Türk Çimento İhracatçıları ve AB SKDM: Ton Başına 76,94 Avroluk Varsayılan Değer Açığı ve 4 Strateji

Türkiye, 2025'te AB'nin AB dışından çimento ve klinker ithalatının miktar bakımından %43,0'ını sağladı.

Bu sayfada
Emisyonu düşüren dört kaldıraçlı bir çimento tesisi: klinker oranı, fırın verimliliği, yakıt karışımı ve elektrik kaynağı. Beşincisi, doğrulanmış gerçek değerler, bunları AB alıcısının SKDM beyanına taşır; varsayılan değerlerde sayılmazlar.

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama dönemindedir (definitive period). Türk çimento üreticileri bu dönemde, ürün ve ülke bazındaki en büyük varsayılan değer açıklarından biriyle karşı karşıyadır.

Varsayılan değerlerin Türkiye tablosunda gri klinker ve gri Portland çimentosu satırlarında tire bulunduğundan "Diğer ülkeler ve bölgeler" değerleri uygulanır: klinker için ton başına 1,410, Portland çimentosu için 1,440 ton CO2 eşdeğeri (tCO2e); 2026 marjıyla (mark-up) sırasıyla 1,551 ve 1,584.

Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (Türkçimento), üyelerinin gri klinker emisyonunu ton başına 0,88 tCO2 olarak açıklıyor (25 Şubat 2026 tarihli açıklama, ZKG Cement Lime Gypsum 3/2026).

Bu, doğrulanmış bir gerçek değer ya da varsayılan değer değil, sektör birliğinin rakamıdır. Doğrulanmış emisyonu marjlı varsayılan değerin altında kalan bir tesis için, doğrulanmış veri olmadan AB'ye giren her tonda aradaki fark kaçınılabilir bir maliyettir.

Türkiye, 2025'te AB'nin AB dışından yaptığı çimento ve klinker ithalatının miktar bakımından %43,0'ını sağladı. Bu hacim 2023'te 3,32 milyon tondu ve 2025'te 6,12 milyon tona çıktı (Eurostat, AB27'nin Türkiye'den SKDM kapsamındaki çimento ve klinker ithalatı, I.

Ek kodları, 2025: 6,12 milyon ton, 436,6 milyon avro; Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi). Bu büyüklükte bir hacmi bu düzeyde bir varsayılan değer riskiyle birleştiren başka bir menşe yoktur.

Ölçülmüş ve doğrulanmış veri vermeyen Türk üreticiler için sonuç, 2026 ithalatında gri Portland çimentosunun tonu başına 76,94 avroluk SKDM maliyetidir (2026'nın üçüncü çeyreğinin resmî sertifika fiyatı olan ton CO2e başına 82,32 avro ile).

Bu tutar, Eurostat verisine göre Türk gri Portland çimentosunun AB'deki ortalama ithalat birim değerine (ton başına 77,60 avro) neredeyse eşittir. Gri klinkerde varsayılan değerle hesaplanan maliyet (ton başına 74,22 avro), klinkerin birim değerini (ton başına 55,55 avro) aşar.

Bu sayfa, SKDM'nin AB dışındaki çimento ihracatçılarına etkisini, Türkiye'nin AB'ye çimento ve klinker ihracatını, en büyük beş tedarikçi ülkede varsayılan değer açığını, toplanması gereken verileri, doğrulama takvimini ve Türk üreticilerin önündeki dört stratejik seçeneği sırasıyla ele alır.


AB SKDM, AB Dışındaki Çimento İhracatçıları İçin Ne Anlama Gelir?

SKDM, Türkiye'deki çimento üreticisine doğrudan bir yasal yükümlülük getirmez; mali yükümlülük tamamen AB'deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibine (authorised CBAM declarant), yani ithalatçıya aittir.

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile kurulan ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama döneminde olan bir AB mekanizmasıdır: AB'deki ithalatçılar, karbon yoğun belirli malların gömülü emisyonlarına karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın alıp teslim eder; sertifika fiyatı AB ETS karbon fiyatına bağlıdır ve amaç karbon kaçağını önlemektir.

Hukuki dayanak, sınırda karbon düzenleme mekanizmasını tesis eden 10 Mayıs 2023 tarihli ve (AB) 2023/956 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'dür. Yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi Madde 3(17)'de tanımlanır. SKDM bir vergi veya gümrük vergisi değildir; AB ETS fiyatına bağlı bir sertifika mekanizmasıdır.

İhracatçıyı SKDM maliyetine bağlayan, yasal değil ticari bir ilişkidir. AB ithalatçıları, sertifika yükümlülüklerini doğru hesaplamak için tesis bazında gömülü emisyon (embedded emissions) verisi ister. Veri yoksa ithalatçı, Avrupa Komisyonu'nun (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile belirlediği varsayılan değeri (default value) kullanır. Varsayılan değerler ortalama değildir: 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30 marj içerir.

Uygulamadaki zincir şöyle işler. İthalatçı, ihracatçı doğrulanmış veri verirse gerçek emisyonları, vermezse varsayılan değerleri uygular. Varsayılan değer sertifika yükümlülüğünü ve dolayısıyla çimentonun AB'ye teslim maliyetini artırır. İthalatçı bu ek maliyeti daha düşük alış fiyatı, yeniden müzakere edilen sözleşmeler veya tedarikçi değişikliği yoluyla ihracatçıya yansıtır. Marj 2028'e kadar yükseldikçe veri veremeyen ihracatçının dezavantajı da büyür.

Çimentoda SKDM hem doğrudan hem dolaylı gömülü emisyonları kapsar. Çimento, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün II. Ekinde yer almaz; bu nedenle üretimde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar (indirect emissions), proses ve yakıt kaynaklı doğrudan emisyonlarla (direct emissions) birlikte fiyatlandırılır. Bu çift kapsam çimentoyu, yalnızca doğrudan emisyonların mali yükümlülük doğurduğu demir-çelik ve alüminyumdan ayırır.

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamında 2026 ithalatı için sertifika fiyatı, ithalat çeyreğindeki AB ETS açık artırma fiyatlarının çeyreklik ortalamasıdır (Madde 21(1a)): birinci çeyrek 75,36 avro, ikinci çeyrek 75,28 avro, üçüncü çeyrek 82,32 avro (5 Ekim 2026'da yayımlandı). Dördüncü çeyrek fiyatı 4 Ocak 2027'de yayımlanacaktır. 2027'den itibaren ithal edilen mallara haftalık ortalama uygulanır (Madde 21(1)).


Türkiye'nin AB'ye Çimento ve Klinker İhracatı: 2025 Rakamları

Türkiye, 2025'te AB'nin AB dışından çimento ve klinker ithalatında hem değer hem miktar bakımından birinci sıradaydı: 436,6 milyon avro ve 6,12 milyon ton, yani miktarın %42,97'si ve değerin %40,59'u (Eurostat Comext DS-045409, 2025).

Çimento, Türkiye'den yapılan SKDM kapsamındaki AB ithalatının (2025'te toplam 10,83 milyar avro) yalnızca %4,0'ıdır; demir-çelik 7,18 milyar avro, alüminyum 2,84 milyar avrodur. Ancak çimentoda Türkiye'nin payı, demir-çelikteki %12,87'lik ve alüminyumdaki %7,48'lik miktar payının çok üzerindedir. Miktar bakımından ikinci menşe olan Ukrayna'nın payı %13,3'tür.

Aşağıdaki tablo, Türkiye'den yapılan çimento ve klinker ithalatını CN kodu bazında gösterir (Eurostat, AB27'nin Türkiye'den ithalatı, Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi). SKDM kapsamını AB gümrük beyannamesindeki CN kodu belirler; Türkiye'deki 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN koduna karşılık gelir.

CN kodu Ürün 2023 2024 2025 2025 AB dışı ithalattaki payı (miktar / değer) 2025 sırası (miktar / değer)
2523 10 00 Çimento klinkeri (gri ve beyaz) 1,75 milyon ton; 112,5 milyon EUR 2,45 milyon ton; 142,7 milyon EUR 3,25 milyon ton; 180,5 milyon EUR %45,45 / %45,08 1 / 1
2523 29 00 Gri Portland çimentosu 1,18 milyon ton; 96,0 milyon EUR 1,58 milyon ton; 125,0 milyon EUR 2,40 milyon ton; 186,6 milyon EUR %41,70 / %38,63 1 / 1
2523 21 00 Beyaz Portland çimentosu 359.285 ton; 45,9 milyon EUR 356.909 ton; 46,9 milyon EUR 385.166 ton; 49,9 milyon EUR %53,20 / %53,31 1 / 1
2523 30 00 Alüminatlı çimento 34.003 ton; 11,9 milyon EUR 38.079 ton; 13,3 milyon EUR 47.603 ton; 16,3 milyon EUR %52,95 / %38,64 1 / 2
2523 90 00 Diğer hidrolik çimentolar 3.056 ton; 0,3 milyon EUR 2.508 ton; 0,3 milyon EUR 31.045 ton; 3,3 milyon EUR %6,11 / %5,85 6 / 7
Toplam Çimento ve klinker 3,32 milyon ton; 266,6 milyon EUR 4,43 milyon ton; 328,1 milyon EUR 6,12 milyon ton; 436,6 milyon EUR %42,97 / %40,59 1 / 1

Kaynak: Eurostat Comext DS-045409, 2025. Bunlar AB ithalat istatistikleridir; "SKDM'ye tabi ithalat" veya SKDM maliyeti değildir. Türk ihracat istatistikleri (Ticaret Bakanlığı, TİM, TÜİK) farklı kapsam ve fiyat esasına dayandığından bu tabloyla karşılaştırılmamalıdır.

Tablo üç şeyi gösterir. Klinker, tonajın yarısından fazlasıdır ve AB'de öğütülerek çimentoya dönüştürülür. Türkiye, beyaz Portland çimentosu ve alüminatlı çimentoda AB dışı ithalatın miktar bakımından yarısından fazlasını sağlar. Gri Portland çimentosu hacmi 2023'ten 2025'e iki katından fazla artmıştır.


Gerçek ve Varsayılan Emisyonlar: En Büyük Beş Tedarikçide Açık

Gerçek veri sunmanın mali getirisi, üreticinin gerçek emisyonu ile SKDM varsayılan değeri arasındaki farka bağlıdır.

Aşağıdaki tablo, 2025'te AB'nin çimento ve klinker ithalatındaki en büyük beş menşe için gri Portland çimentosunun (CN kodu 2523 29 00) I. Ek varsayılan değerini ve 2026'nın üçüncü çeyreğinin resmî fiyatı olan 82,32 avro ile varsayılan değer üzerinden hesaplanan maliyeti gösterir. Hesaplar 13 Kasım 2026'da, sitenin SKDM hesaplayıcısının kullandığı yasal formülle yapılmıştır.

Her satırda düşülen SKDM kıyas değeri (benchmark) aynıdır: (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ndeki gri Portland çimentosu için B sütunu varsayılan kıyas değeri olan ton başına 0,666 tCO2e, 2026 SKDM faktörü (CBAM factor) olan %97,5 ile çarpılır.

SKDM faktörü, AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payıdır. 2030 sütununda %30 marj ve %51,5 SKDM faktörü sabit fiyatla uygulanmıştır.

Ülke 2025 AB dışı çimento ve klinker ithalatındaki payı (miktar) I. Ek varsayılan değeri (tCO2e/t) 2026 marjıyla Ton başına sertifika, 2026 Ton başına maliyet, 2026 (EUR) Ton başına maliyet, 2030 (EUR)
Türkiye %43,0 1,440 ("Diğer ülkeler" değeri) 1,584 0,935 76,94 125,87
Ukrayna %13,3 1,380 1,518 0,869 71,51 119,45
Cezayir %11,9 1,300 1,430 0,781 64,26 110,89
Mısır %11,6 1,290 1,419 0,770 63,36 109,82
Tunus %6,7 0,910 1,001 0,352 28,95 69,15

Paylar: Eurostat, AB27'nin SKDM kapsamındaki çimento ve klinker ithalatı (I. Ek kodları), 2025, AB dışından 14,24 milyon ton (Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi). Varsayılan değerler: (AB) 2026/1740 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün I. Eki, "toplam emisyonlar" sütunu; çimentoda bu sütun dolaylı emisyonları da içerir. Türkiye satırında tire bulunduğundan "Diğer ülkeler ve bölgeler" değeri uygulanır. 2030 rakamlarında fiyat 82,32 avroda sabit tutulmuştur; kıyas değerleri 2027'den itibaren ithal edilen mallar için güncellenebilir.

Beşi arasında en yüksek varsayılan değer Türkiye'nindir, çünkü Türkiye için ülkeye özgü bir değer belirlenmemiştir. Varsayılan değerle bir ton Türk gri Portland çimentosu, 2026 ithalatında AB'deki alıcıya 76,94 avroluk sertifika maliyeti çıkarır: Cezayir çimentosundan 12,68 avro, Tunus çimentosundan 47,99 avro fazla.

Doğrulanmış gerçek değerler varsayılan değerin yerini alır. Kazanç, marjlı varsayılan değer ile doğrulanmış rakam arasındaki farkın sertifika fiyatıyla çarpımıdır; bu tutar, gerçek değer yolunda kullanılan farklı kıyas değeri esasına göre düzeltilir.

Türkiye Satırında Neden Tire Var ve Bu Hangi Kodları Etkiler?

Türkiye tablosunda çimento sektörünün sekiz satırından yedisinde tire vardır; yalnızca alüminatlı çimento (CN kodu 2523 30 00) için Türkiye'ye özgü bir değer (1,95) basılmıştır.

Tireli satırlarda I. Ekin girişindeki kural gereği "Diğer ülkeler ve bölgeler" değeri uygulanır. (AB) 2026/1740 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü 31 Temmuz 2026'da varsayılan değerleri 1 Ocak 2026'dan geçerli olarak düzeltti; Türkiye'nin çimento satırları bu düzeltmeden sonra da tire olarak kaldı. Aşağıdaki tablo, Türkiye menşeli her çimento kodunun 2026 ve 2030 maliyetini gösterir (82,32 avro, 13 Kasım 2026'da sitenin SKDM hesaplayıcısının kullandığı yasal formülle hesaplandı).

CN kodu Ürün Uygulanan varsayılan değer (tCO2e/t) 2026 marjıyla Düzeltme (0,975 × kıyas değeri) Ton başına sertifika, 2026 Ton başına maliyet, 2026 (EUR) Ton başına maliyet, 2030 (EUR)
2523 10 00 (TARIC 2523100090) Gri klinker 1,410 ("Diğer ülkeler") 1,551 0,975 × 0,666 = 0,64935 0,90165 74,22 122,66
2523 10 00 (TARIC 2523100010) Beyaz klinker 1,370 ("Diğer ülkeler") 1,507 0,975 × 0,859 = 0,837525 0,669475 55,11 110,19
2523 29 00 Gri Portland çimentosu 1,440 ("Diğer ülkeler") 1,584 0,975 × 0,666 = 0,64935 0,93465 76,94 125,87
2523 21 00 Beyaz Portland çimentosu 1,450 ("Diğer ülkeler") 1,595 0,975 × 0,859 = 0,837525 0,757475 62,36 118,76
2523 30 00 Alüminatlı çimento 1,950 (Türkiye değeri) 2,145 0,975 × 0,717 = 0,699075 1,445925 119,03 179,60
2523 90 00 (TARIC 2523900090) Gri hidrolik çimentolar 1,370 ("Diğer ülkeler") 1,507 0,975 × 0,666 = 0,64935 0,85765 70,60 118,38

2030 sütunu %30 marj, %51,5 SKDM faktörü ve 82,32 avro sabit fiyatla hesaplanmıştır. Alüminatlı çimentonun kıyas değeri 2028'den itibaren 0,686'dır; diğer kıyas değerleri 2027'den itibaren ithal edilen mallar için güncellenebilir ((AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 10. gerekçesi). Bu sonuçlar, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan tahminlerdir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.

Bu maliyetleri ürünün değeriyle karşılaştırmak açığın boyutunu gösterir. Eurostat'taki 2025 ithalat değeri ve miktarından hesaplanan ortalama birim değer, Türk gri Portland çimentosu için ton başına 77,60 avro, klinker için 55,55 avrodur (Comext DS-045409, 2025). Varsayılan değerle hesaplanan 2026 SKDM maliyeti gri Portland çimentosunda birim değere neredeyse eşittir, gri klinkerde ise birim değerin üzerindedir.

Alüminatlı çimento ayrı bir durumdur. Türkiye, AB'nin bu üründeki AB dışı ithalatının miktar bakımından %52,95'ini sağlar ve Türkiye'ye özgü 1,95'lik değer, "Diğer ülkeler" değerinin (2,03) altındadır. Yine de ton başına 119,03 avroyla tablodaki en yüksek 2026 maliyeti bu üründedir. Çimentoda SKDM kapsamındaki CN kodları sayfası her kodun tanımını ve TARIC ayrımını verir.

SKDM çimento sektörü rehberi, sektörün işleyişini bütünüyle ele alır: CN kodu sınıflandırması, klinker oranı hesapları ve klinker içeriği düşük katkılı çimentoların ölçüm çerçevesinde nasıl daha düşük gömülü emisyona ulaştığı.


Türk Çimento Sektörü Neden En Yüksek Riski Taşıyor?

Üç yapısal etken bir araya gelerek Türk çimento üreticilerini SKDM kapsamında ticari açıdan en çok etkilenen AB dışı ihracatçılar konumuna getirir: hacim, fiilen ödenmiş bir karbon fiyatının olmaması ve büyüme.

Birincisi, hacim. Türkiye'nin 2025'teki %43,0'lık payı 6,12 milyon tona karşılık gelir; bunun 3,25 milyon tonu klinkerdir (Eurostat Comext, 2025). Sıradaki menşe Ukrayna 1,89 milyon ton sağladı. Bu hacim nedeniyle veri açığını iyi yönetememenin mutlak bedeli, Türk üreticiler için tüm rakiplerinkinden büyüktür.

İkincisi, fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı (carbon price effectively paid) yoktur. Türkiye, 7552 sayılı İklim Kanunu'nu 9 Temmuz 2025'te Resmî Gazete'de yayımlayarak bir Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) için yasal dayanak oluşturdu. 27/8/2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.

Türk karbon fiyatlandırma araçlarının 13 Kasım 2026 itibarıyla çimento için durumu aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Araç Dayanak Çimento için içerik Durum (13 Kasım 2026)
İklim Kanunu 7552 sayılı Kanun, Resmî Gazete 9 Temmuz 2025, No. 32951 TR ETS'nin ve Karbon Piyasası Kurulu'nun (KPK) yasal çerçevesi; pilot dönem Yürürlükte
TR ETS Yönetmeliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Resmî Gazete 27 Ağustos 2026, No. 33353 Yılda 50.000 ton CO2 (eşd) üzerindeki B ve C kategorisi tesisler; kıyas yöntemiyle ücretsiz tahsisat Yürürlükte
KPK/2026/1 kararları Karbon Piyasası Kurulu, 3 Eylül 2026'da duyuruldu Pilot: 2026 ve 2027 emisyonları; elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre; ücretsiz tahsisat oranı %100; 2026'da yalnızca raporlama Yürürlükte
Pilot Usul ve Esaslar İklim Değişikliği Başkanlığı, 1 Ekim 2026'da duyuruldu 2026 için doğrulanmış faaliyet seviyesi raporları 30 Nisan 2027'ye kadar; 2027 emisyonları için tahsisat teslimi 2028 yılı Kasım ayının son iş gününe kadar Yürürlükte
Tamamlayıcı tahsisat fiyatı TR ETS Yönetmeliği, Madde 20 2026 emisyonları için gönüllü ödeme Duyuruldu; metodoloji yayımlanmadı

(AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 9. maddesi, AB ithalatçılarının menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatı için indirim talep etmesine izin verir; bu hesapta iade ve telafiler düşülür (Madde 9(1)).

Türk çimento üreticileri bundan yararlanamaz: pilot dönemde tahsisatların tamamı ücretsiz olduğundan tesis düzeyinde fiilen ödenen bir tutar oluşmaz. 13 Kasım 2026 itibarıyla hiçbir ülkenin karbon fiyatı Madde 9 kapsamında tanınmamıştır ve Madde 9 uygulama tüzüğü kabul edilmemiştir (Avrupa Komisyonu'nun SKDM mevzuat sayfası bu uygulama tüzüğü için yalnızca kanıt çağrısını listeler).

Madde 9 indirimi olmadan, ücretsiz tahsisat düzeltmesinden sonra kalan SKDM sertifika maliyeti AB'ye ithal edilen her ton Türk çimentosuna yansır. Gönüllü 2026 ödemesinin "fiilen ödenmiş" sayılıp sayılmayacağı hiçbir metinle netleşmemiştir. Ayrıntılar üçüncü ülkede ödenen karbon fiyatı için indirim sayfasındadır.

Üçüncüsü, büyüme. AB'nin Türkiye'den çimento ve klinker ithalatı 2023'te 3,32 milyon tondan 2024'te 4,43 milyon tona ve 2025'te 6,12 milyon tona yükseldi (Eurostat Comext, 12 Ekim 2026'da çekildi). İki yılda neredeyse iki katına çıkan bu hacim, artık uygulama dönemi kurallarıyla AB'ye girmektedir.

Yüksek ve artan hacim, fiilen ödenmiş bir karbon fiyatının yokluğuyla birleşince AB'ye giren en büyük çimento ve klinker akışı, beş menşe arasındaki en yüksek varsayılan değerle fiyatlandırılır. Bu durumda üreticilerin elindeki başlıca ticari koz, doğrulanmış gerçek emisyon verisi sunmaktır.


Çimento İhracatçılarının Toplaması ve Sunması Gereken Veriler

Çimento üreticilerinin AB'deki alıcılarına sunacağı tesis bazındaki veri, (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün IV. Ekinin 1.2 noktasındaki 16 veri noktalı özet emisyon raporudur.

Bu Uygulama Tüzüğü, SKDM'nin altı sektörü için hesaplama yöntemini belirler. Özet rapor, Tüzüğün 10(1) maddesine ve IV. Ekine dayanan zorunlu üç belgelik yapının parçasıdır: tam operatör emisyon raporu, doğrulama raporuna eklenen özet emisyon raporu ve yalnızca ithal elektrik için beyan sahibine özgü bir ek.

Avrupa Komisyonu'nun 14 Ağustos 2026 tarihli 3 No'lu Rehberi bu yapıyı açıklar; rehber bağlayıcı değildir. Raporlar İngilizce hazırlanır ((AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Madde 10(4)) ve coğrafi koordinatlar altı ondalık basamakla verilir.

Bir çimento tesisinde 16 veri noktası aşağıdaki dört grupta toplanır.

  1. Tesis (installation) kimliği: Üretim şirketinin tam ticari unvanı, fiziki adres, tesisin UN/LOCODE kodu, coğrafi koordinatlar ve SKDM soruları için belirlenmiş bir irtibat kişisi.
  2. Üretim ve proses verisi: Toplam üretim miktarı (ton), üretim rotası sınıflandırması (fırın tipi, ön ısıtıcı kademe sayısı, süspansiyon ön ısıtıcılı ya da dikey fırın), proses adımı başına yakıt tüketimi ve elektrik tüketimi verisi.
  3. Ton mal başına doğrudan ve dolaylı gömülü emisyonlar: Üretilen çimentonun tonu başına tCO2e; (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün II. Ekindeki hesaplamaya dayalı yöntemle (standart yöntem veya kütle dengesi yöntemi) ya da ölçüme dayalı yöntemle belirlenir. Nihai üründeki klinker oranı, bitmiş çimentonun tonu başına gömülü emisyonu belirler: %95 ila %100 klinker içeren CEM I (Portland çimentosu) en yüksek yükümlülüğü, %5 ila %64 klinker içeren CEM III (yüksek fırın cüruflu çimento) belirgin şekilde daha düşük gömülü emisyonu taşır.
  4. Öncül madde (precursor) verisi: Klinker ayrı bir tesisten satın alınıp bitmiş çimento üretiminde kullanılıyorsa, o klinkerin ton başına gömülü emisyonu da belgelenir ve hesaba katılır.

1 Ocak 2026'dan itibaren yalnızca (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ndeki tam AB yöntemi kabul edilir. 2023 ile 2025 arasındaki geçiş döneminde (transitional period) izin verilen, üçüncü ülkelerin ulusal verilerine dayalı alternatif yöntemler artık geçerli değildir.

Çimento üreticileri artık yalnızca tüzük metniyle çalışmak zorunda değildir. Avrupa Komisyonu 14 Ağustos 2026'da uygulama dönemi için on rehber belge yayımladı: 2 No'lu Rehber AB dışındaki operatörler için hızlı bir kılavuzdur, 3 No'lu Rehber gömülü emisyon hesaplama yöntemlerini düzenler, 5a sektör rehberi bu yöntemleri çimento üretim rotalarına uygular.

T.C. Ticaret Bakanlığı bu rehberlerin Türkçe özetlerini 18 Ağustos 2026'da yayımladı; rehberlerin kendisi yalnızca İngilizcedir. Seri, on SKDM rehber belgesi haberimizde (İngilizce) anlatılır.

Veriler, Avrupa Komisyonu'nun SKDM Kayıt Sistemi'nin (CBAM Registry) O3CI bölümü olan SKDM operatör portalı üzerinden paylaşılabilir. Geçiş dönemindeki isteğe bağlı iletişim şablonu artık geçerli değildir.

Gerçek değer bildiren operatör, (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün IV. Ekindeki yapıda, İngilizce bir emisyon raporu ve özetini hazırlar. Portala yüklenen ve doğrulanan veri tüm AB alıcılarıyla paylaşılabilir; tek bir yükleme bütün ithalatçılar için kullanılır.

Türk çimento tesislerinin elinde TR ETS için hazırlanan veriler bulunur, ancak belgeler birbirinin yerine geçmez.

TR ETS kapsamındaki doğrulanmış sera gazı emisyon raporu veya Faaliyet Seviyesi Raporu (FSR) bir SKDM emisyon raporu değildir; Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilmiş bir TR ETS doğrulaması da SKDM doğrulaması değildir. Ölçüm verileri örtüşebilir; belgeler ve akreditasyon örtüşmez. Veri yapısının tamamı SKDM veri gereklilikleri sayfasındadır.


SKDM bülteni (İngilizce)

İngilizce bülten: SKDM sertifika fiyatı bildirimleri, önemli mevzuat değişiklikleri ve SKDM ile ilgili haftalık gelişmeler. İstenmeyen e-posta göndermeyiz; aboneliğinizi istediğiniz zaman sonlandırabilirsiniz.

Bu bildirimler için yalnızca e-posta adresinizi saklarız. Gizlilik politikası (İngilizce)

Doğrulama Şartı ve Takvimi

AB ithalatçıları, ihracatçının sunduğu gerçek emisyon verisini ancak bir AB üye devletinin ulusal akreditasyon kurumu (national accreditation body) tarafından akredite edilmiş bir doğrulayıcı doğruladıysa kullanabilir.

Akreditasyon, (AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü kapsamında EN ISO/IEC 17029:2019 standardına göre yapılır. Doğrulama (verification) yalnızca gerçek değerler için gereklidir (Madde 8(1)). AB SKDM doğrulayıcılarını yalnızca AB üye devletlerinin ulusal akreditasyon kurumları akredite eder; Türkiye, Mısır veya Cezayir'deki akreditasyon kurumları bir SKDM doğrulayıcısını akredite edemez.

Türkiye'de yerleşik bir doğrulama kuruluşu, Avrupa Komisyonu'nun 21 Ekim 2026 tarihli durum tablosuna göre (9 Kasım 2026 tarihli tabloda değişmedi) üçüncü ülke başvurularını kabul eden yedi AB akreditasyon kurumundan birine başvurur: COFRAC (Fransa), ESYD (Yunanistan), Accredia (İtalya), RvA (Hollanda), PCA (Polonya), SNAS (Slovakya) ve Swedac (İsveç).

Aynı tabloda Hollanda akreditasyon kurumu RvA için TÜRKAK ile bir anlaşma notu yer alır; anlaşmanın kapsamı açıklanmamıştır. TÜRKAK'ın akredite ettiği doğrulayıcı kuruluşlar TR ETS içindir.

12 Kasım 2026 itibarıyla beş ulusal akreditasyon kurumu tarafından akredite edildiği belgelenen yedi doğrulayıcı vardır. Bunlar aşağıda listelenmiştir.

  • EmiCert S.A. (ESYD, Yunanistan)
  • Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. ve SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, İtalya)
  • Intertek Certification AB (Swedac, İsveç)
  • Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC), Dimyat, Mısır (RvA, Hollanda, 22 Ekim 2026): AB dışında yerleşik ilk doğrulayıcı. RvA, TAB prosedürünü uyguladı: tam değerlendirme yapıldı; RvA ilk SKDM doğrulamasında hazır bulunacak, ardından akreditasyonu olağan akreditasyona dönüştürecektir.
  • SGS BELGIUM nv (BELAC, Belçika, kapsamı 5 Kasım 2026'dan itibaren geçerli)

Hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir. Akredite olan, grup markası değil adı geçen tüzel kişidir; Türkiye'deki grup şirketleri akredite tüzel kişi değildir. DNV, 6 Kasım 2026'da bir Accredia akreditasyonu duyurdu, ancak Accredia bunu 11 Kasım 2026'daki kontrolde yayımlamamıştı; bu nedenle sayılmamıştır. Avrupa Komisyonu'nun akredite SKDM doğrulayıcıları listesi henüz yayımlanmamıştır. Güncel durum akredite SKDM doğrulayıcıları sayfasında izlenir.

Türk basınında doğrulama konusu zaman zaman yanlış aktarılır. Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri İhracatçıları Birliği (ÇCSİB) Başkanı Ender Şahin, 9 Eylül 2026'da Bloomberg HT'ye, emisyonların ölçümü için hâlâ bir denetçi firma atanmasının beklendiğini ve bu yüzden Avrupa'da müşteri kaybedildiğini söyledi.

SKDM'de Avrupa Komisyonu bir doğrulayıcı atamaz: tesis operatörü, akredite doğrulayıcılardan birini kendisi seçer ve sözleşmeyle görevlendirir.

Tesisin doğrulandığı ilk yılda fiziksel saha ziyareti (site visit) zorunludur ((AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Madde 2). Doğrulayıcı fırın işletimini yerinde inceler, yakıt tüketim kayıtlarını gözden geçirir, kalker ve klinker girdi belgelerini kontrol eder ve ölçüm sistemlerinden örnek alır.

Doğrulama hizmeti sunan kuruluşlar, tesisin karmaşıklığına ve doğrulayıcının konumuna göre her raporlama dönemi için tesis başına yaklaşık 5.000 ila 50.000 avro ücret belirtir; bu bir piyasa tahminidir.

Hazırlığa henüz başlamamış çimento ihracatçıları için karar süresi kısadır. Doğrulanmış 2026 verisi, son tarihi 30 Eylül 2027 olan ilk yıllık SKDM beyanları (CBAM declaration) için gereklidir ve ancak izleme planı (monitoring plan) ile 2026 kayıtları mevcutsa doğrulanabilir.

Doğrulayıcıların SKDM Kayıt Sistemi'ne kaydı, (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük (Omnibus) ile eklenen Madde 10a kapsamında 1 Eylül 2026'da açıldı. Doğrulama raporları Ocak 2027'den itibaren SKDM Kayıt Sistemi'nde düzenlenir.

İzleme planını şimdi tamamlamanız ve raporlama yılı kapanmadan bir doğrulama kuruluşuyla temasa geçmeniz gerekir. Doğrulama sürecinin adımları SKDM doğrulaması sayfasında anlatılır.


Veri Açığı Ticari Kayba Nasıl Dönüşür?

Varsayılan değerle ithal edilen Türk gri Portland çimentosu (CN kodu 2523 29 00), 2026'da ton başına 0,93465 SKDM sertifikası gerektirir; bu, 82,32 avroluk fiyatla ton başına 76,94 avrodur.

Hesap adımları şöyledir. Teslim edilecek sertifika sayısı = max[0; ton mal başına gömülü emisyon eksi ücretsiz tahsisat düzeltmesi (free allocation adjustment) eksi karbon fiyatı indirimi] × malın kütlesi.

Ücretsiz tahsisat düzeltmesi = SKDM faktörü × sektörler arası düzeltme faktörü (cross-sectoral correction factor, CSCF) × SKDM kıyas değeridir (Madde 31; (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü). Sektörler arası düzeltme faktörü 2026 ile 2030 arasında %100'dür ((AB) 2026/1862 sayılı Komisyon Uygulama Kararı).

1,440 tCO2e/t'lik varsayılan değer %10 marjla 1,584 olur. Ücretsiz tahsisat düzeltmesinden önce bu, ton başına 130,39 avrodur. Düzeltme 0,975 × 1,00 × 0,666 = 0,64935 tCO2e/t'dir; geriye ton başına 0,93465 sertifika, yani 76,94 avro kalır.

Net rakam brüt rakamın %59'udur: düzeltme ton başına sabit bir miktar olduğundan, kıyas değerinin üzerindeki her ton CO2e, marjın tamamı dahil, tam sertifika fiyatıyla ücretlendirilir.

Maliyet 2030'a kadar yükselir. Aynı 82,32 avroluk fiyatla Türk gri Portland çimentosunun tonu başına maliyet aşağıdaki gibidir.

İthalat yılı Marj SKDM faktörü Ton başına gömülü emisyon (marjlı) Düzeltme Ton başına sertifika Ton başına maliyet (EUR)
2026 %10 %97,5 1,584 0,64935 0,93465 76,94
2027 %20 %95 1,728 0,6327 1,0953 90,17
2028 %30 %90 1,872 0,5994 1,2726 104,76
2030 %30 %51,5 1,872 0,34299 1,52901 125,87

2027 ve sonrası için fiyat 82,32 avroda sabit tutulmuştur ve bugünkü kıyas değeri kullanılmıştır; kıyas değerleri 2027'den itibaren ithal edilen mallar için güncellenebilir ((AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 10. gerekçesi). SKDM faktörü 2033'te %14'e iner ve 2034'ten itibaren uygulanmaz.

Bu düzeyde, varsayılan değerle satılan Türk çimentosu, doğrulanmış veri sunan üreticilere karşı AB pazarında rekabet gücünü kaybeder. Kendi ürününüz ve tonajınız için tahmini bir hesabı SKDM hesaplayıcısı ile yapabilirsiniz. Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.

Gri klinkerde varsayılan değerle hesap şöyledir: 2026 marjlı değeri olan 1,551'den 0,64935'lik düzeltme düşüldüğünde ton başına 0,90165 sertifika kalır; bu, 82,32 avroyla ton başına 74,22 avrodur. Türkçimento'nun açıkladığı ton başına 0,88 tCO2 bir sektör birliği rakamıdır, doğrulanmış gerçek değer değildir; bu nedenle burada fiyatlandırılmamıştır. Kazanç, her tesisin doğrulanmış emisyonuna ve gerçek değer yoluna bağlıdır.

Açığın sektör ölçeğindeki büyüklüğünü varsayımsal bir hesap gösterir. 2025'te Türkiye'den ithal edilen gri Portland çimentosu, klinker (tamamı gri klinker kabul edilerek), beyaz Portland çimentosu ve alüminatlı çimento, 2026'da tamamen varsayılan değerlerle ve 82,32 avroyla ithal edilseydi, sertifika maliyeti yaklaşık 455,8 milyon avro olurdu.

Bu, aynı dört kodun 2025 ithalat değerinin (433,3 milyon avro, Eurostat Comext DS-045409) üzerindedir. Hesap bir tahmin değildir: gerçek değer kullanımı ve fiyat değişimi dikkate alınmamıştır.


Türk Çimento İhracatçılarının Stratejik Seçenekleri Nelerdir?

SKDM baskısıyla karşılaşan AB dışındaki çimento ihracatçılarının önünde dört stratejik seçenek vardır. Doğru seçim mevcut emisyon yoğunluğuna, üretim teknolojisine, sermayeye ve AB pazarına bağımlılığa göre değişir.

Dört stratejik seçenek aşağıda sıralanmıştır.

  1. Doğrulanmış gerçek veriyi ölçün ve sunun: Gerçek emisyonu SKDM varsayılan değerinin altında olan üreticiler, özellikle Türk, Ukraynalı ve Cezayirli üreticiler için en hızlı sonuç veren seçenektir. Kayda değer bir ihracat hacminde, tesis başına 5.000 ila 50.000 avroluk ilk doğrulama maliyeti (piyasa tahmini) elde edilecek kazanca kıyasla küçüktür; bu kazanç, marjlı varsayılan değer ile doğrulanmış rakam arasındaki farkın tam sertifika fiyatıyla çarpımıdır.
  2. Üretimde karbonsuzlaştırmaya yatırım yapın: Klinker ikame oranını artırarak (yüksek fırın cürufu, kalsine kil, uçucu kül), fırın verimliliğini yükselterek veya alternatif yakıtlara geçerek gerçek gömülü emisyonları azaltın. Uzun vadeli bir yatırımdır, ancak SKDM maliyeti 2034'teki tam uygulamaya doğru yükseldikçe yapısal rekabet avantajı yaratır. Seçenekler karbonsuzlaştırma sayfasında ayrıntılıdır.
  3. Maliyet paylaşımını AB alıcılarıyla müzakere edin: Emisyon yoğunluğunu hızla değiştirme imkânı sınırlı olan ihracatçı, varsayılan değer kaynaklı SKDM maliyetine AB ithalatçılarıyla yaptığı fiyat düzenlemelerinde açıkça yer verebilir. Bu, ticari ilişkiyi korurken varsayılan değer yükünü iki taraf arasında şeffaf biçimde paylaştırır.
  4. İhracat hacmini SKDM dışındaki pazarlara yönlendirin: AB'ye giden çimentoyu eşdeğer bir sınırda karbon mekanizması olmayan pazarlara kaydırın. Birleşik Krallık'ın ayrı bir vergi olarak tasarladığı BK SKDM vergisi (UK CBAM), çimento dahil beş sektörde 1 Ocak 2027'de başlar. Kanada, 12 Ekim 2026 itibarıyla bir sınırda karbon düzenlemesi yasalaştırmamıştır: Maliye Bakanlığı'nın 5 Ağustos 2021'de başlattığı istişare kapanmış ve arşivlenmiştir, 4 Kasım 2025 tarihli 2025 Bütçesi böyle bir düzenlemeden söz etmez.

BK SKDM vergisi yalnızca doğrudan emisyonları kapsar ve vergiyi ithalatçı öder. BK'nin 16 Ekim 2026'da yayımladığı örnek vergi oranı çimento için ton CO2e başına 8,78 İngiliz sterlinidir ve vergi yükümlülüğü doğurmaz; bağlayıcı 2027 birinci çeyrek oranları 2026 sonundan önce açıklanacaktır. 16 Ekim 2026 tarihli taslak bildirimde tüm menşeler için tek bir varsayılan değer öngörülür: klinker için 1,433, Portland çimentosu için 1,375. Ayrıntılar BK SKDM vergisi sayfasında (İngilizce) yer alır.

Hangi seçeneği izlerseniz izleyin, ilk adım tesis verisinin ölçülmesi ve doğrulayıcı takviminin planlanmasıdır. cbamguide.com, SKDM sağlayıcı yönlendirme sayfası üzerinden doğrulayıcılara, danışmanlara ve emisyon hesaplama hizmetlerine yönlendirilmeyi talep etmenizi sağlar.

Sağlayıcı yönlendirme hizmeti talep eden için ücretsizdir; bir sağlayıcı, yönlendirme yoluyla kazandığı müşteri için cbamguide.com'a bir yönlendirme ücreti ödeyebilir. Bu ücret, kimin listelendiğini veya nasıl anlatıldığını belirlemez.


Türk Çimento İhracatçıları İçin SKDM: Sık Sorulan Sorular

SKDM Çimento Klinkerini de Kapsar mı?

SKDM çimento kuralları hem çimento klinkerini (CN kodu 2523 10 00) hem bitmiş Portland çimentosunu (CN kodları 2523 21 00 ve 2523 29 00), ayrıca alüminatlı çimentoyu (2523 30 00), diğer hidrolik çimentoları (2523 90 00) ve kalsine kili (2507 00 80) kapsar. Klinker, kalker kalsinasyonunun yoğunlaştığı öncül maddedir; bu yüzden klinker içeriği düşük çimentonun ton başına emisyonu daha düşüktür. Varsayılan kıyas değeri gri klinker ve gri Portland çimentosu için ton başına 0,666 tCO2e'dir. "Diğer ülkeler ve bölgeler" varsayılan değerleri gri klinker için 1,410, gri Portland çimentosu için 1,440'tır. SKDM beyanı, ithal edilen çimentonun gerçek klinker içeriğini yansıtmalıdır.

Türkiye, AB-Türkiye Gümrük Birliği Nedeniyle SKDM'den Muaf mı?

Türkiye SKDM'den muaf değildir. AB-Türkiye Gümrük Birliği, Türkiye menşeli malları SKDM'den muaf tutmaz; (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün III. Ekinde yalnızca İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre ile beş bölge yer alır. Türk hükümetinin tutumu, SKDM'nin 1995 tarihli AB-Türkiye Gümrük Birliği ile bağdaşmadığı yönündedir. 13 Kasım 2026 itibarıyla Türkiye'ye özgü bir SKDM muafiyeti veya düzenlemesi yoktur ve Türkiye, Dünya Ticaret Örgütü'nde (DTÖ) SKDM'ye karşı dava açmamıştır; Türk çimento ihracatı SKDM kapsamında kalmaya devam eder.

