 2026 r., na wartościach domyślnych: 2,310 × 1,10 = 2,541 t CO2e na tonę; dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień 0,975 × 1,364 = 1,3299; zatem 1,2111 certyfikatu na tonę, czyli 99,70 euro za tonę przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro). Dla 1 000 ton daje to 1 211,1 certyfikatu i 99 697,75 euro.
Dlaczego po 2026 r. koszt CBAM będzie rósł?
Współczynnik CBAM określa, jaka część przydziału bezpłatnych uprawnień jeszcze pozostaje: 97,5% w 2026 r., 95% w 2027 r., 51,5% w 2030 r., a od 2034 r. zero (art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE). Przez ten współczynnik mnoży się wskaźnik CBAM, a nie emisje wbudowane. Tylko w przypadku towaru, którego emisje są równe wskaźnikowi, importer płaci w 2026 r. za niewielką część emisji; każdą tonę CO2e ponad wskaźnik, łącznie z całym narzutem, rozlicza się po pełnej cenie certyfikatu.
Dostosowanie maleje z roku na rok, a emisje wbudowane w tonie stali lub cementu nie zmieniają się, dopóki zakład nie przeprowadzi dekarbonizacji. Przy stałej cenie 82,32 euro i narzucie 30% ta sama tona półproduktów stalowych z Turcji będzie od 2034 r. kosztować 247,21 euro, a tona szarego cementu portlandzkiego 154,10 euro. Własne wolumeny można przeliczyć w kalkulatorze CBAM, który stosuje tę samą metodę i oficjalne tabele.
Stal: Turcja drugim dostawcą UE, wartość domyślna dla ścieżki wielkopiecowej
Turcja dostarczyła do UE w 2025 r. 7,43 mln t wyrobów z żeliwa i stali z działów 72 i 73 o wartości 7,18 mld euro, ustępując tylko Chinom, a w wyrobach gotowych z działu 72 zajęła pierwsze miejsce (Eurostat, Comext, dane pobrane 12 października 2026 r.).
Turecka produkcja stali opiera się zarówno na ścieżce wielki piec i konwertor tlenowy (BF-BOF), jak i na piecach łukowych zasilanych złomem (EAF).
Według orientacyjnych danych przyjętych na tej stronie tona stali BF-BOF to około 2,0 t CO2, a tona stali EAF ze złomu około 0,5 t CO2. Jest to przybliżona emisyjność poszczególnych ścieżek, a nie wartości domyślne.
Ryzyko związane z wartościami domyślnymi dotyczy więc przede wszystkim hut z piecami łukowymi. Tabela Turcji w załączniku I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621, sprostowanym rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2026/1740, podaje dla walcówki (kod CN 7213), prętów żebrowanych (kod CN 7214 20 00) i półproduktów (kod CN 7207 11 14) 2,310 t CO2e na tonę, dla ścieżki wielkopiecowej i przed doliczeniem narzutu.
Odejmuje się zatem wskaźnik dla ścieżki BF/BOF, nawet jeżeli huta dostawcy pracuje na piecu łukowym.
Huta, której emisje rzeczywiste wynoszą około 0,5 t CO2e na tonę, emituje o około 2,0 t CO2e mniej, niż wynosi wartość domyślna z narzutem.
Oszczędność odpowiada tej różnicy wycenionej po cenie certyfikatu i skorygowanej o inną podstawę wskaźnika stosowaną przy emisjach rzeczywistych (związany z procesem wskaźnik CBAM z kolumny A powiększony o dostosowanie wbudowane w prekursorach). W przypadku stali liczą się tylko emisje bezpośrednie, ponieważ stal jest wymieniona w załączniku II. Szczegóły dotyczące sektora opisuje strona CBAM dla stali.
Cement: brak danych dla Turcji i najwyższe ryzyko związane z wartościami domyślnymi
Na wartościach domyślnych koszt CBAM w 2026 r. za tonę tureckiego szarego klinkieru przewyższa średnią wartość, po jakiej UE sprowadzała ten klinkier w 2025 r.
W tabeli Turcji w załączniku I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621 przy szarym klinkierze i szarym cemencie portlandzkim widnieje kreska, dlatego stosuje się wartości dla pozycji „Inne państwa i terytoria”: 1,440 t CO2e na tonę dla szarego cementu portlandzkiego (1,360 bezpośrednich, 0,080 pośrednich), czyli 1,584 z narzutem 10%, oraz 1,410 dla szarego klinkieru, czyli 1,551 z narzutem.
Na tonę szarego klinkieru potrzeba w 2026 r. 0,90165 certyfikatu (1,551 minus dostosowanie 0,975 × wskaźnik 0,666), co przy cenie 82,32 euro daje 74,22 euro.
Türkçimento, związek tureckich producentów cementu, podaje dla klinkieru swoich członków około 0,88 t CO2 na tonę, czyli o 0,671 t CO2e mniej niż wartość domyślna z narzutem. Różnica ta jest warta około 55 euro na tonę.
UE sprowadziła w 2025 r. z Turcji 3,25 mln t klinkieru po średnio około 56 euro za tonę i 2,40 mln t cementu portlandzkiego innego niż biały (kod CN 2523 29 00) po około 78 euro za tonę.
Są to wartości statystyczne na granicy podzielone przez masę netto; obliczyło je cbamguide.com na podstawie danych Comext pobranych 12 października 2026 r. Koszt 74,22 euro przewyższa wartość klinkieru, a 76,94 euro jest niemal równe wartości cementu: to realne zagrożenie dla dostępu do rynku, a nie formalność.
Türkçimento w oświadczeniu przytoczonym przez ZKG Cement Lime Gypsum (wydanie 3/2026) ostrzega, że CBAM w obecnym kształcie może stać się pozataryfową barierą w handlu.
Według wyliczeń związku wartości domyślne podnoszą koszt emisji na tonę klinkieru z około 20 euro do około 80 euro. Związek domaga się realistycznych wartości domyślnych i terminowego zapewnienia zdolności weryfikacyjnych. Wartość 0,88 pochodzi od samego związku.
W sektorze cementu CBAM wycenia emisje bezpośrednie i pośrednie (cement nie jest wymieniony w załączniku II rozporządzenia (UE) 2023/956). Narzut rośnie z roku na rok: dla szarego cementu portlandzkiego przy wartości „Inne państwa i terytoria” daje to 1,584 t CO2e w 2026 r., 1,728 w 2027 r. i 1,872 od 2028 r.
Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1740, stosowane od 1 stycznia 2026 r., usunęło z załącznika kolumny z narzutem, dlatego w tabelach widnieje wartość 1,440, a narzut dolicza rejestr CBAM.
Dla polskich importerów tureckiego klinkieru ważny jest komunikat PUESC z 19 października 2026 r.: rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1740 ma zastosowanie z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r., dlatego importerzy powinni przejrzeć zgłoszenia celne złożone od tej daty, w razie potrzeby wystąpić o ich sprostowanie i stosować nowe kody TARIC, m.in. 2523 10 00 90 (inny klinkier, w tym szary). Szczegóły sektora opisuje strona CBAM dla cementu.
Aluminium i nawozy: mniejsze ilości, również bez opłaty emisyjnej
Przywóz aluminium z Turcji wyniósł w 2025 r. 684 tys. t o wartości 2,84 mld euro, co daje trzecie miejsce według ilości, po wyłączonych z CBAM Norwegii i Islandii (Eurostat, Comext).
Dla aluminium nieobrobionego plastycznie (pozycja CN 7601) tabela Turcji podaje 1,700 t CO2e na tonę dla ścieżki pierwotnej (K), przy wskaźniku CBAM 1,423. Liczą się tylko emisje bezpośrednie, w tym PFC z elektrolizy. W 2026 r. daje to 0,482575 certyfikatu i 39,73 euro na tonę; szczegóły na stronie CBAM dla aluminium.
