ข้อกำหนดข้อมูล CBAM ปี 2569: ข้อมูล 16 รายการตามกฎหมาย การทวนสอบ และต้นทุนเมื่อผู้ผลิตไม่ส่งข้อมูล

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องได้ข้อมูล 16 รายการจากแต่ละสถานประกอบการเพื่อแจ้งการปล่อยจริงภายใต้ CBAM ดูรายการทั้งหมด รูปแบบ การทวนสอบ และต้นทุนเมื่อผู้ผลิตไทยไม่ส่งข้อมูล

เนื้อหาในหน้านี้

ข้อกำหนดข้อมูล CBAM ปี 2569 คือข้อมูล 16 รายการที่ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องได้รับจากสถานประกอบการผลิตแต่ละแห่ง จึงจะแจ้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ตามค่าจริงได้

กฎหมายหลักคือระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)

ข้อมูล 16 รายการคือหัวข้อที่มีเลขกำกับในรายงานสรุปการปล่อย 16 รายการข้อมูล (summary emissions report) ตามภาคผนวก IV ข้อ 1.2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 (Implementing Regulation)

เก้ารายการใช้กับทุกสถานประกอบการ สองรายการใช้กับการปล่อยทางอ้อม (หลัก ๆ คือซีเมนต์และปุ๋ย) และห้ารายการใช้กับสินค้าที่มีสารตั้งต้น

แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) ฉบับแรกสำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ต้องยื่นภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) ผู้นำเข้าที่ไม่มีข้อมูลต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) บวกส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 ในปี 2569 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 (ปุ๋ยร้อยละ 1)

สำหรับประเทศไทย ข้อกำหนดนี้เกี่ยวข้องกับสินค้าเกือบทุกเที่ยวเรือ ในปี 2568 สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าที่อยู่ใน CBAM จากไทยมูลค่า 474.3 ล้านยูโร ในจำนวนนี้เป็นผลิตภัณฑ์เหล็กตอนที่ 73 ถึง 265.2 ล้านยูโร (Eurostat Comext DS-045409, 2025)

สินค้ากลุ่มตอนที่ 73 ผลิตจากเหล็กที่ซื้อมา จึงต้องมีข้อมูลสารตั้งต้นด้วย

มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) เป็นระบบใบรับรองที่ผูกกับราคา EU ETS ไม่ใช่ภาษี

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) ส่วนผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมาย แต่ข้อมูลของโรงงานเป็นตัวกำหนดต้นทุนของผู้ซื้อ

ตรวจสอบกับ Official Journal ของสหภาพยุโรปและหน้า CBAM ของ DG TAXUD ครั้งล่าสุดเมื่อ 12 ตุลาคม 2569 ส่วนข้อมูลเฉพาะประเทศไทยตรวจสอบเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 และสถานะผู้ทวนสอบตรวจสอบเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569


ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องเก็บข้อมูล CBAM อะไรบ้าง

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องได้รายงานสรุปการปล่อยของผู้ประกอบกิจการโรงงาน ซึ่งมีข้อมูล 16 รายการต่อสถานประกอบการ (installation) พร้อมรายงานการทวนสอบ (verification report) ที่ยืนยันข้อมูลนั้น

หน้าที่ตามกฎหมายอยู่ที่ผู้นำเข้า แต่ข้อมูลอยู่ที่ผู้ประกอบกิจการโรงงาน มาตรา 6 และมาตรา 7 ของระเบียบ (EU) 2023/956 กำหนดให้ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) แจ้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวและเก็บหลักฐานไว้

เอกสารแนวทาง (Guidance) ฉบับที่ 1 ของคณะกรรมาธิการยุโรป ลงวันที่ 14 สิงหาคม 2569 ระบุข้อเท็จจริงอีกด้านไว้ว่า “Operators established outside the EU are not obliged to carry out any activities under the CBAM.” (ผู้ประกอบกิจการโรงงานนอกสหภาพยุโรปไม่มีหน้าที่ต้องดำเนินการใด ๆ ภายใต้ CBAM)

ความไม่สมดุลนี้ทำให้การปฏิบัติตามมาตรการกลายเป็นการขอข้อมูลที่ผู้ผลิตจะตอบหรือไม่ก็ได้ เครื่องมือสร้างหนังสือขอข้อมูลจากผู้ผลิต (ภาษาอังกฤษ) สร้างหนังสือได้ครบทั้งหกภาคส่วนและหกภาษา

ผู้นำเข้าที่ต้องส่งคำขอจำนวนมากมักใช้ซอฟต์แวร์ช่วย ทำเนียบซอฟต์แวร์ CBAM (ภาษาอังกฤษ) เปรียบเทียบผู้ให้บริการไว้ทุกราย

ตารางด้านล่างแสดงข้อมูล 16 รายการตามลำดับในภาคผนวก IV ข้อ 1.2 กรณีที่ต้องใช้แต่ละรายการ และส่วนของรายงานการทวนสอบ (ภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546) ที่ผู้ทวนสอบใช้บันทึกรายการนั้น

# รายการข้อมูล ต้องใช้เมื่อแจ้งค่าจริง ต้องใช้เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนในรายงานการทวนสอบ
1 ข้อมูลระบุตัวผู้ประกอบกิจการโรงงาน ใช่ ไม่ 1.1
2 ข้อมูลระบุตัวและที่ตั้งสถานประกอบการ ใช่ ไม่ 1.1
3 กระบวนการผลิตและเส้นทางการผลิต ใช่ ไม่ 2.4(a)
4 รายสินค้า: การปล่อยฝังตัวจำเพาะและการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า ใช่ ไม่ 2.4(b)
5 การปล่อยทางตรงทั้งหมด ใช่ ไม่ 2.4(b)
6 การปล่อยทางอ้อมของสถานประกอบการ สินค้านอกภาคผนวก II ไม่ 2.4(b)
7 การไหลของความร้อนที่วัดได้ ใช่ ไม่ 2.4(a)
8 เชื้อเพลิงที่มีค่าการปล่อยเป็นศูนย์ ใช่ ไม่ 2.4(a)
9 ก๊าซเหลือทิ้ง ใช่ ไม่ 2.4(a)
10 การดักจับ CO2 ใช่ ไม่ 2.4(a)
11 การผลิตไฟฟ้าในสถานประกอบการ สินค้านอกภาคผนวก II ไม่ 2.4(b)
12 สารตั้งต้นที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง สินค้าที่มีสารตั้งต้น ไม่ 2.5(a)
13 สารตั้งต้นที่ใช้ค่าจริง สินค้าที่มีสารตั้งต้น ไม่ 2.5(b)
14 ค่าเฉลี่ยของสารตั้งต้นข้ามช่วงรายงาน เมื่อเกิดกรณีนี้ ไม่ 2.5(c)
15 ค่าเฉลี่ยของสารตั้งต้นข้ามสถานประกอบการ เมื่อเกิดกรณีนี้ ไม่ 2.5(d)
16 แหล่งที่มาของสารตั้งต้นแต่ละรายการ สินค้าที่มีสารตั้งต้น ไม่ 2.5(b)

