
การทวนสอบ CBAM (verification) คือการตรวจโดยผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานว่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ที่เกิดขึ้นจริงของสถานประกอบการผลิต (installation) นอกสหภาพยุโรปไม่มีข้อมูลที่คลาดเคลื่อนอย่างมีสาระสำคัญ
การตรวจนี้ต้องเสร็จก่อนที่ผู้นำเข้าจะนำตัวเลขไปใช้ในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration)
การทวนสอบจำเป็นเฉพาะเมื่อแบบแสดงรายการใช้ค่าการปล่อยจริงแทนค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) (มาตรา 8(1)) การทวนสอบครั้งแรกต้องตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการแบบเข้าพื้นที่จริง และ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีผู้ทวนสอบที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน 7 ราย
ผู้ให้บริการทวนสอบประมาณค่าธรรมเนียมไว้ที่ 5,000 ถึง 50,000 ยูโรต่อสถานประกอบการ ตามความซับซ้อนของโรงงาน ตัวเลขนี้เป็นประมาณการของตลาด คณะกรรมาธิการยุโรปไม่ได้เผยแพร่อัตราค่าธรรมเนียมใด ๆ
การทวนสอบครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ความครบถ้วนของข้อมูล ความถูกต้องของค่าสัมประสิทธิ์การปล่อย วิธีคำนวณ และระบบจัดการข้อมูล
แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรกครบกำหนด 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) (มาตรา 6(1)) การหาผู้ทวนสอบให้ทันกำหนดจึงเป็นงานเร่งด่วนที่สุดของห่วงโซ่อุปทานเหล็ก ซีเมนต์ อะลูมิเนียม ปุ๋ย ไฟฟ้า และไฮโดรเจน
ในส่วนของไทย สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าในขอบเขต CBAM จากไทยมูลค่า 474.3 ล้านยูโรในปี 2568 โดยเป็นเหล็กและเหล็กกล้า 430.2 ล้านยูโร (Eurostat Comext DS-045409 ปี 2568 ดึงข้อมูล 12 ตุลาคม 2569) สินค้าทุกตันที่ไม่มีข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบจะคิดจากค่ามาตรฐานอ้างอิง
มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป กำหนดให้การปล่อยฝังตัวที่แจ้งโดยใช้ค่าจริงต้องผ่านการทวนสอบในระดับสถานประกอบการผลิต (มาตรา 8(1) ของระเบียบ (EU) 2023/956)
กฎหมายหลักคือระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)
หน้านี้อธิบายขั้นตอนการทวนสอบ มาตรฐานที่ผู้ทวนสอบต้องผ่าน โครงสร้างค่าใช้จ่าย และปัญหาผู้ทวนสอบไม่เพียงพอซึ่งทำให้ต้องเริ่มแต่เนิ่น ๆ พร้อมข้อมูลเฉพาะสำหรับไทย
หากท่านต้องการผู้ทวนสอบสำหรับโรงงานหรือผู้จัดหาสินค้าของท่าน โปรดอธิบายงานในแบบฟอร์มขอความช่วยเหลือ CBAM cbamguide.com จะส่งคำขอไปยังผู้ให้บริการที่เหมาะสม 1 ถึง 3 ราย ซึ่งจะติดต่อท่านโดยตรง ท่านไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใด ๆ
ผู้ให้บริการที่ได้ลูกค้าจากการแนะนำนี้อาจจ่ายค่าแนะนำให้ cbamguide.com แต่ค่าแนะนำดังกล่าวไม่มีผลต่อการพิจารณาว่าผู้ให้บริการรายใดปรากฏในหน้านี้ หรือปรากฏในลักษณะใด
การทวนสอบ CBAM คืออะไร และต้องทำเมื่อใด
การทวนสอบ CBAM จำเป็นเมื่อผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ใช้ข้อมูลการปล่อยฝังตัวจริง แทนค่ามาตรฐานอ้างอิงที่เผยแพร่ไว้
ตามมาตรา 8 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) ผู้นำเข้าที่ได้รับค่าการปล่อยเฉพาะของสถานประกอบการผลิตนอกสหภาพยุโรป ต้องให้บุคคลที่สามที่ได้รับการรับรองระบบงานทวนสอบข้อมูลนั้นก่อนยื่นแบบ
ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (Implementing Regulation) ไม่ต้องให้บุคคลที่สามทวนสอบ
ค่ามาตรฐานอ้างอิงกำหนดจากความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศและประเภทสินค้า แล้วบวกส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 (ปุ๋ยร้อยละ 1 ทุกปี)
การไม่ต้องทวนสอบจึงมีต้นทุน ส่วนปรับเพิ่มมีไว้เพื่อจูงใจให้ผู้นำเข้าลงทุนวัดค่าจริงและทวนสอบ แทนที่จะยอมจ่ายส่วนเพิ่มของค่ามาตรฐานอ้างอิง
แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรกครอบคลุมสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 และครบกำหนด 30 กันยายน 2570 ส่วนการลงทะเบียนผู้ทวนสอบในระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) เปิดเมื่อ 1 กันยายน 2569 ตามระเบียบ (EU) 2025/2083
สองวันนี้ห่างกัน 13 เดือน ภายในช่วงเวลาดังกล่าว สถานประกอบการนอกสหภาพยุโรปหลายพันแห่งทั่วโลกต้องผ่านการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit) แบบเข้าพื้นที่จริงเป็นครั้งแรก
ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM หน้าที่ทั้งหมดอยู่ที่ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรป แต่ผู้นำเข้าใช้ค่าจริงได้ก็ต่อเมื่อโรงงานไทยผ่านการทวนสอบแล้ว
การทวนสอบ CBAM ครอบคลุมอะไรบ้าง
การทวนสอบ CBAM ครอบคลุม 4 ด้านที่กำหนดไว้ และผู้ทวนสอบต้องรายงานผลครบทุกด้าน ก่อนที่ผู้ยื่นแบบฯ จะใช้ข้อมูลของสถานประกอบการนั้นในแบบแสดงรายการได้
การทวนสอบ CBAM ครอบคลุม 4 ด้าน ดังนี้
- ความครบถ้วนของข้อมูล ผู้ทวนสอบยืนยันว่าได้ระบุแหล่งปล่อยทุกแหล่งภายในขอบเขตระบบ (system boundary) ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และนำมาคำนวณครบถ้วน แหล่งปล่อยที่ไม่นำมานับต้องมีเหตุผลที่บันทึกเป็นเอกสาร
- ความถูกต้องของค่าสัมประสิทธิ์การปล่อย (emission factor) ผู้ทวนสอบตรวจค่าที่ใช้กับเชื้อเพลิง วัตถุดิบ และปัจจัยการผลิตแต่ละรายการ เทียบกับค่าสัมประสิทธิ์มาตรฐานในข้อ G ของภาคผนวก II ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 หรือผลวิเคราะห์ห้องปฏิบัติการของสถานประกอบการเอง
- วิธีคำนวณ ผู้ทวนสอบประเมินว่าสถานประกอบการใช้วิธีตามภาคผนวก II ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 ถูกต้องหรือไม่ ข้อ B.2 อนุญาตทั้งวิธีคำนวณ ซึ่งใช้วิธีมาตรฐาน (สูตรแยกสำหรับการปล่อยจากการเผาไหม้และจากกระบวนการ) หรือวิธีสมดุลมวลก็ได้ และวิธีตรวจวัดอย่างต่อเนื่อง ซึ่งบังคับสำหรับ N2O
- หน่วยฟังก์ชันของซีเมนต์และปุ๋ย สำหรับซีเมนต์ หน่วยฟังก์ชันคือปริมาณปูนเม็ด (clinker) เป็นตันที่อยู่ในสินค้า สำหรับปุ๋ยคือปริมาณไนโตรเจนหรือหน่วยเสริมของรหัส CN (มาตรา 4 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547) โดยภาคผนวก III ปรับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (specific embedded emissions) ตามหน่วยดังกล่าว
