Omnibus CBAM, rozporządzenie (UE) 2025/2083: 7 zmian dla importerów od 2026 r.

Omnibus CBAM, rozporządzenie (UE) 2025/2083, w mocy od 20 października 2025 r.: próg 50 ton, deklaracja do 30 września, obowiązek kwartalny 50% i 4 inne zmiany.

Na tej stronie

Omnibus CBAM (mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2) to rozporządzenie (UE) 2025/2083, które zmieniło rozporządzenie (UE) 2023/956 i weszło w życie 20 października 2025 r.

Zastąpiło próg 150 euro na przesyłkę progiem 50 ton rocznie, przesunęło pierwszą deklarację CBAM na 30 września 2027 r., a sprzedaż certyfikatów CBAM na 1 lutego 2027 r. i obniżyło obowiązek kwartalny z 80% do 50% od 2027 r.

Rozporządzenie (UE) 2025/2083 zmieniło siedem parametrów CBAM, na których importerzy opierali swoje plany od 2023 r.: przesunęło dwa terminy, zastąpiło próg zwolnienia, przebudowało zasady obowiązku kwartalnego i odkupu oraz dodało dwie reguły dotyczące kar.

Okres docelowy mimo to rozpoczął się zgodnie z planem 1 stycznia 2026 r. Plan zgodności oparty na wartościach sprzed Omnibusa, takich jak termin 31 maja albo próg 150 euro, wymaga pełnego przeglądu. Czy któraś z tych zmian działa w Polsce inaczej niż w pozostałych państwach członkowskich?

Zasady są wspólne dla całej UE, ale ich stosowanie w Polsce ma własną warstwę. Status upoważnionego zgłaszającego CBAM przyznaje Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (organ Krajowej Administracji Skarbowej), zwolnienie de minimis deklaruje się kodem Y137, a importerzy, którzy złożyli wniosek do 31 marca 2026 r. i nie otrzymali jeszcze decyzji, stosują kod Y238 do 31 grudnia 2026 r.

Poniżej omówiono wszystkie siedem zmian z wartościami przed i po Omnibusie, numerami artykułów i skutkami dla importerów stali, cementu, aluminium, nawozów, energii elektrycznej i wodoru. Stan prawny: 13 listopada 2026 r.


Czym jest rozporządzenie (UE) 2025/2083 (tzw. Omnibus)?

Rozporządzenie (UE) 2025/2083 to akt zmieniający rozporządzenie (UE) 2023/956, przyjęty 8 października 2025 r., opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 17 października 2025 r. i obowiązujący od 20 października 2025 r., czyli od trzeciego dnia po publikacji (art. 2).

Pełny polski tytuł aktu brzmi: „rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2083 z dnia 8 października 2025 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2023/956 w odniesieniu do uproszczenia i wzmocnienia mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2”.

Celem jest uproszczenie: mniej obowiązków dla importerów, zwłaszcza małych i średnich, przy zachowaniu skuteczności środowiskowej CBAM. Nazwa „Omnibus” jest potoczna; w tekstach prawnych występuje tylko numer aktu.

Omnibus nie zmienia sektorów, podstawy prawnej (art. 192 ust. 1 TFUE) ani rodzaju mechanizmu. CBAM pozostaje mechanizmem opartym na certyfikatach, których cena odpowiada cenie uprawnień w systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii (EU ETS), i obejmuje sześć sektorów: cement, energię elektryczną, nawozy, żeliwo i stal, aluminium oraz wodór.

Zmieniły się parametry operacyjne: terminy, progi ilościowe i kary. Podstawy działania samego mechanizmu wyjaśnia strona co to jest CBAM.

Siedem zmian wprowadzonych rozporządzeniem (UE) 2025/2083, z wartością przed zmianą i po niej oraz zmienionym przepisem, zestawia poniższa tabela.

Parametr Przed Omnibusem Po Omnibusie Zmieniony przepis
Termin rocznej deklaracji CBAM 31 maja 30 września art. 6 ust. 1
Początek sprzedaży certyfikatów CBAM 1 stycznia 2026 r. 1 lutego 2027 r. art. 20 ust. 1
Zwolnienie de minimis 150 euro na przesyłkę 50 ton masy netto na importera i rok kalendarzowy art. 2a; załącznik VII pkt 1
Obowiązek kwartalny 80% emisji wbudowanych, na wartościach domyślnych od 2027 r. 50%, na wartościach domyślnych bez narzutu albo według certyfikatów umorzonych za poprzedni rok, z uwzględnieniem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień art. 22 ust. 2
Limit odkupu jedna trzecia certyfikatów zakupionych w poprzednim roku kalendarzowym liczba certyfikatów, które upoważniony zgłaszający CBAM musiał zakupić zgodnie z art. 22 ust. 2 w roku kalendarzowym zakupu art. 23 ust. 2
Kara dla upoważnionego zgłaszającego CBAM kara za przekroczenie emisji z EU ETS za każdy nieumorzony certyfikat, bez możliwości obniżenia ta sama kara (100 euro za t CO2e przed indeksacją), z możliwością obniżenia przy błędnych informacjach osoby trzeciej art. 26 ust. 1 i 1a
Kara dla importera bez statusu powyżej progu brak szczególnej reguły od trzech do pięciu razy kara z art. 26 ust. 1, od wszystkich emisji roku; zapłata zwalnia z deklaracji i umorzenia art. 26 ust. 2a

Jakie 7 zmian wprowadził Omnibus CBAM?

Siedem zmian Omnibusa dzieli się na trzy grupy: terminy (zmiany 1 i 2), progi (zmiany 3 i 4) oraz parametry finansowe (zmiany 5, 6 i 7). Każdą omówiono poniżej z numerem przepisu i skutkiem dla importera w Polsce.

Zmiana 1: termin deklaracji CBAM przesunięty z 31 maja na 30 września

Roczną deklarację CBAM składa się do 30 września roku następującego po roku przywozu (art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/956 w brzmieniu nadanym przez Omnibus). Przed zmianą obowiązywał 31 maja.

Pierwsza deklaracja, za towary przywiezione w 2026 r., jest należna do 30 września 2027 r.; w tym samym terminie upoważniony zgłaszający CBAM przekazuje do umorzenia certyfikaty CBAM (art. 22 ust. 1). Ten sam termin obowiązuje w kolejnych latach.

Przesunięcie o cztery miesiące wiąże się z rejestracją akredytowanych weryfikatorów, otwartą 1 września 2026 r. na podstawie dodanego przez Omnibus art. 10a.

Między otwarciem rejestracji a pierwszym terminem importer, który chce deklarować emisje rzeczywiste zamiast wartości domyślnych, ma 13 miesięcy na uzyskanie zweryfikowanych danych od instalacji w państwach trzecich. Weryfikacja jest wymagana tylko przy emisjach rzeczywistych (art. 8 ust. 1); deklaracja na wartościach domyślnych nie wymaga weryfikatora.

Na dzień 12 listopada 2026 r. udokumentowano siedem jednostek akredytowanych przez pięć krajowych jednostek akredytujących: EmiCert S.A. (ESYD, Grecja), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. i SGS ICS Italia S.r.l.

(Accredia, Włochy), Intertek Certification AB (Swedac, Szwecja), ISSC of Damietta z Egiptu (RvA, Holandia, 22 października 2026 r., pierwsza jednostka spoza UE, w procedurze TAB) oraz SGS BELGIUM nv (BELAC, Belgia, zakres ważny od 5 listopada 2026 r.). Żadna nie jest polska.

Polskie Centrum Akredytacji (PCA) przyjmuje wnioski od 18 maja 2026 r., także od jednostek spoza UE, ale do 12 listopada 2026 r. nie udokumentowano żadnej akredytacji CBAM udzielonej przez PCA. Oficjalna lista Komisji nie została opublikowana (stan na 12 listopada 2026 r.). Zakresy akredytacji poszczególnych jednostek opisuje strona akredytowani weryfikatorzy CBAM.

Zmiana 2: sprzedaż certyfikatów CBAM od 1 lutego 2027 r. zamiast od 1 stycznia 2026 r.

Sprzedaż certyfikatów CBAM rozpoczyna się 1 lutego 2027 r. (art. 20 ust. 1 w brzmieniu nadanym przez Omnibus). Pierwotne rozporządzenie (UE) 2023/956 przewidywało 1 stycznia 2026 r., czyli początek okresu docelowego.

Certyfikaty sprzedaje na wspólnej centralnej platformie państwo członkowskie, w którym upoważniony zgłaszający CBAM ma siedzibę. Jeden certyfikat CBAM odpowiada jednej tonie ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e) emisji wbudowanych w przywiezionych towarach.

Wspólna centralna platforma ma już wykonawcę. Postępowanie otwarte (ogłoszenie z 11 lutego 2026 r., termin składania ofert 6 kwietnia 2026 r.) nie zakończyło się wyborem wykonawcy; Komisja wybrała European Dynamics SA z Grecji 26 czerwca 2026 r. w procedurze negocjacyjnej i zawarła umowę ramową 30 czerwca 2026 r. (ogłoszenie TED 468943-2026 z 8 lipca 2026 r., maksymalna wartość 5,83 mln euro). Szczegóły zamówienia i projektu zasad sprzedaży opisuje strona wspólna centralna platforma.

Konsultacje projektu rozporządzenia delegowanego o sprzedaży i odkupie certyfikatów (art. 20 ust. 6) trwały od 9 lipca do 6 sierpnia 2026 r. i przyniosły 93 uwagi; do 23 października 2026 r. akt nie został przyjęty, a jego przyjęcie zaplanowano na IV kwartał 2026 r.

Za towary przywiezione w 2026 r. nie kupuje się więc certyfikatów w roku przywozu, a obowiązek kwartalny (zmiana 4) ich nie obejmuje.

Upoważniony zgłaszający CBAM kupuje certyfikaty od 1 lutego 2027 r. i do 30 września 2027 r. przekazuje do umorzenia liczbę odpowiadającą emisjom wbudowanym z 2026 r., po dostosowaniu przydziału bezpłatnych uprawnień i ewentualnym zmniejszeniu z art. 9.

Polskie przepisy nie wskazują jeszcze (stan na 13 listopada 2026 r.), który organ będzie działał w imieniu Polski przy sprzedaży i odkupie certyfikatów; rząd zapowiedział odrębną ustawę o okresie docelowym. Cały cykl zakupu, umorzenia i odkupu opisuje strona certyfikaty CBAM.

Omnibus dodał też zasadę cenową na pierwszy rok. Zgodnie z art. 21 ust. 1a cena certyfikatów za emisje z 2026 r. to średnia kwartalna cen zamknięcia aukcji uprawnień EU ETS z kwartału przywozu towarów: 75,36 euro za I kwartał, 75,28 euro za II kwartał i 82,32 euro za III kwartał 2026 r. (tę cenę opublikowano 5 października 2026 r.).

Cena za IV kwartał ma zostać opublikowana 4 stycznia 2027 r. Dla towarów przywiezionych od 2027 r. obowiązuje średnia tygodniowa (art. 21 ust. 1). Ceny i ich historię pokazuje tracker ceny certyfikatów CBAM.

Zmiana 3: próg de minimis 50 ton zamiast 150 euro na przesyłkę

Zwolnienie de minimis obejmuje importera, którego łączna masa netto towarów CBAM przywiezionych w roku kalendarzowym, ze wszystkich kodów CN razem, nie przekracza 50 ton (art. 2a, dodany przez Omnibus; jednolity próg masy ustalony w załączniku VII pkt 1).

Pierwotny próg wynosił 150 euro wartości na przesyłkę. Energia elektryczna i wodór nigdy nie są zwolnione, niezależnie od ilości (art. 2a ust. 4).

Próg liczy się łącznie dla wszystkich sektorów. Importer, który w jednym roku przywozi 30 ton wyrobów stalowych i 25 ton cementu, ma razem 55 ton, przekracza próg i podlega wszystkim obowiązkom za cały rok, czyli za emisje wbudowane we wszystkich towarach z tego roku, a nie tylko za nadwyżkę (art. 2a ust. 2).

Przy dawnym progu wartościowym podział dużych dostaw na małe przesyłki pozwalał teoretycznie pozostać poniżej limitu; roczny próg masy zamyka tę drogę. Sztuczny podział przywozu pomija się i traktuje jako poważne naruszenie (art. 25a).

Zwolnienie trzeba zadeklarować w zgłoszeniu celnym (art. 2a ust. 1), także gdy importer ma status upoważnionego zgłaszającego CBAM.

W Polsce służy do tego kod dokumentu TARIC Y137; jeżeli organ celny wie, że próg został przekroczony, a właściwego kodu brakuje, zgłoszenie nie zostanie przyjęte do systemu AIS/IMPORT PLUS (instrukcja PUESC, pkt 6.14.1, odczytana 13 listopada 2026 r.).

Pierwszą ocenę progu Komisja opublikowała 30 września 2026 r.: zwolnienie objęło 0,87% emisji wbudowanych, więc próg się nie zmienia; następna ocena jest należna do 30 kwietnia 2027 r. (art. 2a ust. 3). Sposób liczenia progu i przypadki graniczne opisuje strona próg de minimis CBAM.

Zmiana 4: obowiązek kwartalny obniżony z 80% do 50%, od 2027 r.

Od 2027 r. upoważniony zgłaszający CBAM zapewnia, aby na koniec każdego kwartału na jego rachunku w rejestrze CBAM znajdowały się certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach przywiezionych od początku roku kalendarzowego (art. 22 ust. 2, stosowany od 1 stycznia 2027 r. na podstawie art. 36 ust. 2 lit. c)). Przed Omnibusem wymagane było 80%, liczone na wartościach domyślnych.

Kontrola przypada na koniec kwartału: 31 marca, 30 czerwca, 30 września i 31 grudnia. Emisje ustala się na jednej z dwóch podstaw: a) wartości domyślne bez narzutu (mark-up) albo b) liczba certyfikatów przekazanych do umorzenia za poprzedni rok kalendarzowy, jeżeli zgłoszenie celne dotyczy tych samych towarów według kodu CN i kraju pochodzenia.

W obu przypadkach uwzględnia się dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień z art. 31. Pierwsza kontrola przypada 31 marca 2027 r. i obejmuje towary przywiezione od 1 stycznia 2027 r.; za import z 2026 r. obowiązek ten nie istnieje.

Przykład obliczony według wzoru prawnego, którego używa kalkulator CBAM serwisu (podstawa a): 1 000 ton półproduktów ze stali niestopowej z Turcji (Türkiye), kod CN 7207 11 14, przywożonych równomiernie w 2027 r.

Na tonę: 2,310 t CO2e bez narzutu minus dostosowanie 0,95 × 1,00 × 1,364 = 1,2958, czyli 1,0142 t CO2e; połowa to 0,5071 certyfikatu na tonę.

Na 31 marca 2027 r., po przywozie 250 ton, na rachunku musi być 127 certyfikatów, a na 31 grudnia 2027 r., po przywozie 1 000 ton, 508 certyfikatów (po zaokrągleniu w górę).

Cena certyfikatów na 2027 r. nie jest jeszcze znana, a wskaźniki CBAM dla przywozu od 2027 r. mogą zostać zaktualizowane (motyw 10 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620).

Obniżenie z 80% do 50% zmniejsza kapitał zamrożony w ciągu roku, a dwie dalsze zmiany obniżają go jeszcze bardziej: podstawa a) pomija narzut, a dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień jest odliczane. Importer, który przekroczy próg 50 ton w trakcie roku, spełnia obowiązek do końca kwartału następującego po kwartale przekroczenia (art. 22 ust. 2a).

W razie niedoboru właściwy organ wzywa do uzupełnienia certyfikatów w terminie jednego miesiąca (art. 22 ust. 3); nie ma kary za każdą brakującą tonę. Poważne lub powtarzające się naruszenie jest podstawą cofnięcia statusu (art. 17 ust. 8), w Polsce przez Dyrektora IAS w Poznaniu. Obliczenia na obu podstawach opisuje strona obowiązek kwartalny CBAM.

Zmiana 5: limit odkupu powiązany z obowiązkiem zakupu z art. 22 ust. 2

Liczba certyfikatów, które Komisja może odkupić, jest ograniczona do liczby, którą upoważniony zgłaszający CBAM musiał zakupić zgodnie z art. 22 ust. 2 w roku kalendarzowym zakupu (art. 23 ust. 2 w brzmieniu nadanym przez Omnibus). Przed zmianą limit wynosił jedną trzecią certyfikatów zakupionych w poprzednim roku kalendarzowym.

Odkup to prawo upoważnionego zgłaszającego CBAM do odsprzedaży nadwyżki certyfikatów po cenie, którą za nie zapłacił (art. 23 ust. 3).

Komisja odkupuje je przez wspólną centralną platformę w imieniu państwa członkowskiego, na wniosek złożony do 31 października roku umorzenia (art. 23 ust. 1); przed Omnibusem termin upływał 30 czerwca. Mechanizm chroni importera, który ma więcej certyfikatów, niż ostatecznie potrzebuje, np. gdy planowana dostawa została przesunięta lub odwołana.

Nowy limit wiąże odkup z obowiązkiem kwartalnym, a nie z udziałem w zakupach. Upoważniony zgłaszający CBAM, który kupił certyfikaty w oczekiwaniu na przekroczenie progu 50 ton i go nie przekroczył, może na wniosek odsprzedać je wszystkie.

Certyfikaty kupione w 2027 r. za emisje z 2026 r. można odsprzedać tylko w 2027 r. (art. 23 ust. 2a).

Zmieniły się też terminy anulowania. 1 listopada każdego roku Komisja anuluje certyfikaty zakupione w roku przed poprzednim rokiem kalendarzowym (art. 24 ust. 1); certyfikaty kupione w 2027 r. anuluje więc 1 listopada 2029 r., a certyfikaty kupione za emisje z 2026 r. już 1 listopada 2027 r. (art. 24 ust. 2).

W polskiej terminologii prawnej „umorzenie” to przekazanie certyfikatów przy rozliczeniu, a „anulowanie” to usunięcie certyfikatów, które pozostały na rachunku.

Zmiana 6: kara dla upoważnionego zgłaszającego CBAM może zostać obniżona przy błędach osób trzecich

Upoważniony zgłaszający CBAM, który do 30 września nie przekaże do umorzenia należnych certyfikatów, płaci za każdy brakujący certyfikat karę równą karze za przekroczenie emisji w EU ETS, czyli 100 euro za tonę ekwiwalentu CO2 przed indeksacją według europejskiego wskaźnika cen konsumpcyjnych (art. 26 ust. 1, z odesłaniem do art. 16 ust. 3 i 4 dyrektywy 2003/87/WE).

Omnibus nie ustalił tej kwoty, bo pierwotne rozporządzenie już odsyłało do dyrektywy; przesunął tylko termin umorzenia, od którego liczy się kara, z 31 maja na 30 września.

Nowy jest art. 26 ust. 1a. Jeżeli niedobór wynika z błędnych informacji przekazanych przez operatora, weryfikatora albo niezależną osobę poświadczającą dokumentację opłaty emisyjnej uiszczonej w państwie trzecim, właściwy organ może obniżyć karę.

Obniżona kara musi pozostać skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca oraz uwzględniać czas trwania, wagę, zakres, umyślność i powtarzalność naruszenia, a także współpracę upoważnionego zgłaszającego CBAM.

Kara nie zastępuje umorzenia: zapłata nie zwalnia upoważnionego zgłaszającego CBAM z obowiązku przekazania brakujących certyfikatów do umorzenia (art. 26 ust. 3). Liczbę certyfikatów, które należało umorzyć, organ ustala na podstawie masy netto towarów i wartości domyślnych, z uwzględnieniem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień (art. 26 ust. 4a).

W Polsce organ nakładający kary z art. 26 nie został jeszcze wskazany w przepisach (stan na 13 listopada 2026 r.). Administracyjne kary pieniężne od 10 do 50 euro za tonę z polskiej ustawy dotyczą wyłącznie sprawozdań CBAM z okresu przejściowego i nakłada je Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska. Pełny przegląd sankcji zawiera strona kary CBAM.

Zmiana 7: kara dla importerów bez statusu, którzy przekroczą próg 50 ton

Osoba inna niż upoważniony zgłaszający CBAM, która wprowadza towary CBAM do UE bez spełnienia obowiązków, płaci od trzech do pięciu razy więcej niż kara z art. 26 ust. 1 za każdy nieumorzony certyfikat, czyli od 300 do 500 euro przed indeksacją (art. 26 ust. 2).

Ta wielokrotność była już w pierwotnym rozporządzeniu. Omnibus dodał art. 26 ust. 2a, który stosuje ją do importerów bez statusu przekraczających próg 50 ton.

Na podstawie art. 26 ust. 2a liczą się wszystkie emisje wbudowane w towarach przywiezionych przez takiego importera w danym roku kalendarzowym, a nie tylko tony powyżej progu. Importer bez statusu, który przekroczył 50 ton, po zapłacie kary jest zwolniony z deklaracji i umorzenia za te przywozy.

Właściwy organ może obniżyć karę, gdy próg przekroczono o nie więcej niż 10% albo w przypadkach z art. 17 ust. 7a, ale nie poniżej poziomu z art. 26 ust. 1.

Wnioski o status upoważnionego zgłaszającego CBAM trzeba było złożyć do 31 marca 2026 r., aby tymczasowo kontynuować przywóz do czasu decyzji (art. 17 ust. 7a, dodany przez Omnibus). W razie odmowy organ ustala emisje wbudowane w towarach przywiezionych od 1 stycznia 2026 r. na wartościach domyślnych i to one są podstawą kary.

W Polsce status przyznaje, odmawia jego przyznania i cofa go Dyrektor IAS w Poznaniu (art. 54b ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji; rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 stycznia 2026 r.).

W polskim zgłoszeniu celnym tymczasowy przywóz oznacza się kodem dokumentu TARIC Y238 z numerem wniosku w strukturze APPL-XX-YYYY-AAANNNNNNNNNNNN.

Kod Y238 można stosować do 31 grudnia 2026 r. (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.), jeżeli wniosek złożono do 31 marca 2026 r. i nie został jeszcze rozpatrzony; według komunikatu prawo to zachowują także wnioskodawcy, których decyzję zawieszono do rozstrzygnięcia odwołania. Przedłużenie z 27 września na 31 grudnia 2026 r. ogłosiła Komisja Europejska.

Wniosek złożony po 31 marca 2026 r. pozwala na przywóz powyżej progu dopiero od uzyskania statusu. Instrukcja PUESC w pkt 6.14.1 nadal podaje dla Y238 datę 27 września 2026 r. (stan na 13 listopada 2026 r.); obowiązuje data z komunikatu. Wszystkie kody CBAM w polskim zgłoszeniu opisuje strona zgłoszenie celne CBAM.

Przykład obliczony według wzoru prawnego, którego używa kalkulator CBAM, na wartościach domyślnych: 1 000 ton półproduktów ze stali niestopowej z Turcji, kod CN 7207 11 14, przywiezionych w 2026 r.

Na tonę: 2,310 × 1,10 = 2,541 t CO2e minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień 0,975 × 1,00 × 1,364 = 1,3299, czyli 1,2111 certyfikatu, a łącznie 1 211,1 certyfikatu. Kara z art. 26 ust. 2 od tej liczby certyfikatów wynosi od 363 330 do 605 550 euro przed indeksacją.


Newsletter CBAM (po angielsku)

Newsletter po angielsku: alerty o cenie certyfikatów CBAM i zmiany przepisów, które mają znaczenie, a co tydzień informacje o wszystkim, co dotyczy CBAM. Bez spamu, rezygnacja w dowolnym momencie.

Na potrzeby tych powiadomień przechowujemy wyłącznie Państwa adres e-mail. Polityka prywatności (po angielsku)

Jak Omnibus wpisuje się w ramy prawne CBAM?

Rozporządzenie (UE) 2025/2083 nie działa samodzielnie: zmienia rozporządzenie (UE) 2023/956, które pozostaje podstawowym aktem CBAM. Szczegóły operacyjne określa 13 rozporządzeń wykonawczych i delegowanych wydanych od 2023 r. do grudnia 2025 r.

Cztery z nich przenoszą zmiany Omnibusa do przepisów wykonawczych: dwa zmieniają istniejące akty, a dwa nowe ustalają metodę ceny na 2026 r. i wartości domyślne.

Cztery rozporządzenia wykonawcze Komisji, które przenoszą zmiany Omnibusa, wymieniono poniżej.

  • Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2549: zmienia rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/486 i dostosowuje procedurę przyznawania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM do uproszczeń Omnibusa.
  • Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2550: zmienia rozporządzenie wykonawcze (UE) 2024/3210 i dostosowuje rejestr CBAM do okresu docelowego, w tym moduły zarządzania certyfikatami i ich umorzenia.
  • Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2548: ustanawia metodę obliczania kwartalnej ceny certyfikatów na 2026 r., wymaganą przez art. 21 ust. 1a dodany przez Omnibus.
  • Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2621: ustanawia wartości domyślne okresu docelowego od 1 stycznia 2026 r., z narzutem 10% w 2026 r., 20% w 2027 r. i 30% od 2028 r. (dla nawozów 1%); jego załączniki I i IV zastąpiło z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1740.

W Polsce przepisy unijne uzupełnia ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1863), w większości obowiązująca od 13 stycznia 2026 r.

Wskazuje ona organ przyznający status (art. 54b), PUESC jako drogę dostępu do rejestru CBAM (art. 54a) i kary za okres przejściowy (art. 54g). Okres docelowy, w tym organ nakładający kary z art. 26, ma uregulować odrębna ustawa, której projektu nie znaleziono w drukach sejmowych do 13 listopada 2026 r.

Akt zmieniany przez Omnibus, który po zmianach liczy 39 artykułów i 7 załączników, omawia strona rozporządzenie (UE) 2023/956.


Co Omnibus oznacza dla importera w Polsce w latach 2026 i 2027?

Wszystkie siedem zmian prowadzi do jednego terminu: 30 września 2027 r., kiedy upoważniony zgłaszający CBAM składa pierwszą deklarację CBAM i przekazuje do umorzenia certyfikaty za 2026 r. Plan oparty na wartościach sprzed Omnibusa prowadzi do błędnych prognoz finansowych, terminów i harmonogramu zakupu certyfikatów. Pełny łańcuch obowiązków po zmianach opisuje procedura CBAM dla importerów.

Najważniejsze terminy po Omnibusie, z polskimi uzupełnieniami, zestawiono poniżej.

  1. 1 stycznia 2026 r.: początek okresu docelowego; organy celne dopuszczają przywóz towarów CBAM tylko przez upoważnionego zgłaszającego CBAM, z zastrzeżeniem zwolnienia de minimis (art. 25 ust. 1).
  2. 13 stycznia 2026 r.: w Polsce wchodzi w życie wyznaczenie Dyrektora IAS w Poznaniu jako organu właściwego w sprawach statusu.
  3. 31 marca 2026 r.: termin wniosków uprawniających do tymczasowego przywozu (art. 17 ust. 7a).
  4. 1 września 2026 r.: otwarcie rejestracji weryfikatorów w rejestrze CBAM (art. 10a ust. 1).
  5. 31 grudnia 2026 r.: ostatni dzień stosowania kodu Y238 w polskich zgłoszeniach celnych.
  6. 4 stycznia 2027 r.: publikacja ceny certyfikatów za IV kwartał 2026 r.
  7. 1 lutego 2027 r.: początek sprzedaży certyfikatów CBAM na wspólnej centralnej platformie.
  8. 31 marca 2027 r.: pierwsza kontrola obowiązku kwartalnego, za towary przywiezione od 1 stycznia 2027 r.
  9. 30 września 2027 r.: pierwsza deklaracja CBAM i przekazanie do umorzenia certyfikatów za 2026 r.
  10. 31 października 2027 r.: termin wniosku o odkup nadwyżki certyfikatów kupionych w 2027 r. za emisje z 2026 r. (art. 23 ust. 1 i 2a).
  11. 1 listopada 2027 r.: anulowanie certyfikatów kupionych za emisje z 2026 r., które pozostały na rachunku (art. 24 ust. 2).

Pełną chronologię, także z datami sprzed Omnibusa i ich zamiennikami, zawiera harmonogram CBAM. Procedurę wniosku i 120-dniowy termin rozpatrzenia (art. 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/486) opisuje strona upoważniony zgłaszający CBAM.

Termin 30 września to tylko jeden z warunków prawidłowej deklaracji. Jej treść, weryfikację emisji rzeczywistych i obowiązek przechowywania dokumentacji do końca czwartego roku po roku, w którym deklarację złożono lub należało złożyć (art. 7 ust. 5 i 6), opisuje strona deklaracja CBAM.

Ile kosztuje CBAM za 2026 r. po zmianach Omnibusa?

Omnibus nie zmienił metody obliczania kosztu, ale przesunął jego rozliczenie na 2027 r. Liczba certyfikatów na tonę to specyficzne emisje wbudowane minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień (współczynnik CBAM × jednorodny międzysektorowy współczynnik korygujący × wskaźnik CBAM (benchmark)), nie mniej niż zero (art. 31; rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2620). Współczynnik CBAM na 2026 r. wynosi 97,5%: to część przydziału bezpłatnych uprawnień, która pozostaje (art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE).

Półprodukty ze stali niestopowej z Turcji, kod CN 7207 11 14, przywiezione w 2026 r., na wartościach domyślnych: 2,310 × 1,10 = 2,541 t CO2e na tonę; dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień 0,975 × 1,364 = 1,3299; zatem 1,2111 certyfikatu na tonę, czyli 99,70 euro za tonę przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. (82,32 euro). Tylko towar, którego emisje równają się wskaźnikowi CBAM, płaci 2,5% kosztu brutto; każda tona ponad wskaźnik, łącznie z narzutem, jest liczona po pełnej cenie.

Własne kody CN i kraje pochodzenia można policzyć w kalkulatorze CBAM. Wynik to szacunek oparty na oficjalnych wartościach domyślnych i wskaźnikach CBAM (rozporządzenia wykonawcze (UE) 2025/2621 i 2025/2620); wiążąca jest liczba z deklaracji CBAM.

Kto w Polsce stosuje przepisy zmienione przez Omnibus?

Podział zadań między polskie organy, stan na 13 listopada 2026 r., zestawia poniższa tabela.

Zadanie Organ w Polsce Podstawa
Przyznanie, odmowa przyznania i cofnięcie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM, także przy wnioskach z art. 17 ust. 7a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu art. 54b ust. 1 ustawy; rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 stycznia 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 11)
Opinia do decyzji o statusie, w ciągu 21 dni KOBiZE art. 54b ust. 9 do 11 ustawy
Dostęp do rejestru CBAM PUESC, uprawnienie „Dostęp do rejestru CBAM” art. 54a ustawy
Kontrola przywozu, kody Y128, Y137 i Y238 organy celne Krajowej Administracji Skarbowej art. 25 rozporządzenia (UE) 2023/956; instrukcja PUESC, pkt 6.14.1
Kary z art. 26, przegląd deklaracji, wezwania przy niedoborze kwartalnym, sprzedaż i odkup w imieniu Polski nie wskazano w polskich przepisach zapowiedziana odrębna ustawa o okresie docelowym
Akredytacja weryfikatorów CBAM Polskie Centrum Akredytacji (PCA) komunikat PCA nr 474 z 18 maja 2026 r.

KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami w Instytucie Ochrony Środowiska, Państwowym Instytucie Badawczym), drugi organ wskazany przez Polskę na liście Komisji, prowadził procedurę korekty sprawozdań CBAM z okresu przejściowego i wspiera Dyrektora IAS w Poznaniu przy ustalaniu kwoty gwarancji CBAM. Nie przyznaje statusu, nie przyjmuje wniosków, nie sprzedaje certyfikatów i nie nakłada kar z art. 26.

Jeżeli Państwa firma potrzebuje pomocy przy deklaracji, danych od dostawców lub obliczeniach po zmianach Omnibusa, mogą Państwo przez stronę zapytania do usługodawców CBAM poprosić o kontakt z doradcą CBAM albo z usługodawcą składającym deklaracje. Bezpłatnie dla Państwa. Jeżeli powierzą Państwo zlecenie usługodawcy, któremu przekazaliśmy zapytanie, usługodawca może zapłacić cbamguide.com prowizję za polecenie.

Sześć błędów w polskich omówieniach Omnibusa

Sześć nieaktualnych lub błędnych twierdzeń, które nadal krążą w polskojęzycznych źródłach, wraz z poprawnym stanem prawnym, wymieniono poniżej.

  • Termin 31 maja 2027 r. i 80% kwartalnie. To wartości sprzed Omnibusa, wciąż widoczne na zindeksowanych stronach doradczych z 2024 r. Poprawnie: 30 września 2027 r. (art. 6 ust. 1) i 50% od 2027 r. (art. 22 ust. 2).
  • „W 2026 r. importer płaci 2,5% emisji wbudowanych”. Poprawnie: emisje wbudowane minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień; stal z Turcji z przykładu powyżej kosztuje 99,70 euro za tonę.
  • Kod Y238 tylko do 27 września 2026 r. Tak nadal podaje instrukcja PUESC; według komunikatu PUESC z 30 września 2026 r. kod obowiązuje do 31 grudnia 2026 r.
  • „Omnibus podwyższył kary”. Kwota z art. 26 ust. 1 i wielokrotność z ust. 2 się nie zmieniły; nowe są obniżenie przy błędach osób trzecich (ust. 1a) i reguła dla importerów bez statusu (ust. 2a), w której zapłata zwalnia z deklaracji i umorzenia.
  • KOBiZE jako organ przyznający status. Status przyznaje Dyrektor IAS w Poznaniu; KOBiZE wydaje opinię w ciągu 21 dni.
  • „Graniczny podatek węglowy”. Tak CBAM potocznie nazywa prasa, ale według uzasadnienia rządowego projektu ustawy (druk nr 1855) w ujęciu prawnym CBAM nie jest podatkiem ani opłatą.

Najczęstsze pytania o Omnibus CBAM

Kiedy rozporządzenie (UE) 2025/2083 weszło w życie?

Rozporządzenie (UE) 2025/2083 weszło w życie 20 października 2025 r., trzeciego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 17 października 2025 r. (art. 2 rozporządzenia). Przyjęto je 8 października 2025 r. Zmiany kształtują okres docelowy, który rozpoczął się 1 stycznia 2026 r.; dwie z nich stosuje się później: obowiązek kwartalny od 1 stycznia 2027 r. i sprzedaż certyfikatów od 1 lutego 2027 r. (art. 36 ust. 2 w brzmieniu zmienionym).

