SKDM Veri Gereksinimleri: Türk İhracatçıların AB Alıcılarına Sağlaması Gereken 16 Veri Noktası

AB ithalatçıları Türk üreticilerden tesis bazında gömülü emisyon verisi ister. 16 veri noktası, format, doğrulama, TR ETS farkı ve veri vermemenin ton başına maliyeti.

Bu sayfada
Özet emisyon raporunun haritası: dokuz veri noktası her tesis için, iki tane daha dolaylı emisyonların sayıldığı mallarda (çimento, gübreler, CN 2601 12 00) ve beş tane daha öncül madde içeren mallarda geçerlidir.

SKDM veri gereksinimleri, AB'deki alıcınızın tesisinizin gerçek emisyonları üzerinden mi yoksa %10 ila %30 marjlı (gübrelerde %1) varsayılan değerler üzerinden mi ödeme yapacağını belirler. Türkiye menşeli inşaat demiri (CN kodu 7214 20 00) 2026'da varsayılan değerle ithal edildiğinde ton mal başına 1,2111 SKDM sertifikası gerekir.

Bu, 2026'nın üçüncü çeyreğinin resmî sertifika fiyatı olan ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) başına 82,32 avro ile ton mal başına 99,70 avroya karşılık gelir (fiyat 5 Ekim 2026'da yayımlandı). Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile kurulan ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama döneminde olan bir AB mekanizmasıdır: AB'deki ithalatçılar, karbon yoğun belirli malların gömülü emisyonlarına karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın alıp teslim eder; sertifika fiyatı AB ETS karbon fiyatına bağlıdır ve amaç karbon kaçağını önlemektir.

Dayanağı, sınırda karbon düzenleme mekanizmasını tesis eden 10 Mayıs 2023 tarihli ve (AB) 2023/956 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'dür.

Türkiye'deki tesis operatörünün (operator) SKDM kapsamında yasal bir yükümlülüğü yoktur. Ancak alıcı veri alamazsa varsayılan değer kullanır ve ek maliyeti daha düşük alış fiyatı ya da kaybedilen sipariş olarak ihracatçıya yansıtır.

Bu rehberde 16 veri noktasını, her birinin formatını, doğrulama koşullarını, SKDM verisinin Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) raporlarından farkını ve verinin O3CI üzerinden tüm AB müşterilerinize tek seferde nasıl ulaştırılacağını bulacaksınız.


AB alıcısı Türk üreticiden hangi SKDM verisine ihtiyaç duyar?

AB ithalatçısı, (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ndeki AB yöntemiyle hesaplanmış, tesis bazında ton mal başına gömülü emisyonlara (spesifik gömülü emisyonlar, specific embedded emissions, SEE) ihtiyaç duyar.

Bu tek rakam, yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibinin (authorised CBAM declarant) yıllık SKDM beyanına (CBAM declaration) girer. 2026'da ithal edilen mallar için beyan ve sertifika teslimi (surrender) 30 Eylül 2027'ye kadar yapılır ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 6(1) ve 22(1) maddeleri). Doğrulanmış SEE yoksa ithalatçı, Türkiye için belirlenmiş varsayılan değeri (default value) kullanır.

Varsayılan değere eklenen marj (mark-up) 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30'dur; gübrelerde her yıl %1'dir. SEE kaba bir tahmin değildir. AB yöntemi, faaliyet verilerini (activity data), laboratuvar analizlerinden türetilen hesaplama faktörlerini ve belgelenmiş bir izleme planını (monitoring plan) gerektirir. Sertifika yükünün gömülü emisyonlara (embedded emissions) nasıl bağlandığını AB SKDM rehberi açıklar.

Avrupa Komisyonu, uygulama dönemi için on rehber belgeyi 14 Ağustos 2026'da yayımladı. Rehber No 2 AB dışındaki operatörler için hızlı bir kılavuzdur, Rehber No 3 gömülü emisyon hesaplama yöntemlerini anlatır, 5a ila 5f numaralı rehberler ise sektöre özgü izleme ve hesaplama talimatlarını verir. Belgelerin listesi on SKDM rehber belgesi haberindedir (İngilizce).

T.C. Ticaret Bakanlığı, 18 Ağustos 2026'da bu rehberlerin Türkçe özetlerini "AB SKDM Uygulama Dönemi Rehber Belgeleri" sayfasında yayımladı. Rehberlerin tam metni için Bakanlık yalnızca İngilizce özgün metinlere bağlantı verir; resmî bir Türkçe çeviri yoktur.


Türkiye'den AB'ye SKDM kapsamındaki ihracat: veri en çok hangi ürünlerde isteniyor?

AB'nin 2025'te Türkiye'den ithal ettiği SKDM kapsamındaki mallar 10,83 milyar avro ve 14,81 milyon ton (elektrik hariç) tutarındadır; Türkiye değer bakımından Çin'in ardından ikinci, miktar bakımından birinci kaynaktır.

Rakamlar Eurostat'ın, AB27'nin Türkiye'den SKDM kapsamındaki mal (I. Ek kodları) ithalatına ilişkin 2025 verileridir (Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi). Bunlar ticaret istatistikleridir; sertifika gerektiren miktarı göstermez. Aşağıdaki tablo altı sektörün payını özetler.

Sektör 2025 değeri (EUR) 2025 miktarı AB dışı ithalattaki payı (değer / miktar) Türkiye'nin sırası (değer / miktar)
Demir-çelik (Fasıl 72 ve 73) 7,18 milyar 7,43 milyon ton %11,77 / %12,87 2 / 2
Alüminyum 2,84 milyar 683.925 ton %9,36 / %7,48 3 / 3
Çimento ve klinker 436,6 milyon 6,12 milyon ton %40,59 / %42,97 1 / 1
Gübreler 225,0 milyon 573.212 ton %2,70 / %2,86 9 / 9
Elektrik 154,5 milyon 1,33 TWh %1,83 / %1,54 8 / 9
Hidrojen 52.581 (yalnızca değer) %0,77 (değer) 8 (değer)

Kaynak: Eurostat Comext DS-045409, 2025. Demir cevheri (CN kodu 2601 12 00) ithalatı 2025'te 10 avrodur; demir-çelik rakamı cevherli ve cevhersiz aynıdır. Altı sektörün toplamı 10,83 milyar avrodur.

Veri talebi en çok yüksek hacimli ürünlerde yoğunlaşır. Aşağıdaki tablo, Türkiye'nin AB'ye başlıca SKDM ürünlerini ve alıcının 2026'da varsayılan değer kullanması halinde ton mal başına maliyetini gösterir. Maliyetler 13 Kasım 2026'da sitenin hesaplayıcısında kullanılan yasal formülle 82,32 avro üzerinden hesaplanmıştır.

Pozisyon (2025 ithalatı, Türkiye'nin sırası) Örnek CN kodu Türkiye varsayılan değeri (tCO2e/t) Rota 2026 sertifika / ton mal 2026 maliyet (EUR / ton mal)
7208 sıcak haddelenmiş yassı (1,15 milyar avro; 1.) 7208 51 20 2,428 C 1,33505 109,90
7308 çelik yapılar (1,08 milyar avro; 2.) 7308 90 98 5,520 C 4,618275 380,18
7604 alüminyum profiller (954,7 milyon avro; 1.) 7604 10 90 3,741 K 2,659425 218,92
7606 alüminyum levha (741,1 milyon avro; 2.) 7606 12 99 2,714 K 1,537525 126,57
7306 kaynaklı borular (613,9 milyon avro; 1.) 7306 30 77 2,244 C 1,014675 83,53
7214 inşaat demiri dahil çubuklar (313,5 milyon avro; 1.) 7214 20 00 2,310 C 1,2111 99,70
7213 filmaşin (253,5 milyon avro; 1.) 7213 91 10 2,310 C 1,2111 99,70
Gri Portland çimentosu (186,6 milyon avro; 1.) 2523 29 00 1,440 ("Diğer ülkeler") yok 0,93465 76,94
Klinker (180,5 milyon avro; 1.) 2523 10 00 (TARIC 2523100090) 1,410 ("Diğer ülkeler") A 0,90165 74,22
Kalsiyum karbonatlı amonyum nitrat (66,2 milyon avro; değerde 1.) 3102 40 10 2,230 yok 1,5815 130,19

Kaynak: ithalat Eurostat Comext DS-045409, 2025; varsayılan değerler (AB) 2026/1740 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü I. Ekindeki Türkiye tablosu; SKDM kıyas değerleri (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü Eki, 5.3. nokta (Column B). Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.

SKDM kapsamını AB gümrük beyannamesindeki CN kodu belirler; Türkiye'deki 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN koduna karşılık gelir. Kendi ürününüz ve tonajınız için SKDM hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

Varsayılan değerlerde Türk ark ocağı tesisleri yüksek fırın rotasıyla değerlendirilir

Türkiye tablosundaki karbon çeliği satırlarının büyük çoğunluğu üretim rotası (production route) olarak C'yi, yani yüksek fırın ve bazik oksijen fırını (BF/BOF) rotasını gösterir; varsayılan değerle beyanda bu rotanın SKDM kıyas değeri düşülür.

Oysa Türkiye 2025'te ürettiği 38,1 milyon ton ham çeliğin %72,2'sini elektrik ark ocaklarında üretti (Türkiye Çelik Üreticileri Derneği, TÇÜD). İnşaat demiri (7214 20 00) için ücretsiz tahsisat düzeltmesi (free allocation adjustment) 0,975 × 1,00 × 1,364 = 1,3299'dur.

Burada 0,975, AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payı olan SKDM faktörüdür (CBAM factor; 2026'da %97,5, 2003/87/AT sayılı Direktif'in 10a(1a) maddesi).

Aynı CN kodunda hurda kullanan ark ocağı rotasının (E) Column B kıyas değeri yalnızca 0,066'dır. Gerçek değerlerle beyanda düşülen miktar ise Column A süreç kıyas değeri (7214 20 00 için 0,038) artı öncül maddelerde (precursor) gömülü ücretsiz tahsisattır. Bu nedenle ark ocaklı bir tesis, gerçek veriye geçtiğinde BF/BOF düzeltmesinin büyük kısmını kaybeder.

Sitenin hesaplayıcısındaki tahmine göre (rota E, Column B), 2026'da inşaat demirinde gerçek değer ancak doğrulanmış SEE ton mal başına yaklaşık 1,275 tCO2e'nin altındaysa varsayılan değerden ucuza gelir. Bu bir tahmindir; yasal düzeltme tedarik zincirine bağlıdır. Rota ayrıntıları elektrik ark ocağı rotası sayfasındadır.