- ระบบจัดการข้อมูล ผู้ทวนสอบตรวจว่าโรงงานปฏิบัติตามแผนการติดตามตรวจสอบ (monitoring plan) เครื่องมือวัดผ่านการสอบเทียบ และเก็บบันทึกในรูปแบบที่หน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิก (national competent authority) ตรวจสอบได้
การทวนสอบไม่ได้รับประกันว่าข้อมูลปราศจากข้อผิดพลาดทั้งหมด ระดับการรับรองที่กำหนดในระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 (Delegated Regulation) และระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 คือความเชื่อมั่นอย่างสมเหตุสมผล (reasonable assurance)
หมายความว่าผู้ทวนสอบยืนยันว่าค่าที่แจ้งไม่มีข้อมูลที่คลาดเคลื่อนอย่างมีสาระสำคัญ (material misstatement) เกณฑ์ความมีสาระสำคัญคือร้อยละ 5 ของการปล่อยฝังตัวจำเพาะและสิทธิแบบให้เปล่าฝังตัวจำเพาะของสินค้าแต่ละรายการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546)
ก่อนผู้ทวนสอบเริ่มงาน: การเตรียมข้อมูลการปล่อย
ผู้ทวนสอบตรวจข้อมูลการปล่อยที่มีอยู่แล้ว ผู้ประกอบกิจการจึงต้องเตรียมการติดตามตรวจสอบ การคำนวณ รายงานการปล่อย และเอกสารประกอบให้พร้อมก่อนเริ่มการทวนสอบ
| สิ่งที่ต้องมี | เนื้อหา | ฐานทางกฎหมาย |
|---|---|---|
| แผนการติดตามตรวจสอบและเอกสาร | ขอบเขตระบบ เส้นทางการผลิต แหล่งข้อมูลและเครื่องมือวัด พร้อมบันทึกประกอบ: ใบแจ้งหนี้เชื้อเพลิงและวัตถุดิบ บันทึกการผลิต ผลวิเคราะห์ห้องปฏิบัติการ ใบรับรองการสอบเทียบ | ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 |
| การคำนวณการปล่อยฝังตัว | การปล่อยทางตรง (สำหรับซีเมนต์และปุ๋ยรวมการปล่อยทางอ้อมด้วย) ที่ปันส่วนให้สินค้าแต่ละรายการ รวมสารตั้งต้น ตามวิธีของระเบียบ | ภาคผนวก II และ III ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 |
| รายงานการปล่อยของผู้ประกอบกิจการและรายงานสรุป | รายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผู้ประกอบกิจการฉบับเต็ม และรายงานสรุปการปล่อยที่มีข้อมูล 16 รายการ เป็นภาษาอังกฤษ | ภาคผนวก IV และมาตรา 10(4) ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 |
การเตรียมข้อมูลเหล่านี้เป็นงานของผู้ประกอบกิจการ ในทางปฏิบัติมักมีที่ปรึกษาหรือซอฟต์แวร์ CBAM ทำร่วมกับเจ้าหน้าที่ของโรงงาน
ผู้ทวนสอบทำงานนี้ไม่ได้ ตามกฎความเป็นอิสระในระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 ผู้ทวนสอบจะทวนสอบสถานประกอบการที่ตนเคยให้คำปรึกษาเรื่องแผนการติดตามตรวจสอบหรือรายงานการปล่อยไม่ได้
ผู้นำเข้าที่ผู้จัดหาสินค้ายังไม่มีสิ่งเหล่านี้ ขอการแนะนำที่ปรึกษา CBAM หรือเปรียบเทียบซอฟต์แวร์ CBAM (ภาษาอังกฤษ) ได้ และทำสัญญากับผู้ทวนสอบไปพร้อมกันได้ตามขั้นตอนที่ 1 ด้านล่าง
ขั้นตอนการทวนสอบ CBAM 5 ขั้นตอน
กระบวนการทวนสอบ CBAM มี 5 ขั้นตอน ตั้งแต่การกำหนดขอบเขตสถานประกอบการจนถึงการออกรายงานฉบับสุดท้าย
ผู้นำเข้าที่ต้องการเป็นผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (ภาษาอังกฤษ) และยื่นข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบ ต้องวางแผนแต่ละขั้นตอนล่วงหน้า เนื่องจากผู้ทวนสอบยังมีจำนวนจำกัด รายละเอียดของ 5 ขั้นตอนมีดังนี้
ขั้นตอนที่ 1: เลือกและทำสัญญากับผู้ทวนสอบ
เลือกและทำสัญญากับผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานก่อนเริ่มเก็บข้อมูลการปล่อย ผู้ทวนสอบต้องได้รับการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ (national accreditation body: NAB) ของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป
การรับรองระบบงานเป็นไปตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 และมาตรฐาน EN ISO/IEC 17029:2019 และผู้ทวนสอบต้องลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM ซึ่งเปิดเมื่อ 1 กันยายน 2569
ผู้ทวนสอบต้องเป็นอิสระจากสถานประกอบการที่รับการทวนสอบ และต้องไม่มีผลประโยชน์ทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับผลของแบบแสดงรายการ
การทำสัญญาก่อนเก็บข้อมูลเสร็จไม่ได้เร็วเกินไป เพราะผู้ทวนสอบต้องกำหนดขอบเขตงานก่อน ได้แก่ ขอบเขตระบบ แหล่งปล่อย และความสอดคล้องของแผนการติดตามตรวจสอบกับระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547
หากเก็บข้อมูลโดยข้ามขั้นกำหนดขอบเขตนี้ มักเกิดช่องว่างของข้อมูลที่ต้องวัดใหม่ซึ่งมีต้นทุนสูง
ขั้นตอนที่ 2: เก็บข้อมูลการปล่อยที่สถานประกอบการผลิต
รวบรวมข้อมูลการปล่อยฝังตัวจำเพาะจากสถานประกอบการผลิตนอกสหภาพยุโรป
ข้อมูลที่ต้องมี ได้แก่ การปล่อยฝังตัวทางตรงจำเพาะ (ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าหรือ tCO2e ต่อตันสินค้า) การปล่อยฝังตัวทางอ้อมจำเพาะสำหรับซีเมนต์และปุ๋ย ประเภทเส้นทางการผลิต (production route) เลขอ้างอิงแผนการติดตามตรวจสอบ และบันทึกการวัด
ผู้ประกอบกิจการที่รายงานค่าจริงต้องจัดทำรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผู้ประกอบกิจการ (operator's emissions report) และรายงานสรุปการปล่อย (summary emissions report) ตามภาคผนวก IV ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 เป็นภาษาอังกฤษ
รูปแบบบังคับนี้ใช้แทนแบบฟอร์มสื่อสารข้อมูล (communication template) ซึ่งเป็นแบบสมัครใจในระยะเปลี่ยนผ่าน (transitional period) รายงานสรุปการปล่อยมีข้อมูล 16 รายการที่ผู้ยื่นแบบฯ ในสหภาพยุโรปต้องใช้
สถานประกอบการที่เคยรายงานในระยะเปลี่ยนผ่าน (ตุลาคม 2566 ถึง ธันวาคม 2568) ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773 มีแผนการติดตามตรวจสอบที่ใช้เป็นฐานต่อยอดได้อยู่แล้ว
โรงงานไทยเริ่มต้นได้จากคู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) ซึ่งครอบคลุม 4 อุตสาหกรรม (ไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม) และปรับปรุงเมื่อ 26 ธันวาคม 2568
อย่างไรก็ตาม คู่มือของ อบก. ไม่ใช่กฎหมายของสหภาพยุโรป ตัวเลขที่ส่งให้ผู้นำเข้าต้องจัดทำตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และเอกสารแนวทางของคณะกรรมาธิการยุโรป ดูรายการข้อมูลทั้งหมดได้ที่ข้อมูลที่ CBAM กำหนด
ขั้นตอนที่ 3: การตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการแบบเข้าพื้นที่จริง (บังคับในงวดทวนสอบแรก)
ผู้ทวนสอบต้องเข้าตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการผลิตนอกสหภาพยุโรปแบบเข้าพื้นที่จริงในปีแรกที่สถานประกอบการนั้นเข้าสู่การทวนสอบ (มาตรา 2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546) ซึ่งสำหรับสถานประกอบการส่วนใหญ่คืองวดของสินค้าที่นำเข้าในปี 2569