Czy Omnibus zmienia sektory objęte CBAM?

Nie. Rozporządzenie (UE) 2025/2083 nie zmienia sześciu sektorów z załącznika I do rozporządzenia (UE) 2023/956: cementu, energii elektrycznej, nawozów, żeliwa i stali, aluminium oraz wodoru. Rozszerzenie CBAM na produkty niższego szczebla to odrębny wniosek Komisji COM(2025) 989, nieprzyjęty: Komisja zaproponowała około 180 produktów, Rada w podejściu ogólnym z 12 czerwca 2026 r. dodała około 200 kodów CN (dane EUROFER i Mayer Brown), a Parlament Europejski 15 września 2026 r. przyjął mandat (464 głosy za, 50 przeciw, 159 wstrzymujących się), który według szacunku kancelarii Mayer Brown obejmuje około 457 rodzajów produktów.

Pierwszy trilog 20 października 2026 r. zakończył się bez ogólnego porozumienia (doniesienia prasowe); drugi, według doniesień prasowych, zaplanowano na 30 listopada 2026 r. (stan na 23 października 2026 r.). Proponowana data stosowania rozszerzenia to 1 stycznia 2028 r.

Czy próg 50 ton liczy się na przesyłkę, czy na rok?

Próg 50 ton liczy się na importera i rok kalendarzowy, łącznie dla wszystkich towarów CBAM tej osoby prawnej, z wyłączeniem energii elektrycznej i wodoru, które nie mają progu. Importer, który w sumie przekroczy 50 ton towarów z załącznika I w dowolnym połączeniu sektorów, np. stali, cementu i aluminium, podlega wszystkim obowiązkom CBAM za ten rok. Dawny próg 150 euro na przesyłkę nie obowiązuje.

Czy termin 30 września obowiązuje też dla deklaracji od 2027 r.?

Tak. Termin 30 września, wprowadzony przez Omnibus w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/956, obowiązuje co roku. Deklaracja CBAM za towary przywiezione w 2026 r. jest należna do 30 września 2027 r., a za towary przywiezione w 2027 r. do 30 września 2028 r. Każda deklaracja obejmuje cały poprzedni rok kalendarzowy.

Co się dzieje, gdy upoważniony zgłaszający CBAM zapłaci karę z art. 26 ust. 1, ale nie przekaże certyfikatów do umorzenia?

Zapłata kary z art. 26 ust. 1 (100 euro za tonę ekwiwalentu CO2 przed indeksacją, za każdy nieumorzony certyfikat) nie znosi obowiązku przekazania brakujących certyfikatów do umorzenia: art. 26 ust. 3 mówi to wprost. Kara jest nakładana obok obowiązku umorzenia i go nie zastępuje. Inaczej jest w przypadku importera bez statusu, który przekroczył próg 50 ton: na podstawie art. 26 ust. 2a zapłata kary zwalnia go z deklaracji i umorzenia za te przywozy.

Czy Omnibus opóźnił CBAM?

Nie. Okres docelowy rozpoczął się 1 stycznia 2026 r., a towary przywiezione od tego dnia są objęte obowiązkiem CBAM. Rozporządzenie (UE) 2025/2083 przesunęło terminy rozliczenia tego obowiązku: sprzedaż certyfikatów rozpoczyna się 1 lutego 2027 r. zamiast 1 stycznia 2026 r., pierwsza deklaracja jest należna 30 września 2027 r. zamiast 31 maja 2027 r., a obowiązek kwartalny obowiązuje od 2027 r.

Gdzie opublikowano rozporządzenie (UE) 2025/2083?

Rozporządzenie (UE) 2025/2083 z dnia 8 października 2025 r. opublikowano w serii L Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 17 października 2025 r. jako Dz. Urz. UE L, 2025/2083; weszło w życie 20 października 2025 r. Najbardziej znaną zmianą jest próg 50 ton: art. 2a zwalnia importera, którego towary CBAM nie przekraczają 50 ton masy netto w roku kalendarzowym (załącznik VII pkt 1), z wyjątkiem energii elektrycznej i wodoru, a importer deklaruje zwolnienie w zgłoszeniu celnym, w Polsce kodem Y137.

Do kiedy importer w Polsce może stosować kod Y238?

Kod Y238 można stosować do 31 grudnia 2026 r. (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.), jeżeli wniosek o status upoważnionego zgłaszającego CBAM złożono do 31 marca 2026 r. i nie został jeszcze rozpatrzony, także gdy decyzję zawieszono do rozstrzygnięcia odwołania. Data 27 września 2026 r. w instrukcji PUESC jest nieaktualna. Wniosek złożony po 31 marca 2026 r. nie daje prawa do tymczasowego przywozu powyżej progu 50 ton.


Źródła danych: rozporządzenie (UE) 2023/956 · rozporządzenie (UE) 2025/2083 (tzw. Omnibus) · rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2621 · dane EU ETS z EEX. Nie stanowi porady prawnej.