Cena uprawnień w systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii (EU ETS) wyznacza koszt każdego certyfikatu CBAM (mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2). Oficjalna cena certyfikatu CBAM za III kwartał 2026 r. wynosi 82,32 euro za tonę ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e).
To średnia ważona cen rozliczeniowych z aukcji uprawnień od lipca do września 2026 r., opublikowana przez Komisję Europejską 5 października 2026 r. (I kwartał: 75,36 euro, II kwartał: 75,28 euro).
Jak cena z aukcji EU ETS przekłada się na koszty importera żeliwa i stali, cementu, aluminium, nawozów, energii elektrycznej i wodoru w Polsce?
Artykuł wyjaśnia, czym jest EU ETS, jak zmieniała się cena uprawnień od 2005 r., dlaczego z mocy prawa staje się ona ceną certyfikatu CBAM i co wycofywanie przydziału bezpłatnych uprawnień do 2034 r. oznacza dla kosztów importu.
Część poświęcona Polsce omawia aukcje uprawnień przypadających Polsce, właściwe organy w Polsce i błędy powtarzane w polskich omówieniach. Przepisy przywołane bez nazwy aktu to przepisy rozporządzenia (UE) 2023/956.
Czym jest EU ETS?
EU ETS to unijny system „ograniczaj i handluj” (cap-and-trade), ustanowiony w 2005 r. dyrektywą 2003/87/WE, który obejmuje około 40% emisji gazów cieplarnianych w UE; instalacja objęta systemem rozlicza każdą tonę ekwiwalentu CO2 jednym uprawnieniem do emisji (EUA), a łączna pula uprawnień co roku maleje.
EU ETS obejmuje trzy obszary: stacjonarne instalacje przemysłowe i energetyczne, lotnictwo w Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz, od 2024 r., żeglugę morską. W systemie uczestniczy około 10 500 instalacji stacjonarnych we wszystkich 27 państwach członkowskich oraz w Islandii, Liechtensteinie i Norwegii.
Cena ukształtowana na aukcjach EU ETS wchodzi bezpośrednio do wzoru na cenę certyfikatu CBAM, dlatego cena uprawnień i koszt certyfikatów CBAM zmieniają się razem.
Jako instalacje stacjonarne EU ETS obejmuje następujące branże:
- wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła
- produkcja żeliwa i stali
- produkcja cementu
- produkcja aluminium
- produkcja nawozów i chemikaliów
- produkcja szkła i papieru
Element „handluj” pozwala firmom objętym systemem kupować i sprzedawać uprawnienia między sobą. Huta, która obniży emisje poniżej swojego przydziału, może sprzedać nadwyżkę elektrowni, która przekracza swój limit. Taki obrót kształtuje rynkową cenę EUA, a ta przenosi się na cenę certyfikatów CBAM.
EU ETS działa w czterech okresach rozliczeniowych: I (od 2005 do 2007 r.), II (od 2008 do 2012 r.), III (od 2013 do 2020 r.) i IV (od 2021 do 2030 r.). Każdy z nich zaostrzał pułap i rozszerzał sprzedaż uprawnień na aukcjach.
Liniowy współczynnik redukcji pułapu wzrósł z 1,74% rocznie w III okresie do 2,2% od 2021 r., następnie do 4,3% w latach od 2024 do 2027 i do 4,4% od 2028 r. Odzwierciedla to cel pakietu Fit for 55: redukcję emisji netto o 55% do 2030 r. w porównaniu z 1990 r.
Rezerwa stabilności rynkowej (MSR), działająca od 2019 r., wchłania nadwyżkę uprawnień, gdy liczba uprawnień w obiegu przekracza 833 mln.
To MSR najbardziej przyczyniła się do odbudowy ceny po załamaniu z lat od 2013 do 2017, gdy nadpodaż zepchnęła cenę poniżej 5 euro za tonę CO2. Wycofując nadwyżkę z rynku, rezerwa zawęża podaż i podtrzymuje poziom ceny, dzięki któremu CBAM ma realne znaczenie finansowe.
Jak EU ETS wyznacza cenę certyfikatów CBAM?
Cena certyfikatu CBAM jest średnią cen rozliczeniowych z aukcji uprawnień w EU ETS: kwartalną dla towarów przywiezionych w 2026 r. (art. 21 ust. 1a) i tygodniową od 2027 r. (art. 21 ust. 1).
Podstawą jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, zmienione rozporządzeniem (UE) 2025/2083 z dnia 8 października 2025 r. (tzw.
Omnibus). Powiązanie nie jest przybliżeniem ani indeksacją, lecz wzorem zapisanym w prawie. Żadna instytucja UE nie ustala odrębnej ceny CBAM: cena powstaje na aukcjach uprawnień w EU ETS i automatycznie staje się ceną certyfikatu.
W 2026 r. cena certyfikatu CBAM to kwartalna średnia cen rozliczeniowych z aukcji w danym kwartale kalendarzowym. Metodę tę wprowadziło rozporządzenie (UE) 2025/2083, a rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2548 doprecyzowuje, że jest to średnia ważona: cenę każdej aukcji waży się wolumenem sprzedanych uprawnień, a aukcje odwołane pomija.
Komisja oblicza cenę w pierwszym tygodniu kalendarzowym po kwartale i publikuje ją w pierwszym dniu roboczym następnego tygodnia. Importer stosuje cenę kwartału, w którym towary przywiózł.
Od 2027 r. cena certyfikatu CBAM to tygodniowa średnia cen zamknięcia z aukcji, obliczana i publikowana przez Komisję co tydzień. Zamiast czterech publikacji w 2026 r. w 2027 r. będą 52, a cena certyfikatu będzie lepiej odzwierciedlać bieżącą sytuację na rynku EU ETS.
Oficjalne ceny certyfikatów CBAM za 2026 r. zestawiono w tabeli poniżej.
| Kwartał | Okres przywozu | Publikacja | Cena certyfikatu CBAM (EUR/t CO2e) |
|---|---|---|---|
| I kw. 2026 | 01.01 do 31.03.2026 | 7 kwietnia 2026 r. | 75,36 |
| II kw. 2026 | 01.04 do 30.06.2026 | 6 lipca 2026 r. | 75,28 |
| III kw. 2026 | 01.07 do 30.09.2026 | 5 października 2026 r. | 82,32 |
| IV kw. 2026 | 01.10 do 31.12.2026 | oczekiwana 4 stycznia 2027 r. | jeszcze nieopublikowana |
Cena za III kwartał jest o 7,04 euro, czyli o 9,35%, wyższa niż za II kwartał. Szczegółowe przeliczenie ceny na liczbę i koszt certyfikatów na tonę towaru zawiera strona o certyfikatach CBAM.
Polskie aukcje uprawnień a cena certyfikatu CBAM
Cena certyfikatu CBAM jest jedna dla całej UE, a aukcje uprawnień przypadających Polsce wchodzą do jej podstawy razem z pozostałymi aukcjami z raportu EEX: ogólnounijnymi, niemieckimi oraz aukcjami dla Irlandii Północnej.
EEX prowadzi odrębne aukcje uprawnień przypadających Polsce, oznaczone w raporcie aukcyjnym symbolem „PL”. Od 1 stycznia do 11 listopada 2026 r. było ich 23 ze 194 aukcji uprawnień ogólnych, z wolumenem 36 720 500 uprawnień, czyli 8,47% wolumenu sprzedanego na wszystkich platformach (obliczenie cbamguide.com na podstawie raportu aukcyjnego EEX, dane z 11 listopada 2026 r.).
Ostatnią uwzględnioną aukcją była aukcja polska z 11 listopada 2026 r., rozliczona po cenie 88,60 euro.
Metoda z art. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2548 obejmuje, z wagą wolumenu, aukcje na platformie wspólnej i na platformach państw, które zrezygnowały z udziału w platformie wspólnej. Średnia odtworzona tą metodą z raportu EEX pokrywa się dokładnie z oficjalnymi cenami za I, II i III kwartał 2026 r.
Polski importer płaci więc tę samą cenę co importer w Niemczech czy we Włoszech: nie istnieje krajowa cena certyfikatu CBAM.
Przykład: od ceny EU ETS do kosztu na tonę towaru
Cenę wynikającą z EU ETS mnoży się przez liczbę certyfikatów, czyli emisje wbudowane pomniejszone o dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień, a nie przez całe emisje.
Półprodukty ze stali niestopowej z Turcji, kod CN 7207 11 14, przywiezione w 2026 r., na wartościach domyślnych: 2,310 × 1,10 = 2,541 t CO2e na tonę (narzut, czyli mark-up, wynosi 10% w 2026 r.); dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień 0,975 × 1,364 = 1,3299; zatem 1,2111 certyfikatu na tonę, czyli 99,70 euro za tonę przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro).
Przy tej samej wartości domyślnej, tym samym wskaźniku CBAM (benchmark) i tej samej cenie koszt rośnie do 189,38 euro za tonę dla przywozu w 2030 r., gdy narzut wynosi 30%, a współczynnik CBAM 51,5%.
Wyższa cena certyfikatu podniosłaby go jeszcze bardziej: scenariusze planistyczne cbamguide.com na 2030 r. zakładają od 100 do 150 euro za tonę CO2. To założenia, nie prognozy. Koszt dla innych towarów i krajów pochodzenia można obliczyć w kalkulatorze CBAM.
CBAM celowo korzysta z ceny EU ETS, a nie ze stałej stawki. Dzięki temu automatycznie podąża za wzrostem i spadkiem cen uprawnień, zachowuje spójność z kosztem emisji ponoszonym przez producentów w UE i pozostaje mechanizmem certyfikatów, a nie cłem pobieranym na granicy.
Polska prasa potocznie nazywa CBAM granicznym podatkiem węglowym, ale uzasadnienie rządowego projektu ustawy wdrażającej (druk nr 1855) stwierdza, że w ujęciu prawnym CBAM nie jest podatkiem, opłatą ani inną daniną publiczną. Podstawą prawną rozporządzenia jest art. 192 ust. 1 TFUE.
Mechanizm obejmuje sześć sektorów: żeliwo i stal, cement, aluminium, nawozy, energię elektryczną i wodór. Każdy z nich ma własną metodę obliczania emisji wbudowanych na tonę towaru. Podstawy mechanizmu wyjaśnia artykuł Co to jest CBAM.
Historia cen uprawnień w EU ETS i jej znaczenie dla planowania kosztów CBAM
Oficjalne ceny certyfikatów CBAM za 2026 r. wynoszą 75,36 euro za I kwartał (aukcje od 66 do 90 euro za tonę CO2), 75,28 euro za II kwartał i 82,32 euro za III kwartał.
Ceny te odzwierciedlają rynek, który od 2005 r. przeszedł głęboką przebudowę. Historia ma znaczenie dla planowania, bo koszt certyfikatów CBAM zależy w całości od poziomu cen EU ETS w kolejnych kwartałach, a od 2027 r. w kolejnych tygodniach.
Ceny uprawnień w EU ETS w kolejnych okresach i główne czynniki, które je kształtowały, przedstawia tabela poniżej.
| Okres | Przedział cen (EUR/t CO2) | Główny czynnik |
|---|---|---|
| od 2005 do 2007 (I okres) | od 0 do 30 | okres pilotażowy; nadmierny przydział bezpłatnych uprawnień; pod koniec cena bliska zeru |
| od 2008 do 2012 (II okres) | od 5 do 30 | kryzys finansowy obniżył produkcję przemysłową i popyt na uprawnienia; nadpodaż |
| od 2013 do 2017 (początek III okresu) | od 3 do 8 | strukturalna nadpodaż z przeniesionych uprawnień II okresu; brak MSR |
| od 2018 do 2019 | od 10 do 25 | zapowiedź MSR (2018) i jej uruchomienie (2019); odbicie ceny |
| 2020 | od 15 do 30 | spadek popytu przemysłu w pandemii COVID-19, potem odbicie; sygnał polityczny Fit for 55 |
| 2021 | od 30 do 60 | początek kryzysu energetycznego; skok cen gazu zwiększa popyt na uprawnienia przez przechodzenie elektrowni na węgiel; zaostrzenie pułapu w IV okresie |
| początek 2022 | od 60 do 80 | wojna w Ukrainie; kryzys bezpieczeństwa energetycznego; REPowerEU |
| początek 2023 | około 100 | historyczny szczyt EU ETS; szczyt wiarygodności Fit for 55 |
| od 2023 do 2025 | od 50 do 90 | stabilizacja; słabszy popyt przemysłu; początek niepewności co do reformy |
| I kw. 2026 | od 66 do 90 | presja 10 państw członkowskich na reformę; niepewność geopolityczna; około 70 pod koniec marca |
| II kw. 2026 | od 74 do 82 | koniec sprzedaży aukcyjnej REPowerEU (MS-RRF) 22 czerwca; kontrakt grudniowy 2026 r. na poziomie 81,57 (23 czerwca, najwyżej od czterech miesięcy); oczekiwania na połączenie systemów UE i Wielkiej Brytanii |
| III kw. 2026 | średnia aukcyjna 82,32 | kontrakt grudniowy 2026 r. osiągnął 88,53 w ciągu sesji 14 września 2026 r. (zamknięcie 87,99), najwyżej od dziewięciu miesięcy |
| IV kw. 2026 (do 11 listopada) | średnia 86,69 z 28 aukcji | obliczenie cbamguide.com z wyników aukcji EEX; oficjalna cena 4 stycznia 2027 r. |
Wiersz za II kwartał wspomina oczekiwania na połączenie systemów handlu uprawnieniami UE i Wielkiej Brytanii. Te negocjacje i ich skutki dla obu mechanizmów granicznych omawia strona o brytyjskim CBAM, który jest podatkiem, a nie systemem certyfikatów.
Szczyt z 2023 r., około 100 euro za tonę CO2, pokazuje, jak bardzo koszt certyfikatów może się zmienić wraz z rynkiem: każdy należny certyfikat wycenia się według pełnej średniej aukcyjnej.
W I kwartale 2026 r. cena EU ETS pozostawała poniżej szczytu z 2023 r. pod wpływem dwóch czynników. W lutym 2026 r. dziesięć państw członkowskich złożyło wspólną deklarację, w której nazwało EU ETS „egzystencjalnym ryzykiem” dla strategicznych gałęzi przemysłu i zażądało zmian w MSR uwalniających uprawnienia.
Jednocześnie produkcja przemysłowa w Niemczech, Francji i Włoszech spadła pod koniec 2025 r., co zmniejszyło popyt na uprawnienia. Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen odniosła się do obu czynników w oświadczeniu z marca 2026 r., nie przesądzając parametrów reformy MSR.
Ryzyko reformy cen to najważniejsza niewiadoma w wieloletnim planowaniu CBAM. Jeżeli ceny EU ETS spadną wskutek poluzowania MSR lub korekty pułapu, ceny certyfikatów CBAM spadną proporcjonalnie i automatycznie, bo wzór cenowy nie przewiduje żadnej ceny minimalnej.
Dlaczego wycofywanie przydziału bezpłatnych uprawnień podnosi koszty CBAM?
Wycofywanie przydziału bezpłatnych uprawnień to zaplanowane na lata od 2026 do 2034 ograniczanie uprawnień wydawanych bezpłatnie producentom z UE w sektorach CBAM; współczynnik CBAM, czyli część przydziału, która w danym roku pozostaje, wyznacza wielkość dostosowania odejmowanego od liczby certyfikatów importera.
Harmonogram zapisano w art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE, zmienionym w ramach rewizji EU ETS z pakietu Fit for 55. W 2026 r. współczynnik CBAM wynosi 97,5%, więc z przydziału ubyło dopiero 2,5%.
Nie oznacza to, że importer płaci za 2,5% emisji. Dostosowanie na tonę to współczynnik CBAM × jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący × wskaźnik CBAM danego towaru (rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2620), a liczba certyfikatów nie może być mniejsza od zera.
Tylko za towar, którego emisje są równe wskaźnikowi CBAM, płaci się w 2026 r. za 2,5% jego emisji. Każda tona CO2e powyżej wskaźnika, łącznie z całym narzutem na wartości domyślne, jest liczona w pełnej cenie.
Polskie omówienia odwracają czasem tę zależność: utożsamiają współczynnik CBAM z wycofaną częścią przydziału albo podają, że importer opłaca w 2026 r. tylko niewielki ułamek emisji wbudowanych.
Oba stwierdzenia są błędne: współczynnik CBAM na 2026 r. wynosi 97,5%, a liczbę certyfikatów wyznacza metoda prawna opisana wyżej. Do 2030 r. współczynnik CBAM spada do 51,5%, a od 2034 r. nie stosuje się go wcale.
Pełny harmonogram, z kosztem netto dwóch towarów przywożonych na wartościach domyślnych przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro), przedstawia tabela poniżej.
| Rok | Współczynnik CBAM (pozostały przydział bezpłatnych uprawnień) | Wycofana część przydziału | Koszt netto: półprodukty stalowe z Turcji (EUR/t) | Koszt netto: szary cement portlandzki, wartość dla „pozostałych państw” (EUR/t) |
|---|---|---|---|---|
| 2026 | 97,5% | 2,5% | 99,70 | 76,94 |
| 2027 | 95% | 5% | 121,52 | 90,17 |
| 2028 | 90% | 10% | 146,15 | 104,76 |
| 2029 | 77,5% | 22,5% | 160,19 | 111,61 |
| 2030 | 51,5% | 48,5% | 189,38 | 125,87 |
| 2031 | 39% | 61% | jeszcze nieobliczalny | jeszcze nieobliczalny |
| 2032 | 26,5% | 73,5% | jeszcze nieobliczalny | jeszcze nieobliczalny |
| 2033 | 14% | 86% | jeszcze nieobliczalny | jeszcze nieobliczalny |
| od 2034 | brak współczynnika CBAM | 100% | 247,21 | 154,10 |
Koszt netto = (wartość domyślna z narzutem minus współczynnik CBAM × domyślny wskaźnik CBAM) × cena certyfikatu. Półprodukty stalowe, kod CN 7207 11 14, Turcja: wartość domyślna 2,310, wskaźnik 1,364. Szary cement portlandzki, kod CN 2523 29 00, tabela „pozostałe państwa i terytoria” (w tabeli dla Turcji ten wiersz ma kreskę, więc stosuje się tę wartość): wartość domyślna 1,440, wskaźnik 0,666. Narzut: 10% w 2026 r., 20% w 2027 r., 30% od 2028 r. Obliczenie cbamguide.com metodą prawną, 13 listopada 2026 r.
Wartości domyślne pochodzą z załącznika I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/2621, sprostowanego rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2026/1740; wskaźniki z załącznika do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620. Jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący wynosi 100% w latach od 2026 do 2030 (decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1862) i nie został ustalony na lata od 2031 do 2033. Cenę i wskaźniki przyjęto jako stałe; wskaźniki dla przywozu od 1 stycznia 2027 r. mogą zostać zaktualizowane (motyw 10 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620). Od 2034 r. dostosowanie wynosi zero.
Największy skok następuje między 2029 a 2030 r., gdy współczynnik CBAM spada z 77,5% do 51,5%, czyli o 26 punktów procentowych w ciągu jednego roku.
Ten próg wyznacza kluczowy horyzont planowania finansowego dla importerów z UE i ich dostawców spoza UE. Firmy, które w 2026 r. przystępują do planowania dekarbonizacji, mają od 3 do 4 lat na obniżenie emisji wbudowanych, zanim do niego dojdzie.
Współczynnik CBAM wpływa na liczbę certyfikatów CBAM poprzez metodę specyficznego wbudowanego przydziału bezpłatnych uprawnień (SEFA) z rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620.
Dostosowanie opiera się na wskaźnikach CBAM (benchmarkach), czyli wartościach referencyjnych na tonę, którymi Komisja wyznacza przydział bezpłatnych uprawnień dla instalacji w UE. Dzięki temu importer nie ponosi wyższego kosztu emisji niż producent z UE. Pełny harmonogram omawia strona o przydziale bezpłatnych uprawnień.
Na start, w 2026 r., współczynnik CBAM wynosi 97,5%, więc w pierwszym roku wycofuje się tylko 2,5% przydziału. Zdecydowały o tym względy polityczne i potrzeba łagodnego przejścia: prawodawcy chcieli uniknąć zakłócenia łańcuchów dostaw w pierwszym roku okresu docelowego, a zarazem zbudować prawną i finansową infrastrukturę pełnego systemu.
Zakres EU ETS a sektory CBAM
Wszystkie sześć sektorów CBAM jest objętych EU ETS jako stacjonarne instalacje przemysłowe i właśnie dlatego cena EU ETS jest właściwą ceną odniesienia dla CBAM.
Producent stali w UE płaci za uprawnienia do emisji CO2. Tona stali przywieziona z państwa bez porównywalnej opłaty emisyjnej nie jest obciążona takim kosztem. CBAM wyrównuje tę asymetrię, obciążając towary z importu kosztem odpowiadającym cenie w EU ETS.
Miejsce sześciu sektorów CBAM w EU ETS przedstawia poniższa lista.
- Żeliwo i stal: objęte od I okresu (od 2005 r.); instalacje z załącznika I dyrektywy obejmują m.in. wielkie piece, piece łukowe i walcownie na gorąco; CBAM wycenia tylko emisje bezpośrednie (emisje pośrednie są wyłączone).
- Cement: objęty od I okresu; wartość domyślna szarego cementu portlandzkiego w tabeli „pozostałe państwa” wynosi 1,440 t CO2e na tonę, wobec wskaźnika CBAM 0,666; CBAM wycenia emisje bezpośrednie i pośrednie (energia elektryczna).
- Aluminium: objęte od III okresu (2013 r.), gdy dyrektywa 2009/29/WE dodała do załącznika I produkcję aluminium pierwotnego i wtórnego; huty aluminium pierwotnego ponoszą koszt CO2 ze zużycia anod i koszt emisji perfluorowęglowodorów (PFC); CBAM wycenia w aluminium tylko emisje bezpośrednie.
- Nawozy: produkcja amoniaku, prekursora nawozów azotowych, objęta od III okresu (2013 r.), na podstawie tej samej dyrektywy; CBAM wycenia CO2 (w amoniaku tylko CO2, głównie z reformingu parowego metanu) oraz podtlenek azotu (N2O) z produkcji kwasu azotowego.
- Energia elektryczna: wytwarzanie objęte od I okresu i jako pierwszy sektor przeniesione w 2013 r. co do zasady na zakup na aukcjach (bez przydziału bezpłatnego), z przejściowym odstępstwem z art. 10c dyrektywy 2003/87/WE, z którego korzystała m.in. Polska; CBAM obejmuje przesył transgraniczny do UE.
- Wodór: włączony do CBAM rozporządzeniem (UE) 2023/956; wartość domyślna wynosi 17,740 t CO2e na tonę w tabeli „pozostałe państwa” i 10,820 w 79 tabelach krajowych; wodór elektrolityczny rozliczany na podstawie zweryfikowanych emisji rzeczywistych ma niskie emisje bezpośrednie.
Gdy w 2034 r. zakończy się wycofywanie przydziału, producenci z UE i importerzy tych samych towarów poniosą identyczny koszt na tonę emisji wbudowanych. Ta zasada symetrii jest prawną i polityczną podstawą obrony CBAM w WTO na gruncie art. XX GATT.
Reforma EU ETS w pakiecie Fit for 55
Pakiet Fit for 55, ogłoszony przez Komisję w lipcu 2021 r. i przyjęty w zasadniczej części w latach od 2022 do 2023, przebudował EU ETS na trzy sposoby, które bezpośrednio wpływają na cenę certyfikatów CBAM.
Pierwsza zmiana przyspieszyła roczne obniżanie pułapu z 2,2% (od 2021 r.) do 4,3% w latach od 2024 do 2027 i do 4,4% od 2028 r., z jednorazowym obniżeniem pułapu w 2024 r. o dodatkowe 117 mln uprawnień.
To główne długoterminowe źródło presji na wzrost cen EU ETS, a więc i cen certyfikatów CBAM. Scenariusze ceny od 100 do 150 euro za tonę CO2 w 2030 r., stosowane przez cbamguide.com do planowania, zakładają utrzymanie tej ścieżki pułapu.
Druga zmiana utworzyła odrębny system ETS2 dla budynków i transportu drogowego, który według Komisji zacznie w pełni działać w 2028 r., z własną rezerwą stabilności rynkowej.
ETS2 nie wpływa bezpośrednio na CBAM, bo sektory CBAM należą do ETS1. Spór o koszty paliw dla konsumentów zwiększył jednak presję na Komisję, by ponownie przyjrzała się także poziomowi cen w ETS1.
Trzecia zmiana nakazała wycofanie przydziału bezpłatnych uprawnień dla sektorów CBAM w latach od 2026 do 2034 (harmonogram z poprzedniej sekcji). Każde przyspieszenie wycofywania podniosłoby koszty CBAM, każde spowolnienie by je obniżyło.
Ryzyko reformy jest realne: w I kwartale 2026 r. dziesięć państw członkowskich, w tym Niemcy, Polska, Włochy i Austria, formalnie zwróciło się o zmianę parametrów MSR, która podniosłaby próg automatycznego wchłaniania uprawnień, a w praktyce uwolniłaby więcej uprawnień na rynek.
Komisja zaproponowała inne rozwiązanie. 1 kwietnia 2026 r. przyjęła wniosek COM(2026) 153 final zmieniający decyzję (UE) 2015/1814 w sprawie MSR: uprawnienia w rezerwie powyżej progu 400 mln nie byłyby automatycznie unieważniane, lecz zatrzymywane jako bufor, bo analizy przeglądu EU ETS przewidują napięcia na rynku w latach 30. XXI w.
W dniach 20 i 21 października 2026 r. Rada i Parlament osiągnęły wstępne porozumienie: unieważnianie zostaje utrzymane, ale rezerwa może zatrzymać do 700 mln uprawnień (komunikat prasowy Komisji IP/26/2206). Na dzień 23 października 2026 r. akt nie został jeszcze formalnie przyjęty.
Wniosek (procedura 2026/0085(COD)) nie jest reformą uwalniającą podaż, o którą prosiło dziesięć państw, i nie jest prawem. Parlament przyjął 15 września 2026 r., stosunkiem głosów 367 do 240 przy 59 wstrzymujących się, poprawki utrzymujące unieważnianie z progiem 650 mln uprawnień od 1 marca 2027 r. i odesłał sprawę do komisji w celu negocjacji z Radą.
W praktyce ceny wzrosły, zamiast zbliżyć się do scenariusza od 50 do 55 euro za tonę CO2. Dane o nadwyżce uprawnień opublikowane przez Komisję 29 maja 2026 r. potwierdziły, że od września 2026 r. do sierpnia 2027 r. do MSR trafi 190 494 202 uprawnień (rok wcześniej 276 mln; to nadal strukturalne wsparcie dla ceny).
Ceny EUA wzrosły z około 74 euro pod koniec kwietnia do ponad 80 euro pod koniec czerwca 2026 r., gdy zakończyła się sprzedaż aukcyjna REPowerEU (MS-RRF).
W sondażu Reutersa z 30 kwietnia 2026 r. dziesięciu analityków obniżyło średnie prognozy: na 2026 r. do 80,61 euro za tonę CO2 (z 92,65 w styczniu), na 2027 r. do 93,29 euro (z 107,29), wskazując na niepewność przed przeglądem EU ETS.
W kolejnym sondażu, z 31 lipca 2026 r., dziewięciu analityków ponownie obniżyło średnie: do 79,97 euro na 2026 r. i 89,13 euro na 2027 r. Prognozy dla ceny w 2027 r. zbiera strona o prognozie ceny certyfikatów CBAM na 2027 r..
Newsletter po angielsku: alerty o cenie certyfikatów CBAM i zmiany przepisów, które mają znaczenie, a co tydzień informacje o wszystkim, co dotyczy CBAM. Bez spamu, rezygnacja w dowolnym momencie.
Na potrzeby tych powiadomień przechowujemy wyłącznie Państwa adres e-mail. Polityka prywatności (po angielsku)
Rewizja EU ETS (faza 5): co zmieniłby wniosek COM(2026) 616
17 lipca 2026 r. Komisja Europejska opublikowała wniosek COM(2026) 616, który określa, jak EU ETS ma działać po 2030 r.; jest to wniosek w zwykłej procedurze ustawodawczej, a nie prawo.
Porozumienie Parlamentu i Rady planowane jest na początek 2027 r. Prezydencja irlandzka dąży do podejścia ogólnego Rady na grudniowym posiedzeniu Rady ds. Środowiska.
Do czasu przyjęcia aktu obowiązują dotychczasowe zasady EU ETS i obecny harmonogram współczynnika CBAM. Analizę wniosku i jego skutków dla CBAM zawiera nasz artykuł o rewizji EU ETS spowalniającej wprowadzanie CBAM (w języku angielskim).
Dla cen EU ETS i kosztów CBAM istotnych jest sześć elementów wniosku:
- Niższy liniowy współczynnik redukcji: roczne obniżanie pułapu spadłoby do 3,7% w latach od 2031 do 2035 i do 1,7% w latach od 2036 do 2040, z obecnych 4,3% (od 2024 do 2027) i 4,4% (od 2028 r.).
- Dwukrotnie mniejsze wchłanianie przez MSR: stopa wchłaniania nadwyżki spadłaby do 12%.
- Warunkowy przydział bezpłatny: od 2031 r. przydział bezpłatnych uprawnień zależałby od przedstawienia przez instalację planu inwestycji dekarbonizacyjnych.
- Międzynarodowe jednostki: w latach od 2036 do 2040 można by kupić do 260 mln ton międzynarodowych jednostek emisji, finansowanych sprzedażą do 260 mln uprawnień (proponowany art. 9b; dokument prezydencji Rady z 25 września 2026 r.).
- Bank Dekarbonizacji Przemysłu: na początek instrument Investment Booster z 400 mln uprawnień w latach od 2028 do 2030 (proponowany art. 10cc); pytania i odpowiedzi Komisji szacują budżet banku na 100 mld euro.
- Wolniejsze wprowadzanie CBAM: od 2028 r. przywrócono by 15% wycofanego przydziału dla sektorów CBAM, a koniec wycofywania przesunięto by z 2034 na 2038 r.
Proponowane współczynniki CBAM (art. 1 pkt 15 lit. b) ppkt i) wniosku COM(2026) 616) i współczynniki obowiązujące porównuje tabela poniżej. Wartości z wniosku nie są prawem i cbamguide.com nie oblicza na ich podstawie kosztów: Rada i Parlament mogą zmienić każdą z nich.
| Rok | Prawo obowiązujące (art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE) | Wniosek COM(2026) 616 (nieprzyjęty) |
|---|---|---|
| 2026 | 97,5% | 97,5% |
| 2027 | 95% | 95% |
| 2028 | 90% | 91,5% |
| 2029 | 77,5% | 81% |
| 2030 | 51,5% | 59% |
| 2031 | 39% | 48% |
| 2032 | 26,5% | 37,5% |
| 2033 | 14% | 27% |
| od 2034 do 2037 | brak współczynnika | 15% |
| od 2038 | brak współczynnika | 0% |
Wniosek oddziałuje w dwóch kierunkach. Poluzowanie podaży (mniejsze wchłanianie przez MSR, wolniejsze obniżanie pułapu, częściowy powrót przydziału) obniżałoby cenę EU ETS, a więc cenę certyfikatów, a wolniej spadający współczynnik CBAM zmniejszałby od 2028 r. liczbę certyfikatów w każdym roku. Żaden z tych skutków nie działa przed przyjęciem aktu, dlatego importerzy powinni liczyć koszty według obecnego harmonogramu, a wniosek traktować jako scenariusz.
Jak CBAM wykorzystuje cenę EU ETS, by zapobiec ucieczce emisji
Ucieczka emisji to przeniesienie produkcji z UE do państw o słabszej lub żadnej opłacie emisyjnej, wywołane kosztami polityki klimatycznej UE, w wyniku którego globalne emisje rosną zamiast spadać.
EU ETS tworzy to ryzyko, bo dodaje do kosztu produkcji w UE około 82 euro za każdą tonę emitowanego CO2 (średnia aukcyjna z III kwartału 2026 r.), podczas gdy producenci spoza UE nie ponoszą takiego kosztu.
CBAM nakłada cenę EU ETS na emisje wbudowane w towary z importu i w ten sposób wyrównuje koszty produkcji w UE i przywozu.
Mechanizm działa po obu stronach tak samo. Producent stali w UE płaci za uprawnienia, które musi przekazać ponad swój przydział bezpłatny, ustalony na poziomie wskaźnika. Importer tego samego towaru przekazuje do umorzenia certyfikaty CBAM za emisje wbudowane pomniejszone o dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień, oparte na tym samym wskaźniku.
Dla tureckich półproduktów stalowych na wartościach domyślnych (kod CN 7207 11 14) w 2026 r. to 2,541 minus 1,3299, czyli 1,2111 certyfikatu na tonę. Przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro) koszt wynosi 99,70 euro, wobec kosztu brutto 209,18 euro.
Od 2034 r., gdy współczynnik CBAM nie ma już zastosowania, dostosowanie wynosi zero i importer płaci za całe emisje wbudowane, tak jak producenci z UE. Kraj pochodzenia tego przykładu opisuje strona o Turcji i CBAM.
Oparcie ceny CBAM na aukcjach EU ETS, a nie na stałej cenie administracyjnej, utrzymuje symetrię automatycznie. Jeżeli cena EU ETS wzrośnie do 120 euro za tonę CO2, producenci z UE i importerzy jednocześnie poniosą proporcjonalnie wyższy koszt. Utrzymanie zgodności kosztów CBAM i EU ETS nie wymaga żadnego przeglądu ani decyzji politycznej.
Automatyczne powiązanie z ceną EU ETS jest osią obrony CBAM w WTO na podstawie art. XX lit. b) i g) GATT: według UE środek nie ma charakteru karnego ani protekcjonistycznego, lecz odtwarza koszt emisji, który producenci z UE już ponoszą.
Związek cen aukcyjnych EU ETS z ceną certyfikatów CBAM
W 2026 r. cena certyfikatu CBAM to średnia kwartalna cen rozliczeniowych z aukcji EU ETS na platformie wspólnej i na platformach państw, które z niej wyszły, ważona wolumenem; Komisja (DG TAXUD) publikuje ją na swojej stronie i w rejestrze CBAM, a opublikowana wartość jest prawnie wiążąca dla towarów przywiezionych w danym kwartale.
Aukcje EU ETS odbywają się według opublikowanego kalendarza. Każda aukcja kończy się jedną ceną rozliczeniową, wyznaczoną w punkcie, w którym popyt oferentów zrównuje się z oferowanym wolumenem. Na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2548 Komisja bierze ceny rozliczeniowe wszystkich aukcji w kwartale, waży każdą wolumenem, pomija aukcje odwołane i zaokrągla wynik do pełnego eurocenta.
Uśrednianie kwartalne ma praktyczne znaczenie. Firma przywożąca stal w kwartale, w którym cena EU ETS skacze z powodu fali mrozów albo awarii sieci, nie płaci za certyfikaty ceny szczytowej, lecz średnią ze wszystkich aukcji kwartału. Zmniejsza to wahania kosztu certyfikatów w porównaniu z systemem opartym na cenie spot.
Od 2027 r. średnie tygodniowe likwidują ten bufor. Firmy planujące zakup certyfikatów będą śledzić ceny EU ETS co tydzień i dobierać termin zakupów, by zarządzać kosztem. Przejście z obliczeń kwartalnych na tygodniowe to także zmiana w procesie zgodności, którą upoważniony zgłaszający CBAM powinien uwzględnić w zarządzaniu płynnością.
Sprzedaż certyfikatów CBAM rusza 1 lutego 2027 r. na wspólnej centralnej platformie (art. 20 ust. 1), także za towary przywiezione w 2026 r.; certyfikaty sprzedaje państwo członkowskie siedziby upoważnionego zgłaszającego CBAM.
Polskie przepisy nie wskazują jeszcze (stan na 13 listopada 2026 r.), który organ wykonuje w imieniu Polski zadania okresu docelowego, takie jak sprzedaż i odkup; rząd zapowiedział odrębną ustawę. Działanie platformy opisuje strona o wspólnej centralnej platformie.
Co powiązanie EU ETS i CBAM oznacza dla importerów i eksporterów
Powiązanie cen EU ETS i CBAM tworzy cztery bezpośrednie obowiązki finansowe i organizacyjne w łańcuchu dostaw.
Te cztery obowiązki i ich praktyczne skutki opisuje lista poniżej.
- Śledzenie cen rozliczeniowych z aukcji EU ETS. Upoważnieni zgłaszający CBAM śledzą wyniki aukcji, by budżetować zakup certyfikatów. Od 2027 r. obowiązek kwartalny z art. 22 ust. 2 wymaga, by na koniec każdego kwartału na rachunku w rejestrze CBAM znajdowały się certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach przywiezionych od początku roku kalendarzowego, ustalonych na wartościach domyślnych bez narzutu albo według certyfikatów przekazanych za poprzedni rok, z uwzględnieniem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień. Za przywóz z 2026 r. obowiązek ten nie istnieje.
- Roczne rozliczenie przy umorzeniu. Deklaracja CBAM za 2026 r., składana do 30 września 2027 r. (art. 6 ust. 1), wymaga przekazania do umorzenia certyfikatów za emisje wbudowane po dostosowaniu przydziału bezpłatnych uprawnień i ewentualnym zmniejszeniu z art. 9. Każdy certyfikat ma oficjalną cenę kwartału, w którym towary przywieziono.
- Planowanie zmniejszenia z art. 9 przez eksporterów z opłatą emisyjną. Eksporterzy z państw z systemem handlu emisjami lub podatkiem od emisji mogą zmniejszyć liczbę certyfikatów swojego importera w UE, dokumentując opłatę emisyjną faktycznie uiszczoną w państwie trzecim, po odjęciu zwrotów i przydziału bezpłatnego. Na dzień 23 października 2026 r. akt wykonawczy do art. 9 był nadal projektem i nie została uznana żadna opłata emisyjna, w tym koreański K-ETS. Ukraiński podatek od emisji CO2 (30 hrywien za tonę od 2011 r.) również nie jest uznany. Przy wartościach domyślnych zmniejszenie można zgłosić tylko według rocznych domyślnych opłat emisyjnych, które Komisja może ustalać od 2027 r. (art. 9 ust. 4).
- Długoterminowa ekonomia dekarbonizacji dostaw. Przy scenariuszach cbamguide.com od 100 do 150 euro za tonę CO2 w 2030 r., które są założeniami, a nie prognozami, koszt netto tureckich półproduktów z przykładu (2,3005 certyfikatu na tonę dla przywozu w 2030 r. na wartościach domyślnych) wyniósłby około 230 do 345 euro za tonę. Taka presja kosztowa wystarcza, by przesunąć zakupy od dostawców wysokoemisyjnych do niskoemisyjnych.
Każdy błąd w ustaleniu emisji wbudowanych przenosi się wprost na błąd kosztu certyfikatów, bo koszt to cena z EU ETS pomnożona przez emisje pozostałe po dostosowaniu. Metodę liczenia opisuje strona o emisjach wbudowanych, a zmniejszenie z tytułu opłaty emisyjnej strona o odliczeniu ceny CO2 zapłaconej w państwie trzecim.
Jak zmienność cen w EU ETS wpływa na planowanie CBAM?
Zmienność cen EU ETS to wyzwanie planistyczne, którym importer CBAM musi zarządzać, bo obowiązek zakupu certyfikatów jest powiązany z ceną zmieniającą się codziennie, a uśrednianą w stałych okresach.
Kwartalne uśrednianie w 2026 r. daje realny bufor, ale cena EU ETS potrafi w jednym kwartale przesunąć się o 15 do 20 euro za tonę CO2, jak w IV kwartale 2021 r. i w I kwartale 2022 r.
Czy zmienność cen EU ETS wpływa na koszt certyfikatów CBAM w 2026 r.?
Zmienność cen EU ETS wpływa na koszt certyfikatów CBAM w 2026 r., ale kwartalne uśrednianie z art. 21 ust. 1a rozporządzenia (UE) 2023/956 wyraźnie ją tłumi. Średnia obejmuje wszystkie aukcje EU ETS w kwartale kalendarzowym, ważone wolumenem, więc pozostaje stabilna, nawet gdy ceny poszczególnych aukcji się wahają. Firma przywożąca towary w I kwartale 2026 r. płaci średnią z I kwartału, a nie cenę z dnia przywozu.
Koszt certyfikatów w 2026 r. jest więc bardziej przewidywalny, niż sugerują ceny spot. Przedział od 66 do 90 euro za tonę CO2 w I kwartale dał oficjalną średnią 75,36 euro. Cenę za IV kwartał 2026 r., którą Komisja opublikuje 4 stycznia 2027 r., można szacować z narastającej średniej z aukcji EEX: wynosi ona 86,69 euro z 28 aukcji do 11 listopada 2026 r. (obliczenie cbamguide.com, nie cena oficjalna). Bieżące wartości pokazuje tracker ceny certyfikatów CBAM.
Czy reforma EU ETS zmieni cenę certyfikatów CBAM?
Każda zmiana cen EU ETS, wynikająca z korekty MSR, zmiany pułapu czy reformy strukturalnej, bezpośrednio i natychmiast zmienia cenę certyfikatów CBAM, bo CBAM nie ma własnej ceny minimalnej ani maksymalnej. Importer, którego prognozy kosztów opierają się na 75 euro za tonę CO2, powinien w wieloletnim budżecie policzyć wariant spadkowy 50 euro i wzrostowy 100 euro.
Presja dziesięciu państw z I kwartału 2026 r. dotąd nie wywołała wariantu spadkowego: odpowiedź Komisji z 1 kwietnia 2026 r. (COM(2026) 153 final) dotyczyła unieważniania nadwyżki, a nie jej uwolnienia, a ceny umocniły się w II kwartale dzięki wchłanianiu przez MSR i końcowi sprzedaży REPowerEU. Kolejnym punktem do obserwacji jest procedura nad wnioskiem COM(2026) 616 z 17 lipca 2026 r. (mniejsze wchłanianie przez MSR, wolniejsze obniżanie pułapu po 2030 r., wolniejsze wprowadzanie CBAM), z porozumieniem planowanym na początek 2027 r. Wstępne porozumienie w sprawie MSR z 20 i 21 października 2026 r. nie zostało jeszcze formalnie przyjęte (stan na 23 października 2026 r.).
Czy zakres EU ETS jest taki sam jak zakres CBAM?
Zakres EU ETS i zakres CBAM nie są identyczne, ale wszystkie 6 sektorów CBAM należy do EU ETS. EU ETS obejmuje szerszy krąg działalności, m.in. lotnictwo, żeglugę morską, wytwarzanie energii w UE, szkło, papier i chemikalia spoza sektorów CBAM. CBAM ogranicza się do 6 sektorów, w których ryzyko ucieczki emisji przez import jest najwyższe, co ustalono w procesie legislacyjnym na podstawie wolumenów handlu i emisyjności produktów.
Wniosek COM(2025) 989 rozszerzyłby CBAM od stycznia 2028 r. na produkty niższego szczebla (downstream) ze stali i aluminium: około 180 we wniosku Komisji; w podejściu ogólnym Rady około 200 dodanych kodów według Mayer Brown, łącznie nieco ponad 300 pozycji i kodów według zestawienia cbamguide.com; około 457 według szacunków prasy branżowej w mandacie Parlamentu z 15 września 2026 r. (464 głosy za, 50 przeciw, 159 wstrzymujących się). To nadal wniosek: pierwszy trilog 20 października 2026 r. zakończył się bez ogólnego porozumienia według doniesień prasowych, a drugi zapowiadany jest na 30 listopada 2026 r. Nie zmieniłby on powiązania z ceną EU ETS. Szczegóły podaje strona o rozszerzeniu CBAM na produkty downstream.
Jak często Komisja publikuje cenę certyfikatów CBAM?
Komisja publikuje cenę certyfikatów CBAM kwartalnie w 2026 r., jako średnią kwartalną cen rozliczeniowych z aukcji EU ETS obliczoną według rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2548. Od 2027 r. publikacja jest cotygodniowa. Opublikowane ceny widnieją w rejestrze CBAM dostępnym dla upoważnionych zgłaszających CBAM i są prawnie wiążącą podstawą rozliczeń. W Polsce dostęp do rejestru CBAM uzyskuje się przez PUESC (art. 54a ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji). Tracker cen na cbamguide.com zestawia opublikowane ceny certyfikatów z ostatnimi cenami rozliczeniowymi z aukcji EEX.
Co stanie się z ceną certyfikatów CBAM, gdy w 2034 r. skończy się przydział bezpłatnych uprawnień?
Cena certyfikatów CBAM nie zmieni się strukturalnie w 2034 r., bo zawsze odpowiadała pełnej średniej z aukcji EU ETS, niezależnie od poziomu przydziału bezpłatnego. Zmieni się liczba certyfikatów: współczynnik CBAM nie będzie miał zastosowania, dostosowanie spadnie do zera, a certyfikaty będą należne za całe emisje wbudowane. Importer tureckich półproduktów stalowych na wartościach domyślnych (kod CN 7207 11 14, wartość domyślna 2,310 z narzutem 30%, czyli 3,003 certyfikatu na tonę) zapłaciłby około 3,003 × 150 = 450,45 euro za tonę przy założonej cenie EU ETS 150 euro za tonę CO2. Do tego stanu docelowego prowadzi cała konstrukcja CBAM.
Kto powinien już teraz uwzględnić ceny EU ETS i certyfikatów CBAM?
Na powiązanie cen EU ETS i certyfikatów CBAM powinny zareagować już w 2026 r. trzy grupy, nie czekając na lata najwyższych obciążeń od 2029 do 2034.
Pierwsza grupa to importerzy z UE, którzy mają lub uzyskują status upoważnionego zgłaszającego CBAM. W Polsce status przyznaje Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (organ Krajowej Administracji Skarbowej), a wniosek składa się w unijnym rejestrze CBAM przez PUESC; procedurę opisuje strona o statusie upoważnionego zgłaszającego CBAM. Te firmy powinny już teraz włączyć śledzenie cen EU ETS do kwartalnego procesu zgodności. Certyfikaty za przywóz z 2026 r. mają cenę kwartału przywozu i są w sprzedaży od 1 lutego 2027 r., a obowiązek kwartalny z art. 22 ust. 2 działa od 2027 r.
Skala dotyczy polskiego rynku bezpośrednio. Według Eurostatu przywóz do UE towarów objętych CBAM (kody z załącznika I) zgłoszony w Polsce wyniósł w 2025 r. 6,81 mld euro, 6,1% wartości unijnej, siódme miejsce wśród 27 państw członkowskich (Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.; udział i miejsce: obliczenie cbamguide.com). To statystyka handlu, a nie deklaracje CBAM: obejmuje też towary pochodzące ze Szwajcarii, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu, wyłączone z CBAM, a państwem zgłoszenia jest państwo odprawy celnej.
Druga grupa to eksporterzy spoza UE dostarczający klientom w UE towary z 6 sektorów CBAM. Ich importerzy ponoszą rosnący koszt, który eksporter albo przejmuje w cenie, albo obniża, wykazując niższe emisje wbudowane. Producenci, których emisje rzeczywiste są niższe od wartości domyślnych dla ich państwa, mają bezpośredni interes finansowy w inwestycji w pomiar, monitorowanie i weryfikację przez akredytowanego weryfikatora już teraz.
Koszt weryfikacji (około 5 000 do 50 000 euro na instalację w pierwszym cyklu, szacunek rynkowy weryfikatorów) należy porównać z narzutem na wartości domyślne, liczonym w pełnej cenie od 2026 r.: 0,231 t CO2e na tonę dla tureckich półproduktów, czyli 19,02 euro za tonę przy cenie 82,32 euro. Na dzień 12 listopada 2026 r. udokumentowano siedem akredytowanych jednostek weryfikujących, akredytowanych przez pięć krajowych jednostek akredytujących; żadna nie jest polska, a oficjalna lista Komisji nie została opublikowana. Wykaz podaje strona o akredytowanych weryfikatorach CBAM.
Trzecia grupa to działy zgodności i finansów w firmach z wieloletnimi kontraktami importowymi. Scenariusze od 100 do 150 euro za tonę CO2 w 2030 r., stosowane przez cbamguide.com do planowania, powinny trafić do długoterminowych modeli kosztów każdego kontraktu sięgającego poza 2028 r. Pięcioletni kontrakt na tureckie półprodukty stalowe na wartościach domyślnych, zawarty w 2026 r. przy koszcie CBAM 99,70 euro za tonę, w 2030 r. poniesie koszt netto około 230 do 345 euro za tonę, czyli od 2,3 do 3,5 raza więcej niż w 2026 r.
Bieżące i historyczne ceny certyfikatów CBAM obok danych z aukcji EU ETS pokazuje tracker ceny certyfikatów CBAM. Jeżeli Państwa firma potrzebuje doradcy, weryfikatora lub oprogramowania do rozliczeń CBAM, mogą Państwo bezpłatnie opisać potrzebę na stronie zapytania o pomoc w CBAM. Jeżeli powierzą Państwo zlecenie usługodawcy, któremu przekazaliśmy zapytanie, usługodawca może zapłacić cbamguide.com prowizję za polecenie.
Najczęstsze pytania o EU ETS i certyfikaty CBAM
Ile wynosi obecnie cena certyfikatu CBAM wynikająca z EU ETS?
Najnowsza oficjalna cena certyfikatu CBAM wynosi 82,32 euro za tonę CO2e za III kwartał 2026 r. i została opublikowana przez Komisję Europejską 5 października 2026 r. To średnia kwartalna cen z aukcji uprawnień EU ETS od lipca do września 2026 r. (art. 21 ust. 1a rozporządzenia (UE) 2023/956). Wcześniejsze ceny wynosiły 75,36 euro za I kwartał 2026 r. (opublikowana 7 kwietnia 2026 r.) i 75,28 euro za II kwartał (opublikowana 6 lipca 2026 r.). Cena za IV kwartał 2026 r. ma zostać opublikowana 4 stycznia 2027 r.
Rynkowa cena EU ETS zmienia się każdego dnia handlowego, a po każdej aukcji pojawia się nowa cena rozliczeniowa. Aktualną cenę certyfikatów należy sprawdzać w rejestrze CBAM, bo źródła danych rynkowych nie odtwarzają dokładnie średniej aukcyjnej wymaganej do rozliczeń.
Dlaczego CBAM korzysta z cen aukcyjnych EU ETS, a nie ze stałej ceny?
CBAM korzysta z cen aukcyjnych EU ETS, bo jego konstrukcja prawna ma odtwarzać, a nie przybliżać, koszt emisji ponoszony przez producentów z UE. Producenci z UE płacą za uprawnienia ceny z aukcji; zastosowanie tych samych cen do certyfikatów CBAM tworzy symetrię i zapobiega zarówno zawyżaniu obciążeń (co byłoby protekcjonizmem), jak i ich zaniżaniu (co nie przeciwdziałałoby ucieczce emisji). Stała cena administracyjna oderwałaby CBAM od EU ETS i osłabiła obronę mechanizmu na gruncie art. XX GATT.
Kiedy obliczanie ceny certyfikatów CBAM zmienia się z kwartalnego na tygodniowe?
Obliczanie ceny certyfikatów CBAM zmienia się z kwartalnego na tygodniowe 1 stycznia 2027 r. Dla 2026 r. art. 21 ust. 1a rozporządzenia (UE) 2023/956, wprowadzony rozporządzeniem (UE) 2025/2083, nakazuje średnią kwartalną. Od 1 stycznia 2027 r. art. 21 ust. 1 tego rozporządzenia nakazuje tygodniową średnią cen zamknięcia z aukcji EU ETS. Polskie omówienia piszące o „średniej tygodniowej” bez rozróżnienia lat opisują więc dopiero zasadę od 2027 r. Importer potrzebuje w 2027 r. cotygodniowego śledzenia cen zamiast kwartalnego, wystarczającego w 2026 r.
Czy cena EU ETS wpływa jednakowo na wszystkie 6 sektorów CBAM?
Ta sama średnia cena z aukcji EU ETS jest ceną jednostkową certyfikatu we wszystkich 6 sektorach CBAM. Koszt certyfikatów na tonę towaru różni się jednak znacznie, bo emisje wbudowane i wskaźniki zależą od towaru i ścieżki produkcyjnej. Najbardziej wrażliwy na cenę jest wodór: na wartości domyślnej dla „pozostałych państw” (kod CN 2804 10 00) wymaga w 2026 r. 14,55 certyfikatu na tonę, czyli 1 197,94 euro przy cenie 82,32 euro. Tureckie półprodukty stalowe (kod CN 7207 11 14) wymagają 1,2111 certyfikatu na tonę, czyli 99,70 euro.
Towar, którego emisje wbudowane nie przekraczają 97,5% wskaźnika, nie wymaga w 2026 r. żadnych certyfikatów, niezależnie od ceny EU ETS. Energia elektryczna nie ma dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień, więc cena obejmuje jej całe emisje wbudowane.
Czy certyfikat CBAM to to samo co uprawnienie do emisji w EU ETS?
Nie. Uprawnienie do emisji (EUA) jest zbywalnym instrumentem dla operatorów instalacji w EU ETS, a certyfikat CBAM jest instrumentem, który upoważniony zgłaszający CBAM kupuje na wspólnej centralnej platformie i przekazuje do umorzenia za emisje wbudowane w przywiezionych towarach. Oba instrumenty łączy wyłącznie cena, a nie rynek.
Nadwyżki certyfikatów CBAM nie można sprzedać na rynku: na wniosek złożony do 31 października roku umorzenia odkupuje ją Komisja, w imieniu państwa członkowskiego siedziby upoważnionego zgłaszającego CBAM, za pośrednictwem wspólnej centralnej platformy, po cenie zakupu. Liczba odkupionych certyfikatów jest ograniczona do liczby, którą upoważniony zgłaszający CBAM musiał zakupić zgodnie z art. 22 ust. 2 w roku kalendarzowym zakupu, a certyfikaty kupione w 2027 r. za 2026 r. można odkupić tylko w 2027 r. (art. 23 ust. 1 do 3).
Stan na 13 listopada 2026 r. Ceny w EU ETS i ceny certyfikatów CBAM zmieniają się z każdą aukcją oraz z każdym obliczeniem kwartalnym, a od 2027 r. tygodniowym. Przed decyzjami dotyczącymi zgodności lub kontraktów należy sprawdzić aktualne ceny w rejestrze CBAM Komisji Europejskiej.