ในปีแรก การตรวจแบบเสมือน (virtual) ทำได้เฉพาะเมื่อเกิดเหตุการณ์ร้ายแรง ผิดปกติ และคาดหมายไม่ได้ ซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของผู้ประกอบกิจการ จนเข้าพื้นที่จริงไม่ได้ (มาตรา 4)
การตรวจประเมินประกอบด้วยการเดินตรวจโรงงาน การสังเกตกระบวนการผลิต การตรวจเครื่องมือติดตามตรวจสอบและบันทึกการสอบเทียบ การสุ่มตรวจเอกสาร และการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่เทคนิคของผู้ประกอบกิจการ
หน้าที่นี้ครอบคลุมพื้นที่กว้างมาก ผู้นำเข้าที่ซื้อสินค้าจากสถานประกอบการในจีน อินเดีย ตุรกี รัสเซีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อียิปต์ และไทย ต้องให้มีการตรวจจริงในทุกประเทศเหล่านั้น
European Accreditation (EA) ซึ่งเป็นสมาคมของหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ ได้ตั้งคณะทำงานเฉพาะด้าน EU CBAM ซึ่งเริ่มงานต้นเดือนมีนาคม 2569 เพื่อจัดทำแนวทางให้การรับรองระบบงานผู้ทวนสอบเป็นไปในทิศทางเดียวกัน (ข่าวของ EA ลงวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569)
ตารางสถานะของคณะกรรมาธิการยุโรปลงวันที่ 21 ตุลาคม 2569 ระบุหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ 24 แห่งที่ตกลงให้บริการรับรองระบบงาน CBAM (20 แห่งพร้อมรับคำขอ) และ 7 แห่งที่รับผู้ทวนสอบจากประเทศที่สาม โดยทั้ง 7 แห่งเปิดรับคำขอแล้ว
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีผู้ทวนสอบที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน 7 ราย ในจำนวนนี้ ISSC ของอียิปต์ ซึ่ง RvA (เนเธอร์แลนด์) รับรองระบบงานเมื่อ 22 ตุลาคม 2569 เป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป ส่วนอีก 6 รายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน และผู้ทวนสอบที่รองรับตลาดนอกยุโรปยังมีน้อย
ขั้นตอนที่ 4: การตรวจเอกสารและการตรวจการคำนวณ
หลังการตรวจประเมิน ผู้ทวนสอบตรวจเอกสารการคำนวณทั้งหมด โดยเทียบข้อมูลกิจกรรม (ปริมาณเชื้อเพลิง มวลวัตถุดิบ ปริมาณการผลิต) กับแผนการติดตามตรวจสอบ และตรวจว่าใช้สูตรของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 ถูกต้อง
ผู้ทวนสอบยังทดสอบความสอดคล้องภายในของค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยที่ใช้ และประเมินว่าแผนการติดตามตรวจสอบครอบคลุมขอบเขตระบบที่ถูกต้องสำหรับเส้นทางการผลิตของสถานประกอบการนั้นหรือไม่
ผู้ทวนสอบจะแจ้งความไม่สอดคล้องที่พบเป็นข้อค้นพบ และผู้ประกอบกิจการมีโอกาสชี้แจง แก้ไข หรือส่งหลักฐานเพิ่มเติมก่อนที่ผู้ทวนสอบจะสรุปผล
ขั้นตอนที่ 5: การออกรายงานการทวนสอบ
ผู้ทวนสอบออกรายงานการทวนสอบ (verification report) ตามมาตรฐานในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 รายงานสรุปผลได้ 2 แบบ คือ ผ่านโดยไม่มีข้อมูลที่คลาดเคลื่อนอย่างมีสาระสำคัญ หรือผ่านโดยมีข้อสังเกตที่ระบุประเด็นซึ่งกระทบค่าที่แจ้ง
ผู้ยื่นแบบฯ ใส่เลขอ้างอิงรายงานการทวนสอบในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีที่ยื่นผ่านระบบทะเบียน CBAM หน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติตรวจแบบแสดงรายการ และอาจขอรายงานการทวนสอบระหว่างการตรวจสอบ
ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงานต้องมีคุณสมบัติอย่างไร
ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) คือนิติบุคคลที่หน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปรับรองระบบงานตาม EN ISO/IEC 17029:2019 ซึ่งเป็นมาตรฐานของหน่วยตรวจสอบความใช้ได้และทวนสอบ
ข้อกำหนดการรับรองระบบงานอยู่ในมาตรา 18 ของระเบียบ (EU) 2023/956 และระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 ซึ่งใช้บังคับตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ผู้ทวนสอบต้องมีคุณสมบัติครบทั้ง 3 ข้อ ดังนี้
- การรับรองระบบงานต้องมาจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป ที่ดำเนินการตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 หน่วยรับรองระบบงานนอกสหภาพยุโรป รวมถึงของไทย รับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ไม่ได้
- ผู้ทวนสอบต้องลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM ซึ่งเปิดเมื่อ 1 กันยายน 2569 โดยยื่นคำขอต่อหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิกที่หน่วยรับรองระบบงานของตนตั้งอยู่ (มาตรา 10a) ผู้ทวนสอบที่ไม่ได้ลงทะเบียนไม่สามารถออกรายงานการทวนสอบ CBAM ที่ใช้ได้ แม้จะได้รับการรับรองระบบงานแล้วก็ตาม
- ผู้ทวนสอบต้องเป็นอิสระจากสถานประกอบการที่รับการทวนสอบ เงื่อนไขนี้ทำให้ผู้ประกอบกิจการเอง บริษัทในกลุ่มเดียวกัน และหน่วยงานที่มีความสัมพันธ์ทางการค้าซึ่งก่อให้เกิดผลประโยชน์ทับซ้อน เป็นผู้ทวนสอบไม่ได้
ผู้ทวนสอบในประเทศที่สาม (หน่วยทวนสอบที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป) ใช้การรับรองระบบงานจากหน่วยงานในประเทศของตนไม่ได้ แต่ต้องยื่นคำขอต่อหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของสหภาพยุโรปที่รับผู้สมัครจากนอกสหภาพยุโรป
ตามตารางสถานะลงวันที่ 21 ตุลาคม 2569 มี 7 แห่งที่รับผู้สมัครดังกล่าว และทั้งหมดเปิดรับคำขอแล้ว ได้แก่ COFRAC (ฝรั่งเศส), ESYD (กรีซ), Accredia (อิตาลี), RvA (เนเธอร์แลนด์), PCA (โปแลนด์), SNAS (สโลวาเกีย) และ Swedac (สวีเดน)
เอกสาร EA-6/05 INF ของ European co-operation for Accreditation ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2569 อธิบายว่าหน่วยรับรองระบบงานของสหภาพยุโรปทำงานร่วมกับหน่วยรับรองระบบงานในประเทศของผู้ทวนสอบได้อย่างไร
หน่วยทวนสอบในไทยต้องใช้เส้นทางใด
หน่วยทวนสอบที่ตั้งอยู่ในไทยใช้เส้นทางเดียวกับหน่วยทวนสอบในจีน อินเดีย และตุรกี คือยื่นคำขอต่อ 1 ใน 7 หน่วยรับรองระบบงานของสหภาพยุโรปข้างต้น
รายแรกที่ได้รับการรับรองระบบงานผ่านเส้นทางนี้คือ ISSC แห่งเมืองดัมเยตตา อียิปต์ ซึ่ง RvA (เนเธอร์แลนด์) รับรองระบบงานเมื่อ 22 ตุลาคม 2569 (ข่าวภาษาอังกฤษ)
ณ วันที่ 13 ตุลาคม 2569 Swedac แจ้งว่าให้ลำดับความสำคัญแก่ผู้สมัครจากสวีเดน ยูเครน และสหราชอาณาจักร หน่วยทวนสอบไทยจึงควรสอบถามคิวของแต่ละแห่งก่อนยื่นคำขอ
กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) แจ้งผู้ส่งออกว่าการคำนวณจากข้อมูลการผลิตจริง “ต้องได้รับการทวนสอบจากหน่วยงานที่ EU รับรอง” (ฐานเศรษฐกิจ 28 เมษายน 2569)
ข้อความนี้ถูกต้อง แต่ไม่ได้ระบุว่าหน่วยงานใดเป็นผู้รับรองระบบงาน และไม่ได้ระบุว่าผู้ทวนสอบต้องเข้าตรวจถึงโรงงาน
ผู้ทวนสอบที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน 7 ราย
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีผู้ทวนสอบที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน 7 ราย จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ 5 แห่ง (ESYD, Accredia, Swedac, RvA และ BELAC) โดย 6 รายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป 1 รายตั้งอยู่ในอียิปต์ และไม่มีนิติบุคคลใดในไทย
การรับรองระบบงานของแต่ละรายครอบคลุมเฉพาะกลุ่มกิจกรรม (activity group) ที่ระบุไว้ จากทั้งหมด 11 กลุ่มในภาคผนวก I ของระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 ตารางด้านล่างสรุปขอบเขตและวันที่ของหลักฐาน
| นิติบุคคลที่ได้รับการรับรองระบบงาน | หน่วยรับรองระบบงาน | หลักฐาน | กลุ่มกิจกรรม |
|---|---|---|---|
| EmiCert S.A. | ESYD (กรีซ) | ภาคผนวกขอบเขต ลงวันที่ 14 ก.ย. 2569 | ครบ 11 กลุ่ม |
| Bureau Veritas Italia S.p.A. | Accredia (อิตาลี) | คำวินิจฉัย 28 ก.ย. 2569 | I ถึง VIII, L, LII (ไม่มี LI ไฟฟ้านำเข้า) |
| RINA Services S.p.A. | Accredia (อิตาลี) | คำวินิจฉัย 28 ก.ย. 2569 | ครบ 11 กลุ่ม |
| SGS ICS Italia S.r.l. | Accredia (อิตาลี) | คำวินิจฉัย 28 ก.ย. 2569 | I, II, IV, VI, VIII, L, LI, LII (ไม่มี III, V, VII) |
| Intertek Certification AB | Swedac (สวีเดน) | คำวินิจฉัย 13 ต.ค. 2569 | I ถึง VIII, LI, LII (ไม่มี L การดักจับและกักเก็บคาร์บอน) |
| Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC), ดัมเยตตา อียิปต์ | RvA (เนเธอร์แลนด์) | ภาคผนวกขอบเขต V118 รับรองระบบงาน 22 ต.ค. 2569 | I ถึง V, VII, VIII, LII (ไม่มี VI, L, LI) |
| SGS BELGIUM nv (แอนต์เวิร์ป) | BELAC (เบลเยียม) | ภาคผนวกขอบเขต 005-VV มีผลตั้งแต่ 5 พ.ย. 2569 | I ถึง VIII, LI, LII (ไม่มี L การดักจับและกักเก็บคาร์บอน) |
ที่มา: ทะเบียนและคำวินิจฉัยของ ESYD, Accredia และ Swedac ตรวจเมื่อ 13 และ 19 ตุลาคม 2569 ภาคผนวกขอบเขตของ RvA ตรวจเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569 ภาคผนวกขอบเขต 005-VV ของ BELAC ฉบับ 8/1 ตัวเลข 7 รายคือจำนวนที่มีหลักฐาน ไม่จำเป็นต้องเป็นจำนวนทั้งหมดที่มีอยู่ DNV ประกาศเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่ (ตรวจเมื่อ 11 พฤศจิกายน 2569) จึงไม่นับรวม
ISSC ได้รับการรับรองระบบงานตามขั้นตอน TAB ของ RvA เพราะการทวนสอบ CBAM ยังเริ่มไม่ได้ก่อนปี 2570 RvA ตรวจประเมินครบทุกส่วนแล้ว ยกเว้นการสังเกตการทวนสอบจริง RvA จะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรกของ ISSC แล้วจึงเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานปกติ
สินค้าหลักที่ไทยส่งเข้าสหภาพยุโรป เช่น สกรูและสลักเกลียว (7318) โครงสร้างเหล็ก (7308) ลวดเหล็ก (7217) และผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม (7616) อยู่ในกลุ่ม VIII ซึ่งผู้ทวนสอบทั้ง 7 รายครอบคลุม ส่วนโรงงานที่ผลิตเหล็กกล้าดิบต้องใช้ผู้ทวนสอบที่ครอบคลุมกลุ่ม V ด้วย
ยังไม่มีรายใดอยู่ในรายชื่อของคณะกรรมาธิการยุโรป เพราะรายชื่อดังกล่าวยังไม่เผยแพร่ ดูขอบเขตล่าสุดของแต่ละรายได้ที่ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน
คณะกรรมาธิการยุโรปวางระบบการทวนสอบอย่างไร ตั้งแต่มิถุนายนถึงตุลาคม 2569
คณะกรรมาธิการยุโรปรวบรวมกฎการทวนสอบและเส้นทางการรับรองระบบงานไว้ในที่เดียว โดย DG TAXUD เผยแพร่หน้า “Verification of CBAM emissions” เมื่อ 30 มิถุนายน 2569
ลำดับเหตุการณ์หลักของการวางระบบมีดังนี้
- 10 กรกฎาคม 2569 DG TAXUD เผยแพร่เอกสาร “State-of-play CBAM accreditation” ซึ่งปรับปรุงต่อเนื่อง ฉบับล่าสุดลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569
- 16 กรกฎาคม 2569 สัมมนาออนไลน์ “Become a CBAM verifier” สำหรับผู้สมัครขอรับรองระบบงาน รวมถึงผู้ทวนสอบ EU ETS ที่มีอยู่
- 31 กรกฎาคม 2569 ชุดเอกสารติดตามผลพร้อมบันทึกการสัมมนาและสไลด์ ซึ่งระบุลำดับขั้นการลงทะเบียนเป็นครั้งแรก ได้แก่ สร้างบัญชี EU Login ลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM และยื่นคำขอต่อหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติ
- 14 สิงหาคม 2569 เอกสารแนวทาง 10 ฉบับสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) รวมถึงฉบับที่ 3 ว่าด้วยวิธีคำนวณการปล่อยฝังตัว ซึ่งเป็นวิธีที่ผู้ทวนสอบใช้ตรวจ
- 24 สิงหาคม 2569 เอกสาร “Guidance on CBAM verification and accreditation for verifiers and National Accreditation Bodies”
- 28 สิงหาคม 2569 ขั้นตอนการเข้าถึงระบบทะเบียนของผู้ทวนสอบ: ขอสิทธิ์ทางเทคนิคผ่าน EU Access ซึ่งคณะกรรมาธิการอนุมัติ แล้วยื่นคำขอลงทะเบียนในส่วน O3CI ซึ่งหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศที่รับรองระบบงานเป็นผู้ตัดสิน
- 1 กันยายน 2569 เปิดการลงทะเบียนผู้ทวนสอบในระบบทะเบียน CBAM
- 30 กันยายน 2569 ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานเริ่มเข้าใช้งานระบบทะเบียนได้จริง
- มกราคม 2570 คาดว่ารายงานการทวนสอบฉบับแรกจะออกในระบบทะเบียน
รายละเอียดเพิ่มเติมอยู่ในข่าวภาษาอังกฤษเรื่องเอกสารแนวทาง CBAM 10 ฉบับ สัมมนาออนไลน์และหน้าการทวนสอบใหม่ และการเปิดลงทะเบียนผู้ทวนสอบในเดือนกันยายน
ค่าทวนสอบ CBAM ตามขอบเขตงาน
ผู้ให้บริการทวนสอบประมาณค่าทวนสอบ CBAM ไว้ที่ 5,000 ถึง 50,000 ยูโรต่อสถานประกอบการผลิต คณะกรรมาธิการยุโรปไม่ได้เผยแพร่ตัวเลขค่าธรรมเนียม
ปัจจัยหลักของช่วงราคานี้คือความซับซ้อนของสถานประกอบการ จำนวนสินค้าที่ผลิต ขนาดโรงงาน และการเดินทางสำหรับการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการที่บังคับ
ตารางด้านล่างแบ่งช่วงราคาตลาดตามประเภทสถานประกอบการ ซึ่ง cbamguide.com จัดทำจากปัจจัยเหล่านี้ ตัวเลขในตารางไม่ใช่อัตราที่เผยแพร่อย่างเป็นทางการ และใบเสนอราคาจริงอาจแตกต่างออกไป
| ประเภทสถานประกอบการ | ค่าทวนสอบโดยประมาณ | ปัจจัยต้นทุนหลัก |
|---|---|---|
