Rozszerzenie CBAM na produkty downstream od 2028 r.: stanowiska Komisji, Rady i Parlamentu oraz skutki dla importerów w Polsce

CBAM na produkty downstream od 2028 r.: ok. 180 produktów (Komisja), 202 dodatkowe kody CN (Rada), ok. 457 (Parlament, szacunek). Żadne stanowisko nie jest prawem.

Na tej stronie

Rozszerzenie CBAM (mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2) na produkty niższego szczebla (downstream) objęłoby od 1 stycznia 2028 r. gotowe wyroby ze stali i aluminium, takie jak gwoździe, sprężyny, wyroby z drutu i sprzęt AGD. Na dzień 13 listopada 2026 r. wszystkie trzy instytucje prawodawcze UE ustaliły swoje stanowiska, ale żadne z nich nie jest prawem.

Komisja Europejska zaproponowała we wniosku COM(2025) 989 z 17 grudnia 2025 r. około 180 produktów downstream. Rada Unii Europejskiej poszerzyła tę listę w podejściu ogólnym z 12 czerwca 2026 r.: zachowuje tabelę Komisji i dodaje 202 ośmiocyfrowe kody CN, z czego bierze się podawana w mediach liczba „około 200”.

Parlament Europejski przyjął 15 września 2026 r. mandat negocjacyjny w pierwszym czytaniu, 464 głosami za, przy 50 przeciw i 159 wstrzymujących się, i dodał kolejne grupy produktów.

Pierwszy trilog, 20 października 2026 r., według doniesień prasowych zakończył się bez ogólnego porozumienia, a cztery kwestie skierowano do prac technicznych: próg de minimis dla aluminium, złom metali, platformy internetowe i globalne wartości domyślne. Drugi trilog jest zapowiadany na 30 listopada 2026 r., a instytucje dążą do porozumienia przed końcem 2026 r.

W artykule porównano trzy stanowiska, listy produktów, zasady przeciwdziałania obchodzeniu przepisów, kwestię złomu, harmonogram oraz reakcje branży. Uwzględniono też realia polskie: miejsce Polski w imporcie towarów CBAM, koszt wyrobów downstream objętych mechanizmem już dziś, organ w Poznaniu, kody w zgłoszeniu celnym i kroki, które importer w Polsce może podjąć teraz.


Czym jest rozszerzenie CBAM na produkty downstream?

Rozszerzenie CBAM na produkty downstream to wniosek ustawodawczy, który zmieniłby rozporządzenie (UE) 2023/956 i objąłby mechanizmem gotowe wyroby wytwarzane ze stali i aluminium, poza sześcioma obecnymi sektorami.

Pełna nazwa aktu to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM). Mechanizm obejmuje dziś żeliwo i stal, cement, aluminium, nawozy, energię elektryczną i wodór, głównie w postaci surowców i półproduktów.

Importer walcówki czy blachy gorącowalcowanej ma więc obowiązki CBAM, a producent, który sprowadza silnik elektryczny albo pralkę z tej samej stali, ich nie ma, bo gotowy wyrób nie figuruje w załączniku I.

Załącznik I obejmuje jednak już część wyrobów z dalszych etapów łańcucha: śruby, wkręty i nakrętki (pozycja 7318), rury i łączniki rur (7303 do 7307), konstrukcje stalowe (7308), zbiorniki i pojemniki (7309 do 7311) oraz pozostałe wyroby z żeliwa lub stali (7326) i z aluminium (7616) już dziś są towarami CBAM.

Wniosek (procedura 2025/0419(COD)) ma zamknąć tę lukę. Komisja uzasadnia go tym, że producenci spoza UE mogą ominąć koszt CBAM, przenosząc za granicę jeszcze jeden etap przetwarzania i wysyłając do UE wyrób gotowy. Miejsce wniosku w historii legislacyjnej opisuje strona o rozporządzeniu CBAM (UE) 2023/956, łącznie ze zmianami z rozporządzenia (UE) 2025/2083 (tzw. Omnibus).

Rozszerzenie dotyczy wyłącznie łańcuchów wartości stali i aluminium. Chemikalia organiczne i polimery nie są objęte CBAM ani żadnym rozpatrywanym wnioskiem: wymienia je tylko klauzula przeglądowa art. 30 ust. 2, a kolejny raport Komisji o zakresie przewidziano na 2027 r. Szczegóły podaje strona CBAM a tworzywa sztuczne (w języku angielskim).

Harmonogram rozszerzenia CBAM: od wniosku do 2028 r.

Tabela zestawia wszystkie potwierdzone etapy procedury, od wniosku Komisji do docelowej daty startu, ze statusem prawnym każdego z nich.

Data Etap Instytucja Stan na 13 listopada 2026 r.
17 grudnia 2025 r. Komisja publikuje COM(2025) 989 z około 180 produktami downstream Komisja Europejska Opublikowany; otwiera zwykłą procedurę ustawodawczą
10 kwietnia 2026 r. Sprawozdawca ENVI Mohammed Chahim przedstawia projekt sprawozdania (PE786.835) Parlament Europejski (ENVI) Tylko projekt; zastąpiony głosowaniem w komisji 6 lipca
12 czerwca 2026 r. Rada przyjmuje podejście ogólne: tabela Komisji plus 202 dodane kody CN Rada UE (ECOFIN) Porozumienie polityczne Rady; nie jest prawem
6 lipca 2026 r. Komisja ENVI przyjmuje stanowisko, 56 za, 11 przeciw, 12 wstrzymujących się, około 457 produktów według doniesień Parlament Europejski (ENVI) Stanowisko komisji; potwierdzone w głosowaniu plenarnym 15 września
15 września 2026 r. Plenarne przyjęcie mandatu negocjacyjnego w pierwszym czytaniu, 464 za, 50 przeciw, 159 wstrzymujących się Parlament Europejski (plenarne) Przyjęty; mandat Parlamentu do trilogu
20 października 2026 r. Pierwszy trilog: przedstawienie mandatów, bez ogólnego porozumienia; prace techniczne nad progiem de minimis dla aluminium, złomem metali, platformami internetowymi i wartościami domyślnymi Parlament i Rada Odbył się; doniesienia prasowe, bez komunikatu instytucji
30 listopada 2026 r. (doniesienia) Drugi trilog Parlament i Rada Zapowiedziany
Przed końcem 2026 r. (cel) Porozumienie w trilogu Wszystkie trzy instytucje Cel; brak ostatecznego porozumienia
1 stycznia 2028 r. Proponowany początek stosowania rozszerzenia Nie dotyczy Data docelowa; zależy od wyniku trilogu

Po głosowaniu plenarnym 15 września Parlament jest gotowy do negocjacji: stanowisko komisji ENVI stało się mandatem całej izby. Wszystkie pozostałe terminy CBAM, które już obowiązują, od sprzedaży certyfikatów 1 lutego 2027 r. do pierwszej deklaracji CBAM 30 września 2027 r., zestawia harmonogram CBAM.

Komisja, Rada i Parlament: trzy stanowiska w porównaniu

Trzy instytucje zgadzają się, że CBAM powinien objąć od 2028 r. wyroby downstream ze stali i aluminium, ale wchodzą do trilogu z bardzo różnym wyobrażeniem o jego skali. Każde kolejne stanowisko poszerzało listę produktów i zaostrzało zasady przeciwdziałania obchodzeniu przepisów w porównaniu z poprzednim.

Wniosek Komisji Europejskiej: COM(2025) 989

Wniosek Komisji z 17 grudnia 2025 r. obejmuje według jej komunikatu prasowego 180 dodatkowych produktów. Załącznik zawiera tabelę „combined metal products” (połączone wyroby metalowe) liczącą 107 pozycji oraz siedem nowych pozycji dla żeliwa i stali (liczenie cbamguide.com). Wniosek objąłby obowiązkami CBAM importerów, którzy dziś pozostają poza zakresem rozporządzenia.

Dodawane produkty to głównie pośrednie wyroby przemysłowe o dużej zawartości stali lub aluminium, takie jak armatura z metali nieszlachetnych, silniki wysokoprężne, pompy, dźwigi, silniki elektryczne i części pojazdów. Mniejszą część stanowią artykuły gospodarstwa domowego, takie jak pralki i artykuły kuchenne. Załącznik wymienia też meble metalowe, budynki prefabrykowane i trzy pozycje wyrobów medycznych.

Podejście ogólne Rady (12 czerwca 2026 r.)

Rada, obradująca w składzie do spraw gospodarczych i finansowych (ECOFIN), przyjęła podejście ogólne 12 czerwca 2026 r. (dokument 10423/26). Tekst powtarza tabele Komisji, dodaje notę z 202 kolejnymi ośmiocyfrowymi kodami CN do włączenia do załącznika I i skreśla trzy pozycje wyrobów medycznych (liczenie cbamguide.com na podstawie dokumentu).

Dodane kody obejmują m.in. chłodziarki domowe, pompy ciepła, kotły, turbiny, kolejne silniki elektryczne i transformatory, hamulce i sprzęgła pojazdów oraz części przyczep.

Dokument nie podaje łącznej liczby. Według liczenia cbamguide.com lista Rady to nieco ponad 300 pozycji i kodów, więc „około 200” podawane przez EUROFER i kancelarię Mayer Brown odpowiada kodom dodanym przez Radę, a nie całej jej liście.

Rada utrzymuje propozycję Komisji, by przedkonsumpcyjny złom stali i aluminium traktować jako prekursor, oraz czasowe wyłączenie na wypadek poważnych i nieprzewidzianych okoliczności w proponowanym art. 27a. Podejście ogólne to stanowisko negocjacyjne Rady, a nie przyjęty akt: wyznacza mandat do trilogu, ale samo nie ma mocy prawnej.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego (przyjęte 15 września 2026 r.)

Parlament przyjął 15 września 2026 r. mandat negocjacyjny w pierwszym czytaniu, 464 głosami za, przy 50 przeciw i 159 wstrzymujących się. Potwierdził w ten sposób stanowisko komisji ENVI (do spraw środowiska, klimatu i bezpieczeństwa żywności) z 6 lipca 2026 r., przyjęte stosunkiem głosów 56 do 11 przy 12 wstrzymujących się.

Mandat popiera zakres zaproponowany przez Komisję i dodaje kolejne grupy produktów. Według prasy branżowej są to m.in. maszyny, części stosowane w transporcie, transformatory, przetwornice, domy mobilne i podgrzewacze wody, obok paneli słonecznych, przyborów kuchennych oraz komponentów pomp ciepła i pralek wskazanych już w tekście ENVI. Elementy złączne, drut, sprężyny i artykuły gospodarstwa domowego występują we wszystkich trzech stanowiskach.

Mandat wyróżniają jeszcze dwie decyzje. Po pierwsze, Parlament odrzucił proponowaną przez Komisję klauzulę bezpieczeństwa, która pozwalałaby czasowo usuwać towary z zakresu CBAM przy poważnych wstrząsach cenowych, i poparł w zamian czasowe przekierowanie dochodów CBAM z danych towarów do dotkniętych sektorów. Po drugie, poparł poszerzony tymczasowy fundusz dekarbonizacyjny (w języku angielskim) na lata 2027 do 2029.

Tabela zestawia trzy stanowiska obok siebie.

Instytucja Data przyjęcia Liczba produktów i jej źródło Rodzaj decyzji Status prawny
Komisja Europejska 17 grudnia 2025 r. 180 produktów (komunikat prasowy Komisji); 107 pozycji w tabeli „combined metal products” plus siedem nowych pozycji dla żeliwa i stali (liczenie cbamguide.com) Wniosek ustawodawczy COM(2025) 989 Punkt wyjścia negocjacji
Rada UE 12 czerwca 2026 r. Brak sumy w tekście; tabela Komisji plus 202 dodane ośmiocyfrowe kody CN, minus trzy pozycje wyrobów medycznych, łącznie nieco ponad 300 (liczenie cbamguide.com); „około 200” w nocie Mayer Brown z 7 października 2026 r. (w języku angielskim) Podejście ogólne (ECOFIN) Mandat negocjacyjny Rady
Parlament Europejski 15 września 2026 r. cbamguide.com nie znalazł liczby opublikowanej przez Parlament; 457 rodzajów produktów w tekście noty Mayer Brown, około 453 w jej tabeli; cbamguide.com nie liczył Mandat negocjacyjny w pierwszym czytaniu, 464:50:159 Mandat Parlamentu do trilogu

Żaden tekst prawny nie podaje sumy. Liczba 180 pochodzi z komunikatu prasowego Komisji, dokument Rady nie podaje żadnej liczby, a liczby opublikowanej przez Parlament nie znaleziono. Liczby używają też różnych jednostek (produkty, pozycje załącznika, ośmiocyfrowe kody CN), więc nie da się ich bezpośrednio porównać.

Jeszcze inaczej liczy ogłoszenie USTR z 8 października 2026 r. (w języku angielskim): „over a hundred”, „over 300” i „approximately 400”. Wszystkie trzy teksty są wnioskami, a nie prawem.

Jakie produkty dodałoby rozszerzenie CBAM?

Omawiane produkty tworzą dwie duże grupy: przemysłowe wyroby pośrednie oraz gotowe artykuły konsumpcyjne i gospodarstwa domowego, w obu przypadkach wytwarzane w dużej mierze ze stali lub aluminium. Ostateczna lista zależy od trilogu; podane niżej kody CN pochodzą z wniosku Komisji, który podejście ogólne Rady przejmuje.

Siedem grup produktów wymienianych w stanowiskach Komisji, Rady i komisji ENVI przedstawia poniższa lista.

  • Elementy złączne: gwoździe (7317 00), sprężyny (7320 20 89, 7320 90 90) i wyroby z drutu; śruby, wkręty i nakrętki (7318) są już towarami z załącznika I i nie są częścią rozszerzenia
  • Wyroby z drutu: splotki, liny i kable (7312 10), kraty, siatki i ogrodzenia z drutu stalowego (7314 31 00, 7314 39 00, 7314 41 00, 7314 49 00)
  • Maszyny i konstrukcje przemysłowe: dźwigi, roboty przemysłowe (8428 70 00), pompy, silniki wysokoprężne, a w stanowisku Parlamentu także dalsze maszyny i transformatory
  • Pojazdy i ich części: skrzynie biegów (8708 40), koła (8708 70), zawieszenia (8708 80) i chłodnice (ex 8708 91); Rada dodaje hamulce, zderzaki, sprzęgła, osie napędowe i części przyczep
  • Budynki i meble: meble metalowe (9403 10, ex 9403 20), okucia do mebli (ex 8302 42 00) i budynki prefabrykowane (ex 9406 90 90)
  • Artykuły gospodarstwa domowego i AGD: artykuły stołowe i kuchenne z żeliwa lub stali (7323 94 00, 7323 99 00), pralki domowe (8450 11, 8450 12 00, 8450 19 00), suszarki (8451 21 00) i chłodziarko-zamrażarki (8418 10); wyłącznie w stanowisku Parlamentu także panele słoneczne, podgrzewacze wody, materiały do silników elektrycznych oraz komponenty pomp ciepła i pralek
  • Wyroby medyczne: trzy pozycje we wniosku Komisji (9018 32 10, ex 9018 90 75, ex 9018 90 84), skreślone przez Radę

Spośród 202 ośmiocyfrowych kodów dodanych przez Radę 159 należy do pozycji, których wniosek Komisji już dotyka, takich jak silniki elektryczne (8501), transformatory (8504), urządzenia chłodnicze (8418) i części pojazdów (8708).

Pozostałe 43 należą do nowych pozycji, takich jak kotły, turbiny i brzeszczoty pił (liczenie cbamguide.com na podstawie dokumentu 10423/26). Wyższa liczba oznacza więc najczęściej drobniejszy podział tych samych kategorii, a nie nowe kategorie.

Tabela oddziela to, co już jest prawem, od tego, co dodałyby wnioski.

Grupa Już dziś towary CBAM (załącznik I, prawo) Proponowane (COM(2025) 989, przejęte przez Radę)
Stal konstrukcyjna i pojemniki Grodzice (7301), materiały kolejowe (7302), konstrukcje (7308), zbiorniki i pojemniki (7309, 7310), pojemniki na gaz (7311) Budynki prefabrykowane (ex 9406 90 90)
Rury, łączniki rur i profile zamknięte Stal: rury i profile (7303, 7304, 7305, 7306), łączniki rur (7307); aluminium: rury (7608), łączniki rur (7609 00 00) Brak: te wyroby już należą do załącznika I, więc nie są częścią rozszerzenia
Elementy złączne Śruby, wkręty, nakrętki (7318) Gwoździe (7317 00), sprężyny (7320 20 89, 7320 90 90)
Wyroby z drutu Drut aluminiowy (7605), splotki aluminiowe (7614) Splotki, liny i kable stalowe (7312 10), siatki i ogrodzenia (cztery kody pozycji 7314)
Pozostałe wyroby Pozostałe wyroby z żeliwa lub stali (7326), pozostałe wyroby z aluminium (7616) Artykuły gospodarstwa domowego (7323 94 00, 7323 99 00), AGD (8418 10, 8450, 8451 21 00)
Maszyny i pojazdy Brak Dźwigi, pompy, silniki, roboty, części pojazdów (działy 84, 85, 87)

Strony o kodach CN stali w CBAM i kodach CN aluminium w CBAM pokazują dokładnie, co z działów 72, 73 i 76 jest objęte już dziś. Porównanie pozycja po pozycji zawiera lista produktów downstream (w języku angielskim). Rozszerzenie, jeśli zostanie przyjęte, nie zmieni sposobu obliczania emisji dla towarów objętych zasadami dla stali i aluminium.

Jak obliczano by emisje produktów downstream?

Według wniosku Komisji emisje wbudowane produktu downstream obliczano by na podstawie emisji wbudowanych zawartych w nim prekursorów (materiałów wsadowych), zgodnie z motywem 45 COM(2025) 989 i zmienionym pkt 3 załącznika IV. Liczyłyby się tylko prekursory wymienione w załączniku I lub w nowym załączniku VIII. Stalowe drzwi wyprodukowane poza UE oznaczałyby więc obowiązek związany z emisjami wbudowanymi zawartej w nich stali.

Nowy załącznik VIII wymieniałby dwa towary, które same nie są towarami CBAM, ale liczą się jako prekursory: złom żelazny (ex 7204) i złom aluminium (ex 7602), w obu przypadkach z wyłączeniem złomu pokonsumpcyjnego. Wniosek przyznaje, że zweryfikowane dane są trudne do uzyskania dla towarów z wieloma prekursorami i długimi łańcuchami dostaw.

Zgodnie z motywem 44 wniosek pozwalałby też wskazać w aktach wykonawczych produkty downstream, do których wartości domyślnych nie stosuje się narzutu (mark-up). Nie opublikowano żadnych wartości domyślnych dla produktów downstream. Wszystko to pozostaje wnioskiem, a nie prawem.

Przeciwdziałanie obchodzeniu przepisów: co przewidują trzy stanowiska

Wszystkie trzy stanowiska zaostrzają zasady przeciwdziałania obchodzeniu przepisów w porównaniu z obecną wersją rozporządzenia, ale różnią się w sprawie złomu i mechanizmów egzekwowania. Porównanie skupia się na środkach, przy których teksty różnią się najwyraźniej.

Środek Komisja (COM(2025) 989) Podejście ogólne Rady Mandat Parlamentu
Nowa praktyka obchodzenia Dodaje do art. 27 ust. 2 sztuczne dostosowywanie łańcuchów dostaw, aby towary korzystały z niższych wartości domyślnych Utrzymuje ją, zawężoną do zmiany kraju ostatniego istotnego etapu produkcji wyłącznie w celu skorzystania z niższych wartości domyślnych Nie wskazano w streszczeniu Legislative Observatory
Wartości domyślne przy handlu wysokiego ryzyka Dodatkowe warunki stosowania emisji rzeczywistych przy przywozach zagrożonych, określane aktami wykonawczymi i delegowanymi Nie porównano w tej tabeli Wartości domyślne na poziomie kraju stosowane systematycznie i z góry do połączeń krajów i towarów o wysokim ryzyku nadużyć (streszczenie Legislative Observatory)
Sprzedaż internetowa i na odległość Brak przepisu Brak przepisu Nowy przepis o monitorowaniu i egzekwowaniu progu 50 ton przy sprzedaży na odległość, ze sprawozdawaniem wartości i ilości towarów CBAM sprzedanych w ten sposób (streszczenie Legislative Observatory)
Złom przedkonsumpcyjny Proponowany jako prekursor CBAM (nowy załącznik VIII) Utrzymany jako prekursor; EUROFER skrytykował brak odrębnej oceny skutków Wiersz złomu stali skreślony, więc przedkonsumpcyjny złom stali jest wykazywany, ale nie uwzględniany; cały złom aluminium staje się prekursorem (P10_TA(2026)0276)
Złom pokonsumpcyjny Wyłączony Wyłączony Aluminium: włączony (wiersz załącznika VIII brzmi „7602” bez wyjątku dla złomu pokonsumpcyjnego), z jedną wartością domyślną dla całego aluminium nieobrobionego plastycznie bez względu na zawartość złomu (motyw 14b); stal: brak wiersza prekursora

Obecnie obowiązujące zasady wynikają z art. 27 rozporządzenia (UE) 2023/956, a wyjaśnia je strona o zasadach przeciwdziałania obchodzeniu CBAM (w języku angielskim); środki porównane w tabeli to wyłącznie proponowane uzupełnienia. Złom to najostrzejszy z otwartych sporów: Komisja i Rada pozostawiają złom pokonsumpcyjny poza rozliczaniem prekursorów, a mandat Parlamentu wprowadza do niego cały złom aluminium.

Złom metali był jedną z czterech kwestii skierowanych do prac technicznych po trilogu 20 października 2026 r. Szczegóły zawiera strona o luce złomowej w CBAM (w języku angielskim). Wszystkie trzy teksty są wnioskami.

Co dalej: trilogi i cztery otwarte kwestie

Pierwszy trilog odbył się 20 października 2026 r. i według doniesień prasowych zakończył się bez ogólnego porozumienia; drugą rundę zapowiedziano na 30 listopada 2026 r.

Instytucje dążą do porozumienia politycznego przed końcem 2026 r., co zostawiłoby czas na dopracowanie tekstu przed proponowaną datą 1 stycznia 2028 r. Doniesienia z pierwszej rundy zbiera raport z trilogu (w języku angielskim).

Cztery kwestie zdominują trilog.

  1. Wielkość listy produktów. Negocjatorzy muszą pogodzić listę Komisji (180 produktów w komunikacie prasowym), szerszą listę Rady (ta sama tabela plus 202 dodane kody CN) i znacznie szerszy mandat Parlamentu, szacowany na około 457 rodzajów produktów. Żaden tekst prawny nie podaje sumy, więc ostatecznej liczby nie da się z tych danych odczytać.
  2. Złom. Komisja i Rada uznają przedkonsumpcyjny złom stali i aluminium za prekursor i wyłączają złom pokonsumpcyjny; EUROFER wskazał brak odrębnej oceny skutków. Mandat Parlamentu uznaje za prekursor cały złom aluminium, również pokonsumpcyjny, i skreśla wiersz złomu stali, więc przedkonsumpcyjny złom stali byłby wykazywany, ale nieuwzględniany.
  3. Próg de minimis. Obecny próg 50 ton masy netto rocznie, opisany na stronie o zwolnieniu de minimis, zaprojektowano dla surowców i półproduktów; organizacje branżowe twierdzą, że nie pasuje do lekkich wyrobów gotowych o wysokiej wartości. Mandat Parlamentu dodaje w załączniku VII próg 5 ton dla wyrobów z aluminium (propozycja), a próg dla aluminium trafił do prac technicznych po trilogu 20 października 2026 r.
  4. Klauzula bezpieczeństwa czy wsparcie z dochodów. Komisja zaproponowała uprawnienie do czasowego usuwania towarów z zakresu CBAM przy poważnych wstrząsach cenowych (proponowany art. 27a); Parlament odrzuca tę możliwość na rzecz czasowego przekierowania dochodów CBAM z danych towarów do dotkniętych sektorów, więc trilog musi wybrać jeden z dwóch modeli.
Newsletter CBAM (po angielsku)

Newsletter po angielsku: alerty o cenie certyfikatów CBAM i zmiany przepisów, które mają znaczenie, a co tydzień informacje o wszystkim, co dotyczy CBAM. Bez spamu, rezygnacja w dowolnym momencie.

Na potrzeby tych powiadomień przechowujemy wyłącznie Państwa adres e-mail. Polityka prywatności (po angielsku)

Co rozszerzenie oznacza dla importerów w Polsce?

Dla importera w Polsce rozszerzenie downstream nie zmienia dziś niczego, ale wiele wyrobów downstream ze stali i aluminium już jest objętych CBAM i za przywozy z 2026 r. wymaga certyfikatów. Poniższe cztery punkty odnoszą prace legislacyjne UE do polskich realiów.

Polska jest siódmym państwem członkowskim w imporcie towarów CBAM

W 2025 r. w Polsce zgłoszono do odprawy przywóz spoza UE towarów objętych CBAM (kody z załącznika I) o wartości 6,81 mld euro, czyli 6,1% całości UE, co daje Polsce 7. miejsce wśród 27 państw członkowskich.

Dane sektorowe podaje tabela (Eurostat, przywóz do UE towarów objętych CBAM zgłoszony w Polsce, 2025, Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.; udziały i miejsca: obliczenia cbamguide.com).

Sektor, 2025 Polska, wartość (EUR) Udział w przywozie UE27 spoza UE (wartość) Miejsce wśród 27 Polska, ilość Udział (ilość)
Żeliwo i stal, łącznie z aglomerowaną rudą żelaza 4,40 mld 7,0% 6. 6,02 mln t 7,9%
Aluminium 1,45 mld 4,8% 6. 0,39 mln t 4,2%

To statystyki handlowe, a nie deklaracje CBAM: państwem zgłaszającym jest to, w którym towar odprawiono, niekoniecznie to, w którym ma siedzibę upoważniony zgłaszający CBAM. Sumy obejmują zwolnione kraje pochodzenia, takie jak Norwegia i Szwajcaria.

Zbiór danych obejmuje wyłącznie obecne towary z załącznika I i nie wskazuje, skąd Polska importuje, więc liczb dla proponowanych produktów downstream nie ma. Szczegóły zawiera strona o CBAM w Polsce.

Wyroby downstream objęte CBAM już dziś generują koszt

Oficjalne wartości domyślne pokazują paradoks downstream w liczbach. Tabela podaje koszt na tonę czterech towarów z Chin i z Ukrainy przywiezionych w 2026 r., obliczony metodą określoną w przepisach: liczba certyfikatów to wartość domyślna w tonach ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e) × (1 + narzut 10%) minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień (współczynnik CBAM 97,5% × jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący 100% × wskaźnik CBAM, czyli benchmark), przy cenie z III kwartału 2026 r. wynoszącej 82,32 euro.

Podstawa prawna to art. 31 rozporządzenia (UE) 2023/956, rozporządzenia wykonawcze (UE) 2025/2621 (sprostowane rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2026/1740) i 2025/2620 oraz art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE. Obliczenia wykonano według tego samego wzoru, którego używa kalkulator CBAM serwisu, bez zmniejszenia liczby certyfikatów z tytułu opłaty emisyjnej uiszczonej w państwie trzecim (art. 9).

Towar, kod CN, kraj pochodzenia Wartość domyślna (t CO₂e/t) Z narzutem 10% Wskaźnik CBAM (ścieżka) Dostosowanie (× 0,975) Certyfikaty na t Koszt na t (EUR)
Półprodukty ze stali niestopowej, 7207 12 10, Chiny 3,169 3,4859 1,364 (C) 1,3299 2,1560 177,48
Półprodukty ze stali niestopowej, 7207 12 10, Ukraina 2,397 2,6367 1,364 (C) 1,3299 1,3068 107,58
Śruby z łbem sześciokątnym ze stali innej niż nierdzewna, wytrzymałość na rozciąganie co najmniej 800 MPa, 7318 15 88, Chiny 6,375 7,0125 1,364 (C) 1,3299 5,6826 467,79
Śruby z łbem sześciokątnym, 7318 15 88, Ukraina 3,153 3,4683 1,364 (C) 1,3299 2,1384 176,03
Pozostałe wyroby z żeliwa lub stali, 7326 90 98, Chiny 3,076 3,3836 1,491 (C) 1,453725 1,929875 158,87
Pozostałe wyroby z żeliwa lub stali, 7326 90 98, Ukraina 2,543 2,7973 1,491 (C) 1,453725 1,343575 110,60
Pozostałe wyroby z aluminium, 7616 99 90, Chiny 5,559 6,1149 1,485 (K) 1,447875 4,667025 384,19
Pozostałe wyroby z aluminium, 7616 99 90, Ukraina 1,180 1,2980 0,148 (L) 0,1443 1,1537 94,97

Źródło: wartości domyślne z tabel Chin i Ukrainy w załączniku I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621, sprostowanym rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2026/1740, przed narzutem; wiersz 7318 15 załącznika obejmuje kod 7318 15 88. Wskaźniki CBAM: kolumna B pkt 5.3 załącznika do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620, dla ścieżki produkcyjnej podanej w wierszu danego kraju: (C) dla stali, (K) aluminium pierwotne, (L) aluminium wtórne.

Za chińskie śruby o kodzie CN 7318 15 88 przywiezione w 2026 r. importer ponosi więc na wartościach domyślnych koszt 467,79 euro za tonę, a za te same śruby z Ukrainy 176,03 euro; certyfikaty kupuje się od 1 lutego 2027 r.

Gwoździe (7317) czy sprężyny (7320) z tych samych krajów nie generują żadnego kosztu CBAM, dopóki rozszerzenie nie zostanie przyjęte i nie zacznie obowiązywać. To szacunki oparte na oficjalnych wartościach domyślnych i wskaźnikach CBAM; wiążąca jest kwota z deklaracji CBAM.

Kalkulator CBAM powtarza obliczenie dla innych kodów i krajów, a wyszukiwarka kodów CN pokazuje, czy dany kod jest już towarem CBAM. Dla porównania koalicja stalowa opisana niżej szacuje koszt CBAM na około 50 do 60 euro za tonę stali surowej: to szacunek koalicji, a nie obliczenie cbamguide.com.

Tą samą metodą półprodukty ze stali niestopowej z Turcji (kod CN 7207 11 14) przywiezione w 2026 r. kosztują 99,70 euro za tonę (2,310 × 1,10 = 2,541, minus 0,975 × 1,364 = 1,3299, czyli 1,2111 certyfikatu po 82,32 euro). Zmiany ceny certyfikatów pokazuje notowanie ceny certyfikatów CBAM.

Status, próg i zgłoszenie celne: co pozostaje bez zmian

Wniosek wpisuje nowe towary do załącznika I, więc po jego przyjęciu obowiązywałyby dla nich te same zasady co dla obecnych towarów CBAM. Dla importera w Polsce liczą się dziś trzy zasady (stan na 13 listopada 2026 r.).

  • Status: towary CBAM powyżej progu przywozi tylko upoważniony zgłaszający CBAM (art. 4 rozporządzenia (UE) 2023/956). W Polsce status przyznaje Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (organ Krajowej Administracji Skarbowej), na podstawie art. 54b ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Wniosek składa się w unijnym rejestrze CBAM, do którego dostęp uzyskuje się przez PUESC; organ ma 120 dni na ocenę. Procedurę opisuje strona o upoważnionym zgłaszającym CBAM
  • Próg de minimis: importer jest zwolniony, jeżeli łączna masa netto towarów CBAM przywiezionych w roku kalendarzowym, ze wszystkich kodów CN razem, nie przekracza 50 ton (art. 2a i załącznik VII pkt 1). Zwolnienie deklaruje w zgłoszeniu celnym (art. 2a ust. 1), w Polsce kodem Y137
  • Kody celne: upoważniony zgłaszający CBAM podaje kod Y128 z numerem rachunku CBAM. Kod Y238 można stosować do 31 grudnia 2026 r. (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.), jeżeli wniosek złożono do 31 marca 2026 r. i nie został jeszcze rozpatrzony, z numerem wniosku z rejestru CBAM. Wszystkie kody opisuje strona o zgłoszeniu celnym towarów CBAM

Dla importera wyrobów z aluminium proponowany przez Parlament próg 5 ton może ważyć więcej niż sama lista: roczny przywóz wyrobów z aluminium, który dziś mieści się poniżej 50 ton, mógłby przekroczyć proponowany próg 5 ton. To propozycja; na dzień 13 listopada 2026 r. obowiązuje próg 50 ton.

Ukraina: brak wyłączenia w mandacie Parlamentu

Mandat Parlamentu z 15 września 2026 r. nie przewiduje wyłączenia dla Ukrainy, więc wyroby downstream ukraińskiego pochodzenia podlegałyby po przyjęciu rozszerzenia tym samym zasadom co inne towary.

Ukraiński podatek węglowy (30 hrywien za tonę od 2011 r.) nie został uznany na podstawie art. 9, a akt wykonawczy w tej sprawie nie został przyjęty (stan na 23 października 2026 r.).

Na poziomie UE Ukraina była w 2025 r. czwartym dostawcą stali bez rudy według ilości, z 4,25 mln t i 7,4% przywozu UE27 (Eurostat Comext DS-045409, 2025, dane UE, nie Polski). Więcej podaje strona o CBAM i Ukrainie (w języku angielskim).

Jak przygotować się do rozszerzenia CBAM już teraz?

Warto zacząć przed zamknięciem listy, bo zbieranie danych od dostawców trwa dłużej niż procedura legislacyjna. Poniższe sześć kroków ma sens niezależnie od tego, który scenariusz zostanie przyjęty.

  1. Porównanie katalogu importowego ze wszystkimi trzema listami. Produkt obecny tylko na liście Parlamentu nadal jest zagrożony, bo negocjacje mogą jeszcze wiele zmienić. Wyszukiwarka kodów CN i strona o kodach CN towarów CBAM oddzielają towary objęte od pozostałych.
  2. Natychmiastowe sprawdzenie towarów już objętych. Śruby, rury, konstrukcje i pozostałe wyroby z żeliwa, stali i aluminium są towarami z załącznika I i od 1 stycznia 2026 r., początku okresu docelowego, wymagają certyfikatów CBAM: importer powyżej progu ma już obowiązki, a pierwsza deklaracja CBAM jest wymagana do 30 września 2027 r.
  3. Śledzenie kalendarza trilogów. Parlament ma mandat od 15 września 2026 r.; decydującym krokiem jest porozumienie, do którego instytucje dążą przed końcem 2026 r., z drugim trilogiem zapowiadanym na 30 listopada 2026 r.
  4. Ustalenie zawartości złomu w łańcuchu dostaw. Zasady dotyczące złomu należą do najmniej przesądzonych, więc trzeba wiedzieć, jak każde stanowisko traktuje złom przedkonsumpcyjny i pokonsumpcyjny.
  5. Uruchomienie zbierania danych od dostawców już teraz. Dostawcy spoza UE podają emisje wbudowane prekursorów, czyli stali i aluminium; ta sama struktura danych posłużyłaby dla produktów downstream. Emisje rzeczywiste wymagają weryfikacji przez akredytowanego weryfikatora (art. 8 ust. 1): na dzień 12 listopada 2026 r. udokumentowano siedem jednostek akredytowanych przez pięć krajowych jednostek akredytujących, żadna nie jest polska, a Polskie Centrum Akredytacji (PCA) nie udokumentowało jeszcze akredytacji CBAM (lista akredytowanych weryfikatorów).
  6. Odróżnianie mandatów od prawa. Podejścia ogólne i stanowiska komisji to mandaty negocjacyjne: lista produktów i zasady dotyczące złomu mogą się zmienić przed przyjęciem tekstu.

