2026'da SKDM veri gereksinimleri tek bir listede toplanır: AB'deki ithalatçının, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük kapsamında gerçek gömülü emisyonları beyan edebilmesi için her üretim tesisinden toplaması gereken 16 veri noktası.
Bu 16 kalem, operatörün özet emisyon raporundaki numaralı maddelerdir ((AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, IV. Ekin 1.2. noktası). Dokuzu her tesis için geçerlidir; ikisi dolaylı emisyonlarla (ağırlıkla çimento ve gübreler), beşi ise öncül madde (precursor) içeren mallarla ilgilidir. 2026 ithalatını kapsayan ilk yıllık SKDM beyanının son tarihi 30 Eylül 2027'dir.
Verisi olmayan ithalatçı beyanını varsayılan değerlerle (default values) yapar; marj (mark-up) 2026'da %10'dur ve 2028'den itibaren %30'a çıkar (gübrelerde %1).
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile kurulan ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama döneminde olan bir AB mekanizmasıdır: AB'deki ithalatçılar, karbon yoğun belirli malların gömülü emisyonlarına karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın alıp teslim eder; sertifika fiyatı AB ETS karbon fiyatına bağlıdır ve amaç karbon kaçağını önlemektir.
Bu sayfa listeyi beyan sahibinin bakış açısından ele alır ve Türk üreticiye gelecek veri talebinin içeriğini eksiksiz gösterir. Türkiye, AB'nin SKDM kapsamındaki ithalatında 2025'te değer bakımından ikinci, miktar bakımından birinci kaynaktır (10,83 milyar avro; Eurostat Comext DS-045409, 2025). Bu nedenle bu tür talepleri en sık Türk tesisleri alır.
Avrupa Birliği Resmî Gazetesi ve DG TAXUD SKDM sayfalarıyla son kontrol: 12 Ekim 2026; doğrulayıcı ve Türkiye bilgileri: 13 Kasım 2026.
AB İthalatçısı SKDM İçin Hangi Verileri Toplamalıdır?
AB ithalatçısı, her tesis için 16 numaralı veri noktasından oluşan operatör özet emisyon raporunu ve bu verileri teyit eden doğrulama raporunu (verification report) toplamalıdır.
Yasal yükümlülük ithalatçıdadır, veri ise tesis operatöründedir. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 6. ve 7. maddeleri, gömülü emisyonları (embedded emissions) beyan etme ve dayanak kayıtları saklama yükümlülüğünü yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibine (authorised CBAM declarant) yükler.
Avrupa Komisyonu'nun 14 Ağustos 2026 tarihli Rehber No 1'i ise operatörün durumunu açıkça ortaya koyar: “Operators established outside the EU are not obliged to carry out any activities under the CBAM.” (AB dışında yerleşik operatörler SKDM kapsamında herhangi bir faaliyet yürütmekle yükümlü değildir.)
Bu dengesizlik nedeniyle uyum, pratikte tedarikçinin yanıt verip vermemekte serbest olduğu bir veri talebine dönüşür. SKDM tedarikçi veri talebi oluşturucu (İngilizce), altı sektörün tamamı için altı dilde talep mektubu hazırlar. Onlarca talep gönderen ithalatçılar bunu çoğunlukla bir yazılımla yürütür; SKDM yazılım rehberi (İngilizce) bütün sağlayıcıları karşılaştırır.
Aşağıdaki tablo 16 veri noktasını IV. Ekin 1.2. noktasındaki sırayla verir. Her satır, veri noktasının hangi yolda gerektiğini ve doğrulayıcının onu doğrulama raporunun ((AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü Eki) hangi bölümüne kaydettiğini gösterir.
| No | Veri noktası | Gerçek değerler için gerekli mi? | Varsayılan değerler için gerekli mi? | Doğrulama raporu bölümü |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Operatörün kimliği | Evet | Hayır | 1.1 |
| 2 | Tesisin kimliği ve konumu | Evet | Hayır | 1.1 |
| 3 | Üretim süreçleri ve üretim rotaları | Evet | Hayır | 2.4(a) |
| 4 | Her mal için ton mal başına gömülü emisyonlar ve ücretsiz tahsisat | Evet | Hayır | 2.4(b) |
| 5 | Toplam doğrudan emisyonlar | Evet | Hayır | 2.4(b) |
| 6 | Tesisin dolaylı emisyonları | II. Ekte yer almayan mallar | Hayır | 2.4(b) |
| 7 | Ölçülebilir ısı akışları | Evet | Hayır | 2.4(a) |
| 8 | Sıfır emisyon faktörlü yakıtlar | Evet | Hayır | 2.4(a) |
| 9 | Atık gazlar | Evet | Hayır | 2.4(a) |
| 10 | CO2 yakalama | Evet | Hayır | 2.4(a) |
| 11 | Tesiste elektrik üretimi | II. Ekte yer almayan mallar | Hayır | 2.4(b) |
| 12 | Varsayılan değerle beyan edilen öncül maddeler | Öncül madde içeren mallar | Hayır | 2.5(a) |
| 13 | Gerçek değerle beyan edilen öncül maddeler | Öncül madde içeren mallar | Hayır | 2.5(b) |
| 14 | Raporlama dönemleri arasında öncül madde ortalaması | Söz konusu olduğunda | Hayır | 2.5(c) |
| 15 | Tesisler arasında öncül madde ortalaması | Söz konusu olduğunda | Hayır | 2.5(d) |
| 16 | Her öncül maddenin menşei | Öncül madde içeren mallar | Hayır | 2.5(b) |
Bu 16 kalemin dışında dosyada üç belge daha yer alır: özeti ekinde taşıyan doğrulama raporunun kendisi; ithalatçının CN kodunu, miktarı ve menşe ülkeyi gösteren kendi gümrük verileri; Madde 9 kapsamında ödenmiş karbon fiyatının kanıtı.
16 Zorunlu SKDM Veri Noktası Nelerdir?
16 zorunlu SKDM veri noktası beş gruba ayrılır: tesis tanımlama, üretim ve faaliyet, doğrudan emisyonlar, dolaylı emisyonlar ve öncül maddeler. Ödenmiş karbon fiyatı kanıtı altıncı ve isteğe bağlı bir dosyadır.
Aşağıdaki alanların her biri, aksi belirtilmedikçe tesis operatöründe tutulur, İngilizce raporlanır ve akredite doğrulayıcı (accredited verifier) tarafından teyit edilir. Bu alanlar, ithalatçının kaç sertifika teslim edeceğini belirler; mekanizmanın tamamı AB SKDM rehberinde anlatılır.
Tesis Tanımlama Verileri
Tesis tanımlama verileri, beyan edilen her tonu tek bir operatöre ve tek bir tesise bağlar. Tüzük'ün V. Eki, ithalatçının bu bilgileri dosyasında tutmasını şart koşar. Bu grupta üç alan bulunur.
- Operatör (1): adı, ticaret veya faaliyet sicil numarası ve İngilizce tam adresi.
- Tesis (2): adı, SKDM Kayıt Sistemi (CBAM Registry) tanımlayıcısı, UN/LOCODE'u, İngilizce tam adresi ve ana emisyon kaynağının koordinatları (doğrulama raporunda altı ondalık basamak).
- Operatörün iletişim bilgileri (V. Ek): özet raporda ayrı bir numarası olmayan iletişim bilgileri.
Türk tesisleri için pratik bir not: İngilizce rapordaki ticaret unvanı, adres ve koordinatlar Türkçe ticaret sicili kaydıyla birebir örtüşmelidir. İthalatçı ve doğrulayıcı aynı tesisi farklı yazımlarla görürse kayıtları eşleştiremez.
Üretim ve Faaliyet Verileri
Üretim ve faaliyet verileri, malın hangi üretim süreci ve hangi rotayla üretildiğini gösterir. Bu bilgi, tesis emisyonlarının mallara nasıl dağıtılacağını ve hangi SKDM kıyas değerinin (benchmark) uygulanacağını belirler. Bu grupta beş veri noktası yer alır.
- Üretim süreçleri ve rotaları (3): her SKDM süreci, ürettiği mallar ve rotası, örneğin yüksek fırın veya hurda bazlı elektrik ark ocağı.
- Ölçülebilir ısı (7): diğer tesislerden alınan veya onlara verilen ısı.
- Sıfır emisyon faktörlü yakıtlar (8): kullanılıp kullanılmadığı ve sıfır faktörün kanıtı.
- Atık gazlar (9): üretilen, kullanılan, alınan veya verilen atık gazlar.
- CO2 yakalama (10): kullanılıp kullanılmadığı ve yakalanan CO2'yi teslim alan tesis veya taşıma altyapısı.
Tam rapor ve doğrulama raporu bunlara raporlama dönemini (2026 ithalatı için 2026 yılı), CN kodu başına her malın miktarını ve sektöre özgü parametreleri ekler. Klinker/çimento oranı, ton çelik başına hurda girdisi ve gübrelerin azot içeriği bu parametrelere örnektir.
Doğrudan Emisyon Verileri
Doğrudan emisyon verilerinden iki rakam elde edilir: Madde 6(2)(b) uyarınca beyana giren emisyon ve bu emisyondan düşülen ücretsiz tahsisat düzeltmesi. Bu grupta dört alan bulunur.
- Her malın ton mal başına doğrudan gömülü emisyonları (4): fonksiyonel birim başına ton CO2 eşdeğeri (tCO2e); beyan için ton mal başına tCO2e'ye çevrilir.
- Gömülü emisyonların varsayılan değerlere dayanan payı (4): yüzde olarak.
- Her malın ton mal başına gömülü ücretsiz tahsisatı (4): ton başına tCO2e, kullanılan SKDM kıyas değerinin teyidiyle.
- Toplam doğrudan emisyonlar (5): tesis ve her üretim süreci için tCO2e.
Fonksiyonel birim, CN kodu başına bir ton maldır; istisnalar (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 4. maddesindedir. Klinker ve çimentoların çoğunda ton klinker, nitrik asit, amonyak ve karışık gübrelerde kilogram azot, diğer gübrelerde Kombine Nomanklatür'ün tamamlayıcı birimi, elektrikte kWh kullanılır.
Dolaylı Emisyon Verileri
Dolaylı emisyon verileri, üretimde tüketilen elektrikten kaynaklanan emisyonları gösterir ve yalnızca Tüzük'ün II. Ekinde yer almayan mallarda hesaba katılır: ağırlıkla çimento ve gübreler. II. Ek, demir-çelik mallarının çoğunu, alüminyumu, hidrojeni ve elektriği doğrudan emisyonlarla sınırlar. Bu grupta dört alan bulunur.
- Her malın ton mal başına dolaylı emisyonları (4): tCO2e; gerçek ve varsayılan değerlere dayanan paylar ayrı gösterilir.
- Gerçek değer koşulları (4): üretim kaynağıyla doğrudan teknik bağlantının veya bir elektrik satın alma sözleşmesinin (power purchase agreement) teyidi (Tüzük IV. Ekinin 6. noktası).
- Tesisin dolaylı emisyonları (6): raporlama dönemindeki tCO2e.
- Tesiste elektrik üretimi (11): kojenerasyon veya ayrı üretim, fosil ya da yenilenebilir kaynak ve varsa dışarı verilen elektrik.
Türkiye için bu bölümün ağırlığı çimentodadır: Türkiye 2025'te AB'nin AB dışından yaptığı çimento ve klinker ithalatının miktar bakımından %42,97'sini sağladı (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Alüminyumda ve demir-çelik mallarının çoğunda (II. Ekte yer almayan CN 2601 12 00 hariç) dolaylı emisyonlar sertifika hesabına girmez.
Öncül Madde Verileri
Öncül madde verileri, girdi olarak tüketilen SKDM mallarının emisyonlarını hesaba ekler; her öncül madde için onu üreten tesise ait veri gerekir. Öncül madde, kendisi de I.
Ekte yer alan herhangi bir girdi malzemesidir: çimentodaki klinker, üredeki amonyak, inşaat demirindeki ham çelik, profillerdeki işlenmemiş alüminyum. Bu maddelerin emisyonları, Tüzük IV. Ekinin 3. noktası uyarınca nihai mala aktarılır.
İthalatçılar burada sıkça hata yapar: haddehaneden veya ekstrüzyon tesisinden yalnızca kendi süreç emisyonlarını ister. Satın alınan bir öncül maddenin gerçek değerleri, ancak onu üreten tesise ait bir doğrulama raporundan geliyorsa sayılır.
Türkiye'de bu durum, başka tesisten kütük (7207) alıp filmaşin veya inşaat demiri haddeleyen tesislerde ve işlenmemiş alüminyum (7601) alıp profil (7604) çeken tesislerde ortaya çıkar. Bu grupta beş veri noktası yer alır.
- Varsayılan değerli öncül maddeler (12): CN kodu, adı, menşe ülkesi ve uygulanan varsayılan değer.
- Gerçek değerli öncül maddeler (13): CN kodu, adı, menşe ülkesi, raporlama dönemi ve ton başına gömülü emisyonları.
- Farklı raporlama dönemleri (14): birden fazla yılda üretilmiş öncül madde için kullanılan ağırlıklı ortalama.
- Birden fazla tesis (15): birden fazla tesisten alınan öncül madde için kullanılan değer ve yöntem.
- Menşe (16): operatör, tesis, varsa SKDM Kayıt Sistemi tanımlayıcısı ve raporlama dönemi.
Bir öncül maddenin üretildiği ülke belirlenemiyorsa, (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün IV. Eki uyarınca emisyon yoğunluğu en yüksek üçüncü ülkenin varsayılan değeri uygulanır.
Ödenmiş Karbon Fiyatı Verileri
Ödenmiş karbon fiyatı verileri, Madde 9 uyarınca sertifika sayısında indirim talebini destekler ve yalnızca tesis fiilen bir karbon fiyatı ödemişse toplanır. Madde 9(2) aşağıdaki dört belgeyi şart koşar.
- Beyan edilen gömülü emisyonların fiilen ödenmiş bir karbon fiyatına (carbon price effectively paid) tabi olduğunu gösteren belgeler
- Varsa iade veya başka bir tazminata ilişkin mevzuata yapılan atıflar
- Beyan sahibinden ve üçüncü ülke makamlarından bağımsız bir kişinin, adı ve iletişim bilgileri belirtilmiş onayı
- Fiilî ödemenin kanıtı
Dayanaksız bir indirim talebi, hiç talepte bulunmamaktan daha kötüdür. Madde 19, beyanın son tarihini izleyen dördüncü yılın sonuna kadar beyanın incelenmesine izin verir.
Reddedilen bir talep, bir ay içinde ek sertifika teslim etme yükümlülüğü ve Madde 26 kapsamında para cezası riski doğurur. Madde 9 uygulama tüzüğü 4 Kasım 2026 itibarıyla kabul edilmemiştir; gelişmeler SKDM Madde 9 sayfasında izlenir.
Türk tesisleri için bu dosya şu an boştur. Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) pilot döneminde ücretsiz tahsisat %100'dür ve 2026 için yalnızca raporlama yükümlülüğü vardır (Karbon Piyasası Kurulu'nun KPK/2026/1 sayılı kararları, 3 Eylül 2026). Fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı oluşmadığından 2026 üretimi için indirilecek bir tutar yoktur.
Tedarikçi Veri Vermezse Ne Olur?
Tedarikçi veri vermezse marjlı varsayılan değerler uygulanır.
(AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 7(2) maddesi gömülü emisyonlar için iki dayanak tanır: gerçek emisyonlar veya varsayılan değerler. Tedarikçinin reddi beyanı hukuken engellemez, çünkü varsayılan değer yolu 16 veri noktasının hiçbirini gerektirmez. Reddin sonucu mali niteliktedir.
Varsayılan Değerler Ne Zaman Uygulanır ve Maliyeti Nedir?
Varsayılan değerler, bir mal veya öncül maddelerinden biri için doğrulanmış gerçek veri olmadığında uygulanır. (AB) 2026/1740 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile 1 Ocak 2026'dan geçerli olmak üzere düzeltilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, ülke ve CN kodu başına bir değer belirler. Marj çimento, demir-çelik, alüminyum ve hidrojende 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30'dur; gübrelerde her yıl %1'dir.
Aşağıdaki tablo, I. Ekteki tek bir satırın maliyetini hesaplar: Türkiye menşeli yarı mamul alaşımsız çelik (CN kodu 7207 11 14), varsayılan değeri ton başına 2,310 tCO2e. Fiyat, 5 Ekim 2026'da yayımlanan 2026'nın üçüncü çeyreğine ait resmî sertifika fiyatında, yani tCO2e başına 82,32 avroda sabit tutulmuştur. Rakamlar brüttür, yani ücretsiz tahsisat düzeltmesi düşülmeden önceki tutarlardır.
| Senaryo | Emisyon dayanağı (ton başına tCO2e) | Marj | Ton başına örnek maliyet, 82,32 EUR/tCO2e | Doğrulanmış veriye göre ek maliyet |
|---|---|---|---|---|
| Doğrulanmış gerçek veri, tedarikçi ülke ortalamasında (örnek) | 2,310 | Yok | 190,16 EUR | 0 EUR |
| Varsayılan değer, 2026 ithalatı | 2,541 | %10 | 209,18 EUR | 19,02 EUR |
| Varsayılan değer, 2027 ithalatı | 2,772 | %20 | 228,19 EUR | 38,03 EUR |
| Varsayılan değer, 2028'den itibaren ithalat | 3,003 | %30 | 247,21 EUR | 57,05 EUR |
Net maliyet daha düşüktür, çünkü Tüzük'ün 31. maddesi uyarınca aynı malın AB'deki üreticilerinin hâlâ aldığı ücretsiz tahsisat düşülür. Varsayılan değerli bir mal için (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü bu düzeltmeyi ton başına SKDM faktörü (CBAM factor) × sektörler arası düzeltme faktörü (cross-sectoral correction factor) × SKDM kıyas değeri olarak belirler. Ton başına sertifika sayısı, gömülü emisyonlardan bu düzeltme ve varsa Madde 9 indirimi düşülerek bulunur ve sıfırın altına inmez (Komisyon Rehber No 1).
SKDM faktörü, AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payıdır ve 2026'da %97,5'tir (2003/87/AT sayılı Direktif'in 10a(1a) maddesi). Sektörler arası düzeltme faktörü 2026'dan 2030'a kadar %100'dür ((AB) 2026/1862 sayılı Komisyon Uygulama Kararı). Bu satırda varsayılan değer yolunun kıyas değeri 1,364 tCO2e (Column B, yüksek fırın rotası), düzeltme ise 1,3299 tCO2e'dir. Böylece 2026 için 2,541 tCO2e olan varsayılan değer, ton başına 1,2111 sertifikaya, yani ton başına 99,70 avroya iner.
Dolayısıyla 2026 yükümlülüğü brüt emisyonların sabit bir yüzdesi değildir. Brüt maliyetin yalnızca SKDM faktörü dışında kalan payını (100 eksi 97,5 puan) ödeyen tek mal, emisyonu kıyas değerine eşit olan maldır. Düzeltme, beyan edilen emisyonla birlikte büyümez; bu nedenle kıyas değerini aşan her ton CO2e, marjın tamamı dahil, tam sertifika fiyatıyla ödenir. Gerçek değer yolu Column A kıyas değerlerini kullanır ve öncül maddelerdeki ücretsiz tahsisatı ekler; iki yolu ayrı ayrı modelleyin.
Türkiye'nin Başlıca Ürünlerinde Veri Eksikliğinin Net Maliyeti
Türkiye'nin AB'ye en çok sattığı SKDM ürünlerinde, varsayılan değerle 2026 ithalatının net maliyeti ton mal başına 76,94 avro ile 218,92 avro arasındadır.
Aşağıdaki tablo, 13 Kasım 2026'da sitenin SKDM hesaplayıcısının kullandığı yasal formülle 82,32 avro üzerinden hesaplanmıştır. Varsayılan değerler (AB) 2026/1740 ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü I. Ekindeki Türkiye tablosundan, kıyas değerleri (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü Ekinin 5.3. noktasından (Column B) alınmıştır.
| Ürün (CN kodu) | Türkiye varsayılan değeri (tCO2e/t) | Rota | 2026 sertifika / ton mal | 2026 net maliyet (EUR/ton mal) | 2027 net maliyet (EUR/ton mal) | 2028 net maliyet (EUR/ton mal) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Yarı mamul çelik (7207 11 14) | 2,310 | C | 1,2111 | 99,70 | 121,52 | 146,15 |
| İnşaat demiri (7214 20 00) | 2,310 | C | 1,2111 | 99,70 | 121,52 | 146,15 |
| Sıcak haddelenmiş yassı çelik (7208 51 20) | 2,428 | C | 1,33505 | 109,90 | 132,71 | 158,33 |
| Alüminyum profiller (7604 10 90) | 3,741 | K | 2,659425 | 218,92 | 252,79 | 289,73 |
| Gri Portland çimentosu (2523 29 00) | 1,440 ("Diğer ülkeler") | yok | 0,93465 | 76,94 | 90,17 | 104,76 |
| Kalsiyum karbonatlı amonyum nitrat (3102 40 10) | 2,230 | yok | 1,5815 | 130,19 | 131,60 | 134,44 |
Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır. 2027 ve 2028 sütunlarında fiyat 82,32 avroda sabit tutulmuştur; marj yükselir, SKDM faktörü 2027'de %95'e, 2028'de %90'a düşer ve 2027'den itibaren ithal edilen mallar için kıyas değerleri güncellenebilir.
Türkiye'ye özgü iki durum, veri talebinin değerini değiştirir. Birincisi, Türkiye tablosundaki karbon çeliği satırlarında yüksek fırın rotası (C) yazılıdır; oysa Türkiye 2025'te ürettiği 38,1 milyon ton ham çeliğin %72,2'sini elektrik ark ocaklarında üretti (Türkiye Çelik Üreticileri Derneği, TÇÜD).
Gerçek veriye geçen bir ark ocağı tesisi, yüksek fırın rotasına (BF/BOF) göre hesaplanan düzeltmeyi kaybeder; ayrıntılar elektrik ark ocağı rotası sayfasındadır.
İkincisi, Türkiye tablosunda gri klinker ve gri Portland çimentosu satırlarında tire bulunur, bu yüzden "Diğer ülkeler ve bölgeler" değerleri uygulanır. ZKG Cement Lime Gypsum dergisinin 3/2026 sayısının aktardığına göre Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (Türkçimento), 25 Şubat 2026 tarihli açıklamasında ihracatçı üyelerinin gri klinker emisyonunu ton başına yaklaşık 0,88 tCO2 olarak vermiştir.
Bu bir birlik rakamıdır, doğrulanmış değer değildir; 2026 marjıyla varsayılan değer 1,551'dir. Ülke tabloları SKDM varsayılan değerleri sayfasındadır; kendi ürününüz için SKDM hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Reddedilen Veri Talebinde Ticari Baskı Nasıl Artırılır?
Reddedilen bir veri talebinde aşağıdaki altı adımı sırayla izleyin; sözleşme şartlarına ancak önceki adımlar sonuç vermezse geçin.
- Farkı rakamla gösterin. Tedarikçiye, kendi varsayılan değerinin ton başına maliyetini doğrulanmış bir rakamla karşılaştıran bir hesap gönderin.
- Talebi aşamalara bölün. Önce tesis tanımlamayı, üretim rotasını ve öncül madde menşelerini, ardından doğrulanmış özet raporu isteyin.
- Yöntemi paylaşın. Komisyon'un AB dışındaki operatörlere yönelik Rehber No 2'sini ve 14 Ağustos 2026'da DG TAXUD rehber sayfasında yayımlanan 5a ila 5f numaralı sektör rehberlerini iletin. T.C. Ticaret Bakanlığı bu rehberlerin Türkçe özetlerini 18 Ağustos 2026'da "AB SKDM Uygulama Dönemi Rehber Belgeleri" sayfasında yayımladı.
- Gizlilik itirazını giderin. Tedarikçiye SKDM Kayıt Sistemi'ne kayıt seçeneğini hatırlatın; Rehber No 2 bu seçeneği “limiting the information seen by the declarant to a summary of the emissions report” (beyan sahibinin gördüğü bilgiyi emisyon raporunun bir özetiyle sınırlama) olarak tanımlar.
- Veriyi sözleşmeye yazın. Doğrulanmış özet raporun belirli bir tarihe kadar teslim edilmesini, edilmezse varsayılan değer maliyetine eşit bir fiyat ayarlaması yapılmasını şart koşun.
- Alternatifi fiyatlayın. Varsayılan değer farkı dahil toplam tedarik maliyetini, doğrulama raporu olan bir tedarikçinin teklifiyle karşılaştırın.
Marjlar, varsayılan değerler ve rapor şablonu uygulama tüzükleriyle değişir. Bu adımlar veriyi getirmezse veya kurum içinde takip edilemeyecek kadar çok tedarikçiniz varsa, ihtiyacınızı tedarikçi verisi talep formunda anlatın. cbamguide.com talebinizi tedarikçi emisyon verisi toplayan sağlayıcılara iletir; sağlayıcılar sizinle doğrudan iletişime geçer. Sağlayıcı yönlendirme hizmeti talep eden için ücretsizdir; bir sağlayıcı, yönlendirme yoluyla kazandığı müşteri için cbamguide.com'a bir yönlendirme ücreti ödeyebilir. Bu ücret, kimin listelendiğini veya nasıl anlatıldığını belirlemez.
İngilizce bülten: SKDM sertifika fiyatı bildirimleri, önemli mevzuat değişiklikleri ve SKDM ile ilgili haftalık gelişmeler. İstenmeyen e-posta göndermeyiz; aboneliğinizi istediğiniz zaman sonlandırabilirsiniz.
Bu bildirimler için yalnızca e-posta adresinizi saklarız. Gizlilik politikası (İngilizce)
Tedarikçiden SKDM Verisi Nasıl Talep Edilir?
Tedarikçiden SKDM verisini yazılı olarak ve tesis bazında, aşağıdaki yedi adımda talep edin.
- Tesisi belirleyin. İthal edilen her CN kodunu, arada bir tüccar varsa onun üzerinden, malı üreten tesise kadar izleyin. SKDM kapsamını AB gümrük beyannamesindeki CN kodu belirler; Türkiye'deki 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN koduna karşılık gelir.
- Talebi oluşturun. Mektubu, sektöre özgü alanları seçen veri talebi oluşturucu (İngilizce) ile hazırlayın.
- Üç belge isteyin. Raporlama yılının özet emisyon raporunu, doğrulama raporunu ve operatör SKDM Kayıt Sistemi'ne kayıtlı değilse tam emisyon raporunu isteyin.
- Öncül madde menşelerini isteyin. Satın alınan her öncül maddenin tesisini, ülkesini ve raporlama dönemini isteyin.
- Karbon fiyatlamasını sorun. Madde 9 belgelerini yalnızca fiilen bir karbon fiyatı ödenmişse isteyin.
- Tarihleri belirleyin. 30 Eylül 2027 SKDM beyanı (İngilizce) son tarihinden geriye doğru planlayın. Komisyon'un takvimine göre doğrulayıcılar ilk doğrulama raporlarını Ocak 2027'de düzenler.
- Doğrulayıcıyı kontrol edin. Bir rapora güvenmeden önce doğrulayıcının SKDM akreditasyon sertifikasını teyit edin.
Aynı talebin üretici açısından anlatımı ihracatçılar için SKDM veri gereksinimleri sayfasındadır; bu sayfayı mektubunuzla birlikte Türk tedarikçinize iletebilirsiniz.
Mektubu göndermeden önce SKDM tedarikçi anket şablonu (İngilizce) sayfasına göz atın. Bu sayfa, oluşturucunun isteyebildiği 15 veri noktasını ve her birinin hangi üretim rotalarında talebe eklendiğini gösterir.
AB İletişim Şablonu Neleri Kapsar?
AB iletişim şablonu, veri alışverişinin operatör tarafını kapsar. Uygulama döneminde bu şablonun karşılığı, asgari içeriği (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün IV. Ekinde belirlenen operatör emisyon raporudur. Geçiş dönemindeki isteğe bağlı elektronik iletişim şablonunun yerini, Komisyon'un Rehber No 3'teki ifadesiyle “a mandatory structure of three documents” (üç belgeden oluşan zorunlu bir yapı) almıştır. Bu üç belge şunlardır:
- Tam operatör emisyon raporu: üretim süreci başına faaliyet verileri, hesaplama faktörleri, veri boşlukları ve sektöre özgü parametreler dahil 35 numaralı kalem.
- Özet emisyon raporu: beyan sahiplerine açılan ve doğrulama raporuna eklenen 16 veri noktası.
- Beyan sahibine özgü ek: yalnızca ithal elektrik için; beyan sahibinin EORI numarası ve ilgili elektrik miktarı.
Kayıtlı bir operatör SKDM Kayıt Sistemi üzerinden yalnızca özeti açıklayabilir. Rehber No 2, kayıtlı olmayan operatörleri “authorised declarants are obliged to request complete verification reports and emissions reports from you” (yetkilendirilmiş beyan sahipleri sizden tam doğrulama raporlarını ve emisyon raporlarını istemekle yükümlüdür) diye uyarır. Türk operatörün kaydı, SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümünden yapılır ve isteğe bağlıdır; ayrıntılar O3CI operatör portalı sayfasındadır.
İletişim Şablonu Zorunlu mu?
Evet, uygulama dönemindeki biçimiyle zorunludur: (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 10(1) maddesi, gerçek değer bildiren bir operatörü en az IV. Ek içeriğiyle emisyon raporunu ve özetini hazırlamakla yükümlü kılar; 10(4) maddesi İngilizceyi şart koşar. Geçiş dönemi şablonu isteğe bağlıydı. Bu yükümlülük yalnızca gerçek değer vermeyi seçen operatörleri bağlar; hiçbir tedarikçi raporlamaya zorlanmaz.
İthalatçılar Tedarikçi Verilerini Ne Kadar Süre Saklamalıdır?
İthalatçılar tedarikçi verilerini “until the end of the fourth year after the year in which the CBAM declaration has been or should have been submitted” (SKDM beyanının sunulduğu veya sunulması gereken yılı izleyen dördüncü yılın sonuna kadar) saklar. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 7(6) maddesi bu süreyi doğrulama raporu dahil V. Ek kayıtları için belirler, 9(3) maddesi aynı süreyi karbon fiyatı belgeleri için tekrarlar. Örneğin 2027'de beyan edilen 2026 ithalatının verileri 31 Aralık 2031'e kadar saklanır.
Operatörler için süre farklıdır: kayıtlar raporlama döneminden sonra en az altı yıl saklanır ((AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü II. Ekinin A.2. noktası). SKDM kayıt tutma (İngilizce) rehberi, beyan yılına göre bir dosyalama yapısı önerir.
Doğrulayıcı Toplanan Verilerde Neyi Kontrol Eder?
Doğrulayıcı, toplanan verileri izleme planına (monitoring plan) ve hesaplama kurallarına göre kontrol eder ve sonucu doğrulama raporuna yazar. Aşağıdaki altı kontrol (AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nü izler.
- Uygunluk: operatör izleme planına ve hesaplama yöntemine uymuştur.
- Önemlilik: hatalar, her malın ton başına gömülü emisyonlarının ve gömülü ücretsiz tahsisatının %5'i içinde kalır.
- Saha ziyareti (site visit): kural olarak fiziksel ziyarettir; sanal ziyarete geçmek veya ziyaretten vazgeçmek yalnızca 2 ila 4. maddeler kapsamında mümkündür.
- Veri derleme: emisyonlar, CN kodu başına miktarlar ve kullanılan kıyas değerleri.
- Öncül maddeler: her öncül maddenin menşei ve gerçek değerlerini doğrulayan kuruluş.
- Doğrulama beyanı: raporun önemli hata ve uygunsuzluk içermediğine dair makul güvence.
Sürecin her aşaması ve maliyeti SKDM doğrulaması rehberinde anlatılır.
Türk Tedarikçilerden Gelen Veride Akreditasyon, TR ETS ve Türkçe Kaynaklar
Türk tedarikçiden gelen SKDM verisinin geçerli olması için AB'de akredite bir doğrulayıcının raporu gerekir; TR ETS belgeleri ve TÜRKAK akreditasyonu bunun yerine geçmez.
AB SKDM doğrulayıcılarını yalnızca AB üye devletlerinin ulusal akreditasyon kurumları akredite eder ((AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü; ölçüt EN ISO/IEC 17029:2019). Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) bir AB SKDM doğrulayıcısını akredite edemez; TÜRKAK'ın akredite ettiği doğrulayıcı kuruluşlar TR ETS içindir.
12 Kasım 2026 itibarıyla beş ulusal akreditasyon kurumu tarafından akredite edildiği belgelenen yedi doğrulayıcı vardır: EmiCert S.A. (ESYD, Yunanistan), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. ve SGS ICS Italia S.r.l.
(Accredia, İtalya), Intertek Certification AB (Swedac, İsveç), Mısır'ın Dimyat kentindeki Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC; RvA, Hollanda) ve SGS BELGIUM nv (BELAC, Belçika; kapsam 5 Kasım 2026'dan itibaren geçerli). Hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir.
RvA, ISSC'yi 22 Ekim 2026'da akredite etti; ISSC, AB dışında yerleşik ilk doğrulayıcıdır. RvA kendi TAB prosedürünü uyguladı: tam değerlendirme yapıldı, RvA ilk SKDM doğrulamasına katılacak ve ardından akreditasyonu olağan akreditasyona dönüştürecek.
DNV, 6 Kasım 2026'da bir Accredia akreditasyonu duyurdu; Accredia bunu 11 Kasım 2026 itibarıyla yayımlamadığı için sayılmaz. Avrupa Komisyonu'nun listesi henüz yayımlanmamıştır; güncel durum akredite SKDM doğrulayıcıları sayfasındadır.
TR ETS ve SKDM verileri örtüşebilir, ancak belgeler birbirinin yerine geçmez. Aşağıdaki tablo iki sistemin veri belgelerini karşılaştırır.
| Konu | AB SKDM | TR ETS |
|---|---|---|
| Veri belgesi | Operatör emisyon raporu; 16 veri noktalı özet rapor (İngilizce) | Doğrulanmış sera gazı emisyon raporu; Faaliyet Seviyesi Raporu (FSR); İzleme Metodolojisi Planı (İMP) |
| Yöntem | (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü | TR ETS mevzuatı |
| Doğrulayıcı | AB üye devleti ulusal akreditasyon kurumunca akredite doğrulayıcı | TÜRKAK'ça akredite doğrulayıcı kuruluş (Yönetmelik Madde 33) |
| Kayıt sistemi | SKDM Kayıt Sistemi (O3CI) | İşlem Kayıt Sistemi; Tahsisat Yönetim Sistemi (TYS) |
| Muhatap | Operatör (tesis operatörü) | İşletme |
| 2026 verisinin son tarihi | Beyan 30 Eylül 2027 (ithalatçı) | Doğrulanmış faaliyet seviyesi raporları 30 Nisan 2027 |
Türkçe kaynakları kullanırken şu üç noktaya dikkat edin:
- Ticaret Bakanlığı'nın Sıkça Sorulan Sorular sayfası geçiş dönemi için yazılmıştır ve iletişim şablonunu hâlâ tavsiye niteliğinde anlatır. Uygulama döneminde üç belgeli zorunlu yapı geçerlidir.
- Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı'nın (AB) 2023/956 sayılı Tüzük çevirisi "gayriresmî" ve 2023 metnidir. (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük (Omnibus) öncesi kuralları içerir; örneğin yıllık beyan için eski son tarihi verir. Uygulama döneminde beyan ve teslim için son tarih her yıl 30 Eylül'dür (Madde 6(1) ve 22(1)).
- Bazı Türkçe rehberler ve bloglar hâlâ geçiş dönemine ait bilgiler verir: çeyrek sonunu izleyen ayın sonuna kadar rapor sunma, SKDM'yi vergi olarak adlandırma veya kaynaksız ton başına ceza tutarları gibi. Uygulama döneminde yıllık beyan (30 Eylül), marjlı varsayılan değerler ve Madde 26 cezaları geçerlidir; SKDM bir vergi değil, AB ETS fiyatına bağlı bir sertifika mekanizmasıdır.
SKDM Veri Gereksinimleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Aşağıdaki sekiz soru sektör ortalamalarını, sevkiyat bazında veriyi, muhasebe standartlarını, karbon fiyatlarını, doğrulama ücretlerini, gümrük müşavirlerini ve Türk tesislerine özgü iki konuyu kapsar.
Tedarikçi verisi yerine sektör ortalaması kullanılabilir mi?
Hayır. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 7(2) maddesi gerçek emisyonlara veya Komisyon'un varsayılan değerlerine izin verir, ikisinin arasında bir yol yoktur. Tek esneklik, bir varsayılan değerin bölgeye özgü uyarlamasıdır; beyan sahibi bunu resmî kaynaklarla Komisyon'a kanıtlamak zorundadır ((AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü V. Ek). Türkçimento'nun klinker rakamı gibi bir birlik ortalaması da gerçek değer sayılmaz.
Emisyon verisi her sevkiyat için mi yoksa her tesis için mi gerekir?
Veri sevkiyat başına değil; tesis, mal ve raporlama dönemi başına gerekir. Raporlama dönemi takvim yılıdır; dolayısıyla tek bir doğrulanmış rapor, o tesisten o yıl gelen o malın bütün sevkiyatlarını kapsar. Yıllık rakamın nasıl kurulduğu SKDM gömülü emisyonlar sayfasında gösterilir.
Tedarikçi farklı bir muhasebe standardı kullanıyorsa ne olur?
Başka bir standarda göre hesaplanmış ürün karbon ayak izi gerçek değer sayılmaz. Rehber No 2, SKDM kapsamının GHG Protocol veya ISO 14067 gibi yöntemlerden farklı olduğunu belirtir. Tedarikçi hesabı (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ne göre yeniden yapmalı ve sonucu doğrulatmalıdır. Aynı kural TR ETS raporları için de geçerlidir: belgeler birbirinin yerine kullanılamaz.
Tesis kendi karbon fiyatı olan bir ülkedeyse ne olur?
Madde 9 belgelerini toplayın ve saklayın, ancak bütçenizde henüz bir indirime yer vermeyin: kanıt kurallarını belirleyecek uygulama tüzüğü 4 Kasım 2026 itibarıyla kabul edilmemiştir. Madde 9(4), Komisyon'un 2027'den itibaren yıllık varsayılan karbon fiyatları belirlemesine de imkân verir. Türkiye'de TR ETS pilotu %100 ücretsiz tahsisatla işler; fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı yoktur. Belgelerin ayrıntısı karbon fiyatı indirimi sayfasındadır.
Tedarikçinin doğrulama ücretini kim öder?
Doğrulayıcıyla operatör sözleşme yapar; ücreti kimin üstleneceğini yasa belirlemez, bu yüzden paylaşım ticari bir şarttır. Doğrulama hizmeti verenler tesis başına 5.000 ila 50.000 avro teklif eder; bu bir piyasa tahminidir, Komisyon rakamı değildir. Avrupa Komisyonu'nun akredite SKDM doğrulayıcıları listesi 11 Kasım 2026 itibarıyla henüz yayımlanmamıştır. Doğrulayıcı arıyorsanız doğrulayıcı talebi formunu kullanabilirsiniz.
Gümrük müşaviri SKDM tedarikçi verisini benim adıma toplayabilir mi?
Evet, veriyi herkes toplayabilir, ancak yükümlülük yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibinde kalır. Rehber No 1, beyan sahibini gümrük beyannamesini veren kişi olarak tanımlar: genellikle ithalatçı, bazı durumlarda dolaylı gümrük temsilcisi (indirect customs representative). Bu sıfatla hareket eden bir müşavir SKDM yükümlülüklerini kendisi taşır. Beyan hizmeti arayanlar beyan hizmeti talebi formunu kullanabilir.
Türkiye'deki tesis SKDM Kayıt Sistemi'ne kayıt olmak zorunda mı?
Hayır. Türkiye'deki tesis operatörünün SKDM kapsamında yasal bir yükümlülüğü yoktur; SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümüne kayıt isteğe bağlıdır (Madde 10) ve yalnızca doğrulanmış gerçek emisyon verisi paylaşılacaksa gerekir. SKDM sertifikalarını AB'deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi satın alır ve teslim eder. Kayıtlı operatör veriyi bir kez yükler ve tüm AB müşterilerine açar.
Türk tedarikçilerden veri toplamak için nereden destek alınabilir?
T.C. Ticaret Bakanlığı, AB SKDM bölümünde genel bilgileri, uygulama mevzuatını, rehber belgelerin Türkçe özetlerini ve varsayılan değerleri yayımlar. 13 Kasım 2026 itibarıyla Türk ihracatçılara özel bir SKDM destek programı doğrulanamamıştır. Hesaplama, veri toplama veya doğrulama için sağlayıcı arıyorsanız SKDM yardım sayfasından ücretsiz yönlendirme talep edebilirsiniz. Türkiye'nin genel tablosu Türkiye ve SKDM sayfasındadır.