AB ithalatçılarının ihracatçılardan istediği 16 SKDM veri noktası ve 6 veri grubu

Altı gruptaki üretim verileri, gerçek değer bildiren operatörden (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 10(1) maddesi uyarınca istenen operatör emisyon raporunun temelini oluşturur.

Bu raporun AB ithalatçılarına giden özeti, 16 veri noktasından oluşan özet emisyon raporudur (aynı Tüzük'ün IV. Ekinin 1.2. noktası). Aşağıdaki altı grup bu verileri üreticinin bakış açısından toplar; karbon fiyatı kanıtı ayrı bir dosyadır. Tablo, her grubun formatını, ilgili sektörleri ve kaynak belgeyi gösterir.

Veri grubu Format Gerekli olduğu sektörler Kaynak belge
Tesis tanımlama Operatör adı ve sicil numarası, tesis adı, SKDM Kayıt Sistemi tanımlayıcısı, UN/LOCODE, adres, koordinatlar Tüm sektörler Ticaret sicili kaydı ve koordinatlar
Üretim rotası SKDM üretim süreçleri ve rotaları (örneğin BF/BOF, ark ocağı) ve her rotada üretilen mallar Tüm sektörler Operatör beyanı
Faaliyet verileri Yakıt tüketimi (TJ veya GJ), elektrik (MWh), hammadde girdileri (ton) Tüm sektörler Sayaç okumaları, faturalar, laboratuvar analizleri
Ton mal başına doğrudan gömülü emisyonlar tCO2e / ton mal ((AB) 2025/2547 sayılı Tüzük II. ve III. Ek yöntemleri) Tüm sektörler Tüzük yöntemine göre hesap tabloları
Ton mal başına dolaylı gömülü emisyonlar tCO2e / ton mal (tüketilen elektrik × şebeke emisyon faktörü) (AB) 2023/956 sayılı Tüzük II. Ekinde yer almayan mallar: çimento, gübreler ve aglomere demir cevheri (CN kodu 2601 12 00) Şebeke emisyon faktörü belgeleri
Ödenen karbon fiyatı (Madde 9) Fiilen ödenen avro / tCO2e, sistemin adı, yasal dayanak, ödeme kanıtı, bağımsız onay Karbon fiyatlaması olan ülkelerdeki tüm sektörler Vergi tarhiyatları, ETS sicil kayıtları

Aşağıda 16 veri noktası, IV. Ekin 1.2. noktasındaki sırayla verilmiştir. Dokuzu her tesis için geçerlidir, ikisi (6 ve 11) dolaylı emisyonlarla ilgilidir, son beşi (12 ila 16) öncül madde içeren mallara uygulanır.

  1. Operatörün kimliği
  2. Tesisin kimliği ve konumu
  3. Üretim süreçleri ve üretim rotaları
  4. Her mal için ton mal başına gömülü emisyonlar ve ücretsiz tahsisat
  5. Toplam doğrudan emisyonlar
  6. Tesisin dolaylı emisyonları
  7. Ölçülebilir ısı akışları
  8. Sıfır emisyon faktörlü yakıtlar
  9. Atık gazlar
  10. CO2 tutma
  11. Tesiste elektrik üretimi
  12. Varsayılan değerle beyan edilen öncül maddeler
  13. Gerçek değerle beyan edilen öncül maddeler
  14. Raporlama dönemleri arasında öncül madde ortalaması
  15. Tesisler arasında öncül madde ortalaması
  16. Her öncül maddenin menşei

Veriler sevkiyat bazında değil; tesis, mal ve takvim yılı raporlama dönemi bazında hazırlanır. Operatör kayıtlarını raporlama döneminden sonra en az altı yıl saklar ((AB) 2025/2547 sayılı Tüzük II. Ekinin A.2. noktası).

Tesis tanımlama verileri

Tesis tanımlama, SKDM verisinin temel katmanıdır ve hukuki açıdan eksiksiz ve doğru olmalıdır; AB ithalatçısı tesisinizin bilgilerini (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün V. Eki uyarınca kayıtlarında tutar.

IV. Ekin 1.2. noktası şu alanları sayar: operatörün adı, sicil numarası ve İngilizce tam adresi; tesisin adı, SKDM Kayıt Sistemi'ndeki benzersiz tanımlayıcısı, UN/LOCODE'u, İngilizce tam adresi ve ana emisyon kaynağının koordinatları. İthalatçı ayrıca operatörün iletişim bilgilerini saklar.

Koordinatlar boylam ve enlem olarak altı ondalık basamakla verilir. Bu hassasiyet, SKDM Kayıt Sistemi'ne kayıt için ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 10(2) maddesi) ve (AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ekindeki doğrulama raporu şablonunda istenir.

Üretim rotası ve faaliyet verileri

Üretim rotası, tesisinize hangi emisyon hesaplama denklemlerinin uygulanacağını belirler.

Avrupa Komisyonu her sektör için rotaları ayrı tanımlar. Dört sektördeki başlıca rotalar şunlardır:

  • Çelik: yüksek fırın ve bazik oksijen fırını (BF/BOF) ile elektrik ark ocağı (EAF)
  • Çimento: ön ısıtıcı kademeli kuru yöntem
  • Birincil alüminyum: Hall-Héroult süreci
  • Amonyak ve gübreler: Haber-Bosch sentezi

Faaliyet verileri tüm raporlama dönemini kapsar: ton cinsinden toplam üretim, yakıt türüne göre terajul cinsinden yakıt tüketimi, megavatsaat cinsinden elektrik tüketimi ve ton cinsinden hammadde girdileri. Her veri belgelenmiş bir kaynağa dayanır: alt sayaç okumaları, yakıt teslim faturaları veya hammadde alım kayıtları.

Ton mal başına doğrudan gömülü emisyonlar

Ton mal başına doğrudan gömülü emisyonlar, (AB) 2025/2547 sayılı Tüzük II. Ekinin B noktasındaki iki yöntemden biriyle izlenen tesis doğrudan emisyonlarından (direct emissions) başlar.

Hesaplamaya dayalı yöntem, emisyonları kaynak akışlarından, faaliyet verileri ve laboratuvar analizlerinden ya da standart değerlerden alınan hesaplama faktörleriyle bulur; standart yöntem veya kütle dengesi yöntemi kullanılır. Ölçüme dayalı yöntem, baca gazındaki sera gazı derişimini ve gaz debisini sürekli ölçer. Emisyonlar III. Eke göre üretim süreçlerine dağıtılır ve her malın üretim miktarına bölünür.

Her yöntem bir izleme planı gerektirir: sistem sınırlarını, ölçüm cihazlarını, kalibrasyon takvimini ve eksik veri prosedürünü tanımlayan resmî belge. 2026'dan itibaren üçüncü ülke verisine dayanan "alternatif yöntemler" kabul edilmez; yalnızca (AB) 2025/2547 sayılı Tüzük'teki tam AB yöntemi geçerlidir.

Ücretsiz SKDM izleme planı şablonu (İngilizce), aynı Tüzük'ün II. Ekinin A.5. noktasındaki 22 asgari unsuru her satıra bir unsur gelecek şekilde bir CSV çalışma sayfasında listeler.

Ton mal başına dolaylı gömülü emisyonlar

Dolaylı gömülü emisyonlar yalnızca (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün II. Ekinde yer almayan mallar için gerekir: çimento, gübreler ve sinter ile peletleri kapsayan aglomere demir cevheri (CN kodu 2601 12 00) (Madde 7(1)).

Türkiye için bu konu özellikle çimentoda önemlidir: Türkiye 2025'te AB'nin AB dışından yaptığı çimento ve klinker ithalatının miktar bakımından %42,97'sini sağladı (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Hesap, ton mal başına tüketilen elektriği (AB) 2025/2621 sayılı Tüzük'ün II. Ekindeki ülke faktörüyle çarpar.

Elektrik kaynağının gerçek emisyon faktörü, ancak üretim tesisiyle doğrudan teknik bağlantı veya bir elektrik satın alma sözleşmesi (power purchase agreement) varsa kullanılabilir ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük IV. Ekinin 6. noktası). Yeşil sertifikalar tek başına yeterli değildir.

Diğer demir-çelik malları ve alüminyumda dolaylı emisyonlar (indirect emissions) SKDM hesabına girmez. Bu iki sektör, AB'nin 2025'te Türkiye'den yaptığı SKDM kapsamındaki ithalatın değer bakımından %92,5'ini oluşturur (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Bazı AB alıcıları bu veriyi kendi Kapsam 3 raporlamaları için gönüllü olarak isteyebilir.

Madde 9 indirimi için karbon fiyatı verisi

Karbon fiyatı verisi, AB ithalatçısının üretim ülkesinde ödenmiş karbon maliyeti kadar sertifika yükünü azaltan Madde 9 indirimini talep etmesini sağlar.

İndirim yalnızca yasal olarak bağlayıcı karbon fiyatlama sistemlerine uygulanır ve karbon fiyatının fiilen ödenmiş olması (carbon price effectively paid) gerekir; ücretsiz tahsisat, iade veya devlet tazminatıyla karşılanan kısım sayılmaz (Madde 9(1)). İhracatçı, ödenen brüt fiyatı, sistemin adını, iç hukuktaki dayanağını ve ödeme kanıtını sunar.

Madde 9(2), bu bilgilerin beyan sahibinden ve üçüncü ülke makamlarından bağımsız bir kişi tarafından onaylanmasını şart koşar. Gönüllü karbon kredileri ve şirket içi karbon fiyatları fiilen ödenmiş karbon fiyatı değildir.

Türkiye'de 7552 sayılı İklim Kanunu ve 27/8/2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği yürürlüktedir. Karbon Piyasası Kurulu'nun KPK/2026/1 sayılı kararlarına göre TR ETS pilot dönemi 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsar, ücretsiz tahsisat oranı %100'dür ve 2026 için yalnızca raporlama yükümlülüğü vardır.

4 Kasım 2026'daki son kontrol itibarıyla Madde 9 uygulama tüzüğü kabul edilmemiştir ve hiçbir ülkenin karbon fiyatı Madde 9 kapsamında tanınmamıştır. TR ETS'de fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı oluşmadığından 2026 üretimi için indirilecek bir tutar yoktur. Ayrıntılar karbon fiyatı indirimi sayfasındadır.


SKDM bülteni (İngilizce)

İngilizce bülten: SKDM sertifika fiyatı bildirimleri, önemli mevzuat değişiklikleri ve SKDM ile ilgili haftalık gelişmeler. İstenmeyen e-posta göndermeyiz; aboneliğinizi istediğiniz zaman sonlandırabilirsiniz.

Bu bildirimler için yalnızca e-posta adresinizi saklarız. Gizlilik politikası (İngilizce)

Öncül madde verileri: girdileriniz de SKDM malıysa

Öncül madde verisi, ihraç ettiğiniz mal girdi olarak başka bir SKDM malı kullandığında gerekir.

Ticari açıdan en önemli üç zincir, çimento üretimindeki klinker, üre üretimindeki amonyak ve alüminyum profillerdeki işlenmemiş alüminyumdur. Türkiye'deki tipik örnekler, başka bir tesisten kütük (7207) alıp filmaşin veya inşaat demiri haddeleyen tesisler ile işlenmemiş alüminyum (7601) alıp profil (7604) çeken tesislerdir.

Her öncül madde için sağlanan bilgiler üç kalemden oluşur:

  1. Yukarı akış tesisindeki öncül maddenin ton başına gömülü emisyonları
  2. Gömülü emisyonları tüketilen öncül madde miktarına dağıtmak için kullanılan kütle dağıtım yöntemi
  3. Öncül madde başka bir tesisten geliyorsa o tesisin doğrulanmış verisi

Satın alınan bir öncül maddenin gerçek değerleri, yalnızca onu üreten tesise ait bir doğrulama raporundan geliyorsa kullanılabilir. Üretim ülkesi bilinmiyorsa emisyon yoğunluğu en yüksek üçüncü ülkenin varsayılan değeri uygulanır ((AB) 2025/2621 sayılı Tüzük IV. Ek). Öncül madde zinciri belgelenmeden AB ithalatçısı karmaşık mallar (complex goods) için yıllık SKDM beyanını tamamlayamaz.


Veriler ithalatçıya nasıl ulaşır: SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümü

AB ithalatçıları SKDM verisini iki yoldan alır: kayıtlı bir operatörün veriyi O3CI üzerinden paylaşması veya kayıtlı olmayan bir operatörün aynı raporları doğrudan göndermesi.

SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümü, Avrupa Komisyonu'nun SKDM Kayıt Sistemi'nin (CBAM Registry) bir parçasıdır, ayrı bir sistem değildir. AB dışındaki operatörler emisyon verisini buraya yükler, doğrulatır ve o tesisten ithalat yapan yetkilendirilmiş beyan sahiplerine açar. Doğrulanmış veri bir kez yüklenir ve tüm AB müşterilerine hizmet eder.

O3CI'ye kayıt isteğe bağlıdır ve beş yıl geçerlidir ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük Madde 10). Giriş, iki aşamalı kimlik doğrulamalı bir EU Login hesabıyla yapılır. Kayıt, yalnızca doğrulanmış gerçek emisyon verisini O3CI üzerinden paylaşmak için gerekir; Türk ihracatçının SKDM sertifikası satın alma yükümlülüğü yoktur.

Geçiş döneminin isteğe bağlı iletişim şablonu (Communication Template) artık raporlama formatı değildir. Komisyon'un 14 Ağustos 2026 tarihli Rehber No 3'ü, uygulama döneminde bunun yerine “a mandatory structure of three documents” (üç belgeden oluşan zorunlu bir yapı) geldiğini belirtir.

Üç belge şunlardır: tam yıllık emisyon raporu, beyan sahipleri için özet ve elektrik için beyan sahibine özgü bir ek. (AB) 2025/2547 sayılı Tüzük'ün 10(1) maddesi asgari içeriği IV.

Eke bağlar, 10(4) maddesi ise raporların İngilizce hazırlanmasını şart koşar. Ticaret Bakanlığı'nın Sıkça Sorulan Sorular sayfası geçiş dönemi için yazılmıştır ve 13 Kasım 2026'da okunduğunda şablonu hâlâ zorunlu olmayan, tavsiye edilen bir araç olarak anlatıyordu.

Kayıtlı bir operatör bu belgeleri SKDM Kayıt Sistemi üzerinden doğrulayıcıya iletir ((AB) 2025/2547 sayılı Tüzük Madde 10(2)). Rehber No 2'ye göre kayıt, beyan sahibinin gördüğünü özet raporla sınırlar.

Kayıtlı olmayan operatör raporları kendi imkânlarıyla gönderir; Rehber No 2 bu operatörleri “authorised declarants are obliged to request complete verification reports and emissions reports from you” diye uyarır.


Doğrulama: veriyi kim kontrol eder ve neye bakar?

SKDM'de yalnızca doğrulanmış veri gerçek değer sayılır: (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 8. maddesi, gerçek emisyonlara dayanan gömülü emisyonların akredite bir doğrulayıcı (accredited verifier) tarafından doğrulanmasını şart koşar.

Akreditasyonu, (AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü uyarınca bir AB üye devletinin ulusal akreditasyon kurumu (national accreditation body) verir; ölçüt EN ISO/IEC 17029:2019 standardıdır. Türkiye'de yerleşik bir doğrulama kuruluşu SKDM akreditasyonunu Türk Akreditasyon Kurumu'ndan (TÜRKAK) alamaz.

Türk kuruluşu, AB dışından başvuru kabul eden yedi ulusal akreditasyon kurumundan birine başvurur: COFRAC (Fransa), ESYD (Yunanistan), Accredia (İtalya), RvA (Hollanda), PCA (Polonya), SNAS (Slovakya) ve Swedac (İsveç) (Avrupa Komisyonu'nun 21 Ekim 2026 tarihli tablosu). Aynı tabloda RvA için TÜRKAK ile bir anlaşma notu yer alır; anlaşmanın kapsamı açıklanmamıştır.

12 Kasım 2026 itibarıyla beş ulusal akreditasyon kurumu tarafından akredite edildiği belgelenen yedi doğrulayıcı vardır: EmiCert S.A. (ESYD, Yunanistan), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. ve SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, İtalya), Intertek Certification AB (Swedac, İsveç) ve SGS BELGIUM nv (BELAC, Belçika; kapsam 5 Kasım 2026'dan itibaren geçerli).

Yedincisi, Mısır'ın Dimyat kentindeki Integrated Sustainable Solutions Company'dir (ISSC). RvA onu 22 Ekim 2026'da akredite etti; AB dışında yerleşik ilk doğrulayıcıdır. RvA, TAB prosedürünü uyguladı: tam değerlendirme yapıldı, RvA ilk SKDM doğrulamasına katılacak ve ardından akreditasyonu olağan akreditasyona dönüştürecek.

Hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir ve kapsadıkları faaliyet grupları kuruluşa göre değişir. DNV, 6 Kasım 2026'da bir Accredia akreditasyonu duyurdu; Accredia bunu 11 Kasım 2026 itibarıyla yayımlamadığı için sayılmaz. Avrupa Komisyonu'nun akredite SKDM doğrulayıcıları listesi de 11 Kasım 2026 itibarıyla yayımlanmamıştı. Güncel liste akredite SKDM doğrulayıcıları sayfasındadır.

2026'da ithal edilen mallar için, yani uygulama döneminin ilk yılında, üretim tesisine fiziksel saha ziyareti (site visit) zorunludur ((AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Madde 2 ila 4). Doğrulayıcı tesisi gezer, ana süreçleri gözlemler, ölçüm cihazlarını ve kalibrasyon kayıtlarını inceler, faaliyet verilerinden örnekleri kaynak belgelerle karşılaştırır. Doğrulayıcının kontrol ettiği beş alan şunlardır:

  1. Faaliyet verilerinin yakıt ve elektrik faturalarıyla tutarlılığı
  2. Laboratuvar analizlerinden türetilen emisyon faktörlerinin uygunluğu
  3. Hesaplama yönteminin (AB) 2025/2547 sayılı Tüzük'e uygunluğu
  4. İzleme planının ve sistem sınırlarının eksiksizliği
  5. Varsa önceki dönem verileriyle tutarlılık

Doğrulama raporu (verification report), beyan edilen SEE'nin gerçek gömülü emisyonları doğru ve adil biçimde yansıtıp yansıtmadığını belirtir ve önemli yanlışlıkları açıkça gösterir.

Doğrulama hizmeti verenler tesis ve raporlama dönemi başına 5.000 ila 50.000 avro ücret teklif eder. Bu bir piyasa tahminidir, Komisyon rakamı değildir; tesisin karmaşıklığına, rota sayısına ve seyahat gereksinimine göre değişir. İhracatçılar için adımlar SKDM doğrulaması sayfasındadır. Doğrulayıcı arıyorsanız doğrulayıcı talebi formunu kullanabilirsiniz.


TR ETS raporları ve SKDM verileri: aynı veri, farklı belgeler

Türkiye'deki çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre tesislerinin bir kısmı TR ETS pilot dönemi için zaten emisyon izliyor; ancak TR ETS belgeleri SKDM belgelerinin yerine geçmez.

TR ETS pilotu, yıllık 50.000 ton CO2 eşdeğerinin üzerindeki B ve C kategorisi tesisleri kapsar (Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği Madde 5(1)). Pilot Usul ve Esaslar'a göre 2026 için doğrulanmış faaliyet seviyesi raporları 30 Nisan 2027'ye kadar sunulur. Ölçüm altyapısı ve faturalar iki sistemde de kullanılabilir.

Aşağıdaki tablo iki sistemin belgelerini ve kurumlarını karşılaştırır.

Konu AB SKDM TR ETS
Veri belgesi Operatör emisyon raporu; 16 veri noktalı özet rapor (İngilizce) Doğrulanmış sera gazı emisyon raporu; Faaliyet Seviyesi Raporu (FSR); İzleme Metodolojisi Planı (İMP)
Yöntem (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü TR ETS mevzuatı
Doğrulayıcı AB üye devleti ulusal akreditasyon kurumunca akredite doğrulayıcı TÜRKAK'ça akredite doğrulayıcı kuruluş (Yönetmelik Madde 33)
Kayıt sistemi SKDM Kayıt Sistemi (O3CI) İşlem Kayıt Sistemi; Tahsisat Yönetim Sistemi (TYS)
Kıyas değeri SKDM kıyas değeri ((AB) 2025/2620) TR ETS kıyas değeri (Ulusal Tahsisat Planı)
Muhatap Operatör (tesis operatörü) İşletme

TÜRKAK akreditasyonlu bir TR ETS doğrulaması SKDM doğrulaması değildir ve bir FSR, SKDM emisyon raporu yerine kullanılamaz. Veriler örtüşebilir; belgeler ve akreditasyon birbirinin yerine geçmez. TR ETS'nin Türkiye'deki ayrıntıları SKDM ve Türkiye sayfasındadır.


Veri alamayan AB alıcılarına ne olur?

Ton mal başına gömülü emisyon verisi alamayan AB ithalatçıları, Avrupa Komisyonu'nun (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile yayımladığı varsayılan değerleri kullanır.

Varsayılan değerler, her ürün için ihracatçı ülkenin ortalama emisyon yoğunluğuna göre belirlenir ve üzerine marj eklenir. Marj 2026'da %10'dan 2028'den itibaren %30'a çıktıkça alıcının maliyeti kademeli olarak artar. Ücretsiz tahsisat düzeltmesini (2026'da 0,975 SKDM faktörü × 1,00 sektörler arası düzeltme faktörü × SKDM kıyas değeri) aşan her ton, marj dahil, tam sertifika fiyatıyla ödenir.

Türk çimentosu bunun açık bir örneğidir. Türkiye tablosunda gri klinker ve gri Portland çimentosu satırları tire içerir; bu yüzden "Diğer ülkeler ve bölgeler" değerleri uygulanır: ton başına 1,410 ve 1,440 tCO2e, 2026 marjıyla 1,551 ve 1,584.

Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (Türkçimento), ihracatçı üyelerinin gri klinkerini ton başına yaklaşık 0,88 tCO2 olarak açıklar (25 Şubat 2026). Bu bir sektör birliği rakamıdır; herhangi bir tesisin doğrulanmış gerçek değeri ya da varsayılan değer değildir.

Doğrulanmış verinin sağlayacağı tasarruf, tesisin kendi doğrulanmış emisyonlarına ve gerçek değerle beyanda düşülen tutara (Column A kıyas değeri artı öncül maddelerdeki ücretsiz tahsisat) bağlıdır; bu nedenle birlik rakamı için burada maliyet hesaplanmamıştır. Varsayılan değerle gri Portland çimentosu 2026 ithalatında ton mal başına 76,94 avroya mal olur (1,584 eksi 0,975 × 0,666 = 0,64935; 0,93465 sertifika).

AB alıcıları bu maliyeti giderek daha düşük alış fiyatlarıyla üreticiye yansıtır ya da doğrulanmış veri sunan tedarikçi varsa ona geçer. Varsayılan değerlerin yöntemi, ürün bazında ülke değerleri ve marjın 2028'e kadar artışı SKDM varsayılan değerleri sayfasındadır.


SKDM Veri Gereksinimleri: Sıkça Sorulan Sorular

AB dışındaki ihracatçıların SKDM verisi sağlama konusunda yasal bir yükümlülüğü var mı?

Hayır. AB dışındaki ihracatçıların (AB) 2023/956 sayılı Tüzük kapsamında doğrudan bir yasal yükümlülüğü yoktur; yasal yükümlülük tamamen AB'deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibine (ithalatçıya) aittir. Ticari zorunluluk ise vardır: doğrulanmış veri alamayan ithalatçının maliyeti artar ve bunu fiyat indirimiyle ya da veri sağlayan tedarikçiye geçerek telafi eder.

Geçiş döneminde topladığım veriler uygulama döneminde geçerli mi?

Hayır. Geçiş döneminde (1 Ekim 2023 ila 31 Aralık 2025) (AB) 2023/1773 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile izin verilen alternatif hesaplama yöntemleri artık kabul edilmez. 2026'dan itibaren yalnızca (AB) 2025/2547 sayılı Tüzük'teki tam AB yöntemi geçerlidir. Geçiş dönemi deneyimi bir başlangıç noktasıdır; hesap tabloları ve izleme planları uygulama döneminin gereklerine göre yeniden kurulmalıdır.

O3CI'ye tek yükleme tüm AB alıcılarımı kapsar mı?

Evet. SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümü, tesis operatörlerinin doğrulanmış gömülü emisyon verisini bir kez yüklemesine ve belirli beyan sahiplerine erişim açmasına imkân verir. Bu yol, aynı tesisten üç veya daha fazla AB ithalatçısına satış yapan üreticiler için özellikle verimlidir.

Hangi sektörler dolaylı emisyon verisi sağlamalıdır?

Dolaylı emisyonlar, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün II. Ekinde yer almayan mallar için sayılır: çimento, gübreler ve aglomere demir cevheri (CN kodu 2601 12 00). Bu malların üreticileri gerçek değer bildiriyorsa dolaylı gömülü emisyon verisi sağlar. Diğer demir-çelik malları, alüminyum, hidrojen ve elektrikte yalnızca doğrudan emisyonlar sayılır (Madde 7(1)); geçiş döneminde çelik ve alüminyum için raporlanan dolaylı emisyonlar uygulama döneminin sertifika yüküne girmez.

Ülkemizde bir karbon fiyatlama sistemi varsa ne olur?

Karbon fiyatı verisi, AB ithalatçısının sertifika yükünü azaltan Madde 9 indirimini talep etmesini sağlar. Fiyat, iade veya başka bir tazminat düşüldükten sonra fiilen ödenmiş olmalıdır; gönüllü veya gölge fiyatlar sayılmaz. Komisyon'un dört yolu (ETS, kaynak bazlı karbon vergisi, yakıt bazlı karbon vergisi ve karma sistemler) tanımlayan uygulama tüzüğü taslağı 13 Mayıs 2026'da dört hafta süreyle kamuoyu görüşüne açıldı ve görüş süresi 10 Haziran 2026'da kapandı.

4 Kasım 2026'daki son kontrol itibarıyla taslak kabul edilmemiştir ve Güney Kore'nin K-ETS'i, Çin'in ulusal ETS'i ve Hindistan'ın CCTS'i dahil hiçbir ülkenin karbon fiyatı tanınmamıştır. Türkiye'nin TR ETS pilotunda ücretsiz tahsisat %100'dür ve 2026 için yalnızca raporlama yükümlülüğü vardır; fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı oluşmadığından indirilecek bir tutar yoktur.


SKDM verisine kim ihtiyaç duyar ve veri vermemenin maliyeti nedir?

Veri vermemenin maliyeti, AB alıcılarının ihracatçıya geri yansıttığı marjdır: ülke ortalamasının 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30 üzerinde (gübrelerde her yıl %1).

Yüksek emisyonlu rotalarda ülke ortalaması iyi yönetilen tesislerin gerçek emisyonlarının zaten üzerindedir; marj bu dezavantajı büyütür. Türkiye'de ise tersi bir durum da vardır: BF/BOF rotasını gösteren çelik satırları ark ocaklı tesislere yüksek bir düzeltme sağlar. AB dışındaki üreticiler için stratejik çerçeve SKDM ihracatçı rehberinde yer alır.

Konunun alıcı tarafı ayrı bir sayfadadır. Aynı 16 veri noktası, her birinin beyanın hangi adımında kullanıldığı ve doğrulama raporunun hangi bölümünde kaydedildiğiyle birlikte ithalatçılar için SKDM veri gereksinimleri sayfasında alıcının bakış açısından anlatılır.

AB'deki müşterim yılda 50 tondan az alıyorsa SKDM uygulanır mı?

Bir ithalatçının bir takvim yılında tüm CN kodlarında toplam net kütlesi 50 tonu aşmayan demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento ithalatı muaftır (Madde 2a; VII. Ekin 1. noktası). Muaf ithalatçı bu muafiyeti ilgili gümrük beyannamesinde beyan eder (Madde 2a(1)). Elektrik ve hidrojen hiçbir zaman muaf değildir (Madde 2a(4)).

Eşik tedarikçi düzeyinde değil ithalatçı düzeyinde uygulanır. AB dışındaki tüm SKDM tedarikçilerinden toplam yılda 40 ton alan bir alıcı muaftır ve sizden veri istemez. Yılda 5.000 ton ithal eden bir alıcı ise tedarikçi sayısından bağımsız olarak yükümlüdür ve varsayılan değerlerden kaçınmak için her tedarikçiden doğrulanmış veri ister.

Gömülü emisyonlar ile SKDM sertifikaları arasındaki bağlantı nedir?

Bir SKDM sertifikası, ithal edilen maldaki bir tCO2e gömülü emisyona karşılık gelir. Gömülü emisyonların (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 3(22) maddesindeki tanımı ve sektörlere göre kapsamı SKDM gömülü emisyonlar sayfasındadır. AB alıcınızın teslim edeceği sertifika sayısı, beyan ettiğiniz SEE'den ücretsiz tahsisat düzeltmesi ve varsa Madde 9 indirimi düşülerek hesaplanır.

2026'nın üçüncü çeyreğinin 5 Ekim 2026'da yayımlanan resmî sertifika fiyatı tCO2e başına 82,32 avrodur. Varsayılan değerin altındaki gerçek emisyonları gösteren doğrulanmış veri, sertifika sayısını doğrudan azaltır.

Türk ihracatçılar SKDM verisi için nereden destek alabilir?

T.C. Ticaret Bakanlığı, AB SKDM bölümünde genel bilgileri, uygulama mevzuatını, rehber belgelerin Türkçe özetlerini, SKDM Kayıt Sistemi bilgilerini ve varsayılan değerleri yayımlar. 13 Kasım 2026 itibarıyla Türk ihracatçılara özel bir SKDM destek programı doğrulanamamıştır.

Hesaplama, izleme planı veya doğrulama için hizmet sağlayıcı arıyorsanız SKDM yardım sayfasından ücretsiz yönlendirme talep edebilirsiniz; emisyon hesaplama ve tedarikçi verisi için ayrı formlar vardır. Sağlayıcı yönlendirme hizmeti talep eden için ücretsizdir; bir sağlayıcı, yönlendirme yoluyla kazandığı müşteri için cbamguide.com'a bir yönlendirme ücreti ödeyebilir. Bu ücret, kimin listelendiğini veya nasıl anlatıldığını belirlemez.


Veri kaynakları: (AB) 2023/956 sayılı Tüzük · (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük (Omnibus) · (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü · EEX üzerinden AB ETS verileri. Hukuki danışmanlık değildir.