เอกสารสามประเภทอยู่นอกข้อมูล 16 รายการ ได้แก่ ตัวรายงานการทวนสอบ ซึ่งแนบรายงานสรุปไว้เป็นภาคผนวก ข้อมูลศุลกากรของผู้นำเข้าเรื่องรหัส CN ปริมาณ และประเทศแหล่งกำเนิด และหลักฐานราคาคาร์บอนที่จ่ายแล้วตามมาตรา 9

รหัส CN ในข้อมูลศุลกากรคือรหัส 8 หลักของสหภาพยุโรป ไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย พิกัด HS 6 หลักแรกตรงกัน แต่ 2 หลักท้ายอาจต่างกัน ผู้ผลิตไทยจึงควรขอรหัส CN จากผู้นำเข้า แล้วใช้รหัสเดียวกันในข้อมูลรายสินค้า


ข้อมูล CBAM 16 รายการ แบ่งเป็นห้ากลุ่ม

ข้อมูล CBAM 16 รายการแบ่งเป็นห้ากลุ่ม ได้แก่ การระบุตัวสถานประกอบการ การผลิตและกิจกรรม การปล่อยทางตรง การปล่อยทางอ้อม และสารตั้งต้น ส่วนหลักฐานราคาคาร์บอนที่จ่ายแล้วเป็นกลุ่มที่หกซึ่งไม่บังคับ

ทุกรายการด้านล่างอยู่ในมือผู้ประกอบกิจการโรงงาน รายงานเป็นภาษาอังกฤษ และผ่านการทวนสอบโดยผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น

ข้อมูลเหล่านี้กำหนดจำนวนใบรับรอง CBAM ที่ผู้นำเข้าต้องส่งมอบ กลไกทั้งหมดอธิบายไว้ในคู่มือ CBAM ของสหภาพยุโรป

ข้อมูลการระบุตัวสถานประกอบการ

ข้อมูลการระบุตัวเชื่อมโยงปริมาณทุกตันที่แจ้งไว้เข้ากับผู้ประกอบกิจการโรงงานรายเดียวและสถานประกอบการแห่งเดียว ภาคผนวก V ของระเบียบกำหนดให้ผู้นำเข้าเก็บข้อมูลนี้ไว้ในสามช่องดังนี้

  • ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (1): ชื่อ เลขทะเบียนนิติบุคคลหรือเลขทะเบียนกิจการ และที่อยู่เต็มเป็นภาษาอังกฤษ
  • สถานประกอบการ (2): ชื่อ รหัสในระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) รหัส UN/LOCODE ที่อยู่เต็มเป็นภาษาอังกฤษ และพิกัดของแหล่งปล่อยหลัก (ทศนิยมหกตำแหน่งในรายงานการทวนสอบ)
  • ข้อมูลติดต่อของผู้ประกอบกิจการโรงงาน (ภาคผนวก V): รายงานสรุปไม่ได้ให้เลขกำกับรายการนี้

โรงงานไทยควรใช้ชื่อภาษาอังกฤษให้ตรงกันทุกเอกสาร ทั้งรายงานการปล่อย ใบขนสินค้าขาออก และส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM เพราะผู้ทวนสอบและผู้นำเข้าจับคู่ข้อมูลด้วยชื่อและพิกัด

ข้อมูลการผลิตและกิจกรรม

ข้อมูลการผลิตและกิจกรรมระบุว่ากระบวนการและเส้นทางการผลิต (production route) ใดผลิตสินค้านั้น ข้อมูลนี้เป็นตัวกำหนดวิธีปันส่วนการปล่อยของสถานประกอบการและค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ที่ใช้ โดยมีห้ารายการดังนี้

  • กระบวนการผลิตและเส้นทางการผลิต (3): ทุกกระบวนการ CBAM พร้อมสินค้าและเส้นทาง เช่น เส้นทางเตาถลุงเหล็กและเตาผลิตเหล็กกล้าแบบเป่าออกซิเจน (BF-BOF) หรือเส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้า (EAF) ที่ใช้เศษเหล็ก
  • ความร้อนที่วัดได้ (7): ที่รับจากหรือส่งให้สถานประกอบการอื่น
  • เชื้อเพลิงที่มีค่าการปล่อยเป็นศูนย์ (8): ใช้หรือไม่ และหลักฐานว่ามีค่าเป็นศูนย์
  • ก๊าซเหลือทิ้ง (9): ที่ผลิต ใช้ รับเข้า หรือส่งออก
  • การดักจับ CO2 (10): ใช้หรือไม่ และสถานประกอบการหรือโครงข่ายขนส่งที่รับ CO2

รายงานฉบับเต็มและรายงานการทวนสอบยังระบุช่วงรายงาน (ปี 2569 สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569) ปริมาณสินค้าแต่ละรหัส CN และค่าพารามิเตอร์รายภาคส่วนเพิ่มเติม เช่น สัดส่วนปูนเม็ดต่อซีเมนต์ ปริมาณเศษเหล็กต่อตันเหล็กกล้า และปริมาณไนโตรเจนในปุ๋ย

ตารางค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยระบุเส้นทาง E (เหล็กกล้าคาร์บอน เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) ไว้ 103 แถว และเส้นทาง H (เหล็กกล้าเจือต่ำ เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) 32 แถว รายการที่ 3 จึงต้องตรงกับเส้นทางที่โรงงานใช้จริง

ค่าเบนช์มาร์ก CBAM คือค่าที่องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เรียกว่าค่ากลางความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Benchmark value) และเป็นคนละค่ากับค่ามาตรฐานอ้างอิง

ข้อมูลการปล่อยทางตรง

ข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) เป็นที่มาของตัวเลขที่กรอกในแบบแสดงรายการตามมาตรา 6(2)(b) และของการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) ที่หักออกจากตัวเลขนั้น โดยมีสี่ช่องดังนี้

  • การปล่อยทางตรงฝังตัวจำเพาะของแต่ละสินค้า (4): tCO2e ต่อหน่วยอ้างอิง (functional unit) แปลงเป็น tCO2e ต่อตันสินค้าสำหรับแบบแสดงรายการ
  • สัดส่วนการปล่อยฝังตัวที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (4): เป็นร้อยละ
  • การจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าฝังตัวจำเพาะของแต่ละสินค้า (4): tCO2e ต่อตัน พร้อมยืนยันค่าเบนช์มาร์ก CBAM ที่ใช้
  • การปล่อยทางตรงทั้งหมด (5): tCO2e ของทั้งสถานประกอบการและของแต่ละกระบวนการผลิต

หน่วยอ้างอิงคือตันสินค้าต่อรหัส CN โดยมีข้อยกเว้นตามมาตรา 4 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 ได้แก่ ตันปูนเม็ดสำหรับปูนเม็ดและซีเมนต์ส่วนใหญ่ กิโลกรัมไนโตรเจนสำหรับกรดไนตริก แอมโมเนีย และปุ๋ยผสม หน่วยเสริมของ Combined Nomenclature สำหรับปุ๋ยอื่น และ kWh สำหรับไฟฟ้า

ข้อมูลการปล่อยทางอ้อม

ข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) ใช้คำนวณการปล่อยจากไฟฟ้าที่ใช้ในการผลิต ซึ่งนับเฉพาะสินค้านอกภาคผนวก II ของระเบียบ หลัก ๆ คือซีเมนต์และปุ๋ย ภาคผนวก II จำกัดสินค้าเหล็กส่วนใหญ่ อะลูมิเนียม ไฮโดรเจน และไฟฟ้าไว้ที่การปล่อยทางตรง โดยมีสี่ช่องดังนี้

  • การปล่อยทางอ้อมจำเพาะของแต่ละสินค้า (4): tCO2e แยกสัดส่วนที่มาจากค่าจริงและจากค่ามาตรฐานอ้างอิง
  • เงื่อนไขการใช้ค่าจริง (4): ยืนยันการเชื่อมต่อทางเทคนิคโดยตรงกับแหล่งผลิตไฟฟ้า หรือสัญญาซื้อขายไฟฟ้า (ภาคผนวก IV ข้อ 6 ของระเบียบ)
  • การปล่อยทางอ้อมของสถานประกอบการ (6): tCO2e ในช่วงรายงาน
  • การผลิตไฟฟ้าในสถานประกอบการ (11): ระบบผลิตไฟฟ้าและความร้อนร่วมหรือผลิตแยก แหล่งพลังงานฟอสซิลหรือหมุนเวียน และการขายไฟฟ้าออก

สำหรับผู้ส่งออกไทย รายการที่ 6 และ 11 แทบไม่เกี่ยวข้อง สหภาพยุโรปนำเข้าซีเมนต์และปุ๋ยจากไทยเพียงรายการละประมาณ 1 ตันในปี 2568 และนำเข้าแร่เหล็กอัดก้อน (รหัส CN 2601 12 00) จากไทยเป็นศูนย์ (Eurostat Comext DS-045409, 2025)

ข้อมูลสารตั้งต้น

ข้อมูลสารตั้งต้น (precursor) ใช้รวมการปล่อยของสินค้า CBAM ที่เป็นวัตถุดิบเข้าไว้ในการปล่อยของสินค้า และสารตั้งต้นแต่ละรายการต้องมีข้อมูลระดับสถานประกอบการของตัวเอง

สารตั้งต้นคือวัตถุดิบที่อยู่ในภาคผนวก I เอง เช่น ปูนเม็ดในซีเมนต์ แอมโมเนียในยูเรีย เหล็กกล้าดิบในเหล็กเส้น และอะลูมิเนียมขั้นต้นในโปรไฟล์

การปล่อยของสารตั้งต้นส่งต่อไปยังสินค้าสำเร็จรูปตามภาคผนวก IV ข้อ 3 ของระเบียบ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยของผู้นำเข้าคือขอข้อมูลจากโรงรีดหรือโรงอัดขึ้นรูปเฉพาะการปล่อยจากกระบวนการของโรงงานนั้นเอง

ค่าจริงของสารตั้งต้นที่ซื้อมาใช้ได้เฉพาะเมื่อมาจากรายงานการทวนสอบของสถานประกอบการที่ผลิตสารตั้งต้นนั้น ข้อมูลสารตั้งต้นมีห้ารายการดังนี้

  • สารตั้งต้นที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (12): รหัส CN ชื่อ ประเทศแหล่งกำเนิด และค่ามาตรฐานอ้างอิงที่ใช้
  • สารตั้งต้นที่ใช้ค่าจริง (13): รหัส CN ชื่อ ประเทศแหล่งกำเนิด ช่วงรายงาน และการปล่อยฝังตัวจำเพาะ
  • ช่วงรายงานต่างกัน (14): ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักสำหรับสารตั้งต้นที่ผลิตในมากกว่าหนึ่งปี
  • หลายสถานประกอบการ (15): ค่าที่ใช้สำหรับสารตั้งต้นที่ซื้อจากมากกว่าหนึ่งแห่ง และวิธีคำนวณ
  • แหล่งที่มา (16): ผู้ประกอบกิจการโรงงาน สถานประกอบการ รหัสในระบบทะเบียน CBAM (ถ้ามี) และช่วงรายงาน

เมื่อระบุประเทศผู้ผลิตสารตั้งต้นไม่ได้ ภาคผนวก IV ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ให้ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศที่สามที่มีความเข้มข้นการปล่อยสูงสุด

ห้ารายการนี้สำคัญที่สุดสำหรับไทย สกรูและสลักเกลียว (หัวข้อ 7318) เป็นสินค้า CBAM จากไทยที่มีมูลค่าสูงสุด คือ 119.3 ล้านยูโร หรือ 74,373 ตันในปี 2568 (Eurostat Comext DS-045409, 2025) และผลิตจากลวดเหล็กหรือเหล็กเส้นลวด ซึ่งเป็นสินค้าในภาคผนวก I เอง

โรงงานสกรูไทยที่ซื้อเหล็กเส้นลวดจากผู้ผลิตรายอื่นจึงต้องได้ข้อมูลรายการที่ 13 และ 16 จากโรงงานต้นทาง หากไม่มี ผู้นำเข้าต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของสารตั้งต้นในรายการที่ 12 และหากไม่ทราบประเทศผู้ผลิต ต้องใช้ค่าของประเทศที่ปล่อยสูงสุด

ข้อมูลราคาคาร์บอนที่จ่ายแล้ว

ข้อมูลราคาคาร์บอนที่จ่ายแล้วใช้สนับสนุนการลดจำนวนใบรับรองตามมาตรา 9 และเก็บเฉพาะเมื่อสถานประกอบการจ่ายราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศผู้ผลิต (carbon price effectively paid) มาตรา 9(2) กำหนดหลักฐานสี่ประการดังนี้

  • เอกสารแสดงว่าการปล่อยฝังตัวที่แจ้งไว้อยู่ภายใต้ราคาคาร์บอนที่จ่ายจริง
  • การอ้างอิงกฎหมายเรื่องการคืนเงินหรือการชดเชยอื่นใด
  • การรับรองโดยบุคคลที่เป็นอิสระจากผู้ยื่นแบบฯ และจากหน่วยงานของประเทศที่สาม พร้อมชื่อและข้อมูลติดต่อ
  • หลักฐานการชำระเงินจริง

การขอหักลดโดยไม่มีหลักฐานเสียหายมากกว่าการไม่ขอเลย มาตรา 19 เปิดให้ทบทวนแบบแสดงรายการได้จนถึงสิ้นปีที่สี่หลังปีที่ครบกำหนดยื่น หากคำขอถูกปฏิเสธ ผู้ยื่นแบบฯ ต้องส่งมอบใบรับรองเพิ่มภายในหนึ่งเดือน และเสี่ยงต่อบทลงโทษ (penalty) ตามมาตรา 26

ราคาคาร์บอนที่มีผลบังคับในไทยมีเพียงองค์ประกอบราคาคาร์บอน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน ตามประกาศกรมสรรพสามิตในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 22 เมษายน 2568 มีผลวันที่ 23 เมษายน 2568 โดยอัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยนแปลง

องค์ประกอบนี้ครอบคลุมผลิตภัณฑ์น้ำมัน เช่น น้ำมันเบนซินและแก๊สโซฮอล์ น้ำมันดีเซล น้ำมันเตา และ LPG แต่ไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด รวมถึงไทย รายละเอียดอยู่ในหน้าการหักลดราคาคาร์บอนตามมาตรา 9


เกิดอะไรขึ้นเมื่อผู้ผลิตไม่ส่งข้อมูล

เมื่อผู้ผลิตไม่ส่งข้อมูล ผู้นำเข้าต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงที่บวกส่วนปรับเพิ่ม

มาตรา 7(2) ของระเบียบ (EU) 2023/956 เปิดให้แจ้งการปล่อยฝังตัวได้สองฐาน คือ การปล่อยจริงหรือค่ามาตรฐานอ้างอิง การปฏิเสธของผู้ผลิตจึงไม่ทำให้ติดขัดในทางกฎหมาย เพราะเส้นทางค่ามาตรฐานอ้างอิงไม่ต้องใช้ข้อมูล 16 รายการเลย ผลกระทบอยู่ที่ตัวเงิน

ค่ามาตรฐานอ้างอิงใช้เมื่อใดและมีต้นทุนเท่าไร

ค่ามาตรฐานอ้างอิงใช้ทุกครั้งที่ไม่มีข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบสำหรับสินค้าหรือสารตั้งต้นรายการใดรายการหนึ่ง ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 กำหนดค่าไว้รายประเทศและรายรหัส CN

ส่วนปรับเพิ่มคือร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 สำหรับซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม และไฮโดรเจน ส่วนปุ๋ยคือร้อยละ 1 ทุกปี

ตารางด้านล่างคำนวณต้นทุนของสองแถวในภาคผนวก I ได้แก่ เหล็กแผ่นรีดร้อนไม่เจือจากไทย (รหัส CN 7208 10 00 ค่ามาตรฐานอ้างอิง 1.92 tCO2e ต่อตัน) และเหล็กกึ่งสำเร็จรูปไม่เจือจากตุรกี (รหัส CN 7207 11 14 ค่า 2.310)

การคำนวณใช้ราคาใบรับรองทางการไตรมาส 3 ปี 2569 ที่ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e (ประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2569) โดยถือว่าราคาคงที่ ตัวเลขในตารางเป็นต้นทุนรวมก่อนการปรับลด

กรณี ไทย 7208 10 00: tCO2e ต่อตัน ไทย: ต้นทุนรวมต่อตันสินค้า ไทย: ส่วนเกินเทียบข้อมูลจริง ตุรกี 7207 11 14: tCO2e ต่อตัน ตุรกี: ต้นทุนรวมต่อตันสินค้า ตุรกี: ส่วนเกินเทียบข้อมูลจริง
ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ เท่าค่าเฉลี่ยประเทศ (ตัวอย่าง) 1.920 EUR 158.05 EUR 0 2.310 EUR 190.16 EUR 0
ค่ามาตรฐานอ้างอิง นำเข้าปี 2569 (ส่วนปรับเพิ่ม 10%) 2.112 EUR 173.86 EUR 15.81 2.541 EUR 209.18 EUR 19.02
ค่ามาตรฐานอ้างอิง นำเข้าปี 2570 (20%) 2.304 EUR 189.67 EUR 31.61 2.772 EUR 228.19 EUR 38.03
ค่ามาตรฐานอ้างอิง นำเข้าตั้งแต่ปี 2571 (30%) 2.496 EUR 205.47 EUR 47.42 3.003 EUR 247.21 EUR 57.05

ต้นทุนสุทธิต่ำกว่านี้ เพราะมาตรา 31 หักการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าที่ผู้ผลิตสินค้าเดียวกันในสหภาพยุโรปยังได้รับ

สำหรับสินค้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 กำหนดการปรับลดต่อตันเป็นตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (CSCF) × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM

ตัวประกอบ CBAM ปี 2569 คือร้อยละ 97.5 (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC) และตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนคือร้อยละ 100 ในปี 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862)

จำนวนใบรับรองต่อตันเท่ากับการปล่อยฝังตัว หักด้วยการปรับลดและการหักลดตามมาตรา 9 โดยไม่ต่ำกว่าศูนย์ (เอกสารแนวทางฉบับที่ 1)

สำหรับแถวของตุรกี ค่าเบนช์มาร์กคือ 1.364 tCO2e (Column B เส้นทางเตาถลุง) การปรับลดจึงเป็น 1.3299 tCO2e ค่ามาตรฐานอ้างอิงปี 2569 ที่ 2.541 จึงเหลือสุทธิ 1.2111 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 99.70 ยูโรต่อตันสินค้า

สำหรับแถวของไทย เส้นทาง E มีค่าเบนช์มาร์ก Column B เพียง 0.072 การปรับลดจึงเป็น 0.975 × 0.072 = 0.0702 และค่า 2.112 จึงเหลือสุทธิ 2.0418 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 168.08 ยูโรต่อตันสินค้า สินค้าเหล็กไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงจ่ายเกือบเต็มค่าที่บวกส่วนปรับเพิ่มแล้ว

ที่ราคาเดียวกัน ต้นทุนสุทธิของแถวไทยเป็น 184.03 ยูโรต่อตันสินค้าสำหรับการนำเข้าปี 2570 และ 200.14 ยูโรสำหรับปี 2571 ตัวเลขปี 2570 เป็นต้นไปเป็นการประมาณ เพราะค่าเบนช์มาร์กอาจมีการปรับปรุงตั้งแต่ปี 2570 (อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620)

ภาระในปี 2569 จึงไม่ใช่สัดส่วนคงที่ของการปล่อยรวม การปรับลดเป็นปริมาณคงที่ต่อตันสินค้าและไม่เพิ่มตามการปล่อยที่แจ้ง ทุก tCO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์ก รวมทั้งส่วนปรับเพิ่มทั้งหมด ต้องใช้ใบรับรองเต็มราคา

เส้นทางค่าจริงใช้ค่าเบนช์มาร์ก Column A และบวกการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าที่ฝังอยู่ในสารตั้งต้น จึงควรคำนวณทั้งสองเส้นทาง หน้าค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM อธิบายตารางรายประเทศ และเครื่องคำนวณ CBAM กรอกค่าของแถวไทยไว้ให้แล้ว

ผลจากเครื่องคำนวณเป็นการประมาณบนค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่ผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ของผู้นำเข้า

เหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน (หัวข้อ 7219) เป็นกรณีพิเศษของไทย ทุกแถวของหัวข้อ 7219 ในตารางของไทยแสดงเป็นขีด จึงต้องใช้ค่าของ “ประเทศอื่น” (Other countries) เช่น รหัส CN 7219 34 10 ใช้ 5.02 ได้ 4.28375 ใบรับรองหรือ 352.64 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 ข้อมูลจริงจึงมีค่ามากเป็นพิเศษสำหรับสินค้ากลุ่มนี้

วิธียกระดับการขอข้อมูลในเชิงพาณิชย์

ยกระดับคำขอข้อมูลที่ถูกปฏิเสธตามหกขั้นตอนด้านล่าง และใช้เงื่อนไขสัญญาเมื่อขั้นตอนก่อนหน้าไม่ได้ผลเท่านั้น ผู้ส่งออกไทยควรคาดว่าผู้ซื้อในสหภาพยุโรปจะใช้ลำดับนี้เช่นกัน

  1. คำนวณส่วนต่าง แจ้งผู้ผลิตถึงส่วนต่างต้นทุนต่อตันระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับตัวเลขที่ผ่านการทวนสอบ
  2. แบ่งคำขอเป็นระยะ ขอข้อมูลระบุตัวสถานประกอบการ เส้นทางการผลิต และแหล่งที่มาของสารตั้งต้นก่อน แล้วจึงขอรายงานสรุปที่ผ่านการทวนสอบ
  3. เสนอวิธีการ ส่งเอกสารแนวทางฉบับที่ 2 สำหรับผู้ประกอบกิจการโรงงานนอกสหภาพยุโรป และฉบับรายภาคส่วน 5a ถึง 5f ที่เผยแพร่เมื่อ 14 สิงหาคม 2569 ในหน้าเอกสารแนวทางของ DG TAXUD
  4. คลายข้อกังวลเรื่องความลับ ชี้ให้เห็นการลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM ซึ่งเอกสารแนวทางฉบับที่ 2 อธิบายว่าเป็นการ “limiting the information seen by the declarant to a summary of the emissions report” (จำกัดข้อมูลที่ผู้ยื่นแบบฯ เห็นไว้ที่รายงานสรุปการปล่อย)
  5. เขียนเรื่องข้อมูลไว้ในสัญญา กำหนดให้ส่งรายงานสรุปที่ผ่านการทวนสอบภายในวันที่แน่นอน พร้อมปรับราคาเท่ากับต้นทุนค่ามาตรฐานอ้างอิงหากไม่ได้รับ
  6. เทียบราคาทางเลือก เทียบต้นทุนถึงปลายทางรวมส่วนเพิ่มจากค่ามาตรฐานอ้างอิง กับใบเสนอราคาของผู้ผลิตที่มีรายงานการทวนสอบแล้ว

ส่วนปรับเพิ่ม ค่ามาตรฐานอ้างอิง และแบบรายงานอาจเปลี่ยนแปลงได้โดยระเบียบการบังคับใช้ หากยกระดับแล้วยังไม่ได้ข้อมูล หรือมีผู้ผลิตมากเกินกว่าจะติดตามเอง ท่านสามารถอธิบายงานในแบบฟอร์มขอความช่วยเหลือ CBAM

cbamguide.com จะส่งต่อคำขอให้ผู้ให้บริการที่รับเก็บข้อมูลการปล่อยจากผู้ผลิต และผู้ให้บริการจะติดต่อท่านโดยตรง ผู้ขอไม่มีค่าใช้จ่าย ผู้ให้บริการอาจจ่ายค่าแนะนำให้ cbamguide.com ซึ่งไม่มีผลต่อการเลือกผู้ให้บริการ


จดหมายข่าว CBAM (ภาษาอังกฤษ)

จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)

วิธีขอข้อมูล CBAM จากผู้ผลิต

ขอข้อมูล CBAM จากผู้ผลิตเป็นลายลักษณ์อักษร แยกตามสถานประกอบการ ตามเจ็ดขั้นตอนด้านล่าง

  1. ระบุสถานประกอบการ ไล่รหัส CN ที่นำเข้าแต่ละรายการย้อนผ่านผู้ค้าคนกลางไปถึงสถานประกอบการที่ผลิต
  2. สร้างหนังสือขอข้อมูล ใช้เครื่องมือสร้างหนังสือขอข้อมูล (ภาษาอังกฤษ) ซึ่งเลือกช่องข้อมูลตามภาคส่วนให้
  3. ขอเอกสารสามฉบับ ขอรายงานสรุปการปล่อยของปีรายงาน รายงานการทวนสอบ และรายงานการปล่อยฉบับเต็มเมื่อผู้ประกอบกิจการโรงงานไม่ได้ลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM
  4. ขอแหล่งที่มาของสารตั้งต้น ขอสถานประกอบการ ประเทศ และช่วงรายงานของสารตั้งต้นที่ซื้อมาทุกรายการ
  5. ถามเรื่องราคาคาร์บอน ขอเอกสารตามมาตรา 9 เฉพาะเมื่อมีการจ่ายราคาคาร์บอนจริง
  6. กำหนดวันส่ง นับย้อนจากกำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM (ภาษาอังกฤษ) วันที่ 30 กันยายน 2570 ตามกำหนดการของคณะกรรมาธิการยุโรป ผู้ทวนสอบจะออกรายงานการทวนสอบฉบับแรกในเดือนมกราคม 2570
  7. ตรวจผู้ทวนสอบ ยืนยันใบรับรองระบบงาน CBAM ของผู้ทวนสอบก่อนใช้รายงาน

หน้าข้อมูล CBAM ที่ผู้ส่งออกไทยต้องเตรียม อธิบายคำขอเดียวกันจากมุมของผู้ผลิต และส่งต่อพร้อมหนังสือขอข้อมูลได้

ก่อนส่งหนังสือ หน้าแบบสอบถามผู้ผลิต CBAM (ภาษาอังกฤษ) แสดงข้อมูล 15 รายการที่เครื่องมือสร้างหนังสือขอได้ และระบุว่าแต่ละรายการใช้กับเส้นทางการผลิตใด

แบบฟอร์มสื่อสารข้อมูลของสหภาพยุโรปครอบคลุมอะไร

แบบฟอร์มสื่อสารข้อมูลครอบคลุมข้อมูลฝั่งผู้ประกอบกิจการโรงงานในการแลกเปลี่ยนข้อมูล ในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) แบบฟอร์มนี้คือรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผู้ประกอบกิจการ (operator's emissions report) ซึ่งมีเนื้อหาขั้นต่ำตามภาคผนวก IV ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547

รายงานนี้แทนแบบฟอร์มสื่อสารข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่ไม่บังคับของระยะเปลี่ยนผ่าน (transitional period) ด้วยสิ่งที่เอกสารแนวทางฉบับที่ 3 เรียกว่า “a mandatory structure of three documents” (โครงสร้างบังคับของเอกสารสามฉบับ) ดังนี้

  • รายงานการปล่อยของผู้ประกอบกิจการฉบับเต็ม: 35 หัวข้อที่มีเลขกำกับ รวมข้อมูลกิจกรรมรายกระบวนการผลิต ค่าที่ใช้คำนวณ ช่องว่างของข้อมูล และพารามิเตอร์รายภาคส่วน
  • รายงานสรุปการปล่อย: ข้อมูล 16 รายการ เป็นฉบับที่เปิดให้ผู้ยื่นแบบฯ เข้าถึงและแนบท้ายรายงานการทวนสอบ
  • ภาคผนวกเฉพาะผู้ยื่นแบบฯ: สำหรับไฟฟ้าที่นำเข้าเท่านั้น ระบุเลข EORI ของผู้ยื่นแบบฯ และปริมาณไฟฟ้าที่เข้าเงื่อนไข

ผู้ประกอบกิจการโรงงานที่ลงทะเบียนแล้วเปิดเผยเฉพาะรายงานสรุปผ่านระบบทะเบียน CBAM ได้ เอกสารแนวทางฉบับที่ 2 เตือนผู้ที่ไม่ได้ลงทะเบียนว่า “authorised declarants are obliged to request complete verification reports and emissions reports from you” (ผู้ยื่นแบบฯ มีหน้าที่ต้องขอรายงานการทวนสอบและรายงานการปล่อยฉบับสมบูรณ์จากท่าน)

การลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) เป็นทางเลือก (มาตรา 10) ขั้นตอนสำหรับโรงงานไทยอยู่ในหน้าส่วน O3CI สำหรับผู้ประกอบกิจการโรงงาน

แบบฟอร์มสื่อสารข้อมูลเป็นภาคบังคับหรือไม่

เป็นภาคบังคับในรูปแบบที่ใช้ในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ มาตรา 10(1) ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 กำหนดให้ผู้ประกอบกิจการโรงงานที่แจ้งค่าจริงจัดทำรายงานการปล่อยและรายงานสรุปที่มีเนื้อหาอย่างน้อยตามภาคผนวก IV และมาตรา 10(4) กำหนดให้ใช้ภาษาอังกฤษ

แบบฟอร์มของระยะเปลี่ยนผ่านไม่บังคับ หน้าที่นี้ผูกพันเฉพาะผู้ประกอบกิจการโรงงานที่เลือกส่งค่าจริง ไม่มีผู้ผลิตรายใดถูกบังคับให้รายงาน คู่มือภาษาไทยช่วยให้เข้าใจวิธีการได้ แต่รายงานที่ส่งให้ผู้นำเข้าต้องเป็นภาษาอังกฤษ

ผู้นำเข้าต้องเก็บข้อมูลผู้ผลิตไว้นานเท่าใด

ผู้นำเข้าต้องเก็บข้อมูลผู้ผลิตไว้ “until the end of the fourth year after the year in which the CBAM declaration has been or should have been submitted” คือจนถึงสิ้นปีที่สี่หลังปีที่ยื่นหรือควรยื่นแบบแสดงรายการ CBAM

มาตรา 7(5) และ 7(6) ของระเบียบ (EU) 2023/956 กำหนดระยะนี้สำหรับหลักฐานตามภาคผนวก V รวมถึงรายงานการทวนสอบ และมาตรา 9(3) ใช้ระยะเดียวกันกับเอกสารราคาคาร์บอน ข้อมูลของสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ซึ่งแจ้งในปี 2570 ต้องเก็บไว้จนถึง 31 ธันวาคม 2574

ระยะเก็บรักษาของผู้ประกอบกิจการโรงงานต่างออกไป คืออย่างน้อยหกปีหลังช่วงรายงาน ตามภาคผนวก II ข้อ A.2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 คู่มือการเก็บบันทึก CBAM (ภาษาอังกฤษ) เสนอโครงสร้างแฟ้มตามปีที่แจ้ง

ผู้ทวนสอบตรวจอะไรในข้อมูลที่เก็บมา

ผู้ทวนสอบตรวจข้อมูลที่เก็บมาเทียบกับแผนการติดตามตรวจสอบ (monitoring plan) และหลักการคำนวณ แล้วบันทึกผลในรายงานการทวนสอบ การตรวจหกเรื่องด้านล่างเป็นไปตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546

  • ความสอดคล้อง: ผู้ประกอบกิจการโรงงานทำตามแผนการติดตามตรวจสอบและวิธีคำนวณ
  • นัยสำคัญ: ความคลาดเคลื่อนไม่เกินร้อยละ 5 ของการปล่อยฝังตัวจำเพาะและการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าฝังตัวจำเพาะของแต่ละสินค้า
  • การตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit): การเข้าตรวจถึงสถานที่จริง ซึ่งเปลี่ยนเป็นการตรวจทางไกลหรือยกเว้นได้เฉพาะกรณีตามมาตรา 2 ถึง 4
  • การรวบรวมข้อมูล: การปล่อย ปริมาณต่อรหัส CN และค่าเบนช์มาร์กที่ใช้
  • สารตั้งต้น: แหล่งที่มาของสารตั้งต้นแต่ละรายการ และผู้ทวนสอบที่รับรองค่าจริงของสารตั้งต้นนั้น
  • ข้อความรับรองผลการทวนสอบ: ความเชื่อมั่นอย่างสมเหตุสมผลว่ารายงานไม่มีข้อผิดพลาดหรือความไม่สอดคล้องที่มีนัยสำคัญ

เฉพาะหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเท่านั้นที่รับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้ (ระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551) ไม่มีหน่วยงานไทยใดรับรองได้

หน่วยตรวจสอบของไทยต้องยื่นขอการรับรองระบบงานต่อหน่วยรับรองระบบงานของสหภาพยุโรปที่รับผู้สมัครจากประเทศที่สาม ซึ่งตามตารางสถานะของคณะกรรมาธิการยุโรปลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 มี 7 แห่ง

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีหน่วยทวนสอบ 7 รายที่มีหลักฐานการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ 5 แห่ง ดังนี้

  • ESYD (กรีซ): EmiCert S.A.
  • Accredia (อิตาลี): Bureau Veritas Italia, RINA Services และ SGS ICS Italia
  • Swedac (สวีเดน): Intertek Certification AB
  • RvA (เนเธอร์แลนด์): ISSC แห่งดัมเยตตา อียิปต์
  • BELAC (เบลเยียม): SGS BELGIUM nv ขอบเขตมีผลตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2569

ISSC ได้รับการรับรองระบบงานเมื่อ 22 ตุลาคม 2569 และเป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป RvA ใช้ขั้นตอน TAB คือประเมินครบแล้ว และจะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรกก่อนเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ อีก 6 รายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป ไม่มีรายใดตั้งอยู่ในไทย

DNV ประกาศเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่เรื่องนี้ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงไม่นับรวม

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน การทวนสอบ CBAM อธิบายแต่ละขั้นตอนและค่าใช้จ่าย และผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน รวบรวมการรับรองที่มีหลักฐาน


แหล่งข้อมูลของไทยเรื่องข้อมูล CBAM และข้อความที่ต้องตรวจซ้ำ

หน่วยงานไทยสองแห่งเผยแพร่เครื่องมือเตรียมข้อมูล CBAM ได้แก่ องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) และกรมการค้าต่างประเทศ (คต.) แต่ข้อความเรื่องกฎของสหภาพยุโรปต้องตรวจกับกฎหมายก่อนใช้

ตารางด้านล่างสรุปสิ่งที่แต่ละหน่วยงานเผยแพร่ ตรวจเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569

หน่วยงาน สิ่งที่เผยแพร่ วันที่ของหลักฐาน ข้อควรรู้
อบก. คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ฟรี สำหรับสี่อุตสาหกรรม (ไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม) มีวิธีกำหนดขอบเขตโรงงานและกระบวนการ สูตรคำนวณการปล่อยฝังตัว และการเปรียบเทียบ CBAM กับคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ปรับปรุง 26 ธันวาคม 2568 หน้าดาวน์โหลดคู่มือไม่ได้กล่าวถึงข้อมูล 16 รายการ และคู่มือเป็นภาษาไทย ส่วนรายงานที่ส่งให้ผู้นำเข้าต้องเป็นภาษาอังกฤษ
อบก. แพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝงและคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CBAM and CFP Platform) ไม่ระบุวันที่ หน้าเว็บไม่ได้อธิบายผลลัพธ์ ผลจากแพลตฟอร์มไม่ใช่รายงานที่ผ่านการทวนสอบ
คต. คำเตือนผู้ส่งออกเรื่องหกภาคส่วน ค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน (ผ่านรายงานของฐานเศรษฐกิจ) 28 เมษายน 2569 คำอธิบายวิธีกำหนดค่ามาตรฐานอ้างอิงไม่ตรงกับกฎหมาย (ดูด้านล่าง)