| สถานประกอบการสินค้าเดียวแบบไม่ซับซ้อน (เช่น โรงงานเหล็กเตาอาร์กไฟฟ้า 1 สินค้า) | EUR 5,000 ถึง 12,000 | ความซับซ้อนต่ำ สูตรตรงไปตรงมา |
| สถานประกอบการหลายสินค้าแบบซับซ้อน (เช่น โรงงานเหล็กครบวงจร 3 สินค้าขึ้นไป) | EUR 15,000 ถึง 30,000 | หลายสูตร ขอบเขตระบบซับซ้อน |
| สถานประกอบการครบวงจรขนาดใหญ่ (เช่น โรงงานซีเมนต์ที่ผลิตปูนเม็ด) | EUR 20,000 ถึง 40,000 | สารตั้งต้นหลายรายการ การคำนวณการปล่อยทางอ้อม |
| โรงงานปุ๋ยที่ซับซ้อนสูง (เช่น แอมโมเนีย กรดไนตริก และปุ๋ยไนโตรเจน) | EUR 30,000 ถึง 50,000 | การวัด N2O การปล่อยทางอ้อม ขอบเขตกว้าง |
| พื้นที่ห่างไกลที่ต้องเดินทางระหว่างประเทศหลายวัน | บวก EUR 3,000 ถึง 8,000 | ค่าเดินทาง ที่พัก และเบี้ยเลี้ยงของทีมตรวจประเมิน |
ผู้นำเข้าขนาดใหญ่ในสหภาพยุโรปที่ซื้อจากสถานประกอบการผลิต 20 แห่ง จะมีค่าทวนสอบรอบแรกรวม 100,000 ถึง 1,000,000 ยูโร ตามความซับซ้อนและที่ตั้งของสถานประกอบการเหล่านั้น
สำหรับโรงงานไทย ทีมตรวจที่เดินทางจากยุโรปทำให้มีค่าเดินทางเพิ่ม ผู้ทวนสอบที่มีสำนักงานหรือผู้ร่วมงานในไทยหรือในภูมิภาคจึงอาจลดต้นทุนส่วนนี้ได้
งวดแรกมีค่าใช้จ่ายสูงที่สุดเพราะต้องตรวจจริง ในงวดต่อ ๆ ไป มาตรา 3 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 อนุญาตให้ตรวจแบบเสมือนได้ หากงวดรายงานก่อนหน้าทันทีมีการตรวจจริงแล้วและไม่มีการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญ
มาตราเดียวกันอนุญาตให้ยกเว้นการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ หากมีการตรวจจริงในงวดรายงานก่อนหน้า 2 งวด
สิ่งที่ต้องเก็บเป็นหลักฐานก่อนกำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM พร้อมบทบัญญัติที่เป็นฐานของแต่ละข้อ ฉบับภาษาอังกฤษ ดาวน์โหลดได้ทันที
เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)
วิธีหาผู้ทวนสอบ CBAM: 4 ขั้นตอน
การหาผู้ทวนสอบ CBAM ในปี 2569 มี 4 ขั้นตอน และต้องเริ่มทันทีในเดือนพฤศจิกายน 2569 เพราะจำนวนผู้ทวนสอบยังน้อยมากเมื่อเทียบกับจำนวนสถานประกอบการที่ต้องทวนสอบเป็นครั้งแรก
การลงทะเบียนผู้ทวนสอบเปิดตั้งแต่ 1 กันยายน 2569 ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานเข้าใช้งานระบบทะเบียนได้ตั้งแต่ 30 กันยายน 2569 และ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีผู้ทวนสอบที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน 7 ราย (ESYD 1 ราย, Accredia 3 ราย, Swedac 1 ราย, RvA 1 ราย, BELAC 1 ราย)
4 ขั้นตอนในการหาและว่าจ้างผู้ทวนสอบ CBAM มีดังนี้
- ระบุหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ ประเทศสมาชิกแต่ละประเทศมี 1 แห่ง เช่น DAkkS ของเยอรมนี COFRAC ของฝรั่งเศส RvA ของเนเธอร์แลนด์ ENAC ของสเปน และ Accredia ของอิตาลี ตามตารางสถานะลงวันที่ 21 ตุลาคม 2569 มี 24 แห่งที่ให้บริการ CBAM ส่วนไซปรัส เอสโตเนีย ไอร์แลนด์ และมอลตาไม่ได้ตกลงให้บริการ แต่ละแห่งมีทะเบียนสาธารณะที่ใช้ยืนยันการรับรองระบบงาน CBAM ตาม EN ISO/IEC 17029:2019 ได้
- ตรวจรายชื่อผู้ทวนสอบในระบบทะเบียน CBAM เมื่อผู้ทวนสอบลงทะเบียนแล้ว ผู้ทวนสอบสร้างบัญชี EU Login ขอสิทธิ์ทางเทคนิคผ่าน EU Access (คณะกรรมาธิการอนุมัติ) และยื่นคำขอในส่วน O3CI ซึ่งหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศที่รับรองระบบงานเป็นผู้ตัดสิน DG TAXUD จะเผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบที่ลงทะเบียนผ่านระบบทะเบียน CBAM ให้ตรวจเทียบกับทะเบียนของหน่วยรับรองระบบงาน เพื่อยืนยันว่าทั้งการรับรองระบบงานและการลงทะเบียนยังมีผล
- จับคู่พื้นที่ให้บริการของผู้ทวนสอบกับประเทศของสถานประกอบการ ถามผู้ทวนสอบโดยตรงว่าเคยตรวจจริงในประเทศใด มีงานค้างสำหรับการทวนสอบงวดแรกเท่าใด และมีผู้ร่วมงานหรือผู้รับจ้างช่วงในประเทศนั้นหรือไม่ สำหรับโรงงานไทย ควรถามด้วยว่าทีมตรวจจะสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ที่ใช้ภาษาไทยอย่างไร
- ตกลงขอบเขตและเวลาในสัญญา ยืนยันว่าผู้ทวนสอบเข้าตรวจได้ก่อนมิถุนายน 2570 (เพื่อให้มีเวลาแก้ข้อค้นพบก่อนกำหนด 30 กันยายน 2570) ตกลงรูปแบบค่าธรรมเนียม (ราคาเหมาหรือคิดตามเวลาและค่าใช้จ่ายจริง) และเงื่อนไขกรณีที่ต้องตรวจเพิ่มเพื่อปิดข้อค้นพบ
ขั้นตอนฝั่งผู้นำเข้าพร้อมรายชื่อหน่วยรับรองระบบงานรายประเทศอยู่ที่การหาผู้ทวนสอบ CBAM สำหรับผู้นำเข้า (ภาษาอังกฤษ) ส่วนการเตรียมโรงงานไทยก่อนผู้ทวนสอบมาถึงอยู่ที่การทวนสอบ CBAM สำหรับผู้ผลิตไทย
ปัญหาผู้ทวนสอบ CBAM ไม่เพียงพอในปี 2569 และ 2570
ตลาดการทวนสอบ CBAM มีช่องว่างเชิงโครงสร้างระหว่างจำนวนผู้ทวนสอบ กับจำนวนสถานประกอบการที่ต้องทวนสอบครั้งแรกก่อน 30 กันยายน 2570
ตามตารางสถานะของคณะกรรมาธิการยุโรปลงวันที่ 21 ตุลาคม 2569 หน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ 24 แห่งตกลงให้บริการรับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM และ 20 แห่งพร้อมรับคำขอ โดยมีคณะทำงานของ EA ซึ่งเริ่มงานตั้งแต่มีนาคม 2569 ช่วยจัดทำแนวทาง
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีผู้ทวนสอบที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน 7 ราย ได้แก่ EmiCert (ESYD), Bureau Veritas Italia, RINA Services และ SGS ICS Italia (Accredia), Intertek Certification AB (Swedac), ISSC ของอียิปต์ (RvA) และ SGS BELGIUM nv (BELAC) ส่วนรายชื่อของคณะกรรมาธิการยุโรป ณ วันเดียวกันยังไม่เผยแพร่
DG TAXUD กำลังเร่งเพิ่มจำนวนผู้สมัครผ่านสัมมนาออนไลน์ 16 กรกฎาคม 2569 ชุดเอกสาร 31 กรกฎาคม 2569 และขั้นตอนเข้าถึงระบบทะเบียน 28 สิงหาคม 2569 ก่อนรายงานการทวนสอบฉบับแรกในระบบทะเบียนที่คาดว่าจะออกตั้งแต่มกราคม 2570
ช่องว่างนี้ส่งผลอย่างมากในทางปฏิบัติ ตัวอย่างเช่น ผู้นำเข้าที่มีสถานประกอบการผลิต 10 แห่งในจีน อินเดีย และตุรกี ต้องให้มีการตรวจจริง 10 ครั้งใน 3 ประเทศ
การตรวจแต่ละครั้งต้องใช้บุคลากรที่มีความรู้ด้านกระบวนการผลิตเหล็ก ซีเมนต์ หรือภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง พร้อมการเดินทาง การแปลเอกสาร และการประสานงานในพื้นที่ โรงงานไทยจึงต้องแข่งกับสถานประกอบการในประเทศอื่นเพื่อชิงคิวของผู้ทวนสอบกลุ่มเดียวกัน
ระเบียบไม่มีข้อยกเว้นเหตุสุดวิสัย (force majeure) ไม่มีการผ่อนผันสำหรับผู้ที่กระทำโดยสุจริต และไม่มีข้อยกเว้นสำหรับผู้นำเข้าที่หาผู้ทวนสอบไม่ได้เพราะผู้ทวนสอบมีไม่เพียงพอ
ผู้นำเข้าที่ทวนสอบไม่ทันกำหนดมี 2 ทางเลือก คือ ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงพร้อมส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 สำหรับปี 2569 และรับภาระค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น หรือเลื่อนการใช้ค่าจริงออกไปจนกว่าจะหาผู้ทวนสอบได้ในปีต่อ ๆ ไป
ผู้นำเข้าและผู้ผลิตที่ทำสัญญากับผู้ทวนสอบในเดือนพฤศจิกายน 2569 นี้ จะได้คิวบริการล่วงหน้าประมาณ 10 เดือนก่อนถึงกำหนด ระยะเวลานี้ไม่ได้นานเกินไป เพราะเป็นเวลาที่ต้องใช้จริงในการกำหนดขอบเขต ตรวจจริง ตรวจเอกสาร และออกรายงานสำหรับสถานประกอบการที่ซับซ้อน
การทวนสอบ CBAM เชื่อมกับแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีอย่างไร
การทวนสอบ CBAM เชื่อมกับแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีผ่านเลขอ้างอิงรายงานการทวนสอบ ซึ่งผู้ยื่นแบบฯ ใส่เมื่อยื่นแบบแสดงรายการผ่านระบบทะเบียน CBAM
ตามมาตรา 6 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ที่แก้ไขแล้ว แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีที่ครบกำหนด 30 กันยายน 2570 ต้องมีข้อมูล 5 รายการดังนี้
- ปริมาณรวมของสินค้า CBAM ที่นำเข้า
- การปล่อยฝังตัวรวม แยกตามประเภทสินค้าและประเทศผู้ผลิต
- จำนวนใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) ที่ต้องส่งมอบ (surrender)
- การหักลดตามมาตรา 9 สำหรับราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศผู้ผลิต
- เลขอ้างอิงรายงานการทวนสอบของทุกสถานประกอบการที่แจ้งค่าจริง
เลขอ้างอิงรายงานการทวนสอบที่ไม่ตรงกับผู้ทวนสอบที่ลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM จะถูกปฏิเสธ หน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติตรวจเลขอ้างอิงเทียบกับระบบทะเบียนระหว่างการพิจารณาแบบแสดงรายการ
แบบแสดงรายการที่ตรวจไม่ผ่านถือว่าไม่สมบูรณ์จนกว่าจะแก้ไข ความล่าช้าในการลงทะเบียนของผู้ทวนสอบจึงเป็นความเสี่ยงโดยตรงต่อการยื่นแบบแสดงรายการให้ถูกต้องตามกฎหมาย
ก่อนยื่นแบบ ผู้นำเข้าใช้แม่แบบรายการตรวจสอบภายใน CBAM (ภาษาอังกฤษ ไม่มีค่าใช้จ่าย) เพื่อสุ่มตัวเลขการปล่อยแล้วตามรอยกลับไปยังแฟ้มข้อมูลของผู้จัดหาสินค้าและรายงานการทวนสอบได้
ดูขั้นตอนการยื่นได้ที่แบบแสดงรายการ CBAM (ภาษาอังกฤษ) และหลักการของการปล่อยฝังตัวได้ที่การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวใน CBAM
จะเกิดอะไรขึ้นหากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงแทนข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ
ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ไม่ต้องทวนสอบสถานประกอบการนั้น และหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติยอมรับค่ามาตรฐานอ้างอิงโดยไม่ต้องมีรายงานการทวนสอบ
สิ่งที่ต้องแลกคือต้นทุนที่สูงขึ้น ค่ามาตรฐานอ้างอิงรวมส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ซึ่งบวกเพิ่มจากความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของประเทศ
สำหรับสถานประกอบการที่ปล่อยจริงต่ำกว่าค่าของประเทศมาก ต้นทุนของการใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจะสูงตั้งแต่ปีแรก ตัวอย่างที่ตรวจทานตัวเลขแล้วคือเหล็กแท่งแบน (slab) จากจีน รหัส CN 7207 12 10
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของรหัสนี้คือ 3.169 tCO2e ต่อตัน หรือ 3.4859 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่มปี 2569 เมื่อหักการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) 0.975 × 1.00 × 1.364 = 1.3299 แล้ว จะเหลือ 2.156 ใบรับรองต่อตันสินค้า
ที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 ซึ่งเท่ากับ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e (ประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2569 ตามมาตรา 21(1a)) ต้นทุนตามค่ามาตรฐานอ้างอิงคือ 177.48 ยูโรต่อตันสินค้า
ผู้ผลิตที่มีการปล่อยที่ทวนสอบแล้ว 1.8 tCO2e ต่อตัน (ตัวเลขสมมุติ) จะแจ้งการปล่อยน้อยลง 1.686 tCO2e ผลประหยัดเท่ากับส่วนต่างนี้คูณราคาใบรับรอง แล้วปรับตามฐานค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ที่ต่างออกไปเมื่อใช้ค่าจริง
สินค้าไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงต้องจ่ายเท่าใด
แถวเหล็กกล้าคาร์บอนส่วนใหญ่ในตารางค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยระบุเส้นทางการผลิต E (เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) ซึ่งมีค่าเบนช์มาร์กต่ำมาก การปรับลดจึงมีเพียงประมาณ 0.07 tCO2e ต่อตัน
ผลคือสินค้าเหล็กไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงต้องจ่ายเกือบเต็มจำนวนของค่าที่บวกส่วนปรับเพิ่มแล้ว ขณะที่เหล็กแท่งแบนจากจีนบนเส้นทาง C (เตาถลุงเหล็กและเตาผลิตเหล็กกล้าแบบเป่าออกซิเจน) หักได้ 1.3299 ต่อตัน
ตารางด้านล่างแสดงต้นทุนต่อตันสินค้าในปี 2569 ของสินค้าไทยหลักเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง คำนวณเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569 ด้วย lib/cbam-law.js ที่ราคา 82.32 ยูโร
| รหัส CN | สินค้า | การนำเข้าของ EU จากไทย ปี 2568 (หัวข้อ 4 หลัก) | ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย (เส้นทาง) | รวมส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 | การปรับลด (0.975 × ค่าเบนช์มาร์ก) | ใบรับรองต่อตันสินค้า | ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2569 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 7318 15 88 | สกรูและสลักเกลียวหัวหกเหลี่ยม ไม่ใช่เหล็กกล้าไร้สนิม ความต้านแรงดึง 800 MPa ขึ้นไป | EUR 119.3 ล้าน; 74,373 ตัน | 2.408 (E) | 2.6488 | 0.975 × 0.066 = 0.06435 | 2.58445 | EUR 212.75 |
| 7308 90 98 | โครงสร้างเหล็กอื่น ๆ | EUR 68.6 ล้าน; 5,509 ตัน | 4.29 (E) | 4.719 | 0.975 × 0.141 = 0.137475 | 4.581525 | EUR 377.15 |
| 7208 10 00 | เหล็กแผ่นรีดร้อน ไม่เจือ | EUR 42.8 ล้าน; 80,093 ตัน | 1.92 (E) | 2.112 | 0.975 × 0.072 = 0.0702 | 2.0418 | EUR 168.08 |
| 7217 10 10 | ลวดเหล็กไม่เจือ ไม่เคลือบ | EUR 33.8 ล้าน; 27,146 ตัน | 1.92 (E) | 2.112 | 0.975 × 0.066 = 0.06435 | 2.04765 | EUR 168.56 |
| 7616 99 90 | ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมอื่น ๆ | EUR 17.4 ล้าน; 1,061 ตัน | 1.73 (L) | 1.903 | 0.975 × 0.148 = 0.1443 | 1.7587 | EUR 144.78 |
ที่มา: การนำเข้าจาก Eurostat Comext DS-045409 ปี 2568 (ดึงข้อมูล 12 ตุลาคม 2569) เป็นสถิติการค้า ไม่ใช่การนำเข้าที่ต้องรับภาระ CBAM ค่ามาตรฐานอ้างอิงจากตารางประเทศไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ค่าเบนช์มาร์ก Column B จากระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ภาคผนวก ข้อ 5.3
เหล็กแผ่นรีดร้อนไทย รหัส CN 7208 10 00 มีส่วนปรับเพิ่ม 0.192 tCO2e หรือ 15.81 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 และต้นทุนตามค่ามาตรฐานอ้างอิงจะเพิ่มเป็น 200.14 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2571 หากราคาคงที่ที่ 82.32 ยูโร
ตัวเลขปี 2571 เป็นค่าประมาณ เพราะอารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ระบุว่าคาดว่าจะมีการปรับปรุงค่าเบนช์มาร์กสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2570
ท่านคำนวณต้นทุนตามสินค้าและปริมาณของท่านได้ที่เครื่องคำนวณ CBAM ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM
การใช้ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบจะตัดส่วนปรับเพิ่มออก และเปลี่ยนฐานการหักลดเป็นค่าเบนช์มาร์ก Column A ของกระบวนการ บวกสิทธิแบบให้เปล่าที่ฝังอยู่ในสารตั้งต้น (precursor) ผลประหยัดจริงจึงขึ้นกับการปล่อยที่ทวนสอบแล้วของโรงงานเอง
ทำไมค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงเสียเปรียบมากขึ้นทุกปี
ค่ามาตรฐานอ้างอิงเสียเปรียบมากขึ้นทุกปี เพราะส่วนปรับเพิ่มสูงขึ้นในขณะที่การหักลดลดลง
ตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) คือสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่ ได้แก่ ร้อยละ 97.5 ในปี 2569 ร้อยละ 95 ในปี 2570 ร้อยละ 90 ในปี 2571 ร้อยละ 77.5 ในปี 2572 และร้อยละ 51.5 ในปี 2573 (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC)
ตัวประกอบนี้ใช้คูณกับค่าเบนช์มาร์กที่นำมาหักออก ไม่ได้คูณกับการปล่อยที่ต้องจ่ายราคา ดังนั้นทุก tCO2e ที่เกินการหักลด รวมถึงส่วนปรับเพิ่มทั้งหมด จะถูกคิดราคาเต็มทุกปี และตั้งแต่ปี 2577 จะไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM อีก
ผู้นำเข้าที่รอจนถึงปี 2571 หรือ 2572 จึงสร้างระบบวัดและทวนสอบค่าจริง จะเจอส่วนปรับเพิ่มสูงสุด (ร้อยละ 30) ในช่วงที่การหักลดลดลงเร็วที่สุด ดูกรอบการคำนวณได้ที่ค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM และการคำนวณ CBAM
การทวนสอบ CBAM ต่างจากการทวนสอบ EU ETS และระบบของไทยอย่างไร
การทวนสอบ CBAM และการทวนสอบ EU ETS ทำโดยองค์กรประเภทเดียวกัน แต่เป็นคนละกระบวนการ มีการรับรองระบบงาน ฐานทางกฎหมาย และรูปแบบรายงานต่างกัน
การรับรองระบบงาน CBAM ให้ตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 และ EN ISO/IEC 17029:2019 ส่วนการรับรองระบบงานของระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) ให้ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2018/2067
ผู้ทวนสอบ CBAM เป็นผู้ทวนสอบ EU ETS กลุ่มเดียวกันหรือไม่
ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานสำหรับ EU ETS ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2018/2067 เป็นผู้ทวนสอบ CBAM ได้ แต่การรับรองระบบงาน EU ETS ไม่โอนมาเป็นของ CBAM โดยอัตโนมัติ
ผู้ทวนสอบต้องได้รับการรับรองระบบงาน CBAM จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ ซึ่งนำการรับรองระบบงาน EU ETS ที่มีอยู่มาพิจารณาประกอบ (มาตรา 18(2) ของระเบียบ (EU) 2023/956) แล้วจึงลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM
ในทางปฏิบัติ กลุ่มผู้ทวนสอบ EU ETS น่าจะเป็นแหล่งผู้ทวนสอบ CBAM ที่มีคุณสมบัติมากที่สุด เพราะหน่วยงานกลุ่มเดียวกันนี้ทวนสอบสถานประกอบการในสหภาพยุโรปภายใต้ EU ETS อยู่แล้ว
ส่วนตลาดสำหรับสถานประกอบการในประเทศที่สาม ซึ่งเป็นสิ่งที่การทวนสอบ CBAM เกี่ยวข้อง ยังพัฒนาน้อยกว่า และเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาผู้ทวนสอบไม่เพียงพอที่กล่าวไว้ข้างต้น
การทวนสอบ EU ETS ของโรงงานในสหภาพยุโรปใช้แทนการทวนสอบ CBAM ของโรงงานนอกสหภาพยุโรปได้หรือไม่
การทวนสอบ EU ETS ของผู้ผลิตในสหภาพยุโรปใช้แทนการทวนสอบ CBAM ของสถานประกอบการนอกสหภาพยุโรปไม่ได้ ทั้งสองกระบวนการครอบคลุมหน่วยงาน หน้าที่ทางกฎหมาย และขอบเขตการปล่อยที่ต่างกัน
การที่ผู้ผลิตเหล็กในสหภาพยุโรปผ่านการทวนสอบ EU ETS ไม่ได้ครอบคลุมการทวนสอบของผู้ผลิตเหล็กในตุรกี อินเดีย หรือไทย ที่ส่งสินค้าให้ผู้ยื่นแบบฯ ในสหภาพยุโรปแต่อย่างใด
ผู้ทวนสอบของ อบก. หรือผลคาร์บอนฟุตพริ้นท์ใช้แทนการทวนสอบ CBAM ได้หรือไม่
สถานะผู้ทวนสอบภายใต้โครงการของ อบก. เช่น T-VER หรือคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กรและผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่การรับรองระบบงานสำหรับ CBAM เพราะเฉพาะหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของสหภาพยุโรปเท่านั้นที่รับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้
อบก. มี “แพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝงและคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CBAM and CFP Platform)” และคู่มือของ อบก. อธิบายความแตกต่างระหว่าง CBAM กับคาร์บอนฟุตพริ้นท์ผลิตภัณฑ์
ผลจากเครื่องมือใดก็ตามต้องจัดทำตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และผ่านการทวนสอบโดยผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงานก่อน ผู้นำเข้าจึงจะใช้เป็นค่าจริงในแบบแสดงรายการได้
หน่วยงานไทยใดให้ข้อมูลเรื่องการทวนสอบ CBAM
หน่วยงานไทยที่เผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการทวนสอบ CBAM ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 มีดังนี้
- อบก. คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM สำหรับ 4 อุตสาหกรรม (ปรับปรุง 26 ธันวาคม 2568) ซึ่งระบุบทบาทของผู้ประกอบการ ผู้นำเข้า และผู้ทวนสอบในแต่ละช่วงของการบังคับใช้ CBAM
- คต. กระทรวงพาณิชย์ คำเตือนผู้ส่งออกเรื่องค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม และการทวนสอบ (ฐานเศรษฐกิจ 28 เมษายน 2569)
- คณะกรรมาธิการร่วมไทยและสหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 ประชุมที่กรุงเทพฯ เมื่อ 29 กันยายน 2569 และตกลงเพิ่มความร่วมมือด้านการลดคาร์บอน การเงินสีเขียว และการกำหนดราคาคาร์บอน เพื่ออำนวยความสะดวกในการเตรียมพร้อมสำหรับ CBAM (แถลงการณ์ร่วมของ EEAS 2 ตุลาคม 2569)
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบโครงการอุดหนุนค่าทวนสอบ CBAM หรือศูนย์ให้คำปรึกษา CBAM ของรัฐที่ยืนยันได้ ดูภาพรวมของไทยได้ที่CBAM กับประเทศไทย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการทวนสอบ CBAM
ผู้นำเข้า CBAM ทุกรายต้องใช้ผู้ทวนสอบหรือไม่
ผู้นำเข้า CBAM ต้องใช้ผู้ทวนสอบเฉพาะเมื่อแจ้งการปล่อยฝังตัวจริงแทนค่ามาตรฐานอ้างอิง ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ไม่ต้องให้บุคคลที่สามทวนสอบ หน้าที่ทวนสอบคิดเป็นรายสถานประกอบการผลิต ไม่ใช่รายการขนส่งหรือรายปีที่นำเข้า
ผู้ทวนสอบลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM ได้เมื่อใด
การลงทะเบียนผู้ทวนสอบในระบบทะเบียน CBAM เปิดเมื่อ 1 กันยายน 2569 ตามระเบียบ (EU) 2025/2083 ผู้ทวนสอบต้องยื่นคำขอภายในสองเดือนหลังได้รับการรับรองระบบงาน (มาตรา 10a(1))
ตามขั้นตอนที่คณะกรรมาธิการเผยแพร่เมื่อ 28 สิงหาคม 2569 ผู้ทวนสอบสร้างบัญชี EU Login ขอสิทธิ์ทางเทคนิคผ่าน EU Access และยื่นคำขอในส่วน O3CI ซึ่งหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศที่รับรองระบบงานเป็นผู้ตัดสิน
การเข้าใช้งานระบบทะเบียนได้จริงเปิดตั้งแต่ 30 กันยายน 2569 และคาดว่ารายงานการทวนสอบฉบับแรกในระบบทะเบียนจะออกตั้งแต่มกราคม 2570 รายงานจากผู้ทวนสอบที่ไม่ได้ลงทะเบียนใช้ในแบบแสดงรายการ CBAM ไม่ได้
ค่าทวนสอบ CBAM เท่าใด
ผู้ให้บริการทวนสอบประมาณค่าทวนสอบ CBAM ไว้ที่ 5,000 ถึง 50,000 ยูโรต่อสถานประกอบการผลิต คณะกรรมาธิการยุโรปไม่ได้เผยแพร่ตัวเลขค่าธรรมเนียม
ค่าใช้จ่ายขึ้นกับความซับซ้อนของสถานประกอบการ จำนวนสินค้า CBAM ที่ผลิต ภาคส่วน (โรงงานปุ๋ยและซีเมนต์ที่มีการปล่อยทางอ้อมซับซ้อนกว่า) และที่ตั้ง ซึ่งกำหนดค่าเดินทางของการตรวจประเมิน
ผู้ทวนสอบที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป เช่น ในไทย เป็นผู้ทวนสอบ CBAM ได้หรือไม่
ได้ หน่วยทวนสอบนอกสหภาพยุโรปเป็นผู้ทวนสอบ CBAM ได้ แต่ต้องได้รับการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของสหภาพยุโรปเท่านั้น หน่วยรับรองระบบงานในประเทศของตนรับรองระบบงานสำหรับ CBAM ไม่ได้
ตามตารางสถานะลงวันที่ 21 ตุลาคม 2569 มี 7 แห่งที่รับผู้สมัครจากนอกสหภาพยุโรป ได้แก่ COFRAC (ฝรั่งเศส), ESYD (กรีซ), Accredia (อิตาลี), RvA (เนเธอร์แลนด์), PCA (โปแลนด์), SNAS (สโลวาเกีย) และ Swedac (สวีเดน) ผู้ทวนสอบต้องลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM ด้วย
ถ้าไม่มีผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานสำหรับประเทศของสถานประกอบการจะเกิดอะไรขึ้น
ระเบียบ (EU) 2023/956 ไม่มีข้อยกเว้นหรือการผ่อนผันสำหรับผู้ที่กระทำโดยสุจริต เมื่อผู้นำเข้าหาผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานไม่ได้
ผู้นำเข้าต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงและรับส่วนปรับเพิ่ม หรือเลื่อนการใช้ค่าจริงจนกว่าจะหาผู้ทวนสอบได้ ระเบียบไม่มีข้อยกเว้นเหตุสุดวิสัยสำหรับการขาดแคลนผู้ทวนสอบ
ต้องตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการแบบเข้าพื้นที่จริงทุกปีหรือไม่
ไม่ต้อง การตรวจจริงบังคับในปีแรกที่สถานประกอบการเข้าสู่การทวนสอบ (มาตรา 2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546) ซึ่งสำหรับสถานประกอบการส่วนใหญ่คืองวดของสินค้าที่นำเข้าในปี 2569
ในงวดต่อ ๆ ไป การตรวจแบบเสมือนทำได้เมื่อมีการตรวจจริงในงวดก่อนหน้าทันทีและไม่มีการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญ และยกเว้นการตรวจได้เมื่อมีการตรวจจริงใน 2 งวดก่อนหน้า (มาตรา 3)
ส่วนมาตรา 4 อนุญาตให้ตรวจแบบเสมือนได้เมื่อเกิดเหตุการณ์ร้ายแรง ผิดปกติ และคาดหมายไม่ได้ ซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของผู้ประกอบกิจการ
ใครเตรียมข้อมูลการปล่อยก่อนการทวนสอบ CBAM
ผู้ประกอบกิจการของสถานประกอบการผลิต ก่อนผู้ทวนสอบเริ่มงาน ผู้ประกอบกิจการต้องมีแผนการติดตามตรวจสอบ การคำนวณการปล่อยฝังตัวตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 รายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผู้ประกอบกิจการพร้อมรายงานสรุปที่มีข้อมูล 16 รายการ และเอกสารประกอบ
ที่ปรึกษาหรือซอฟต์แวร์ CBAM มักจัดทำร่วมกับเจ้าหน้าที่ของโรงงาน ผู้ทวนสอบทำงานนี้ไม่ได้ เพราะผู้ทวนสอบจะทวนสอบสถานประกอบการที่ตนเคยให้คำปรึกษาเรื่องแผนการติดตามตรวจสอบหรือรายงานการปล่อยไม่ได้ (ระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551)
หน่วยทวนสอบในไทยทวนสอบการปล่อยสำหรับ CBAM ได้หรือไม่
ได้ก็ต่อเมื่อหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของสหภาพยุโรปรับรองระบบงานสำหรับ CBAM แล้ว หน่วยรับรองระบบงานของไทยรับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ไม่ได้
หน่วยทวนสอบที่ตั้งอยู่ในไทยจึงต้องยื่นคำขอต่อ 1 ใน 7 หน่วยรับรองระบบงานของสหภาพยุโรปที่รับผู้สมัครจากนอกสหภาพยุโรป
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีหน่วยทวนสอบที่ตั้งอยู่ในไทยที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน รายเดียวที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรปคือ ISSC แห่งเมืองดัมเยตตา อียิปต์ ซึ่ง RvA รับรองระบบงานเมื่อ 22 ตุลาคม 2569
สถานประกอบการในไทยใช้ผู้ทวนสอบในสหภาพยุโรปที่ได้รับการรับรองระบบงานและเดินทางมาตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการได้
รายงานการทวนสอบของโรงงานไทยใช้กับผู้ซื้อหลายรายในสหภาพยุโรปได้หรือไม่
ได้ ผู้ผลิตไทยที่ลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) อัปโหลดข้อมูลสถานประกอบการครั้งเดียว และแบ่งปันข้อมูลที่ทวนสอบแล้วกับผู้นำเข้าทุกรายที่ซื้อจากสถานประกอบการนั้นได้
การลงทะเบียนในส่วน O3CI เป็นทางเลือกและมีอายุห้าปี (มาตรา 10) ผู้ผลิตที่ไม่ลงทะเบียนส่งรายงานชุดเดียวกันให้ผู้ซื้อแต่ละรายโดยตรง รายละเอียดอยู่ที่ส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM