Theo Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, thép cán nóng xuất xứ Việt Nam (mã CN 7208 39 00) nhập khẩu năm 2026, khai báo theo giá trị mặc định, cần 1,24925 chứng chỉ CBAM cho mỗi tấn sản phẩm.
Với giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR/tCO₂e (công bố ngày 5/10/2026), chi phí tương ứng là 102,84 EUR mỗi tấn sản phẩm. Với hàng nhập khẩu năm 2030, nếu giữ nguyên giá trị mặc định, định mức và giá, con số này lên tới 193,41 EUR.
Năm 2025, EU27 nhập khẩu từ Việt Nam 2,94 triệu tấn hàng hóa sắt thép thuộc diện CBAM (mã thuộc Phụ lục I, Chương 72 và 73), trị giá 2,36 tỷ EUR.
Khối lượng này chiếm 5,1% khối lượng EU nhập khẩu từ ngoài EU, đưa Việt Nam lên vị trí nước xuất xứ lớn thứ tám (Eurostat Comext DS-045409, trích xuất ngày 12/10/2026).
Số liệu của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), được Trung tâm WTO và Hội nhập thuộc VCCI đăng ngày 13 tháng 4 năm 2026, thấp hơn: năm 2025, Việt Nam xuất sang EU khoảng 2,08 triệu tấn thép, trị giá gần 1,4 tỷ USD, và EU là thị trường lớn thứ hai sau ASEAN.
Hai bộ số liệu này không thể so sánh trực tiếp: Eurostat thống kê các mã thuộc Phụ lục I theo nước xuất xứ tại biên giới EU, còn VSA tính từ phía nhà xuất khẩu.
Quy mô đó đặt ra một vấn đề riêng. Với doanh nghiệp cán nguội và dây chuyền mạ sử dụng thép cán nóng dạng cuộn hoặc phôi nhập khẩu, phát thải gắn liền của tiền chất này được đưa vào phép tính CBAM, trong khi Điều 27 Quy định (EU) 2023/956 nhắm vào các hành vi lẩn tránh.
Tính đến ngày 12 tháng 10 năm 2026, cbamguide.com không tìm thấy văn bản nào của Ủy ban châu Âu nêu tên Việt Nam là một mô hình lẩn tránh đang bị giám sát.
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) là cơ chế của Liên minh châu Âu được thiết lập theo Quy định (EU) 2023/956, áp dụng ở giai đoạn chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, theo đó nhà nhập khẩu EU phải mua và nộp lại chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải gắn liền trong một số hàng hóa thâm dụng carbon, với giá gắn với giá carbon của EU ETS, nhằm ngăn ngừa rò rỉ carbon.
Trang này trình bày mức độ tác động của CBAM đối với Việt Nam, thị trường carbon thí điểm vận hành từ năm 2025, khung chống lẩn tránh theo Điều 27, chi phí theo mã CN, các bước tuân thủ và các cơ quan Việt Nam đang hướng dẫn doanh nghiệp.
CBAM tác động đến Việt Nam ở mức nào trong năm 2026?
Tác động của CBAM đối với Việt Nam tập trung vào ngành thép, kể cả các công đoạn hạ nguồn gia công thép cán nóng dạng cuộn và phôi nhập khẩu thành sản phẩm hoàn chỉnh trước khi xuất sang EU.
Thép chiếm 95,5% giá trị, tức 2,36 tỷ EUR trong tổng số 2,47 tỷ EUR hàng hóa thuộc diện CBAM (mã thuộc Phụ lục I) EU nhập khẩu từ Việt Nam năm 2025.
Phần còn lại gồm nhôm (23 nghìn tấn, 99,5 triệu EUR), xi măng (114 nghìn tấn, 11,1 triệu EUR) và phân bón (dưới 1 triệu EUR). Bảng sau trình bày kim ngạch theo ngành giai đoạn 2023-2025 (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
| Nhóm sản phẩm | 2023 | 2024 | 2025 | Tỷ trọng 2025 trong nhập khẩu ngoài EU (giá trị / khối lượng) |
|---|---|---|---|---|
| Sắt thép (Chương 72 và 73, không gồm quặng) | 2,57 tỷ EUR; 2,81 triệu tấn | 2,73 tỷ EUR; 3,41 triệu tấn | 2,36 tỷ EUR; 2,94 triệu tấn | 3,9% / 5,1% (thứ 9 về giá trị, thứ 8 về khối lượng) |
| Nhôm | 156,6 triệu EUR; 44 nghìn tấn | 113,9 triệu EUR; 26 nghìn tấn | 99,5 triệu EUR; 23 nghìn tấn | 0,3% / 0,3% |
| Xi măng (xi măng poóc lăng, không có clinker) | 14,3 triệu EUR; 159 nghìn tấn | 9,1 triệu EUR; 92 nghìn tấn | 11,1 triệu EUR; 114 nghìn tấn | 1,0% / 0,8% (thứ 11 về khối lượng) |
| Phân bón | 7,5 triệu EUR; 11 nghìn tấn | 0,3 triệu EUR; 448 tấn | 0,2 triệu EUR; 354 tấn | dưới 0,1% |
| Điện và hydro | không có | không có | không có | |
| Tổng hàng hóa thuộc diện CBAM | 2,75 tỷ EUR; 3,02 triệu tấn | 2,85 tỷ EUR; 3,53 triệu tấn | 2,47 tỷ EUR; 3,07 triệu tấn | 2,2% / 2,6% (thứ 15 về giá trị, thứ 13 về khối lượng) |
Mỗi cột thể hiện số liệu của riêng một năm, không phải mức bình quân hằng năm. Khối lượng thép tăng từ 2,81 triệu tấn năm 2023 lên 3,41 triệu tấn năm 2024, rồi giảm còn 2,94 triệu tấn năm 2025.
Bảng dưới đây liệt kê các nhóm hàng lớn nhất năm 2025 theo thứ tự khối lượng (Eurostat Comext DS-045409, 2025; thứ hạng tính trên danh sách nước cung cấp của từng nhóm).
| Nhóm mã CN | Sản phẩm | Giá trị 2025 | Khối lượng 2025 | Tỷ trọng nhập khẩu ngoài EU (giá trị / khối lượng) | Thứ hạng của Việt Nam (khối lượng) |
|---|---|---|---|---|---|
| 7210 | Thép cán phẳng không hợp kim, rộng từ 600 mm, đã mạ hoặc tráng phủ | 744,2 triệu EUR | 1.036.373 tấn | 14,0% / 16,1% | 2 (sau Hàn Quốc) |
| 7207 | Bán thành phẩm bằng sắt hoặc thép không hợp kim (phôi) | 311,6 triệu EUR | 668.725 tấn | 7,6% / 7,5% | 5 |
| 7208 | Thép cán phẳng không hợp kim, rộng từ 600 mm, cán nóng | 219,3 triệu EUR | 405.858 tấn | 3,3% / 3,5% | 9 |
| 7209 | Thép cán phẳng không hợp kim, rộng từ 600 mm, cán nguội | 148,0 triệu EUR | 228.812 tấn | 9,3% / 9,3% | 5 |
| 7318 | Vít, bu lông, đai ốc và sản phẩm tương tự bằng sắt thép | 295,5 triệu EUR | 149.193 tấn | 4,5% / 8,1% | 3 (sau Trung Quốc, Đài Loan) |
| 7308 | Kết cấu và bộ phận kết cấu bằng sắt thép | 258,9 triệu EUR | 120.309 tấn | 4,2% / 4,4% | 4 |
| 2523 29 00 | Xi măng poóc lăng (trừ xi măng trắng) | 11,1 triệu EUR | 113.610 tấn | 2,3% / 2,0% | 7 |
| 7213 | Thép thanh, que cán nóng dạng cuộn cuốn không đều | 50,7 triệu EUR | 97.999 tấn | 3,6% / 3,9% | 8 |
| 7224 | Thép hợp kim (trừ thép không gỉ) dạng thỏi và bán thành phẩm | 36,6 triệu EUR | 71.688 tấn | 12,2% / 16,3% | 3 |
Biểu thuế của Việt Nam dùng mã AHTN 8 chữ số; chỉ sáu chữ số đầu (HS) trùng với mã CN của EU, và phạm vi CBAM được xác định theo mã CN trên tờ khai hải quan tại EU.
Các số liệu trên là số liệu thống kê thương mại, không phải số liệu từ tờ khai CBAM.
Khi khai báo theo giá trị mặc định, tuyến sản xuất không tạo ra khác biệt.
Mọi dòng thép carbon trong bảng giá trị của Việt Nam tại Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621 đều ghi tuyến lò cao - lò thổi oxy (BF-BOF), với mức 2,350 tCO₂e mỗi tấn thép cán phẳng cán nóng (nhóm 7208). Ở giá 82,32 EUR, mức này tương ứng 193,45 EUR mỗi tấn, chưa tính hệ số cộng thêm và khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí.
Sau khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí, chi phí ròng năm 2026 theo giá trị mặc định vẫn đáng kể. Với mã CN 7208 39 00, giá trị mặc định sau khi cộng thêm 10% là 2,585 tCO₂e mỗi tấn.
Trừ đi khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí 1,33575 (hệ số CBAM 97,5% × hệ số điều chỉnh liên ngành 100% × định mức CBAM 1,370), còn lại 1,24925 chứng chỉ mỗi tấn, tức 102,84 EUR ở giá 82,32 EUR.
Với hàng nhập khẩu năm 2030, hệ số cộng thêm là 30% và hệ số CBAM là 51,5%, nên cùng mã hàng này chịu 193,41 EUR mỗi tấn nếu giá không đổi.
Như vậy, chi phí gần như tăng gấp đôi ngay cả khi giá chứng chỉ chưa thay đổi; lưu ý định mức CBAM có thể được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ năm 2027.
Quy trình cấp phép và khai báo được giải thích đầy đủ tại trang cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU.
Thị trường carbon thí điểm của Việt Nam ảnh hưởng thế nào đến việc tuân thủ CBAM?
Việt Nam đang thí điểm thị trường carbon trong nước từ năm 2025 với 110 cơ sở (34 nhiệt điện, 25 sắt thép, 51 xi măng), hạn ngạch được phân bổ miễn phí; tính đến ngày 4/11/2026, giá carbon này chưa được EU công nhận theo Điều 9 và chưa thể khấu trừ.
Theo Đối tác Hành động Carbon Quốc tế (ICAP, ngày 25 tháng 3 năm 2026), giai đoạn thí điểm bắt đầu từ tháng 8/2025 trên cơ sở Nghị định 119/2025/NĐ-CP.
Ngành thép nằm trong phạm vi thí điểm, nên 25 cơ sở sắt thép lần đầu tham gia thị trường carbon trong nước. Bảng sau tóm tắt các văn bản chính.
| Văn bản hoặc sự kiện | Nội dung | Nguồn (đọc ngày 4/11/2026) |
|---|---|---|
| Nghị định 119/2025/NĐ-CP ngày 9/6/2025, sửa đổi Nghị định 06/2022/NĐ-CP | Phân bổ theo giai đoạn 2025-2026, 2027-2028, 2029-2030; hạn phê duyệt phân bổ giai đoạn 2027-2028 là ngày 31/10/2027 | Bộ Công Thương, ngày 28/7/2025 |
| Quyết định 232/QĐ-TTg ngày 24/1/2025 | Sàn giao dịch thí điểm từ tháng 6/2025 đến năm 2028, vận hành chính thức từ năm 2029 | VnEconomy, ngày 24/3/2025 |
| Quyết định 263/QĐ-TTg ngày 9/2/2026 | Tổng hạn ngạch 243.082.392 tCO₂e cho năm 2025 và 268.391.454 tCO₂e cho năm 2026, cho 110 cơ sở | Văn bản quyết định; VCCI, ngày 11/2/2026 |
| Quyết định 699/QĐ-BNNMT | Formosa Hà Tĩnh 13.666.930 tCO₂e (2025) và 15.932.703 tCO₂e (2026); Hòa Phát Dung Quất 11.218.848 tCO₂e (2025) và 13.078.765 tCO₂e (2026) | VnEconomy, ngày 9/3/2026 |
| Nghị định 29/2026/NĐ-CP ngày 19/1/2026 | Sàn giao dịch tập trung do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vận hành | ICAP, ngày 25/3/2026 |
| Khai trương sàn ngày 29/6/2026 | Một sản phẩm VN2025, 511.473.846 tCO₂e, giao dịch đến ngày 24/12/2027; 92 trong 110 cơ sở tham gia giai đoạn đầu | The Investor, ngày 29/6/2026 |
| Nghị định 396/2026/NĐ-CP ngày 26/10/2026 | Tài khoản trên Hệ thống đăng ký quốc gia và đăng ký dự án tín chỉ các-bon trong nước; hiệu lực từ ngày 12/12/2026; không thay đổi cách phân bổ | Văn bản nghị định |
Phiên giao dịch đầu tiên ngày 29 tháng 6 năm 2026 ghi nhận 6 giao dịch với 1.210 hạn ngạch, giá từ 130.000 đến 136.000 đồng/tCO₂e (4,95 đến 5,17 USD theo quy đổi của The Investor).
Tính đến ngày 28 tháng 9 năm 2026, sàn mới có tổng cộng 7 giao dịch với 1.310 hạn ngạch, giá trị khoảng 174,8 triệu đồng; giao dịch thứ bảy là 100 hạn ngạch, thực hiện ngày 15 tháng 9 năm 2026 (VietnamFinance, ngày 29/9/2026).
Do hạn ngạch giai đoạn 2025-2026 được phân bổ miễn phí, cơ sở chỉ phải trả tiền cho phần hạn ngạch mua thêm để bù thiếu hụt.
Vì vậy, giá carbon đã thực trả quá nhỏ để tạo ra khoản khấu trừ đáng kể theo Điều 9. Tính đến ngày 4/11/2026, phương thức phân bổ cho giai đoạn 2027-2028 vẫn chưa được quyết định.
Khung công nhận chung theo Điều 9 hiện mới ở dạng dự thảo. Ngày 13 tháng 5 năm 2026, Ủy ban châu Âu công bố dự thảo quy định thực thi về công nhận giá carbon đã thực trả ở nước thứ ba, gồm bốn phương thức: hệ thống mua bán phát thải, thuế carbon đánh tại nguồn phát thải, thuế carbon đánh theo nhiên liệu và hệ thống kết hợp.
Theo dự thảo, tín chỉ quốc tế theo Điều 6 Thỏa thuận Paris chỉ được tính tối đa 10% lượng phát thải khai báo.
Đợt lấy ý kiến kết thúc ngày 10 tháng 6 năm 2026, và tính đến ngày 4/11/2026, dự thảo vẫn chưa được thông qua. Chưa có giá carbon nào của nước thứ ba được công nhận, kể cả của Việt Nam.
Doanh nghiệp thép nên theo dõi tiến trình thông qua và trao đổi trước với khách hàng EU về hồ sơ cần chuẩn bị cho yêu cầu khấu trừ trong tương lai.
Hàn Quốc là trường hợp tham chiếu rõ nhất. Hệ thống K-ETS vận hành từ năm 2015, với giá bình quân trên thị trường thứ cấp năm 2025 là 9.393 KRW (6,60 USD) mỗi tấn theo ICAP, nhưng cũng chưa được công nhận theo Điều 9. Mức giá này chỉ bằng khoảng 7% giá chứng chỉ 82,32 EUR, nên ngay cả khi được công nhận, khoản khấu trừ cũng chỉ bù được một phần nhỏ chi phí chứng chỉ.
Phân biệt thuật ngữ CBAM của EU và thị trường carbon Việt Nam
Báo cáo kiểm kê khí nhà kính trong nước không phải là báo cáo phát thải CBAM, và hoạt động thẩm định trong nước không phải là thẩm tra CBAM.
Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 25 tháng 9 năm 2026, yêu cầu 2.441 cơ sở phát thải khí nhà kính thực hiện kiểm kê khí nhà kính (Tạp chí Công Thương).
Nghĩa vụ này không thay thế được dữ liệu mà nhà nhập khẩu EU cần. Bảng sau phân biệt hai bộ thuật ngữ.
| Khái niệm | CBAM của EU | Thị trường carbon Việt Nam |
|---|---|---|
| Đơn vị | chứng chỉ CBAM (1 tCO₂e phát thải gắn liền) | hạn ngạch phát thải khí nhà kính |
| Nghĩa vụ nộp | nộp lại chứng chỉ | nộp trả hạn ngạch |
| Hệ thống đăng ký | Hệ thống đăng ký CBAM | Hệ thống đăng ký quốc gia |
| Kiểm tra dữ liệu | thẩm tra | thẩm định |
| Báo cáo dữ liệu | báo cáo phát thải của nhà vận hành | báo cáo kiểm kê khí nhà kính |
| Giá trị tham chiếu | định mức CBAM | định mức phát thải |
| Cấp hạn ngạch miễn phí | phân bổ miễn phí trong EU ETS | phân bổ miễn phí (thí điểm) |
Quy định chống lẩn tránh nào áp dụng cho Việt Nam?
Điều 27 Quy định (EU) 2023/956 định nghĩa lẩn tránh là sự thay đổi mô hình thương mại hàng hóa xuất phát từ một hành vi, quy trình hoặc công việc không có đủ lý do chính đáng hay lý do kinh tế nào khác ngoài việc tránh nghĩa vụ CBAM.
Điều 27 nêu hai hành vi làm ví dụ và để ngỏ danh sách. Dưới đây là ba hành vi có liên quan đến chuỗi cung ứng Việt Nam.
- Sửa đổi nhẹ hàng hóa để đưa vào mã CN không có trong Phụ lục I, trừ khi việc sửa đổi làm thay đổi đặc tính cơ bản của hàng hóa (điểm (a) khoản 2 Điều 27)
- Chia nhỏ lô hàng một cách giả tạo, kể cả qua các thỏa thuận không thực chất, để không vượt ngưỡng miễn trừ 50 tấn (điểm (b) khoản 2 Điều 27, bổ sung bởi Quy định (EU) 2025/2083)
- Chuyển tải hàng hóa qua một nước thứ ba để thay đổi nước xuất xứ khai báo; Điều 27 không nêu đích danh hành vi này, nhưng hành vi này có thể thuộc định nghĩa chung
Theo khoản 3 Điều 27, Ủy ban châu Âu theo dõi tình hình ở cấp Liên minh và có thể mở điều tra khi nhận được thông tin có căn cứ hoặc theo sáng kiến của mình.
Tính đến ngày 12 tháng 10 năm 2026, cbamguide.com không tìm thấy văn bản nào của Ủy ban nêu tên hoạt động gia công thép tại Việt Nam là mô hình đang bị giám sát.
Dù vậy, nhà nhập khẩu EU mua thép Việt Nam vẫn nên chuẩn bị sẵn câu trả lời cho các câu hỏi về hồ sơ xuất xứ, hồ sơ sản xuất và báo cáo phát thải.
Một nhà sản xuất chứng minh được giá trị gia tăng thực chất trong nước, năng lực sản xuất thực tế và dữ liệu phát thải đã thẩm tra của chính cơ sở mình sẽ ở vị thế khác hẳn so với một đơn vị chỉ nhập phôi từ Trung Quốc, hoàn thiện rồi tái xuất.
Rủi ro tài chính khi vi phạm là đáng kể. Người khai báo CBAM được cấp phép không nộp lại đủ chứng chỉ trước ngày 30 tháng 9 phải chịu tiền phạt bằng mức phạt phát thải vượt mức của EU ETS, 100 EUR/tCO₂e trước khi điều chỉnh theo lạm phát, cho mỗi chứng chỉ không nộp lại (khoản 1 Điều 26).
Người không phải là người khai báo CBAM được cấp phép mà vẫn đưa hàng hóa vào EU trái quy định chịu mức phạt gấp ba đến năm lần (khoản 2 Điều 26), tức 300 đến 500 EUR trước khi điều chỉnh.
Đối với người khai báo được cấp phép, việc nộp phạt không miễn nghĩa vụ nộp lại số chứng chỉ còn thiếu (khoản 3 Điều 26).
Ngược lại, nhà nhập khẩu chưa có tư cách người khai báo mà vượt ngưỡng 50 tấn, sau khi nộp phạt, được miễn nghĩa vụ khai báo và nộp lại chứng chỉ cho các lô hàng đó (khoản 2a Điều 26).
Chi phí CBAM của thép Việt Nam theo mã CN và năm nhập khẩu
Chi phí CBAM của thép Việt Nam phụ thuộc vào sản phẩm và năm nhập khẩu; khi khai báo theo phát thải thực tế đã thẩm tra, chi phí còn phụ thuộc vào tuyến sản xuất.
Bảng dưới đây cho biết số tiền nhà nhập khẩu EU phải trả cho mỗi tấn sản phẩm khi khai báo theo giá trị mặc định, với hàng nhập khẩu năm 2026 và năm 2030, cùng ở giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR.
Số liệu do cbamguide.com tính ngày 4 tháng 11 năm 2026 bằng thư viện lib/cbam-law.js.
| Sản phẩm (mã CN) | Giá trị mặc định Việt Nam (tCO₂e/tấn) | Năm 2026 (sau hệ số cộng thêm 10%) | Định mức CBAM (Cột B, tuyến C) | Số chứng chỉ 2026 (mỗi tấn sản phẩm) | Chi phí 2026 (mỗi tấn sản phẩm) | Chi phí 2030 (mỗi tấn sản phẩm) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Phôi thép (7207 11 14) | 2,350 | 2,585 | 1,364 | 1,2551 | 103,32 EUR | 193,66 EUR |
| Thép cán nóng (7208 39 00) | 2,350 | 2,585 | 1,370 | 1,24925 | 102,84 EUR | 193,41 EUR |
| Thép cán nguội (7209 17 90) | 2,370 | 2,607 | 1,458 | 1,18545 | 97,59 EUR | 191,82 EUR |
| Thép mạ (7210 49 00) | 2,370 | 2,607 | 1,491 | 1,153275 | 94,94 EUR | 190,42 EUR |
| Thép thanh và thép que (nhóm 7213; mã CN 7214 20 00) | 2,350 | 2,585 | 1,364 | 1,2551 | 103,32 EUR | 193,66 EUR |
| Kết cấu thép (7308 90 98) | 2,840 | 3,124 | 1,491 | 1,670275 | 137,50 EUR | 240,71 EUR |
Giá trị mặc định: Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621, được thay thế bởi Quy định thực thi (EU) 2026/1740, bảng Việt Nam, tổng phát thải (với thép chỉ có phát thải trực tiếp). Định mức: điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620, Cột B, theo tuyến lò cao ghi trong bảng Việt Nam. Số chứng chỉ = giá trị mặc định (đã gồm hệ số cộng thêm) trừ hệ số CBAM (97,5% năm 2026, 51,5% năm 2030) × hệ số điều chỉnh liên ngành (100%) × định mức. Cột 2030 giữ nguyên giá và định mức; định mức có thể được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ năm 2027.
Nếu giá giữ ở mức 82,32 EUR và định mức hiện hành không đổi, thép cán nóng mã CN 7208 39 00 chịu 102,84 EUR mỗi tấn năm 2026, 125,00 EUR năm 2027, 149,99 EUR năm 2028 và 193,41 EUR năm 2030 (định mức CBAM có thể được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ năm 2027).
Từ năm 2034, hệ số CBAM không còn được áp dụng, nên chi phí theo giá trị mặc định ở cùng mức giá là 3,055 × 82,32 = 251,49 EUR mỗi tấn.
Năm 2025, thép cán nóng nhóm 7208 EU nhập khẩu từ Việt Nam có giá trị thống kê bình quân khoảng 540 EUR mỗi tấn tại biên giới EU (219,3 triệu EUR cho 405.858 tấn, cbamguide.com tính từ số liệu Eurostat Comext).
Chi phí theo giá trị mặc định năm 2030 tương đương khoảng 36% giá trị này, chưa tính biến động của giá chứng chỉ.
Xi măng poóc lăng (mã CN 2523 29 00) không có dòng riêng trong bảng giá trị của Việt Nam, nên áp dụng giá trị của nhóm "Các nước và vùng lãnh thổ khác" là 1,440 tCO₂e/tấn.
Với định mức 0,666, chi phí là 76,94 EUR mỗi tấn năm 2026 và 125,87 EUR năm 2030 ở cùng mức giá.
Doanh nghiệp có thể ước tính chi phí cho sản phẩm và khối lượng của mình bằng công cụ tính CBAM. Đây là ước tính dựa trên giá trị mặc định và định mức CBAM chính thức (Quy định thực thi (EU) 2025/2621 và 2025/2620); con số ràng buộc là con số trong tờ khai CBAM.
Nhà sản xuất dùng lò điện hồ quang (EAF) với nguyên liệu phế liệu chỉ có chi phí thấp hơn đáng kể khi khai báo theo phát thải thực tế đã thẩm tra; nếu dùng giá trị mặc định, thép của họ vẫn chịu cùng giá trị như tuyến lò cao.
Doanh nghiệp có nguồn phế liệu trong nước và đủ vốn đầu tư lò điện sẽ có lợi thế mang tính cấu trúc và lâu dài theo CBAM so với các đối thủ phụ thuộc vào lò cao.
Toàn bộ khung kỹ thuật, gồm mã CN, phương pháp tính phát thải gắn liền, giá trị mặc định và định mức, được trình bày tại hướng dẫn CBAM ngành thép.
Bản tin tiếng Anh: thông báo giá chứng chỉ CBAM, những thay đổi quy định quan trọng và tin tức hằng tuần về CBAM. Không gửi thư rác, có thể hủy đăng ký bất cứ lúc nào.
Chúng tôi chỉ lưu địa chỉ email để gửi các thông báo này. Chính sách bảo mật (tiếng Anh)
Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần thực hiện những bước tuân thủ CBAM nào?
Nhà xuất khẩu ngoài EU không có nghĩa vụ pháp lý theo CBAM; nghĩa vụ mua và nộp lại chứng chỉ CBAM thuộc về người khai báo CBAM được cấp phép tại EU.
Tuy vậy, áp lực thương mại vẫn đẩy trách nhiệm trên thực tế sang nhà xuất khẩu theo hai hướng. Thứ nhất, nhà nhập khẩu EU cần dữ liệu phát thải thực tế đã thẩm tra để không phải dùng giá trị mặc định có hệ số cộng thêm.
Thứ hai, nhà nhập khẩu chịu rủi ro lẩn tránh từ chuỗi cung ứng Việt Nam cần hồ sơ xuất xứ và hồ sơ sản xuất chặt chẽ.
Dưới đây là bốn bước tuân thủ quan trọng nhất đối với doanh nghiệp thép Việt Nam.
- Lập kế hoạch giám sát ở cấp cơ sở sản xuất, theo dõi phát thải CO₂ trực tiếp trên mỗi tấn sản phẩm theo phương pháp của Quy định thực thi (EU) 2025/2547, bao quát mọi đầu vào năng lượng, phát thải quá trình, công thức tính và dữ liệu tiền chất của tuyến sản xuất thực tế
- Thuê đơn vị thẩm tra được công nhận để thực hiện khảo sát thực địa trực tiếp tại cơ sở trước hạn chót của tờ khai đầu tiên là ngày 30 tháng 9 năm 2027; chỉ cần thẩm tra khi khai báo theo phát thải thực tế (khoản 1 Điều 8)
- Chuẩn bị hồ sơ xuất xứ chứng minh sản xuất thực chất trong nước: hồ sơ nguồn nguyên liệu đầu vào, hồ sơ các công đoạn gia công tại cơ sở ở Việt Nam và bằng chứng giá trị gia tăng phân biệt sản xuất thực chất với gia công đơn giản
- Phối hợp với nhà nhập khẩu EU về định dạng dữ liệu: 16 mục dữ liệu của báo cáo tóm tắt phát thải (điểm 1.2 Phụ lục IV Quy định thực thi (EU) 2025/2547), bằng tiếng Anh (khoản 4 Điều 10), tọa độ đến 6 chữ số thập phân, chia sẻ trực tiếp hoặc qua Cổng O3CI dành cho nhà vận hành cơ sở ở nước thứ ba (thuộc Hệ thống đăng ký CBAM)
Tờ khai CBAM hằng năm và việc nộp lại chứng chỉ CBAM có hạn chót là ngày 30 tháng 9 của năm sau; lần đầu là ngày 30/9/2027 cho hàng nhập khẩu năm 2026 (khoản 1 Điều 6 và khoản 1 Điều 22 Quy định (EU) 2023/956).
Dữ liệu của nhà xuất khẩu phải sẵn sàng trước thời điểm đó. Nhà sản xuất có thể đăng ký cơ sở trên Cổng O3CI dành cho nhà vận hành cơ sở ở nước thứ ba (thuộc Hệ thống đăng ký CBAM) và cung cấp dữ liệu đã thẩm tra cho nhà nhập khẩu EU qua cổng này.
Năng lực thẩm tra là một rủi ro thực tế. Đơn vị thẩm tra CBAM chỉ được công nhận bởi tổ chức công nhận quốc gia của nước thành viên EU (Quy định ủy quyền (EU) 2025/2551, theo EN ISO/IEC 17029:2019).
Tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026, có bảy pháp nhân được ghi nhận là đã được công nhận, bởi năm tổ chức công nhận quốc gia: EmiCert S.A. (ESYD, Hy Lạp), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A., SGS ICS Italia S.r.l.
(Accredia, Ý), Intertek Certification AB (Swedac, Thụy Điển), Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) tại Damietta, Ai Cập (RvA, Hà Lan, ngày 22/10/2026) và SGS BELGIUM nv (BELAC, Bỉ, phụ lục phạm vi có hiệu lực từ ngày 5/11/2026).
Sáu pháp nhân được thành lập tại EU, một pháp nhân tại Ai Cập, và không pháp nhân nào tại Việt Nam.
ISSC là đơn vị thẩm tra đầu tiên thành lập ngoài EU được công nhận: RvA áp dụng thủ tục TAB, theo đó việc đánh giá đầy đủ đã hoàn tất, RvA sẽ tham dự đợt thẩm tra CBAM đầu tiên của ISSC rồi chuyển thành công nhận thông thường.
DNV thông báo ngày 6/11/2026 đã được Accredia công nhận, nhưng đến ngày 11/11/2026 Accredia chưa công bố quyết định này, nên DNV chưa được tính. Tính đến ngày 12/11/2026, Ủy ban châu Âu chưa công bố danh sách chính thức.
Theo bảng cập nhật tình hình của Ủy ban ngày 21 tháng 10 năm 2026, bảy tổ chức công nhận đang tiếp nhận hồ sơ từ nước thứ ba: COFRAC, ESYD, Accredia, RvA, PCA, SNAS và Swedac. Không tổ chức công nhận nào của Việt Nam có thể công nhận đơn vị thẩm tra CBAM.
Năm đầu tiên phải khảo sát thực địa trực tiếp tại cơ sở (Điều 2 Quy định thực thi (EU) 2025/2546).
Các đơn vị thẩm tra báo giá khoảng 5.000 đến 50.000 EUR mỗi cơ sở; đây là ước tính thị trường, không phải số liệu của Ủy ban. Danh sách cập nhật có tại trang đơn vị thẩm tra CBAM được công nhận.
Cơ sở chậm thuê đơn vị thẩm tra có thể không kịp có dữ liệu đã thẩm tra cho chu kỳ khai báo đầu tiên, và khi đó buộc phải dùng giá trị mặc định cộng 10% cho năm 2026.
Doanh nghiệp cần hỗ trợ có thể so sánh tám nhà cung cấp có nêu dịch vụ CBAM dành cho nhà xuất khẩu Việt Nam (tính đến ngày 12 tháng 10 năm 2026) trong danh bạ tư vấn CBAM tại Việt Nam.
Quý doanh nghiệp cũng có thể gửi mô tả nhu cầu qua trang hỗ trợ CBAM.
Dịch vụ giới thiệu nhà cung cấp miễn phí cho bên yêu cầu; nhà cung cấp có thể trả cho cbamguide.com một khoản phí giới thiệu, nhưng điều đó không quyết định ai được liệt kê hay được mô tả thế nào.
Thị trường carbon của Việt Nam có đủ điều kiện khấu trừ theo Điều 9 không?
Tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, khả năng khấu trừ theo Điều 9 đối với Việt Nam vẫn chưa được xác định: chưa có giá carbon nào của nước thứ ba được công nhận, và quy định thực thi vẫn ở dạng dự thảo.
Muốn được khấu trừ, phải có giá carbon đã thực trả cho phát thải gắn liền được khai báo, sau khi trừ mọi khoản hoàn trả hoặc bồi thường (khoản 1 Điều 9).
Hạn ngạch được cấp miễn phí không tạo ra giá carbon đã thực trả. Doanh nghiệp thép Việt Nam chỉ được hưởng lợi khi cả ba điều kiện sau được đáp ứng.
- Ủy ban châu Âu thông qua quy định thực thi về công nhận giá carbon của nước thứ ba (dự thảo công bố ngày 13/5/2026, lấy ý kiến đến ngày 10/6/2026), và thị trường carbon Việt Nam nằm trong phạm vi được công nhận; cả hai đều chưa xảy ra
- Giá carbon mà doanh nghiệp thép trả được ghi nhận ở cấp cơ sở và chứng minh là đã thực trả, không chỉ là danh nghĩa
- Nhà nhập khẩu EU đề nghị khấu trừ trong tờ khai CBAM, kèm hồ sơ của nhà sản xuất Việt Nam do một bên độc lập với người khai báo và với cơ quan nhà nước của nước thứ ba chứng nhận (khoản 2 Điều 9)
Với Việt Nam, năm câu hỏi sau vẫn còn bỏ ngỏ.
- Hạn ngạch mua trên HNX để bù thiếu hụt, hoặc tín chỉ các-bon trong nước dùng để bù trừ, có được coi là giá carbon đã thực trả hay không
- Thời điểm: hạn ngạch cho phát thải giai đoạn 2025-2026 được nộp trả trước ngày 31 tháng 12 năm 2027 (cách đọc của cbamguide.com đối với Nghị định 119/2025/NĐ-CP), tức là sau hạn chót của tờ khai CBAM đầu tiên ngày 30 tháng 9 năm 2027
- Thị trường thí điểm chỉ bao gồm 25 cơ sở sản xuất thép thô; theo suy luận của cbamguide.com từ cơ cấu sản phẩm, phần lớn hàng xuất sang EU được sản xuất tại các cơ sở cán, mạ, sản xuất bu lông và kết cấu thép nằm ngoài phạm vi thí điểm, nên giá carbon (nếu có) nằm ở khâu tiền chất
- Ủy ban châu Âu có ấn định giá carbon mặc định hằng năm cho Việt Nam theo khoản 4 Điều 9 hay không
- Thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu có thể được coi là giá carbon theo khoản 29 Điều 3 hay không; cbamguide.com chưa đối chiếu căn cứ tính và mức thuế của loại thuế này với văn bản luật
Khi khai báo theo giá trị mặc định, khoản giảm chỉ có thể được yêu cầu dựa trên giá carbon mặc định hằng năm mà Ủy ban có thể ấn định cho từng nước từ năm 2027 (khoản 4 Điều 9); hiện chưa có mức giá nào cho Việt Nam.
Hồ sơ phải được lưu giữ đến hết năm thứ tư sau năm tờ khai được nộp hoặc lẽ ra phải được nộp (khoản 3 Điều 9). Vị thế chung của nhà xuất khẩu được trình bày tại trang CBAM dành cho nhà xuất khẩu ngoài EU.
Cơ quan nào của Việt Nam hướng dẫn doanh nghiệp về CBAM?
Bộ Công Thương là đầu mối của Chính phủ về ứng phó với CBAM, còn tài liệu tiếng Việt đầy đủ nhất về CBAM do Trung tâm WTO và Hội nhập của VCCI biên soạn.
Bảng sau tóm tắt các cơ quan và tổ chức chính (kiểm tra ngày 4/11/2026).
| Cơ quan | Vai trò về CBAM | Tài liệu công bố |
|---|---|---|
| Bộ Công Thương | Đầu mối xây dựng và triển khai Đề án ứng phó với Cơ chế CBAM theo Thông báo 6082/VPCP-NN của Văn phòng Chính phủ (Bộ Công Thương, ngày 28/8/2024); chưa tìm thấy văn bản phê duyệt đề án | Tin tức, hội thảo; đề xuất cổng thông tin và sổ tay CBAM (ngày 8/10/2024), chưa tìm thấy cổng thông tin đã ra mắt |
| Thương vụ Việt Nam tại Bỉ, Luxembourg và EU (Bộ Công Thương) | Cảnh báo sớm về biện pháp của EU | Thông tin và hướng dẫn qua kênh của Bộ Công Thương (ngày 6/8/2026); tin về lập trường của Hội đồng EU về việc mở rộng sang sản phẩm hạ nguồn (Tạp chí Công Thương, ngày 23/6/2026) |
| Trung tâm WTO và Hội nhập, VCCI | Tài liệu tiếng Việt đầy đủ nhất | Sổ tay "Hỏi đáp Cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới của Liên minh châu Âu" (Nhà xuất bản Công Thương, tháng 12/2024), đăng trên trang của Cục Phòng vệ thương mại; loạt hỏi đáp trong mục "Xuất khẩu xanh" |
| Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Biến đổi khí hậu | Vận hành thị trường carbon trong nước, Hệ thống đăng ký quốc gia và kiểm kê khí nhà kính | Quyết định phân bổ hạn ngạch, hướng dẫn kiểm kê; không có hướng dẫn về thủ tục CBAM |
| Ngân hàng Nhà nước Việt Nam | Tín dụng xanh (nhiệm vụ theo Thông báo 6082/VPCP-NN) | Chưa tìm thấy sản phẩm riêng cho CBAM |
Tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, cbamguide.com chưa tìm thấy khoản hỗ trợ nào của Nhà nước cho chi phí tuân thủ, thẩm tra hoặc kiểm kê phục vụ CBAM.
Tài liệu chính thức bằng tiếng Việt hữu ích cho thuật ngữ và thông tin về Việt Nam, nhưng không phải là nguồn đáng tin cậy cho số liệu của EU. Dưới đây là bốn sai sót thường gặp và cách hiểu đúng.
- Lộ trình coi phần phân bổ miễn phí bị cắt giảm mỗi năm là tỷ lệ phát thải phải trả (Báo Công Thương ngày 5/8/2026 và bài tiếng Anh của Bộ Công Thương ngày 6/8/2026): chỉ hàng hóa có phát thải đúng bằng định mức mới trả 2,5% tổng chi phí; mọi tấn CO₂e vượt định mức, kể cả hệ số cộng thêm, chịu toàn bộ giá chứng chỉ. Ước tính chi phí thép xuất khẩu tăng khoảng 23% nêu trong cùng bài dựa trên lộ trình này và không nêu phương pháp tính
- Ngưỡng 50 tấn được mô tả là lượng xuất khẩu hằng năm của nhà xuất khẩu (Báo Công Thương ngày 27/8/2026): ngưỡng miễn trừ là 50 tấn khối lượng tịnh mỗi nhà nhập khẩu EU mỗi năm dương lịch, cộng dồn mọi mã CN (Điều 2a; điểm 1 Phụ lục VII)
- "Đơn vị thẩm tra được EU công nhận": đơn vị thẩm tra do tổ chức công nhận quốc gia của nước thành viên công nhận; tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026, danh sách chính thức của Ủy ban chưa được công bố
- Hạn chót cuối tháng 5 và giá chứng chỉ theo tuần ngay từ năm 2026, xuất hiện trong các tài liệu soạn trước khi có Quy định (EU) 2025/2083: hạn chót là ngày 30 tháng 9 năm 2027, và giá năm 2026 là giá theo quý (khoản 1a Điều 21)
Rủi ro lẩn tránh CBAM của Việt Nam so với các nước khác như thế nào?
Ủy ban châu Âu không công bố phân loại rủi ro lẩn tránh theo từng nước, và tính đến ngày 12 tháng 10 năm 2026, cbamguide.com không tìm thấy văn bản nào của Ủy ban đánh giá về Việt Nam.
Rủi ro thường được nêu đối với Việt Nam mang tính cấu trúc. Nhà máy cán lại hoặc mạ từ thép cán nóng dạng cuộn nhập khẩu phải ghi nhận xuất xứ và phát thải gắn liền của tiền chất, còn nhà nhập khẩu EU phải chứng minh được quá trình gia công là thực chất.
Việt Nam và Indonesia là hai nước xuất xứ có quy mô tương đương: năm 2025, EU nhập khẩu 2,94 triệu tấn hàng hóa sắt thép thuộc diện CBAM (Chương 72 và 73) từ Việt Nam và 3,16 triệu tấn từ Indonesia (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
Thị trường carbon thí điểm của Việt Nam bao gồm 25 cơ sở sắt thép, trong khi hệ thống bắt buộc của Indonesia chỉ áp dụng cho ngành điện.
Vì vậy, thị trường thí điểm ít nhất cũng tạo tiền đề cho dữ liệu giám sát ở cấp cơ sở, loại dữ liệu có thể giúp chứng minh không có hành vi lẩn tránh. Dưới đây là hai câu hỏi mà nhà nhập khẩu EU mua thép Việt Nam thường đặt ra.
Mua thép từ nhà máy Việt Nam có tự động dẫn đến điều tra chống lẩn tránh không?
Không. Việc mua thép từ nhà máy Việt Nam không tự động dẫn đến điều tra chống lẩn tránh. Theo Điều 27, Ủy ban châu Âu tiến hành điều tra khi nhận được thông tin có căn cứ hoặc theo sáng kiến của mình, và kết thúc điều tra trong vòng chín tháng. Nhà nhập khẩu có sẵn hồ sơ xuất xứ và hồ sơ sản xuất của nhà máy cũng như của tiền chất sẽ trả lời được câu hỏi của cơ quan hải quan hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước thành viên.
Doanh nghiệp thép Việt Nam có thể dùng giá trị mặc định để tránh chi phí thẩm tra không?
Giá trị mặc định luôn có thể sử dụng, nhưng chi phí của lựa chọn này tăng dần qua từng năm. Theo Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621, được thay thế bởi Quy định thực thi (EU) 2026/1740, giá trị mặc định của Việt Nam cho thép cán nóng (nhóm 7208) là 2,350 tCO₂e/tấn trước hệ số cộng thêm. Hệ số cộng thêm là 10% năm 2026, 20% năm 2027 và 30% từ năm 2028.
Nhà sản xuất có phát thải thực tế thấp hơn giá trị mặc định sẽ chịu chi phí cao hơn nếu dùng giá trị mặc định thay vì dữ liệu đã thẩm tra. Lợi ích của việc thẩm tra tăng rõ rệt từ năm 2027, khi hệ số cộng thêm tăng lên.
Hiệp hội Thép Việt Nam nói gì về áp lực CBAM?
Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) công khai xác định CBAM là rủi ro đối với sức cạnh tranh của thép Việt Nam.
Theo tin SteelOrbis đăng ngày 16 tháng 7 năm 2026, VSA cho biết sản lượng thép thô sáu tháng đầu năm 2026 đạt 14,8 triệu tấn, tăng 21,2% so với cùng kỳ, trong khi xuất khẩu sáu tháng đạt 1,79 triệu tấn, giảm 4,8%.
Hiệp hội cảnh báo hoạt động xuất khẩu đang chịu áp lực từ hai phía: thuế theo Mục 232 của Hoa Kỳ và CBAM của EU.
Theo VSA, nếu không hiện đại hóa sản xuất, cắt giảm phát thải và minh bạch báo cáo carbon, thép Việt Nam có thể mất sức cạnh tranh.
Hiệp hội cũng kêu gọi tuân thủ quy tắc xuất xứ để phòng ngừa rủi ro lẩn tránh, và dự báo sản lượng thép thô năm 2026 đạt 27 triệu tấn nếu có đầu tư vào công nghệ xanh.
Nhận định này phù hợp với các bước tuân thủ nêu ở trên. Dữ liệu phát thải thực tế đã thẩm tra là công cụ giúp nhà sản xuất hiệu quả thoát khỏi giá trị mặc định có hệ số cộng thêm, còn lời cảnh báo của VSA về hiện đại hóa tương ứng với mức chi phí tăng dần đến năm 2030 trong bảng chi phí ở trên.
Triển vọng của thép Việt Nam dưới tác động của CBAM ra sao?
Triển vọng của thép Việt Nam dưới tác động của CBAM phụ thuộc vào ba diễn biến: mức độ hoàn thiện của thị trường carbon trong nước, đề xuất mở rộng sang sản phẩm hạ nguồn COM(2025)989, và áp lực cạnh tranh từ các đối thủ có cường độ phát thải cao hơn, yếu tố mang lại lợi thế tương đối cho các nhà sản xuất Việt Nam có năng lực lò điện hồ quang.
Phụ lục I hiện đã bao gồm một số sản phẩm hạ nguồn mà Việt Nam xuất khẩu nhiều, như bu lông và vít (7318), kết cấu thép (7308) và các sản phẩm khác bằng sắt thép (7326). Đề xuất COM(2025)989 ngày 17 tháng 12 năm 2025, nếu được thông qua, sẽ mở rộng phạm vi sang các sản phẩm hạ nguồn chứa thép và nhôm, với ngày áp dụng đề xuất là ngày 1 tháng 1 năm 2028.
Ủy ban châu Âu nêu khoảng 180 sản phẩm. Lập trường chung của Hội đồng Liên minh châu Âu (Hội đồng EU) ngày 12 tháng 6 năm 2026 bổ sung khoảng 200 mã (theo EUROFER và Mayer Brown).
Ngày 6 tháng 7 năm 2026, Ủy ban ENVI của Nghị viện châu Âu thông qua lập trường với khoảng 457 sản phẩm (ước tính), kèm quy tắc chống lẩn tránh chặt chẽ hơn. Không lập trường nào bao gồm hóa chất hoặc polyme.
Ngày 15 tháng 9 năm 2026, phiên toàn thể của Nghị viện thông qua nhiệm vụ đàm phán với 464 phiếu thuận, 50 phiếu chống và 159 phiếu trắng.
Theo báo chí, vòng đàm phán ba bên đầu tiên ngày 20 tháng 10 năm 2026 kết thúc mà chưa đạt thỏa thuận tổng thể, và bốn vấn đề được chuyển sang nhóm kỹ thuật: ngưỡng miễn trừ cho sản phẩm nhôm, phế liệu kim loại, nền tảng trực tuyến và giá trị mặc định toàn cầu.
Theo báo chí, vòng đàm phán ba bên thứ hai dự kiến diễn ra ngày 30 tháng 11 năm 2026. Tính đến ngày 23 tháng 10 năm 2026, đề xuất này chưa phải là luật. Chi tiết tại trang mở rộng CBAM sang sản phẩm hạ nguồn.
Lộ trình phát triển của thị trường carbon trong nước có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng khấu trừ theo Điều 9. Việc phân bổ giai đoạn 2027-2028 phải được phê duyệt trước ngày 31 tháng 10 năm 2027, và thị trường dự kiến vận hành chính thức từ năm 2029 (Quyết định 232/QĐ-TTg).
Một giá carbon đã thực trả, được cưỡng chế thực thi và được công nhận theo quy định thực thi cuối cùng sẽ giúp doanh nghiệp thép Việt Nam bù được một phần chi phí CBAM so với các đối thủ chưa có giá carbon được công nhận.
Theo giá trị mặc định, chi phí năm 2026 đã ở mức đáng kể: 102,84 EUR mỗi tấn thép cán nóng (mã CN 7208 39 00) với giá 82,32 EUR.
Mức 193,41 EUR năm 2030 ở cùng giá đòi hỏi doanh nghiệp đưa ra các quyết định đầu tư không thể trì hoãn. Lộ trình chi phí giai đoạn 2028-2030 nên được đưa vào chiến lược CBAM cho nhà xuất khẩu.
Lộ trình hệ số cộng thêm của giá trị mặc định ảnh hưởng thế nào đến nhà sản xuất Việt Nam?
Theo quy định về giá trị mặc định CBAM, hệ số cộng thêm tăng dần được áp dụng cho hàng hóa không có dữ liệu phát thải thực tế đã thẩm tra: 10% năm 2026, 20% năm 2027 và 30% từ năm 2028. Với thép Việt Nam, ba nấc tăng này khiến lợi ích tài chính của việc giám sát, thẩm tra và khai báo theo phát thải thực tế ngày càng lớn.
Khấu trừ giá carbon theo Điều 9 có vai trò gì với Việt Nam?
Cơ chế khấu trừ giá carbon theo Điều 9 cho phép giảm số chứng chỉ phải nộp tương ứng với giá carbon đã thực trả ở nước xuất xứ, sau khi trừ mọi khoản hoàn trả hoặc bồi thường. Với Việt Nam, đây là công cụ tiềm năng, hiện chưa dùng được, phụ thuộc vào việc thông qua quy định thực thi và vào một giá carbon mà doanh nghiệp thực sự trả. Khi khai báo theo giá trị mặc định, khoản giảm chỉ có thể được yêu cầu dựa trên giá carbon mặc định hằng năm mà Ủy ban có thể ấn định từ năm 2027 (khoản 4 Điều 9).
Nhà nhập khẩu EU nên quản lý rủi ro lẩn tránh trong chuỗi cung ứng Việt Nam thế nào?
Cách hiệu quả nhất là đưa yêu cầu cung cấp hồ sơ sản xuất của nhà cung cấp Việt Nam vào điều khoản hợp đồng. Trang quy định chống lẩn tránh của CBAM trình bày các tiêu chuẩn chứng cứ và yêu cầu về hồ sơ giúp phân biệt sản xuất thực chất tại Việt Nam với hoạt động gia công chỉ nhằm thay đổi xuất xứ.