ข้อความที่พบในแหล่งข้อมูลภาษาไทยและข้อเท็จจริงตามกฎหมายมีดังนี้

  • ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ใช้แทนข้อมูลจริงได้: ไม่ได้ เอกสารแนวทางฉบับที่ 2 ระบุว่าขอบเขตของ CBAM ต่างจากวิธีอย่าง GHG Protocol หรือ ISO 14067 ผู้ผลิตต้องคำนวณใหม่ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และผ่านการทวนสอบ
  • ค่ามาตรฐานอ้างอิงคือค่าเฉลี่ยของโรงงานร้อยละ 10 ที่ปล่อยสูงสุด (คต. ตามรายงานวันที่ 28 เมษายน 2569): ไม่ถูกต้อง ค่ามาตรฐานอ้างอิงกำหนดตามความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศผู้ส่งออก แล้วบวกส่วนปรับเพิ่ม (ภาคผนวก IV ข้อ 4.1 ของระเบียบ (EU) 2023/956)
  • ผู้ส่งออกไทยต้องซื้อใบรับรอง CBAM: ไม่ถูกต้อง ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบ การขายใบรับรองเริ่มวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1))
  • ต้องส่งรายงาน CBAM รายไตรมาส: ไม่ถูกต้อง รายงานรายไตรมาสเป็นของระยะเปลี่ยนผ่านซึ่งสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2568 ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบใช้แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี

สถานการณ์ของไทยทั้งหมด ตั้งแต่ตัวเลขการค้าถึงร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... (ยังเป็นร่าง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569) อยู่ในหน้าCBAM กับประเทศไทย


คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับข้อกำหนดข้อมูล CBAM

คำถามเจ็ดข้อด้านล่างครอบคลุมค่าเฉลี่ยอุตสาหกรรม ข้อมูลรายเที่ยวเรือ มาตรฐานบัญชีคาร์บอน ราคาคาร์บอน ค่าทวนสอบ ตัวแทนออกของ และหน้าที่ของโรงงานไทย

ใช้ค่าเฉลี่ยอุตสาหกรรมแทนข้อมูลผู้ผลิตได้หรือไม่

ไม่ได้ มาตรา 7(2) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ให้ใช้การปล่อยจริงหรือค่ามาตรฐานอ้างอิงของคณะกรรมาธิการยุโรปเท่านั้น ไม่มีทางเลือกระหว่างกลาง

ความยืดหยุ่นเดียวคือการปรับค่ามาตรฐานอ้างอิงตามภูมิภาค ซึ่งผู้ยื่นแบบฯ ต้องพิสูจน์ต่อคณะกรรมาธิการยุโรปจากแหล่งข้อมูลทางการ (ภาคผนวก V ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547)

ต้องมีข้อมูลการปล่อยทุกเที่ยวเรือหรือทุกสถานประกอบการ

ต้องมีข้อมูลรายสถานประกอบการ รายสินค้า และรายช่วงรายงาน ไม่ใช่รายเที่ยวเรือ ช่วงรายงานคือปีปฏิทิน รายงานที่ผ่านการทวนสอบหนึ่งฉบับจึงครอบคลุมทุกเที่ยวเรือของสินค้านั้นจากสถานประกอบการนั้นในปีนั้น

หน้าการคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว แสดงวิธีสร้างตัวเลขรายปี

ถ้าผู้ผลิตใช้มาตรฐานบัญชีคาร์บอนอื่นจะเป็นอย่างไร

คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ตามมาตรฐานอื่นใช้เป็นค่าจริงไม่ได้ เอกสารแนวทางฉบับที่ 2 ระบุว่าขอบเขตของ CBAM ต่างจากวิธีอย่าง GHG Protocol หรือ ISO 14067

ผู้ผลิตต้องคำนวณใหม่ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และให้ผลผ่านการทวนสอบ หลักนี้ใช้กับฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ อบก. ด้วย

ถ้าสถานประกอบการอยู่ในประเทศที่มีราคาคาร์บอนของตัวเองจะเป็นอย่างไร

ควรเก็บเอกสารตามมาตรา 9 ไว้ แต่ยังไม่ควรนับการหักลดไว้ในงบประมาณ ระเบียบการบังคับใช้เรื่องหลักฐานยังไม่ได้รับการรับรอง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 มาตรา 9(4) ยังเปิดให้คณะกรรมาธิการยุโรปกำหนดราคาคาร์บอนอ้างอิงรายปีได้ตั้งแต่ปี 2570

สำหรับไทย องค์ประกอบ 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าในภาษีน้ำมันยังไม่ได้รับการรับรองภายใต้มาตรา 9 และไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ

ใครจ่ายค่าทวนสอบของผู้ผลิต

ผู้ประกอบกิจการโรงงานเป็นผู้ว่าจ้างผู้ทวนสอบ และกฎหมายไม่ได้กำหนดว่าใครรับภาระค่าบริการ การแบ่งค่าใช้จ่ายจึงเป็นเงื่อนไขทางการค้า ผู้ให้บริการทวนสอบเสนอราคา 5,000 ถึง 50,000 ยูโรต่อสถานประกอบการ ซึ่งเป็นการประมาณของตลาด ไม่ใช่ตัวเลขของคณะกรรมาธิการยุโรป

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 รายชื่อผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน ของคณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่ แต่มีหน่วยทวนสอบ 7 รายที่มีหลักฐานการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติ 5 แห่ง และไม่มีรายใดตั้งอยู่ในไทย

ตัวแทนออกของเก็บข้อมูลผู้ผลิต CBAM แทนได้หรือไม่

ได้ ผู้ใดก็เก็บรวบรวมข้อมูลได้ แต่หน้าที่ยังอยู่ที่ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต

เอกสารแนวทางฉบับที่ 1 ระบุว่าผู้ยื่นแบบฯ คือผู้ยื่นใบขนสินค้าขาเข้า ซึ่งโดยปกติคือผู้นำเข้า และบางกรณีคือตัวแทนออกของทางอ้อม (indirect customs representative) ตัวแทนที่ทำหน้าที่ดังกล่าวต้องรับหน้าที่ตาม CBAM เอง

โรงงานไทยต้องลงทะเบียนหรือส่งข้อมูล CBAM ตามกฎหมายหรือไม่

ไม่ต้อง ผู้ประกอบกิจการโรงงานในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM การลงทะเบียนในส่วน O3CI เป็นทางเลือก (มาตรา 10) และจำเป็นเฉพาะเมื่อต้องการส่งข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ

เมื่อโรงงานเลือกส่งค่าจริง รายงานต้องมีเนื้อหาขั้นต่ำตามภาคผนวก IV และเป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(1) และ 10(4) ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547) คู่มือ CBAM สำหรับผู้ส่งออก อธิบายทางเลือกเชิงกลยุทธ์


แหล่งข้อมูล: ระเบียบ (EU) 2023/956 · ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) · ระเบียบการบังคับใช้ 2025/2621 · ข้อมูล EU ETS ผ่าน EEX ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย