Rozporządzenie CBAM (UE) 2023/956: 39 artykułów, 7 załączników, zmiany Omnibus i terminy dla importerów

Rozporządzenie (UE) 2023/956: 39 artykułów z polskimi tytułami, 7 załączników, zmiany Omnibus, 14 aktów wykonawczych, terminy i organy w Polsce.

Na tej stronie

Rozporządzenie CBAM to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM).

Od 1 stycznia 2026 r., czyli od początku okresu docelowego, importerzy żeliwa i stali, cementu, aluminium, nawozów, energii elektrycznej i wodoru z państw spoza UE rozliczają emisje wbudowane w te towary certyfikatami CBAM, których cena odpowiada cenie uprawnień w EU ETS.

Skonsolidowany tekst z 20 października 2025 r. liczy 39 artykułów w 11 rozdziałach i 7 załączników. Uzupełnia go 14 aktów wykonawczych i delegowanych, a przed powstaniem pierwszych obowiązków finansowych zmieniło go rozporządzenie (UE) 2025/2083 (tzw. Omnibus).

Które artykuły zmienił Omnibus i od kiedy stosuje się poszczególne przepisy? Poniżej przy każdym z 39 artykułów podano urzędowy polski tytuł i status zmiany, a osobna część pokazuje, kto stosuje rozporządzenie w Polsce. Obowiązki rozpisane na kolejne kroki zawiera procedura CBAM dla importerów.


Co reguluje rozporządzenie CBAM i jakie obowiązki nakłada?

Rozporządzenie (UE) 2023/956 zobowiązuje importerów towarów z załącznika I do kupowania i przekazywania do umorzenia certyfikatów CBAM odpowiadających emisjom wbudowanym w te towary.

Celem rozporządzenia jest zapobieganie ryzyku ucieczki emisji gazów cieplarnianych (art. 1 ust. 1), a CBAM uzupełnia system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii (EU ETS), stosując równoważne zasady do przywozu (art. 1 ust. 2).

Podstawą prawną jest art. 192 ust. 1 TFUE, czyli polityka ochrony środowiska, a nie polityka handlowa. To rozróżnienie ma znaczenie w ewentualnym sporze przed WTO, bo wyjątki z art. XX GATT łatwiej stosuje się do instrumentów środowiskowych niż do ukrytych ograniczeń handlu.

Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 16 maja 2023 r. (Dz. Urz. UE L 130, s. 52), a weszło w życie następnego dnia, 17 maja 2023 r. (art. 36 ust. 1).

Obejmuje sześć sektorów: żeliwo i stal, cement, aluminium, nawozy, energię elektryczną i wodór. O objęciu towaru decyduje kod CN z załącznika I, a nie jego opis handlowy. Pełną listę kodów zawiera przegląd towarów objętych CBAM.

Rozporządzenie nakłada na importera trzy główne obowiązki.

  1. Status: towary CBAM może przywozić wyłącznie upoważniony zgłaszający CBAM (art. 4); wniosek reguluje art. 5, a przyznanie statusu art. 17.
  2. Deklaracja i umorzenie: do 30 września 2027 r. upoważniony zgłaszający CBAM składa deklarację CBAM za 2026 r. i przekazuje do umorzenia certyfikaty odpowiadające emisjom wbudowanym po dostosowaniu przydziału bezpłatnych uprawnień (art. 31) i po ewentualnym zmniejszeniu z art. 9 (art. 6 ust. 1 i art. 22 ust. 1).
  3. Obowiązek kwartalny: od 2027 r. na koniec każdego kwartału na rachunku w rejestrze CBAM muszą znajdować się certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach przywiezionych od początku roku kalendarzowego (art. 22 ust. 2). Pierwsza kontrola przypada na 31 marca 2027 r.; za import z 2026 r. obowiązek ten nie istnieje.

Emisje do obowiązku kwartalnego ustala się na podstawie wartości domyślnych bez narzutu albo liczby certyfikatów przekazanych do umorzenia za poprzedni rok, z uwzględnieniem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień. Szczegóły opisuje strona o obowiązku kwartalnym.

W polskiej prasie, a nawet w tytule strony podatki.gov.pl, CBAM bywa potocznie nazywany granicznym podatkiem węglowym.

Z prawnego punktu widzenia nie jest jednak podatkiem, cłem ani opłatą: uzasadnienie rządowego projektu ustawy (druk sejmowy nr 1855) stwierdza, że CBAM „w ujęciu prawnym nie stanowi podatku, opłaty ani innej daniny publicznej”. Podstawowe pojęcia wyjaśnia strona co to jest CBAM.


Od kiedy stosuje się poszczególne przepisy rozporządzenia?

Rozporządzenie weszło w życie 17 maja 2023 r., ale jego przepisy stosuje się w pięciu terminach, od 1 października 2023 r. do 1 lutego 2027 r. (art. 36 ust. 2).

Art. 36 ust. 2 w brzmieniu nadanym przez Omnibus rozkłada stosowanie przepisów w czasie. Tabela zestawia pięć terminów z polskiego tekstu skonsolidowanego.

Stosuje się od Przepisy rozporządzenia (UE) 2023/956 Znaczenie dla importera
1 października 2023 r. Rozporządzenie co do zasady, w tym art. od 32 do 35 Okres przejściowy: kwartalne sprawozdania CBAM, zakończone po IV kw. 2025
31 grudnia 2024 r. Art. 5, 10, 14, 16 i 17 (art. 36 ust. 2 lit. a)) Wnioski o status, rejestr CBAM, rachunki, upoważnienie
1 stycznia 2026 r. Art. 2 ust. 2, art. 2a, art. 4, art. od 6 do 9, art. 10a, 15, 19 i 21, art. 22 ust. 1 i 3, art. od 23 do 27 i art. 31 (lit. b)) Okres docelowy: obowiązek statusu, deklaracja, kary
1 stycznia 2027 r. Art. 22 ust. 2 (lit. c)) Obowiązek kwartalny 50%
1 lutego 2027 r. Art. 20 ust. 1, 3, 4 i 5 (lit. d)) Sprzedaż certyfikatów CBAM na wspólnej centralnej platformie

Z tej tabeli wynikają dwie praktyczne konsekwencje. Certyfikatów za towary przywiezione w 2026 r. nie można kupić przed 1 lutego 2027 r., a pierwszy obowiązek kwartalny dotyczy dopiero przywozu od 1 stycznia 2027 r. Wszystkie daty od 2023 do 2034 r. zebrano w harmonogramie CBAM.


Jak zbudowane jest rozporządzenie CBAM? 11 rozdziałów i 7 załączników

Skonsolidowany tekst rozporządzenia (UE) 2023/956 z 20 października 2025 r. liczy 39 artykułów w 11 rozdziałach oraz 7 załączników.

Pierwotny tekst z 10 maja 2023 r. miał 36 artykułów; Omnibus dodał art. 2a, 10a i 25a oraz załącznik VII. Tabela podaje tytuły rozdziałów w brzmieniu polskiego tekstu.

Rozdział Tytuł w polskim tekście Artykuły
I Przedmiot, zakres stosowania i definicje 1, 2, 2a, 3
II Obowiązki i prawa upoważnionych zgłaszających CBAM od 4 do 10a
III Właściwe organy od 11 do 19
IV Certyfikaty CBAM od 20 do 24
V Przepisy mające zastosowanie do przywozu towarów 25, 25a
VI Egzekwowanie przepisów 26, 27
VII Wykonywanie przekazanych uprawnień i procedura komitetowa 28, 29
VIII Sprawozdawczość i przegląd 30
IX Koordynacja z przydzielaniem bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS 31
X Przepisy przejściowe od 32 do 35
XI Przepisy końcowe 36

Siedem załączników określa towary, gazy, wyłączone pochodzenia i metody techniczne. Zestawiono je poniżej; tytuły w cudzysłowie pochodzą z polskiego tekstu.

  • Załącznik I, „Wykaz towarów i gazów cieplarnianych”: 42 pozycje wskazane kodami CN (żeliwo i stal: 15, cement: 6, aluminium: 14, nawozy: 5, energia elektryczna: 1, wodór: 1).
  • Załącznik II: towary, dla których uwzględnia się wyłącznie emisje bezpośrednie (art. 7 ust. 1): żeliwo i stal z wyjątkiem aglomerowanej rudy żelaza (kod CN 2601 12 00), aluminium, energia elektryczna i wodór.
  • Załącznik III: państwa i terytoria nieobjęte rozporządzeniem; pkt 1 wymienia Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię oraz Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceutę i Melillę.
  • Załącznik IV, „Metody obliczania emisji wbudowanych”: definicje techniczne i metody obliczeń.
  • Załącznik V: wymogi dotyczące prowadzenia ewidencji informacji wykorzystywanych do obliczania emisji wbudowanych (art. 7 ust. 5).
  • Załącznik VI: zasady weryfikacji i treść sprawozdań z weryfikacji.
  • Załącznik VII, „Jednolity próg masy”: 50 ton masy netto (pkt 1) i metoda corocznego przeglądu progu (pkt 2), dodany przez Omnibus.

Załącznik III obejmuje państwa, w których stosuje się EU ETS lub których system handlu emisjami jest w pełni powiązany z EU ETS (art. 2 ust. 6).

Towary pochodzące ze Szwajcarii w rozumieniu unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia (art. 59 unijnego kodeksu celnego) są wyłączone z zakresu CBAM (art. 2 ust. 4 i załącznik III pkt 1). Sam tranzyt przez Szwajcarię lub drobne przetworzenie tam nie nadaje szwajcarskiego pochodzenia.


Które artykuły zawiera rozporządzenie CBAM? Wszystkie 39 z polskimi tytułami

Rozporządzenie zawiera 39 artykułów: Omnibus zmienił 24 z 36 pierwotnych artykułów (trzy z nich, art. 9, 10 i 24, otrzymały nowe brzmienie w całości) i dodał trzy nowe, a 12 pozostało bez zmian.

Tytuły pochodzą z polskiego tekstu skonsolidowanego (CELEX 02023R0956-20251020), a status zmiany odczytano z jego oznaczeń, w których „M1” to rozporządzenie (UE) 2025/2083 (odczyt cbamguide.com z 13 listopada 2026 r.). Tekst skonsolidowany służy wyłącznie celom informacyjnym; moc prawną mają akty opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Art. Tytuł w polskim tekście Omnibus 2025/2083 Znaczenie dla importera
1 Przedmiot bez zmian Cel: zapobieganie ucieczce emisji; CBAM uzupełnia EU ETS
2 Zakres stosowania zmieniony Towary z załącznika I pochodzące z państw trzecich; wyłączenia z załącznika III
2a Zwolnienie de minimis dodany 50 ton masy netto rocznie na importera; zwolnienie deklaruje się w zgłoszeniu celnym
3 Definicje zmieniony 34 definicje, m.in. importer, upoważniony zgłaszający CBAM, emisje wbudowane
4 Przywóz towarów bez zmian Przywóz wyłącznie przez upoważnionego zgłaszającego CBAM
5 Wniosek o udzielenie upoważnienia zmieniony Wniosek w rejestrze CBAM; pośredni przedstawiciel celny (ust. 1a)
6 Deklaracja CBAM zmieniony Do 30 września za poprzedni rok kalendarzowy
7 Obliczanie emisji wbudowanych zmieniony Emisje rzeczywiste albo wartości domyślne; dokumentacja (ust. 5 i 6)
8 Weryfikacja emisji wbudowanych zmieniony Weryfikacja tylko przy emisjach rzeczywistych (ust. 1)
9 Opłata emisyjna uiszczana w państwie trzecim nowe brzmienie Zmniejszenie liczby certyfikatów o faktycznie uiszczoną opłatę emisyjną
10 Rejestracja operatorów i instalacji w państwach trzecich nowe brzmienie Operatorzy spoza UE w sekcji O3CI rejestru CBAM
10a Rejestracja akredytowanych weryfikatorów dodany Rejestracja weryfikatorów od 1 września 2026 r.
11 Właściwe organy zmieniony Każde państwo członkowskie wyznacza organ; Polska wskazała dwa
12 Komisja bez zmian Zadania Komisji
13 Tajemnica zawodowa i ujawnianie informacji bez zmian Ochrona danych przekazywanych w CBAM
14 Rejestr CBAM zmieniony Unijny rejestr prowadzony przez Komisję
15 Analiza ryzyka bez zmian Analiza ryzyka transakcji w rejestrze CBAM
16 Rachunki w rejestrze CBAM bez zmian Niepowtarzalny numer rachunku CBAM
17 Upoważnienie zmieniony Kryteria, gwarancja (ust. 5), tymczasowy przywóz (ust. 7a), cofnięcie (ust. 8)
18 Akredytacja weryfikatorów zmieniony Akredytują krajowe jednostki akredytujące państw członkowskich
19 Przegląd deklaracji CBAM zmieniony Przegląd deklaracji przez właściwy organ
20 Sprzedaż certyfikatów CBAM zmieniony Od 1 lutego 2027 r. na wspólnej centralnej platformie
21 Cena certyfikatów CBAM zmieniony Średnia kwartalna w 2026 r. (ust. 1a), tygodniowa od 2027 r. (ust. 1)
22 Przekazanie do umorzenia certyfikatów CBAM zmieniony Umorzenie do 30 września; obowiązek kwartalny 50% od 2027 r.
23 Odkup certyfikatów CBAM zmieniony Wniosek o odkup do 31 października; limit liczby (ust. 2)
24 Anulowanie certyfikatów CBAM nowe brzmienie Anulowanie 1 listopada
25 Przepisy mające zastosowanie do przywozu towarów zmieniony Organy celne nie dopuszczają towarów do obrotu bez podstawy; przekazują dane do rejestru
25a Monitorowanie i egzekwowanie jednolitego progu masy dodany Komisja monitoruje próg 50 ton
26 Kary zmieniony 100 euro za t CO2e przed indeksacją za każdy certyfikat nieprzekazany do umorzenia
27 Obchodzenie przepisów zmieniony Praktyki obchodzenia, w tym nieznaczne zmiany towarów
28 Wykonywanie przekazanych uprawnień zmieniony Akty delegowane Komisji
29 Procedura komitetowa bez zmian Komitet CBAM
30 Przegląd i sprawozdawczość prowadzone przez Komisję zmieniony Klauzula przeglądowa (ust. 2) bez zmian; Omnibus rozszerzył ocenę w ust. 6
31 Przydział bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS a obowiązek przekazania do umorzenia certyfikatów CBAM bez zmian Dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień
32 Zakres okresu przejściowego bez zmian Od 1 października 2023 r. do 31 grudnia 2025 r.
33 Przywóz towarów bez zmian Przywóz w okresie przejściowym
34 Obowiązek sprawozdawczy w przypadku określonych procedur celnych bez zmian Uszlachetnianie czynne w okresie przejściowym
35 Obowiązek sprawozdawczy bez zmian Kwartalne sprawozdania CBAM, zakończone
36 Wejście w życie zmieniony Daty stosowania przepisów (ust. 2)

Omnibus zmienił w art. 30 tylko ust. 6: Komisja ma oceniać także zarządzanie gwarancjami i upoważnieniami w państwach członkowskich oraz stosowanie jednolitego progu masy, w tym możliwość jego podwyższenia i wprowadzenia dodatkowego progu opartego na przesyłkach.

Klauzula przeglądowa w art. 30 ust. 2, która wymienia chemikalia organiczne i polimery, pozostała bez zmian; nie są one objęte CBAM ani żadnym rozpatrywanym wnioskiem.

Rozdział I i II: zakres, de minimis i obowiązki upoważnionego zgłaszającego CBAM

Art. 2a zwalnia importera, którego towary CBAM ze wszystkich kodów CN łącznie nie przekraczają 50 ton masy netto w roku kalendarzowym (jednolity próg masy, załącznik VII pkt 1).

Zwolnienie trzeba zadeklarować w zgłoszeniu celnym (art. 2a ust. 1), w Polsce kodem dokumentu TARIC Y137. Po przekroczeniu progu obowiązki obejmują cały przywóz z danego roku (art. 2a ust. 2). Energia elektryczna i wodór nigdy nie korzystają ze zwolnienia (art. 2a ust. 4). Przykłady obliczeń zawiera strona o progu de minimis 50 ton.

Art. 6 wprowadza roczną deklarację CBAM, a art. 7 i 8 regulują obliczanie i weryfikację emisji wbudowanych. Deklaracji CBAM nie należy mylić ze sprawozdaniem CBAM: kwartalne sprawozdania CBAM składano wyłącznie w okresie przejściowym (art. 35), a ostatnie dotyczyło IV kwartału 2025 r.

Weryfikacja jest wymagana tylko wtedy, gdy emisje ustala się na podstawie emisji rzeczywistych (art. 8 ust. 1); deklaracja na wartościach domyślnych nie wymaga weryfikatora.

Rozdział III: właściwe organy, rejestr CBAM i upoważnienie

Art. 17 ust. 2 wymienia cztery kryteria przyznania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM.

Kryteria są następujące: brak poważnych lub powtarzających się naruszeń przepisów celnych, podatkowych, przepisów o nadużyciach na rynku i przepisów CBAM oraz brak poważnych przestępstw związanych z działalnością gospodarczą w ciągu pięciu lat przed rokiem złożenia wniosku; zdolność finansowa i operacyjna; siedziba w państwie członkowskim złożenia wniosku; numer EORI.

Status uznają wszystkie państwa członkowskie (art. 17 ust. 1). Przed decyzją właściwy organ może przez rejestr CBAM skonsultować się z innymi organami lub z Komisją, najdłużej przez 15 dni kalendarzowych (art. 17 ust. 1 akapit drugi w brzmieniu nadanym przez Omnibus).

Wnioskodawca działający krócej niż przez dwa pełne lata obrotowe przed rokiem złożenia wniosku składa gwarancję (art. 17 ust. 5). Importer, który złożył wniosek do 31 marca 2026 r., może tymczasowo przywozić towary do czasu decyzji (art. 17 ust. 7a).

Organ cofa status, gdy kryteria przestają być spełnione albo gdy zgłaszający poważnie lub wielokrotnie narusza obowiązki umorzenia lub obowiązek kwartalny (art. 17 ust. 8). Polską procedurę opisuje strona o statusie upoważnionego zgłaszającego CBAM.

Rozdział IV: sprzedaż, cena, umorzenie, odkup i anulowanie certyfikatów

Od 1 lutego 2027 r. państwo członkowskie siedziby sprzedaje certyfikaty CBAM upoważnionym zgłaszającym CBAM na wspólnej centralnej platformie (art. 20 ust. 1).

Dla towarów przywiezionych w 2026 r. cena jest średnią kwartalną cen zamknięcia aukcji uprawnień EU ETS z kwartału przywozu (art. 21 ust. 1a); od 2027 r. średnią tygodniową (art. 21 ust. 1).

Oficjalne ceny za 2026 r. wynoszą 75,36 euro (I kw., opublikowana 7 kwietnia 2026 r.), 75,28 euro (II kw., 6 lipca 2026 r.) i 82,32 euro (III kw., 5 października 2026 r.); cena za IV kw. ma zostać opublikowana 4 stycznia 2027 r. Aktualne wartości pokazuje cena certyfikatów CBAM.

Wniosek o odkup składa się do 31 października roku umorzenia (art. 23 ust. 1). Liczba odkupionych certyfikatów jest ograniczona do liczby, którą upoważniony zgłaszający CBAM musiał zakupić zgodnie z art. 22 ust. 2 w roku kalendarzowym zakupu (art. 23 ust. 2); certyfikaty kupione w 2027 r. za 2026 r. można odkupić tylko w 2027 r. (art. 23 ust. 2a). Cena odkupu równa się cenie zapłaconej przy zakupie (art. 23 ust. 3).

Anulowanie to co innego niż umorzenie. 1 listopada każdego roku Komisja anuluje certyfikaty zakupione w roku przed poprzednim rokiem kalendarzowym, które pozostały na rachunku (art. 24 ust. 1); certyfikaty zakupione za 2026 r. anuluje 1 listopada 2027 r. (art. 24 ust. 2). Mechanikę zakupu opisuje strona o certyfikatach CBAM.

Rozdział V i VI: przywóz, próg masy, kary i obchodzenie przepisów

Art. 25 zobowiązuje organy celne do niedopuszczania do obrotu towarów CBAM bez upoważnionego zgłaszającego CBAM lub ważnego zwolnienia, a nowy art. 25a powierza Komisji monitorowanie progu 50 ton.

Komisja wymienia z właściwymi organami przez rejestr CBAM informacje o importerach, w tym wykaz importerów, którzy przekraczają 90% jednolitego progu masy (art. 25a ust. 1).

Jeżeli właściwy organ ustali, że importer bez statusu przekroczył próg, wydaje decyzję; odwołanie od niej nie ma skutku zawieszającego (art. 25a ust. 3). Fikcyjny podział przywozu w celu nieprzekroczenia progu organ pomija i traktuje jako poważne naruszenie rozporządzenia (art. 25a ust. 4).

Art. 26 określa kary (opisane niżej), a art. 27 praktyki obchodzenia przepisów, w tym nieznaczne zmiany towarów bez uzasadnienia ekonomicznego. Art. 27 ust. 6 pozwala Komisji uzupełniać załącznik I o towary nieznacznie zmienione w celu obejścia CBAM.


Które akty wykonawcze i delegowane uzupełniają rozporządzenie CBAM?

Rozporządzenie (UE) 2023/956 uzupełnia 14 aktów Komisji: 13 rozporządzeń wykonawczych i jedno rozporządzenie delegowane.

Bez tych aktów rozporządzenie nie działałoby w praktyce: określają one m.in. procedurę przyznania statusu, wartości domyślne, metodę obliczania emisji i cenę certyfikatów. Wszystkie 14 aktów zestawiono poniżej; omówienie artykuł po artykule zawiera przewodnik po aktach wykonawczych CBAM (w języku angielskim).

Nr Akt Przyjęty Dz. Urz. UE Zakres
1 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2023/1773 17.08.2023 L 228 z 15.9.2023 Okres przejściowy: sprawozdania kwartalne, rejestr przejściowy, kary od 10 do 50 euro za tonę niezgłoszonych emisji
2 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2024/3210 18.12.2024 L, 2024/3210 Rejestr CBAM: dostęp, uwierzytelnianie przez UUM&DS (art. 8), przechowywanie danych
3 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/486 17.03.2025 L, 2025/486 z 18.3.2025 Status upoważnionego zgłaszającego CBAM: wniosek, 120 dni na decyzję, odmowa i cofnięcie
4 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2210 31.10.2025 L, 2025/2210 z 3.11.2025 Towary i produkty przetworzone na szelfie kontynentalnym lub w wyłącznej strefie ekonomicznej
5 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2546 10.12.2025 L, 2025/2546 Zasady weryfikacji i sprawozdanie z weryfikacji; fizyczna wizyta w obiekcie w pierwszym roku weryfikacji instalacji (art. od 2 do 4)
6 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2547 10.12.2025 L, 2025/2547 Metoda obliczania: plan monitorowania, granice systemu, emisje bezpośrednie i pośrednie
7 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2548 10.12.2025 L, 2025/2548 Cena certyfikatów: średnia kwartalna w 2026 r., tygodniowa od 2027 r.
8 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2549 10.12.2025 L, 2025/2549 Zmiana rozporządzenia 2025/486 po Omnibusie
9 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2550 10.12.2025 L, 2025/2550 Zmiana rozporządzenia 2024/3210: rejestr w okresie docelowym, zarządzanie certyfikatami i umorzenie
10 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2619 16.12.2025 L, 2025/2619 z 22.12.2025 Dane przekazywane przez organy celne do rejestru CBAM, okresowo i co najmniej raz w tygodniu
11 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2620 16.12.2025 L, 2025/2620 z 22.12.2025 Dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień (art. 31): współczynnik CBAM × jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący × wskaźnik CBAM; wskaźniki w pkt 5.3 załącznika
12 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2621 16.12.2025 L, 2025/2621 Wartości domyślne okresu docelowego według państwa i produktu; narzut 10%, 20%, 30% (nawozy 1%)
13 Rozporządzenie delegowane (UE) 2025/2551 20.11.2025 L, 2025/2551 Akredytacja weryfikatorów przez krajowe jednostki akredytujące państw członkowskich według EN ISO/IEC 17029:2019
14 Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1740 20.07.2026 L, 2026/1740 z 31.7.2026 Sprostowanie załączników do rozporządzenia 2025/2621, ze skutkiem od 1 stycznia 2026 r.

Cztery akty najważniejsze dla importera w Polsce

Importer w Polsce najczęściej styka się z czterema aktami: o statusie (2025/486), o weryfikacji (2025/2546), o wartościach domyślnych (2025/2621 ze sprostowaniem 2026/1740) i o akredytacji (2025/2551).

Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/486 daje właściwemu organowi 120 dni kalendarzowych od otrzymania wniosku na jego ocenę, a gdy organ żąda dodatkowych informacji, termin wydłuża się do 180 dni.

Sprostowanie 2026/1740 działa wstecz od 1 stycznia 2026 r., dlatego komunikat Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów na PUESC z 19 października 2026 r. zalecił przegląd zgłoszeń celnych złożonych od 1 stycznia 2026 r. i stosowanie czterech nowych kodów TARIC dla klinkieru i cementu.

Narzut na wartości domyślne dolicza się do wartości „emisja całkowita” przed odjęciem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień, więc cały narzut rozlicza się po pełnej cenie certyfikatu. Tabele wartości i ich stosowanie opisuje strona o wartościach domyślnych.

Rozporządzenie delegowane (UE) 2025/2551 pozwala akredytować weryfikatorów CBAM wyłącznie krajowym jednostkom akredytującym państw członkowskich UE. Na dzień 12 listopada 2026 r. udokumentowano siedem akredytowanych jednostek weryfikujących; akredytowało je pięć krajowych jednostek akredytujących: EmiCert S.A. (ESYD, Grecja); Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. i SGS ICS Italia S.r.l.

(Accredia, Włochy); Intertek Certification AB (Swedac, Szwecja); ISSC z Damietty w Egipcie (RvA, Holandia, 22 października 2026 r., pierwsza jednostka spoza UE, akredytacja w procedurze TAB); SGS BELGIUM nv (BELAC, Belgia, zakres ważny od 5 listopada 2026 r.).

Żadna z nich nie jest polska. Polskie Centrum Akredytacji (PCA) przyjmuje wnioski od 18 maja 2026 r. (Komunikat nr 474), także od jednostek spoza UE, ale na dzień 12 listopada 2026 r. nie udokumentowano żadnej akredytacji CBAM udzielonej przez PCA, a oficjalna lista Komisji nie została opublikowana. Szczegóły zawiera wykaz akredytowanych weryfikatorów CBAM.


Jak rozporządzenie CBAM wycofuje przydział bezpłatnych uprawnień?

Koszt CBAM rośnie w miarę wycofywania przydziału bezpłatnych uprawnień w EU ETS, a harmonogram tego wycofywania zawiera art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE, nie rozporządzenie CBAM.

Art. 31 rozporządzenia (UE) 2023/956 nakazuje dostosować liczbę certyfikatów do przydziału bezpłatnych uprawnień, a dyrektywa ustala współczynnik CBAM na każdy rok od 2026 do 2033 r. Współczynnik CBAM to część przydziału bezpłatnych uprawnień, która pozostaje; od niego zależy wielkość dostosowania. Harmonogram przedstawia tabela.

Rok Współczynnik CBAM (część przydziału, która pozostaje) Część przydziału wycofana
2026 97,5% 2,5%
2027 95% 5%
2028 90% 10%
2029 77,5% 22,5%
2030 51,5% 48,5%
2031 39% 61%
2032 26,5% 73,5%
2033 14% 86%
2034 brak współczynnika 100%

Największy skok przypada na przejście z 2029 do 2030 r., gdy współczynnik CBAM spada z 77,5% do 51,5%, czyli o 26 punktów procentowych w jednym roku.

Decyzje podjęte w 2026 i 2027 r. o wyborze dostawców, pomiarze emisji rzeczywistych i weryfikacji przesądzają o kosztach w latach 2029 i 2030. Szerzej opisuje to strona o bezpłatnych uprawnieniach.

Jak oblicza się liczbę certyfikatów na tonę?

Liczba certyfikatów na tonę to specyficzne emisje wbudowane minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień, nie mniej niż zero; nie jest to procent emisji brutto.

Dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień na tonę to współczynnik CBAM × jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący (100% w latach od 2026 do 2030, decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1862) × wskaźnik CBAM (benchmark) danego towaru (art. 31; rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2620). Od wyniku odejmuje się ewentualne zmniejszenie z art. 9. Zasadę, że wynik nie może być ujemny, podają niewiążące wytyczne DG TAXUD nr 1 z 14 sierpnia 2026 r.

Przykład obliczony według wzoru prawnego, którego używa kalkulator CBAM serwisu, na oficjalnych tabelach: półprodukty ze stali niestopowej z Turcji, kod CN 7207 11 14, przywiezione w 2026 r., na wartościach domyślnych. Wartość domyślna 2,310 × 1,10 = 2,541 t CO2e na tonę; dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień 0,975 × 1,00 × 1,364 = 1,3299; zatem 1,2111 certyfikatu na tonę, czyli 99,70 euro za tonę przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro).

Przy tej samej cenie i niezmienionym wskaźniku ta sama tona kosztuje 189,38 euro w 2030 r. (narzut 30%, współczynnik CBAM 51,5%, 2,3005 certyfikatu na tonę). Od 2034 r. nic się nie odejmuje, więc koszt to wartość domyślna z narzutem razy cena: 247,21 euro za tonę. Wskaźniki CBAM mogą zostać zaktualizowane dla towarów przywożonych od 2027 r. Własne obliczenie umożliwia kalkulator CBAM.

Tylko towar o emisjach równych wskaźnikowi CBAM płaci w 2026 r. za 2,5% swoich emisji. Każda tona CO2e powyżej wskaźnika, łącznie z całym narzutem, jest liczona po pełnej cenie certyfikatu. Dostosowanie odzwierciedla bezpłatne uprawnienia, które unijni producenci tego samego towaru nadal otrzymują, tak aby przywóz i produkcja w UE ponosiły porównywalny koszt emisji w okresie wycofywania.


Newsletter CBAM (po angielsku)

Newsletter po angielsku: alerty o cenie certyfikatów CBAM i zmiany przepisów, które mają znaczenie, a co tydzień informacje o wszystkim, co dotyczy CBAM. Bez spamu, rezygnacja w dowolnym momencie.

Na potrzeby tych powiadomień przechowujemy wyłącznie Państwa adres e-mail. Polityka prywatności (po angielsku)

Jakie terminy wyznacza rozporządzenie CBAM importerom?

Osiem terminów z rozporządzenia (UE) 2023/956 wyznacza kalendarz importera na lata 2026 i 2027; wymieniono je poniżej w kolejności chronologicznej.

  • 1 stycznia 2026 r.: początek okresu docelowego; obowiązki finansowe dla wszystkich sześciu sektorów jednocześnie (art. 36 ust. 2 lit. b)).
  • 31 marca 2026 r.: ostatni dzień na złożenie wniosku o status z prawem do tymczasowego przywozu do czasu decyzji (art. 17 ust. 7a).
  • 1 września 2026 r.: najwcześniejszy termin rejestracji akredytowanych weryfikatorów w rejestrze CBAM (art. 10a ust. 1).
  • 1 lutego 2027 r.: początek sprzedaży certyfikatów CBAM na wspólnej centralnej platformie (art. 20 ust. 1), także za towary przywiezione w 2026 r., po cenie kwartalnej z kwartału przywozu (art. 21 ust. 1a).
  • 30 września 2027 r.: pierwsza deklaracja CBAM za 2026 r. i pierwsze przekazanie certyfikatów do umorzenia (art. 6 ust. 1 i art. 22 ust. 1).
  • 31 października 2027 r.: termin wniosku o odkup nadwyżki certyfikatów (art. 23 ust. 1), z limitem z art. 23 ust. 2 i ust. 2a.
  • 1 listopada 2027 r.: anulowanie certyfikatów zakupionych za 2026 r., które pozostały na rachunku (art. 24 ust. 2).
  • 30 września każdego kolejnego roku: deklaracja CBAM za poprzedni rok kalendarzowy (art. 6 ust. 1).

Zawartość deklaracji i sposób przekazania certyfikatów do umorzenia opisuje strona o deklaracji CBAM.


Jak rozporządzenie CBAM definiuje kluczowe pojęcia?

Art. 3 rozporządzenia zawiera 34 wiążące definicje, a załącznik IV pkt 1 dodaje pojęcia techniczne potrzebne do obliczeń.

Definicje wiążą przy stosowaniu wszystkich 14 aktów wykonawczych i delegowanych, procedur organów krajowych w 27 państwach członkowskich i każdej deklaracji CBAM. Osiem pojęć najważniejszych dla importera opisano poniżej.

Emisje wbudowane (art. 3 pkt 22) to emisje bezpośrednie uwalniane podczas produkcji towarów oraz emisje pośrednie z wytwarzania energii elektrycznej zużywanej w procesach produkcji, obliczane według załącznika IV.

Art. 7 ust. 1 ogranicza obliczenie do emisji bezpośrednich dla towarów z załącznika II, więc emisje pośrednie liczy się dla cementu, nawozów i aglomerowanej rudy żelaza (kod CN 2601 12 00), ale nie dla pozostałych towarów z żeliwa i stali, aluminium, energii elektrycznej ani wodoru.

Specyficzne emisje wbudowane (załącznik IV pkt 1 lit. c)) to emisje wbudowane jednej tony towaru, wyrażone w tonach ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e) na tonę. Ta liczba trafia do deklaracji CBAM i sprawozdań z weryfikacji. Metody obliczeń opisuje strona o emisjach wbudowanych.

Prekursor nie ma definicji w art. 3. Załącznik IV mówi o „materiałach wsadowych (prekursorach)”, a art. 1 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2547 definiuje prekursor jako każdy materiał wsadowy procesu produkcji wymieniony w załączniku I. Emisje prekursora wchodzą do emisji wbudowanych wyrobu: kęsy stalowe są prekursorem rur stalowych, a klinkier prekursorem cementu portlandzkiego.

Towary złożone (załącznik IV pkt 1 lit. b)) to towary inne niż towary proste, a towary proste (pkt 1 lit. a)) to towary wytworzone z materiałów i paliw o zerowych emisjach wbudowanych. Emisje wbudowane towarów złożonych obejmują emisje prekursorów oraz emisje ostatniego procesu produkcji.

Upoważniony zgłaszający CBAM (art. 3 pkt 17) to osoba upoważniona przez właściwy organ zgodnie z art. 17. Wymóg siedziby wynika z innych przepisów: art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 2 lit. c) wymagają siedziby w państwie członkowskim złożenia wniosku. Tylko upoważniony zgłaszający CBAM może legalnie przywozić towary CBAM w okresie docelowym.

Certyfikat CBAM (art. 3 pkt 24) to certyfikat w formacie elektronicznym odpowiadający jednej tonie ekwiwalentu dwutlenku węgla emisji wbudowanych. Certyfikaty sprzedaje się na wspólnej centralnej platformie, a przechowuje, przekazuje do umorzenia i anuluje w rejestrze CBAM.

Opłata emisyjna (art. 3 pkt 29) to kwota pieniężna płacona w państwie trzecim w ramach systemu ograniczania emisji, w formie podatku, opłaty lub uprawnień do emisji.

Art. 9 pozwala zmniejszyć liczbę certyfikatów tylko o opłatę faktycznie uiszczoną, z uwzględnieniem zwrotów i innych rekompensat. Żadna opłata emisyjna państwa trzeciego nie została uznana na podstawie art. 9, a akt wykonawczy do tego artykułu nie został przyjęty (stan na 23 października 2026 r.); szczegóły opisuje strona o odliczeniu ceny CO2.

Właściwy organ (art. 3 pkt 13) to organ wyznaczony przez państwo członkowskie zgodnie z art. 11. Komisja publikuje wykaz organów; Polska wskazała w nim dwa, opisane w części o stosowaniu rozporządzenia w Polsce.

Pięć pułapek polskiej wersji językowej

Polska wersja rozporządzenia używa terminów, których dosłowne tłumaczenie z angielskiego daje błędny termin prawny.

Tabela zestawia pięć takich miejsc.

Polski termin w rozporządzeniu Znaczenie Pułapka
umorzenie (art. 3 pkt 25, art. 22) przekazanie certyfikatów do umorzenia (ang. surrender) Anulowanie (art. 24, ang. cancellation) to co innego; „umorzenie” nigdy nie oznacza anulowania
opłata emisyjna (art. 3 pkt 29) kwota za emisje uiszczona w państwie trzecim (ang. carbon price) Nie „cena CO2” ani „cena uprawnień”; cena uprawnień dotyczy EU ETS
zgłaszający (art. 3 pkt 16) zgłaszający w rozumieniu prawa celnego Nie jest skrótem od „upoważniony zgłaszający CBAM” (art. 3 pkt 17)
certyfikat CBAM (art. 3 pkt 24) jednostka rozliczenia CBAM Nie jest uprawnieniem w ramach EU ETS (art. 3 pkt 33)
importer (art. 3 pkt 15) osoba składająca zgłoszenie celne we własnym imieniu i na własną rzecz albo osoba, na rzecz której zgłoszenie się składa KAS wskazuje błąd tłumaczenia: zamiast „w której imieniu” powinno być „na rzecz której”

Błąd w art. 3 pkt 15 opisała instrukcja wypełniania zgłoszeń celnych na PUESC (pkt 6.14.1); KAS zapowiada jego korektę i podkreśla, że nie wpływa on na zasady podawania danych i egzekwowania (odczyt z 13 listopada 2026 r.). Pełny słownik pojęć zawiera słownik CBAM.


Jakie kary przewiduje rozporządzenie CBAM?

Art. 26 przewiduje dwie kategorie kar: karę dla upoważnionego zgłaszającego CBAM oraz karę od trzech do pięciu razy wyższą dla osoby innej niż upoważniony zgłaszający CBAM.

Upoważniony zgłaszający CBAM, który do 30 września nie przekaże do umorzenia należnych certyfikatów, płaci za każdy brakujący certyfikat karę równą karze za przekroczenie emisji w EU ETS, czyli 100 euro za tonę ekwiwalentu CO2 przed indeksacją według europejskiego wskaźnika cen konsumpcyjnych (art. 26 ust. 1; art. 16 ust. 3 i 4 dyrektywy 2003/87/WE).

Stosuje się karę obowiązującą w roku przywozu towarów. Przed indeksacją to około 1,2 raza więcej niż oficjalna cena certyfikatu z III kwartału 2026 r. (82,32 euro).

Zapłata kary nie zwalnia z umorzenia brakujących certyfikatów (art. 26 ust. 3). Właściwy organ może obniżyć karę, gdy niedobór wynika z błędnych informacji od operatora, weryfikatora lub niezależnej osoby poświadczającej opłatę emisyjną (art. 26 ust. 1a).

Osoba inna niż upoważniony zgłaszający CBAM, która wprowadza towary CBAM bez wypełnienia obowiązków, płaci od trzech do pięciu razy więcej, od 300 do 500 euro za certyfikat przed indeksacją (art. 26 ust. 2).

Ta sama zasada obejmuje importera bez statusu, który przekroczył próg 50 ton, za wszystkie emisje z danego roku; po zapłacie kary jest on zwolniony z deklaracji i umorzenia za te przywozy (art. 26 ust. 2a).

Niedobór w obowiązku kwartalnym nie powoduje kary za każdą brakującą tonę. Właściwy organ wzywa do uzupełnienia certyfikatów w terminie jednego miesiąca (art. 22 ust. 3), a poważne lub powtarzające się naruszenia są podstawą cofnięcia statusu (art. 17 ust. 8).

W okresie przejściowym (od 1 października 2023 r. do 31 grudnia 2025 r.) za niezłożenie sprawozdania groziła kara od 10 do 50 euro za tonę niezgłoszonych emisji (rozporządzenie wykonawcze (UE) 2023/1773).

W Polsce nakłada ją Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska po procedurze korekty prowadzonej przez KOBiZE (art. od 54d do 54g ustawy). Te kary dotyczą wyłącznie okresu przejściowego. Organ nakładający kary z art. 26 nie został jeszcze wskazany w polskich przepisach (stan na 13 listopada 2026 r.); szczegóły zawiera strona o karach CBAM.


Jak rozporządzenie CBAM stosuje się w Polsce?

Rozporządzenie (UE) 2023/956 stosuje się w Polsce bezpośrednio, bez odrębnej „ustawy o CBAM”; polska ustawa wyznacza jedynie organy i procedury.

Krajowe przepisy wprowadziła ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2025 r. poz. 1863), obowiązująca od 13 stycznia 2026 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5 stosowanego od 1 stycznia 2026 r. Dodała ona do ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. rozdział 9a o rejestrze CBAM i statusie upoważnionego zgłaszającego CBAM oraz rozdział 9b o okresie przejściowym.

Status upoważnionego zgłaszającego CBAM przyznaje w Polsce Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (organ Krajowej Administracji Skarbowej), na podstawie art. 54b ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji i rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 stycznia 2026 r.

(Dz. U. z 2026 r. poz. 11). Wniosek składa się w unijnym rejestrze CBAM, do którego dostęp uzyskuje się przez PUESC (art. 54a ustawy), z uprawnieniem „Dostęp do rejestru CBAM”.

Polska wskazała Komisji dwa właściwe organy (Dz. Urz. UE C/2026/4231 z 31 lipca 2026 r.), a podział zadań wynika z polskiej ustawy. Tabela przedstawia, kto wykonuje które zadanie z rozporządzenia (stan na 13 listopada 2026 r.).

Zadanie z rozporządzenia (UE) 2023/956 Organ w Polsce Podstawa
Przyznanie, odmowa przyznania i cofnięcie statusu (art. 17) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu Art. 54b ust. 1 ustawy; rozporządzenie MFiG z 2 stycznia 2026 r.
Opinia do wniosku o status KOBiZE, w terminie 21 dni Art. 54b ust. od 9 do 11 ustawy
Gwarancja CBAM (art. 17 ust. od 5 do 7) Dyrektor IAS w Poznaniu, z możliwością zwrócenia się do KOBiZE o wyliczenie kwoty Art. 54b ust. 7 i 8 ustawy
Dostęp do rejestru CBAM PUESC, prowadzona przez KAS Art. 54a ustawy
Kontrola celna przywozu (art. 25) Organy celne KAS Art. 25 rozporządzenia
Korekta sprawozdań CBAM z okresu przejściowego KOBiZE Art. od 54d do 54f ustawy
Przegląd deklaracji (art. 19), kary z art. 26, wezwania z art. 22 ust. 3 Nie wskazano; rząd zapowiedział odrębną ustawę Uzasadnienie projektu ustawy, druk nr 1855

KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami w Instytucie Ochrony Środowiska, Państwowym Instytucie Badawczym) jest drugim organem z listy Komisji.

Prowadził procedurę korekty sprawozdań CBAM z okresu przejściowego i wspiera Dyrektora IAS w Poznaniu przy ustalaniu kwoty gwarancji; nie przyznaje statusu, nie sprzedaje certyfikatów i nie nakłada kar z art. 26. Certyfikaty sprzedaje się na wspólnej centralnej platformie (art. 20 ust. 1).

W polskim zgłoszeniu celnym rozporządzenie przekłada się na kody dokumentów TARIC: Y128 z numerem rachunku upoważnionego zgłaszającego CBAM, Y137 dla zwolnienia de minimis i Y238 dla wniosku złożonego do 31 marca 2026 r.

Kod Y238, podawany z numerem wniosku z rejestru CBAM (APPL), można stosować do 31 grudnia 2026 r. (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.), jeżeli wniosek złożono do 31 marca 2026 r. i nie został jeszcze rozpatrzony, także gdy decyzję zawieszono do rozstrzygnięcia odwołania.

Instrukcja PUESC w pkt 6.14.1 nadal podaje 27 września 2026 r. jako koniec ważności kodu; aktualna jest data z komunikatu.

Dla towarów pochodzących ze Szwajcarii, Norwegii, Islandii, Liechtensteinu, Ceuty i Melilli polska instrukcja nie przewiduje kodu CBAM, a towarów CBAM nie można zgłaszać w zestawach danych H6 i H7 (przesyłki pocztowe i e-commerce). Nie ma też zwolnienia dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Wszystkie kody opisuje strona o zgłoszeniu celnym CBAM.

Według danych Eurostatu towary objęte CBAM (kody z załącznika I) zgłoszone w Polsce w 2025 r. miały wartość 6,81 mld euro, czyli 6,1% przywozu UE, co daje Polsce 7. miejsce wśród 27 państw (Eurostat, Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.; udział i miejsce obliczyło cbamguide.com).

To statystyka handlowa, a nie deklaracje CBAM: obejmuje też towary z wyłączonych pochodzeń, takich jak Szwajcaria czy Norwegia. Polski kontekst omawia strona CBAM w Polsce.


Jakie wnioski mogą rozszerzyć rozporządzenie CBAM?

Dwa wnioski Komisji z 17 grudnia 2025 r. mogą zmienić rozporządzenie: COM(2025) 989 o rozszerzeniu na produkty niższego szczebla i COM(2025) 990 o tymczasowym funduszu dekarbonizacji; żaden nie jest prawem (stan na 23 października 2026 r.).

Wniosek COM(2025) 989 dodałby od 1 stycznia 2028 r. około 180 produktów niższego szczebla (downstream) o dużej zawartości stali i aluminium, m.in. części pojazdów, takie jak skrzynie biegów i koła, pralki dla gospodarstw domowych, dźwigi i inne maszyny, silniki elektryczne i transformatory.

Dodałby też w art. 27 ust. 2 trzecią praktykę obchodzenia przepisów, czyli sztuczne dostosowywanie łańcuchów dostaw w celu korzystania z niższych wartości domyślnych, i traktowałby złom stali i aluminium sprzed konsumpcji jako prekursor (nowy załącznik VIII).

Nowy art. 27a nie służyłby przeciwdziałaniu obchodzeniu przepisów: pozwoliłby Komisji tymczasowo usunąć towar z załącznika I, gdy poważne i nieprzewidziane okoliczności powodują poważną szkodę dla rynku wewnętrznego.

Rada przyjęła ogólne podejście 12 czerwca 2026 r. z dłuższą listą produktów (około 200 dodanych kodów według Mayer Brown, łącznie ponad 300 pozycji i kodów według obliczeń cbamguide.com). Parlament Europejski przyjął mandat negocjacyjny 15 września 2026 r. stosunkiem głosów 464 do 50 przy 159 wstrzymujących się; prasa branżowa szacuje jego listę na około 457 produktów.

Pierwszy trilog 20 października 2026 r. zakończył się bez ogólnego porozumienia (doniesienia prasowe), a cztery kwestie przekazano do prac technicznych: próg de minimis dla aluminium, złom metali, platformy internetowe i globalne wartości domyślne.

Drugi trilog zapowiedziano na 30 listopada 2026 r. (doniesienia prasowe), a instytucje dążą do porozumienia przed końcem 2026 r., tak aby rozszerzenie mogło obowiązywać od 1 stycznia 2028 r. Stan prac opisuje strona o rozszerzeniu CBAM na produkty niższego szczebla.

Wniosek COM(2025) 990 przewiduje tymczasowy fundusz dekarbonizacji dla producentów z UE: państwa członkowskie wpłacałyby 25% dochodów ze sprzedaży certyfikatów za emisje zadeklarowane za 2026 i 2027 r.

Parlament przyjął stanowisko 15 września 2026 r. stosunkiem głosów 433 do 97. Rozporządzenie w obecnym brzmieniu nie przesądza, komu przypadają dochody: każde państwo członkowskie sprzedaje certyfikaty upoważnionym zgłaszającym CBAM mającym w nim siedzibę (art. 20 ust. 1), a udział 75% dla budżetu UE to nieprzyjęty wniosek COM(2025) 574 (stan na 12 października 2026 r.).


Jak rozporządzenie CBAM łączy się z EU ETS i czy jest zgodne z zasadami WTO?

Rozporządzenie CBAM łączy się z EU ETS na trzech płaszczyznach: podstawy prawnej, ceny certyfikatów i wycofywania przydziału bezpłatnych uprawnień.

Art. 1 stanowi, że CBAM uzupełnia EU ETS, a wycofywanie bezpłatnych uprawnień z art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE jest mechanizmem wprowadzania CBAM w latach od 2026 do 2034.

Cena certyfikatów wynika wprost z cen aukcyjnych uprawnień, więc każda reforma EU ETS, w tym zmiany rezerwy stabilności rynkowej, wpływa na koszt CBAM. Zasady systemu opisuje strona o EU ETS.

Rejestr CBAM jest odrębnym systemem prowadzonym przez Komisję (DG TAXUD). Uwierzytelnianie odbywa się przez system UUM&DS (art. 8 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2024/3210), który państwo członkowskie może obsługiwać przez krajowy system tożsamości: w Polsce tę funkcję pełni PUESC (art. 54a ustawy). Kroki dostępu opisuje strona o rejestrze CBAM.

Zgodność rozporządzenia z zasadami WTO jest sporna. Rosja wniosła spór DS639: o konsultacje wystąpiła 12 maja 2025 r., UE odmówiła ich 22 maja 2025 r., a o panel Rosja wnioskowała 10 lipca 2026 r.

UE zablokowała pierwszy wniosek 24 lipca 2026 r., a Organ Rozstrzygania Sporów powołał panel na drugi wniosek Rosji 25 września 2026 r.; to pierwszy panel WTO dotyczący granicznego mechanizmu węglowego. Skład panelu nie został ustalony, a w sporze uczestniczy 27 stron trzecich (stan na 23 października 2026 r.).

Obrona UE opiera się na art. XX lit. b) GATT (ochrona życia i zdrowia ludzi, zwierząt i roślin) oraz art. XX lit. g) GATT (ochrona wyczerpywalnych zasobów naturalnych).

Indie sygnalizowały skargę, a Turcja powołuje się na unię celną z UE z 1995 r., ale żadne z tych państw nie złożyło formalnego wniosku do WTO (stan na 12 października 2026 r.). Niefunkcjonujący Organ Apelacyjny ogranicza wykonalność ewentualnego rozstrzygnięcia; raportu panelu można się spodziewać w latach 2027 i 2028.

Wielka Brytania wybrała inną drogę prawną: brytyjski CBAM (UK CBAM) to podatek ustanowiony częścią 5 Finance Act 2026 i pięcioma rozporządzeniami wykonawczymi (statutory instruments), stosowany od 1 stycznia 2027 r. do pięciu sektorów. Porównanie zawiera strona o CBAM w Wielkiej Brytanii.


Najczęstsze pytania o rozporządzenie CBAM

Czy rozporządzenie CBAM jest podatkiem?

Nie. Rozporządzenie (UE) 2023/956 nie ustanawia podatku, cła ani opłaty: CBAM to mechanizm oparty na certyfikatach w formacie elektronicznym, których cena odpowiada cenie uprawnień w EU ETS, a po przekazaniu do umorzenia certyfikaty są usuwane z rachunku. Uzasadnienie rządowego projektu polskiej ustawy (druk nr 1855) stwierdza, że CBAM w ujęciu prawnym nie stanowi podatku, opłaty ani innej daniny publicznej. Dochody pochodzą ze sprzedaży certyfikatów, którą prowadzi państwo członkowskie siedziby upoważnionego zgłaszającego CBAM (art. 20 ust. 1).

Gdzie znaleźć tekst rozporządzenia CBAM po polsku?

Polski tekst jest bezpłatnie dostępny na EUR-Lex: tekst pierwotny pod numerem CELEX 32023R0956, opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L 130 z 16 maja 2023 r. (s. 52), oraz wersja skonsolidowana z 20 października 2025 r. pod numerem 02023R0956-20251020, obejmująca zmiany z rozporządzenia (UE) 2025/2083. Wersja skonsolidowana służy wyłącznie celom informacyjnym; moc prawną mają teksty opublikowane w Dzienniku Urzędowym.

Czy rozporządzenie CBAM obejmuje przywóz poniżej 50 ton?

Nie, z wyjątkiem energii elektrycznej i wodoru. Importer, którego towary CBAM ze wszystkich kodów CN i pochodzeń łącznie nie przekraczają 50 ton masy netto w roku kalendarzowym, jest zwolniony na podstawie art. 2a; próg ustala załącznik VII pkt 1. Zwolnienie trzeba zadeklarować w zgłoszeniu celnym (art. 2a ust. 1), w Polsce kodem Y137. Importer, który przekroczy próg w ciągu roku, ma obowiązki za cały przywóz z tego roku (art. 2a ust. 2).

Czy Polska musiała wdrożyć rozporządzenie CBAM ustawą?

Nie. Rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich (art. 288 akapit drugi TFUE), więc nie wymaga transpozycji. Polska ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1863) jedynie wyznaczyła organy i procedury: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu dla statusu, PUESC dla dostępu do rejestru CBAM i KOBiZE dla okresu przejściowego. Organ nakładający kary z art. 26 nie został jeszcze wskazany (stan na 13 listopada 2026 r.). Dyrektywą, którą wymienia się obok rozporządzenia, jest dyrektywa 2003/87/WE o EU ETS.

Czy firma spoza UE może uzyskać status upoważnionego zgłaszającego CBAM?

Nie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 2 lit. c) status przyznaje się tylko wnioskodawcy mającemu siedzibę w państwie członkowskim złożenia wniosku. Importer bez siedziby w UE przywozi towary przez pośredniego przedstawiciela celnego, który sam uzyskuje status (art. 5 ust. 2) i przejmuje obowiązki importera (art. 5 ust. 2a). Eksporter spoza UE dostarcza jedynie dane o emisjach swojej instalacji i może zarejestrować się jako operator w rejestrze CBAM (art. 10).

Czy rozporządzenie CBAM obejmuje towary przetworzone w państwie trzecim?

Tak. Rozporządzenie obejmuje towary sklasyfikowane w kodach CN z załącznika I w chwili przywozu na obszar celny Unii, a państwo pochodzenia ustala się według unijnych reguł pochodzenia, nie według ostatniego państwa wysyłki (art. 2 ust. 5). Praktyki obchodzenia przepisów z art. 27 ust. 2 obejmują m.in. nieznaczną modyfikację towarów w celu objęcia ich kodami CN spoza załącznika I oraz sztuczny podział przywozu w celu nieprzekroczenia jednolitego progu masy.

Kto pomoże zastosować rozporządzenie CBAM w firmie?

Doradców, usługi upoważnionego zgłaszającego CBAM, weryfikatorów i oprogramowanie można znaleźć przez zapytanie do usługodawców CBAM, np. o doradcę CBAM lub akredytowanego weryfikatora. Bezpłatnie dla Państwa. Jeżeli powierzą Państwo zlecenie usługodawcy, któremu przekazaliśmy zapytanie, usługodawca może zapłacić cbamguide.com prowizję za polecenie.


Kiedy przyjęto rozporządzenie CBAM? Kalendarium legislacyjne

Historia rozporządzenia CBAM obejmuje 13 etapów, od wniosku z lipca 2021 r. do pierwszej deklaracji we wrześniu 2027 r., w tym trzy etapy polskiego wdrożenia.

  1. 14 lipca 2021 r.: Komisja proponuje CBAM w pakiecie Fit for 55 (COM(2021) 564).
  2. 13 grudnia 2022 r.: wstępne porozumienie Komisji, Parlamentu i Rady w trilogu.
  3. 18 kwietnia 2023 r.: Parlament Europejski przyjmuje tekst (487 głosów za, 81 przeciw, 75 wstrzymujących się).
  4. 16 maja 2023 r.: publikacja rozporządzenia (UE) 2023/956 w Dz. Urz. UE L 130, s. 52.
  5. 1 października 2023 r.: początek okresu przejściowego z kwartalnymi sprawozdaniami CBAM, bez obowiązków finansowych.
  6. 8 października 2025 r.: podpisanie rozporządzenia (UE) 2025/2083 (Omnibus); publikacja 17 października 2025 r., wejście w życie 20 października 2025 r.
  7. 21 listopada 2025 r.: Sejm uchwala polską ustawę wdrażającą (Dz. U. z 2025 r. poz. 1863, opublikowana 29 grudnia 2025 r.).
  8. Od 10 do 16 grudnia 2025 r.: przyjęcie ośmiu rozporządzeń wykonawczych (pięć 10 grudnia, trzy 16 grudnia), które domykają prawo wtórne przed okresem docelowym.
  9. 1 stycznia 2026 r.: początek okresu docelowego; obowiązki finansowe we wszystkich sześciu sektorach.
  10. 13 stycznia 2026 r.: wchodzą w życie polska ustawa i rozporządzenie wyznaczające Dyrektora IAS w Poznaniu.
  11. 31 lipca 2026 r.: Dz. Urz. UE C/2026/4231 publikuje wykaz właściwych organów, w tym dwóch polskich.
  12. 1 lutego 2027 r.: początek sprzedaży certyfikatów CBAM.
  13. 30 września 2027 r.: pierwsza deklaracja CBAM i pierwsze przekazanie certyfikatów do umorzenia.

Wszystkie zmiany wprowadzone przez rozporządzenie (UE) 2025/2083, przepis po przepisie, zestawia strona o rozporządzeniu Omnibus. Najważniejsze z nich: jednolity próg masy 50 ton zastąpił dawne zwolnienie przesyłek o znikomej wartości, termin deklaracji przesunięto na 30 września, sprzedaż certyfikatów na 1 lutego 2027 r., a obowiązek kwartalny obniżono do 50% i odsunięto do 2027 r.


Źródła danych: rozporządzenie (UE) 2023/956 · rozporządzenie (UE) 2025/2083 (tzw. Omnibus) · rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2621 · dane EU ETS z EEX. Nie stanowi porady prawnej.