Przywóz nawozów z Turcji to 573 tys. t o wartości 225,0 mln euro i 9. miejsce według ilości. Dla mocznika (kod CN 3102 10 19) wartość domyślna wynosi 1,510 t CO2e na tonę, a narzut dla nawozów tylko 1% w każdym roku, więc w 2026 r.
CBAM kosztuje 53,15 euro na tonę. Spośród czterech omawianych sektorów emisje pośrednie liczą się tylko w cemencie i nawozach.
Czy turecki system handlu uprawnieniami zmniejsza liczbę certyfikatów CBAM?
Nie. Faza pilotażowa tureckiego systemu handlu uprawnieniami na lata 2026 i 2027 przewiduje przydział bezpłatny 100% uprawnień (decyzje z 3 września i 1 października 2026 r.), więc tureccy producenci nie uiszczają opłaty emisyjnej, o którą importer mógłby zmniejszyć liczbę certyfikatów na podstawie art. 9 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/956.
Art. 9 ust. 1 pozwala zmniejszyć liczbę certyfikatów tylko o opłatę emisyjną faktycznie uiszczoną w państwie trzecim, po uwzględnieniu rabatów i innych rekompensat.
Ustawę o klimacie nr 7552 Turcja uchwaliła 9 lipca 2025 r. Rozporządzenie o tureckim systemie handlu uprawnieniami opublikowano 27 sierpnia 2026 r. w tureckim dzienniku urzędowym nr 33353; weszło ono w życie z dniem publikacji.
Obejmuje instalacje emitujące ponad 50 000 t CO2e rocznie, przewiduje przydział bezpłatny na wniosek składany w ciągu 30 dni od publikacji krajowego planu rozdziału, a określenie zakresu, czasu trwania i zasad fazy pilotażowej pozostawia Radzie Rynku Emisji.
Kolejne etapy wdrażania tureckiego systemu według komunikatów International Carbon Action Partnership (ICAP) z 8 września i 5 października 2026 r.:
- 3 września 2026 r.: Rada Rynku Emisji ustaliła fazę pilotażową na lata 2026 i 2027 dla pięciu sektorów (wytwarzanie energii elektrycznej, cement, żeliwo i stal, aluminium, nawozy), wyłącznie z obowiązkiem raportowania w 2026 r. i przydziałem bezpłatnym 100%.
- 1 października 2026 r.: przepisy wykonawcze ustaliły, że uprawnienia za emisje z 2027 r. umarza się do ostatniego dnia roboczego listopada 2028 r., ponownie przy przydziale bezpłatnym 100%.
- Termin rzeczywistej opłaty: nieznany. Budowę tureckiego systemu uważa się za obronną odpowiedź na CBAM, ale nie wiadomo, od kiedy powstanie w nim opłata emisyjna, o którą importer mógłby zmniejszyć liczbę certyfikatów.
Żadna opłata emisyjna państwa trzeciego nie została uznana na podstawie art. 9, a rozporządzenie wykonawcze o opłatach uiszczanych w państwach trzecich (projekt z 13 maja 2026 r., konsultacje zakończone 10 czerwca 2026 r.) na dzień 23 października 2026 r. pozostawało na etapie projektu. Mechanizm, projekt i wzór przeliczenia opisuje strona o odliczeniu ceny CO2.
Newsletter po angielsku: alerty o cenie certyfikatów CBAM i zmiany przepisów, które mają znaczenie, a co tydzień informacje o wszystkim, co dotyczy CBAM. Bez spamu, rezygnacja w dowolnym momencie.
Na potrzeby tych powiadomień przechowujemy wyłącznie Państwa adres e-mail. Polityka prywatności (po angielsku)
Jakie obowiązki ma importer w Polsce sprowadzający towary z Turcji?
Importer w Polsce, który w roku kalendarzowym przywozi łącznie ponad 50 ton towarów CBAM, musi mieć status upoważnionego zgłaszającego CBAM, uzyskać dane od tureckiego dostawcy, kupić certyfikaty CBAM i za każdy rok złożyć deklarację CBAM.
Za przywóz w 2026 r. deklarację składa się, a certyfikaty przekazuje do umorzenia, do 30 września 2027 r. (art. 6 ust. 1 i art. 22 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/956).
Importer towarów z Turcji wykonuje sześć kroków, w kolejności, w jakiej przypadają w ciągu roku:
- Sprawdzić status upoważnionego zgłaszającego CBAM. Status przyznaje w Polsce Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (organ Krajowej Administracji Skarbowej) na podstawie art. 54b ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Wniosek składa się w unijnym rejestrze CBAM, do którego dostęp uzyskuje się przez PUESC z uprawnieniem „Dostęp do rejestru CBAM”. KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami w Instytucie Ochrony Środowiska, Państwowym Instytucie Badawczym) wydaje w tej sprawie opinię w ciągu 21 dni. Procedurę opisuje strona o upoważnionym zgłaszającym CBAM.
- Podać właściwy kod w zgłoszeniu celnym. Upoważniony zgłaszający CBAM podaje kod Y128 wraz z numerem rachunku CBAM. Importer, który złożył wniosek do 31 marca 2026 r. i nie otrzymał jeszcze decyzji, może do 31 grudnia 2026 r. stosować kod Y238 wraz z numerem wniosku (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.). Importer, którego przywóz nie przekracza progu, deklaruje zwolnienie kodem Y137 (art. 2a ust. 1).
- Uzyskać dane od tureckiej instalacji. Raport operatora na temat wielkości emisji obejmuje 16 elementów danych (załącznik IV pkt 1.2 do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2547); sporządza się go w języku angielskim i podaje w nim współrzędne instalacji z dokładnością do sześciu miejsc po przecinku.
- Zlecić weryfikację, jeżeli deklaracja ma opierać się na emisjach rzeczywistych. Weryfikacja jest wymagana tylko przy emisjach rzeczywistych (art. 8 ust. 1); deklaracja oparta na wartościach domyślnych nie wymaga udziału weryfikatora.
- Zaplanować zakup certyfikatów. Sprzedaż certyfikatów CBAM rusza 1 lutego 2027 r. na wspólnej centralnej platformie (art. 20 ust. 1), także dla towarów przywiezionych w 2026 r. Od 2027 r. obowiązuje obowiązek kwartalny: pierwsza kontrola przypada na 31 marca 2027 r.
- Uwzględnić koszt CBAM w umowach z dostawcą. Koszt na wartościach domyślnych rośnie z roku na rok, dlatego w każdej umowie wieloletniej warto uregulować przekazywanie danych o emisjach i podział kosztu.
Importer, który bez statusu przekroczy próg 50 ton, płaci karę od trzech do pięciu razy wyższą niż upoważniony zgłaszający CBAM, czyli od 300 do 500 euro za certyfikat przed indeksacją (art. 26 ust. 2); po jej zapłacie jest zwolniony z obowiązku deklaracji i umorzenia w odniesieniu do tych przywozów (art. 26 ust. 2a).
Polskie przepisy nie wskazują jeszcze (stan na 13 listopada 2026 r.), który organ nakłada kary z art. 26; rząd zapowiedział odrębną ustawę. Szczegóły opisuje strona o karach CBAM.
Jak działają certyfikaty CBAM przy przywozie z Turcji?
Certyfikaty CBAM kupuje upoważniony zgłaszający CBAM w UE (importer albo działający w jego imieniu pośredni przedstawiciel celny), a nie turecki eksporter. Dla towarów przywiezionych w 2026 r. cena jest średnią kwartalną cen zamknięcia aukcji EU ETS w kwartale przywozu (art. 21 ust. 1a): 75,36 euro za I kwartał, 75,28 euro za II kwartał i 82,32 euro za III kwartał 2026 r.; cena za IV kwartał ma zostać opublikowana 4 stycznia 2027 r. Od 2027 r. cena jest średnią tygodniową (art. 21 ust. 1).
Od 2027 r. upoważniony zgłaszający CBAM zapewnia, aby na koniec każdego kwartału na jego rachunku w rejestrze CBAM znajdowały się certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach przywiezionych od początku roku kalendarzowego, z uwzględnieniem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień (art. 22 ust. 2). Za import z 2026 r. ten obowiązek nie istnieje. W razie niedoboru właściwy organ wzywa do uzupełnienia w terminie jednego miesiąca (art. 22 ust. 3).
Upoważniony zgłaszający CBAM, który do 30 września nie przekaże do umorzenia należnych certyfikatów, płaci za każdy brakujący certyfikat karę równą karze za przekroczenie emisji w EU ETS, czyli 100 euro za tonę ekwiwalentu CO2 przed indeksacją według europejskiego wskaźnika cen konsumpcyjnych (art. 26 ust. 1); zapłata nie zwalnia z umorzenia (art. 26 ust. 3). Wniosek o odkup nadwyżki składa się do 31 października roku umorzenia (art. 23 ust. 1), a liczbę odkupionych certyfikatów ogranicza liczba, którą upoważniony zgłaszający CBAM musiał zakupić zgodnie z art. 22 ust. 2 w roku kalendarzowym zakupu (art. 23 ust. 2). Więcej informacji zawiera strona o certyfikatach CBAM.
Kto może zweryfikować dane tureckiej instalacji?
Na dzień 12 listopada 2026 r. udokumentowano akredytację siedmiu jednostek weryfikujących, udzieloną przez pięć krajowych jednostek akredytujących; żadna z tych jednostek nie ma siedziby w Turcji ani w Polsce, a oficjalna lista Komisji nie została opublikowana. Są to:
- EmiCert S.A. (ESYD, Grecja);
- Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. i SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, Włochy);
- Intertek Certification AB (Swedac, Szwecja);
- Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) z Damietty w Egipcie (RvA, Holandia, 22 października 2026 r., w procedurze TAB), pierwsza jednostka z siedzibą poza UE;
- SGS BELGIUM nv (BELAC, Belgia, zakres obowiązujący od 5 listopada 2026 r.).
DNV ogłosiło 6 listopada 2026 r. uzyskanie akredytacji Accredii, ale do 12 listopada 2026 r. Accredia jej nie opublikowała, dlatego DNV nie jest uwzględnione w zestawieniu. Weryfikatorów CBAM akredytują wyłącznie krajowe jednostki akredytujące państw członkowskich UE (rozporządzenie delegowane (UE) 2025/2551).
Według tabeli Komisji z 21 października 2026 r. akredytację CBAM oferują 24 jednostki, wnioski przyjmuje 20, a wnioskodawców spoza UE 7: COFRAC, ESYD, Accredia, RvA, PCA, SNAS i Swedac.
Przy holenderskiej RvA tabela Komisji zawiera uwagę „Agreement with TK's TURKAK”, odnoszącą się do porozumienia z turecką jednostką akredytującą TÜRKAK, ale nie wyjaśnia, czego ono dotyczy.
Polskie Centrum Akredytacji (PCA) przyjmuje wnioski o akredytację CBAM od 18 maja 2026 r. (komunikat nr 474), także od jednostek spoza UE, lecz na dzień 12 listopada 2026 r. nie udokumentowano żadnej akredytacji CBAM udzielonej przez PCA. Pełną listę z zakresami podaje strona akredytowani weryfikatorzy CBAM.
Czy unia celna UE z Turcją zwalnia towary tureckie z CBAM?
Nie. Unia celna UE z Turcją nie zwalnia towarów tureckich z CBAM, a żadne formalne rozstrzygnięcie tego nie zmieniło.
W rozmowach dwustronnych Turcja dowodzi, że CBAM narusza zasady unii celnej, wprowadzonej w końcowej fazie decyzją nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r., ponieważ jest środkiem dyskryminującym towary tureckie wbrew zasadzie swobodnego przepływu towarów przemysłowych.
Na dzień 23 października 2026 r. Turcja nie złożyła własnej skargi do WTO; zastrzegła prawa strony trzeciej w sporze DS639, wszczętym przez Rosję, w którym 25 września 2026 r. powołano panel.
Stanowisko UE: CBAM opiera się na emisjach wbudowanych w towarze, a nie na jego pochodzeniu jako takim, i obejmuje wszystkie towary z wyjątkiem pochodzących z Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii oraz z pięciu terytoriów wymienionych w załączniku III.
Turcji nie ma w tym wykazie. Importer w Polsce ma obowiązki CBAM w odniesieniu do towarów tureckich od 1 stycznia 2026 r., niezależnie od wyniku tego sporu.
Jak ustala się pochodzenie towaru przywożonego z Turcji?
Pochodzenie towaru ustala się według unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia (art. 2 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2023/956 w związku z art. 59 unijnego kodeksu celnego). Wartość domyślną wybiera się według kraju pochodzenia, a nie kraju wysyłki. Stal z innego państwa, która w Turcji przeszła jedynie prostą obróbkę, może więc nie mieć pochodzenia tureckiego; ma to znaczenie zwłaszcza w łańcuchach dostaw obejmujących kilka zakładów.
Jak Turcja wypada na tle Chin i Indii?
Pod względem wartości więcej towarów objętych CBAM wysyłają do UE tylko Chiny: 17,09 mld euro w 2025 r. wobec 10,83 mld euro z Turcji (Eurostat, Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.). Przywóz z Indii wyniósł 5,30 mld euro, mniej niż 6,87 mld euro w 2023 r.; wyroby z żeliwa i stali stanowiły 4,01 mln t i 4,39 mld euro tej kwoty. Indyjski system Carbon Credit Trading Scheme nie został uznany na podstawie art. 9 (stan na 23 października 2026 r.); nie uznano też opłaty emisyjnej żadnego innego państwa.
Struktura przywozu jest jednak inna. Z Indii pochodzą stal i 313 tys. t aluminium, a cementu prawie nie ma (17 ton w 2025 r.). Z Turcji UE sprowadza stal, aluminium, cement i nawozy. W cemencie i klinkierze Turcja zapewniła w 2025 r. 43,0% przywozu spoza UE według ilości, daleko przed drugą w zestawieniu Ukrainą (13,3%). Przywóz z Chin omawia strona CBAM i przywóz z Chin.
Jak mogą zareagować tureccy eksporterzy i co to oznacza dla importera?
Tureccy eksporterzy mogą odpowiedzieć na CBAM na cztery główne sposoby; każdy z nich inaczej wpływa na sytuację importera w UE:
- Zweryfikowane dane o emisjach rzeczywistych. To najszybsza droga: tam, gdzie emisje rzeczywiste są niższe od wartości domyślnej (co często zdarza się w tureckim cemencie i w stali z pieców łukowych), bezpośrednio zmniejszają liczbę certyfikatów importera. Wymagają weryfikacji instalacji przez akredytowanego weryfikatora. Katalog doradców CBAM w Turcji (w języku angielskim) opisuje siedmiu dostawców usług doradczych.
- Turecki system handlu uprawnieniami z rzeczywistą ceną. Jeżeli system odejdzie od przydziału bezpłatnego 100% przewidzianego w pilotażu na lata 2026 i 2027, opłaty uiszczane przez tureckich producentów mogą stać się podstawą zmniejszenia z art. 9. To rozwiązanie średnioterminowe, zależne od decyzji tureckiego rządu.
- Dekarbonizacja produkcji. Niższe emisje rzeczywiste trwale obniżają koszt CBAM w miarę wygaszania przydziału bezpłatnego do 2034 r. Główne kierunki to produkcja stali w ścieżce DRI-EAF, sprawniejsze piece cementowe i zastępowanie klinkieru innymi składnikami.
- Podział kosztu CBAM z odbiorcami w UE. Powodzenie zależy od siły rynkowej i dostępności innych dostawców. W cemencie i klinkierze, gdzie Turcja odpowiada za 43,0% przywozu spoza UE według ilości, tureccy dostawcy mają w krótkim terminie, zanim rozwiną się alternatywne łańcuchy dostaw, silną pozycję negocjacyjną.
Kroki eksportera opisuje strona CBAM dla eksporterów (w języku angielskim): rejestracja instalacji w sekcji O3CI rejestru CBAM (portal operatorów), weryfikacja przez akredytowanego weryfikatora, przekazanie zweryfikowanych danych i sprawozdania z weryfikacji importerowi przed jego pierwszą deklaracją CBAM.
Gdzie uzyskać pomoc przy przywozie z Turcji?
Serwis cbamguide.com przekazuje zapytania importerów do wybranych usługodawców. Mogą Państwo opisać swoje potrzeby na stronie pomoc CBAM albo od razu wskazać, czego Państwo szukają: weryfikatora, danych od dostawców, obliczenia emisji, obsługi upoważnionego zgłaszającego CBAM lub doradcy. Bezpłatnie dla Państwa. Jeżeli powierzą Państwo zlecenie usługodawcy, któremu przekazaliśmy zapytanie, usługodawca może zapłacić cbamguide.com prowizję za polecenie.
Najczęstsze pytania o CBAM i Turcję
Czy Turcja ma opłatę emisyjną, którą można odliczyć w CBAM?
Nie. Turcja nie ma opłaty emisyjnej, która uprawniałaby do zmniejszenia liczby certyfikatów na podstawie art. 9 rozporządzenia (UE) 2023/956. Rozporządzenie o tureckim systemie handlu uprawnieniami weszło w życie 27 sierpnia 2026 r., ale pilotaż na lata 2026 i 2027 przewiduje przydział bezpłatny 100%, więc w praktyce żadna opłata nie jest uiszczana. Na dzień 23 października 2026 r. nie uznano opłaty emisyjnej żadnego państwa trzeciego, a akt wykonawczy do art. 9 pozostawał projektem.
Czy unia celna zwalnia Turcję z CBAM?
Nie. Unia celna UE z Turcją dotyczy swobodnego przepływu towarów przemysłowych, ale nie przewiduje zwolnienia ze środka opartego na emisjach wbudowanych. Załącznik III wyłącza tylko Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię oraz pięć terytoriów. Importer w UE ma obowiązki CBAM w odniesieniu do towarów tureckich od 1 stycznia 2026 r.
Jaki jest koszt CBAM za tonę stali lub cementu z Turcji w 2026 r.?
Na wartościach domyślnych CBAM kosztuje w 2026 r. 99,70 euro za tonę półproduktów ze stali z Turcji (kod CN 7207 11 14) i 76,94 euro za tonę szarego cementu portlandzkiego (kod CN 2523 29 00), przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro). Zweryfikowane emisje rzeczywiste niższe od wartości domyślnej zmniejszają tę kwotę.
Czy kod Y238 można jeszcze stosować przy imporcie z Turcji?
Tak, do 31 grudnia 2026 r. Kod Y238 może stosować importer lub pośredni przedstawiciel celny, który złożył wniosek o status upoważnionego zgłaszającego CBAM do 31 marca 2026 r. i nie otrzymał jeszcze decyzji (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.). Importer, który złożył wniosek później, może przywieźć ponad 50 ton towarów CBAM dopiero po uzyskaniu statusu.