Importer, który chce teraz uporządkować kody i dostawców, może wysłać zapytanie do doradcy CBAM, poprosić o pomoc w pozyskaniu danych od dostawców albo zlecić obliczenie emisji wbudowanych; wszystkie rodzaje zapytań zebrano na stronie zapytań do usługodawców CBAM.

Bezpłatnie dla Państwa. Jeżeli powierzą Państwo zlecenie usługodawcy, któremu przekazaliśmy zapytanie, usługodawca może zapłacić cbamguide.com prowizję za polecenie; nie decyduje ona o tym, kto i jak jest opisany.

Przeglądy usługodawców zawierają strony o doradcach CBAM i oprogramowaniu CBAM.

Reakcje branży na rozszerzenie CBAM

Organizacje przemysłu stalowego, aluminiowego, nawozowego i handlu importowego reagowały na każde stanowisko instytucji, ale nie mówią jednym głosem: stal chce szerszego rozszerzenia, aluminium najpierw zamknięcia luk, a nabywcy nawozów przywrócenia hamulca bezpieczeństwa.

Seria stanowisk pojawiła się między 1 a 15 lipca 2026 r., przed głosowaniem 15 września; zestawia je raport o reakcjach branży (w języku angielskim).

EUROFER: krok we właściwym kierunku, ale niewystarczający

EUROFER, europejskie stowarzyszenie przemysłu stalowego, ocenił podejście ogólne Rady z 12 czerwca jako krok we właściwym kierunku, który jednak nie wystarczy, by zapobiec ucieczce emisji; wypowiedź przypisuje się dyrektorowi generalnemu Axelowi Eggertowi.

EUROFER przyjął z zadowoleniem rozszerzenie o około 200 produktów, ale uznał, że nie obejmuje ono w sposób systemowy całego zakresu wyrobów o dużej zawartości stali.

Stowarzyszenie skrytykowało też uznanie przedkonsumpcyjnego złomu stali za prekursor CBAM bez odrębnej oceny skutków, ostrzegając przed niezamierzonymi skutkami dla rynków złomu i gospodarki o obiegu zamkniętym. Wskazało również na nierozwiązane ryzyko przetasowania zasobów: stal o niższej emisyjności trafia do UE, a produkcja o wyższej emisyjności nadal na inne rynki.

ArcelorMittal: CBAM i kontyngenty taryfowe także dla stali elektrotechnicznej

ArcelorMittal 1 lipca 2026 r. zaapelował o rozszerzenie na produkty downstream zarówno CBAM, jak i ochrony przez kontyngenty taryfowe (TRQ), łącznie ze stalą elektrotechniczną używaną w silnikach i generatorach. Żądanie łączy zakres CBAM z kontyngentami dla tych samych wyrobów i razem z reakcją EUROFER ustawiło producentów stali po stronie szerokiej listy przed głosowaniem 15 września.

Koalicja stalowa: 500 sygnatariuszy i konwój do Brukseli

Najszersza koalicja wystąpiła 19 sierpnia 2026 r.: według EUROMETAL około 500 sygnatariuszy, w tym ponad 40 krajowych stowarzyszeń stalowych, domagało się objęcia CBAM produktów downstream z działów CN od 73 do 95. Koalicja opiera argumentację na tzw. „downstream paradox”: importowana stal surowa niesie koszt CBAM około 50 do 60 euro za tonę, a wyroby z tej samej stali trafiają na rynek UE bez kosztu emisji.

Według koalicji niepewność co do klasyfikacji wyrobu (kodu CN, do którego przypisane są różne wartości domyślne) może zmieniać koszt CBAM nawet o 300 euro za tonę.

Koalicja zorganizowała „European Convoy for Industrial Competitiveness”, który miał dotrzeć do Brukseli 7 września 2026 r., tydzień przed głosowaniem plenarnym 15 września. Zakres działów, kwoty i pojęcie paradoksu to żądania i szacunki koalicji, a nie stanowisko żadnej instytucji UE. Kampanię opisuje raport o konwoju koalicji stalowej (w języku angielskim).

European Aluminium: kluczowe luki nierozwiązane

European Aluminium zareagowało 8 lipca 2026 r. na głosowanie w komisji ENVI z 6 lipca, stwierdzając, że kluczowe luki dla aluminium pozostają nierozwiązane.

Główny problem to złom pokonsumpcyjny: importowane wyroby mogą deklarować niższy koszt emisji, wskazując zawartość takiego złomu, a według szacunku stowarzyszenia w ten sposób mogłaby omijać CBAM mniej więcej jedna czwarta światowej produkcji aluminium.

Stowarzyszenie uważa też, że próg 50 ton nie pasuje do relacji wartości do masy w aluminium: aluminiowe drzwi do renowacji hotelu na 200 pokoi ważą tylko około 9,2 tony, czyli znacznie poniżej progu, choć niosą istotne emisje wbudowane.

Dyrektor generalny Paul Voss zwrócił się do Komisji o zawieszenie okresu docelowego CBAM dla aluminium, jeżeli obie kwestie nie zostaną rozwiązane przed wrześniowym posiedzeniem plenarnym.

Irish Farmers' Association: przywrócić awaryjną klauzulę dla nawozów

Irish Farmers' Association (IFA) 15 lipca 2026 r. zażądało przywrócenia awaryjnej klauzuli bezpieczeństwa dla nawozów, która pozwalałaby czasowo zawiesić obowiązki CBAM dla nawozów przy nadzwyczajnych zakłóceniach rynku i którą komisja ENVI skreśliła.

Mandat przyjęty 15 września 2026 r. nie przywrócił klauzuli w formie usuwania towarów z zakresu i poparł w zamian czasowe przekierowanie dochodów CBAM do dotkniętych sektorów.

BGA: „Stop the Clock” dla całego rozszerzenia

BGA, niemiecki związek handlu hurtowego, zagranicznego i usług, przyjął 30 kwietnia 2026 r. odwrotne stanowisko i wezwał do „Stop the Clock”, czyli wstrzymania całego rozszerzenia downstream. BGA argumentuje, że CBAM staje się coraz bardziej złożonym instrumentem handlowym o szybko rosnącym obciążeniu administracyjnym, które najmocniej uderza w średnich importerów zależnych od globalnych łańcuchów dostaw.

Najczęściej zadawane pytania o rozszerzenie CBAM

Czy rozszerzenie CBAM na produkty downstream jest już prawem?

Nie. Na dzień 13 listopada 2026 r. rozszerzenie jest wnioskiem ustawodawczym, procedura 2025/0419(COD), z ustalonymi trzema stanowiskami (wniosek Komisji, podejście ogólne Rady, mandat Parlamentu w pierwszym czytaniu), ale bez tekstu uzgodnionego w trilogu. Obecny CBAM, obowiązujący od 1 stycznia 2026 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2023/956 zmienionego rozporządzeniem (UE) 2025/2083, nie obejmuje jeszcze nowych produktów downstream.

Ile produktów obejmie rozszerzenie CBAM?

Liczba nie jest przesądzona, a żaden tekst prawny nie podaje sumy. Komunikat prasowy Komisji mówi o 180 produktach; załącznik do wniosku zawiera tabelę 107 pozycji plus siedem nowych pozycji dla żeliwa i stali. Podejście ogólne Rady zachowuje tę tabelę, dodaje 202 ośmiocyfrowe kody CN i skreśla trzy pozycje, łącznie nieco ponad 300 według liczenia cbamguide.com. Dla mandatu Parlamentu kancelaria Mayer Brown podaje 457 rodzajów produktów w tekście noty z 7 października 2026 r. i około 453 w jej tabeli.

Od kiedy miałoby obowiązywać rozszerzenie CBAM?

Wszystkie trzy stanowiska wskazują 1 stycznia 2028 r. jako datę rozpoczęcia stosowania. Ta data nie zmieniła się między wnioskiem Komisji, podejściem ogólnym Rady i mandatem Parlamentu, choć lista produktów zmieniła się znacznie. Jest to data proponowana i zależy od wyniku trilogu.

Czym różnią się stanowiska Komisji, Rady i Parlamentu?

Różnią się głównie zakresem i siłą egzekwowania. Wniosek COM(2025) 989 (około 180 produktów) jest tekstem bazowym. Podejście ogólne Rady z 12 czerwca 2026 r. zachowuje tabele Komisji, dodaje 202 ośmiocyfrowe kody CN i skreśla trzy pozycje wyrobów medycznych. Mandat Parlamentu z 15 września 2026 r. dodaje m.in. maszyny, części transportowe, transformatory i podgrzewacze wody, zaostrza zasady przeciwdziałania obchodzeniu przepisów i zastępuje klauzulę bezpieczeństwa czasowym wsparciem z dochodów CBAM. Żadne z nich samo nie wiąże.

Czy złom pokonsumpcyjny zostanie objęty rozszerzeniem?

To zależy od trilogu. Wniosek Komisji i podejście ogólne Rady czynią prekursorem złom przedkonsumpcyjny i wyłączają złom pokonsumpcyjny. Mandat Parlamentu z 15 września 2026 r. czyni prekursorem cały złom aluminium, również pokonsumpcyjny, ustala jedną wartość domyślną dla całego aluminium nieobrobionego plastycznie bez względu na zawartość złomu i skreśla wiersz złomu stali. Złom metali trafił do prac technicznych po trilogu 20 października 2026 r.

Czy próg 50 ton obejmie także produkty downstream?

Według wniosku Komisji i stanowiska Rady obowiązywałby ogólny próg 50 ton masy netto na rok kalendarzowy, liczony łącznie dla wszystkich kodów CN. Mandat Parlamentu z 15 września 2026 r. proponuje w załączniku VII odrębny próg 5 ton dla wyrobów z aluminium. Próg dla aluminium jest jedną z czterech kwestii skierowanych do prac technicznych po pierwszym trilogu; na dzień 13 listopada 2026 r. obowiązuje próg 50 ton.

Czy importer śrub, rur lub konstrukcji stalowych w Polsce ma już obowiązki CBAM?

Tak. Śruby, wkręty i nakrętki (7318), rury i łączniki rur (7303 do 7307), konstrukcje (7308) oraz pozostałe wyroby z żeliwa lub stali (7326) i z aluminium (7616) są towarami z załącznika I i od 1 stycznia 2026 r. wymagają certyfikatów CBAM. Importer, którego towary CBAM przekraczają łącznie 50 ton masy netto w roku kalendarzowym, potrzebuje statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM, który w Polsce przyznaje Dyrektor IAS w Poznaniu. Pierwszą deklarację CBAM za 2026 r. składa do 30 września 2027 r., a sprzedaż certyfikatów na wspólnej centralnej platformie rusza 1 lutego 2027 r.


Źródła danych: rozporządzenie (UE) 2023/956 · rozporządzenie (UE) 2025/2083 (tzw. Omnibus) · rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2621 · dane EU ETS z EEX. Nie stanowi porady prawnej.