Türkiye, Rusya'nın açtığı ve paneli 25 Eylül 2026'da kurulan DS639 davasında üçüncü taraflar arasındadır. Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026'da yürürlüğe girmiştir, ancak 2026 ile 2027'yi kapsayan pilot dönem Madde 9 indirimi sağlamaz, çünkü %100 ücretsiz tahsisat tesis düzeyinde fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı bırakmaz.

AB Dışındaki Bir Çimento Üreticisi Verisini İthalatçıya Gitmeden Doğrudan Yükleyebilir mi?

AB dışındaki çimento üreticileri, tesis bazındaki emisyon verilerini doğrudan SKDM operatör portalına, yani SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümüne yükleyebilir. Portal, üreticinin veriyi bağımsız olarak sunmasına ve ardından AB'deki belirli yetkilendirilmiş SKDM beyan sahiplerinin erişimine açmasına imkân verir. Böylece bir Türk veya Mısırlı çimento üreticisi veriyi bir kez yükler ve veri, yetkilendirilmiş beyan sahibi olan tüm AB alıcılarının kullanımına açılır. Operatör kaydı isteğe bağlıdır ve beş yıl geçerlidir (Madde 10).

Doğrulanmış Gerçek Emisyonlar Varsayılan Değerden Yüksekse Ne Olur?

Doğrulanmış gerçek emisyonu, marjlı SKDM varsayılan değerini aşan ihracatçılar ters bir teşvikle karşılaşır: AB ithalatçısı varsayılan değerde kalabilir. Bu durum görece modern fırın teknolojisine sahip ülkelerdeki çimento üreticilerinde nadirdir. Kömür yakılan ve eski kalsinasyon teknolojisi kullanan çok eski fırınlarda gerçek emisyon bölge ortalamalarının belirgin şekilde üzerine çıkabilir. %10 ila %30'luk marj bu avantajı 2028'e kadar giderek aşındırır. İki yolda farklı kıyas değerleri düşülür: varsayılan değerlerde B sütunu, gerçek değerlerde A sütunu artı klinkerde gömülü ücretsiz tahsisat; bu yüzden ikisi de modellenmelidir.

SKDM Çimentoda Elektrik Kullanımından Kaynaklanan Dolaylı Emisyonları da Kapsar mı?

SKDM çimento kuralları hem doğrudan emisyonları (kalker kalsinasyonu ve fırında yakıt yanması) hem dolaylı emisyonları (üretimde tüketilen elektrik) fiyatlandırır. Çimento, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün II. Ekinde yer almadığından dolaylı emisyonlar uygulama döneminde mali yükümlülük doğurur. "Diğer ülkeler ve bölgeler" değerlerinde dolaylı pay gri Portland çimentosunda 1,440'ın 0,08'i, gri klinkerde 1,410'un 0,05'idir.

Bu elektriğin emisyon faktörü, (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün II. Ekindeki ülke faktörüdür (Türkiye 0,420, Mısır 0,387 tCO2e/MWh). Gerçek bir faktör ancak üretim tesisiyle doğrudan teknik bağlantı veya bir elektrik satın alma sözleşmesi varsa kullanılabilir ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün IV. Ekinin 6. noktası); yeşil sertifikalar tek başına yeterli değildir.

Çimento İthalatı İçin İlk SKDM Beyanının Son Tarihi Nedir?

2026 takvim yılı ithalatını kapsayan ilk yıllık SKDM beyanının son tarihi, (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük (Omnibus) ile değiştirilen hükümlere göre 30 Eylül 2027'dir (Madde 6(1) ve 22(1)). Sertifika satışı 1 Şubat 2027'de başlar (Madde 20(1)). 2027'den itibaren AB ithalatçıları, her çeyreğin sonunda, yıl başından bu yana ithal ettikleri mallardaki gömülü emisyonların en az %50'sine karşılık gelen SKDM sertifikasını, ücretsiz tahsisat düzeltmesi dikkate alınarak hesaplarında bulundurur (Madde 22(2)). 2026 ithalatı için çeyreklik bulundurma yükümlülüğü yoktur. Doğrulanmış 2026 verisinin bu tarihten çok önce hazır olması gerekir.

Türkiye'de SKDM Konusunda Hangi Resmî Kaynaklar Var?

T.C. Ticaret Bakanlığı, Uluslararası Anlaşmalar ve AB Genel Müdürlüğü aracılığıyla AB SKDM sayfalarında genel bilgileri, uygulama mevzuatını, Komisyon rehberlerinin Türkçe özetlerini (18 Ağustos 2026), varsayılan değerleri ve SKDM Kayıt Sistemi bilgilerini yayımlar; 5 Ocak 2026'daki istişare toplantısının sunumu da bu sayfalardadır. TR ETS konusunda yetkili kurum Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı'dır. 13 Kasım 2026 itibarıyla SKDM'ye özgü bir Türk kamu destek programı doğrulanmamıştır. Türkiye'nin genel durumu Türkiye ve AB SKDM sayfasındadır.


Ek Bağlam: Tüm SKDM Sektörlerinde AB Dışındaki İhracatçılar

SKDM, Çimento Dışındaki AB Dışı İhracatçıları Nasıl Etkiler?

Çimento, SKDM'nin demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojeni de kapsayan altı sektörlük kapsamının bir parçasıdır. Tüm sektörlerde AB dışındaki ihracatçılar aynı temel ticari baskıyla karşı karşıyadır: doğrulanmış gerçek veri sunmak ya da cezalandırıcı varsayılan değerleri kabullenmek. AB dışındaki ihracatçılar için SKDM sayfası, ülke bazında karbon fiyatlandırma durumunu, ithalatçı başına yıllık 50 ton net kütle eşiğini (Madde 2a; VII. Ekin 1. noktası) ve doğrulama çerçevesini kapsar. Aşağı akış ürünlerine genişleme teklifi (COM(2025)989, henüz yasalaşmamıştır) yalnızca demir-çelik ve alüminyum ürünlerini kapsar.

AB'deki Çimento İthalatçılarının Veri Açığını Kapatmadaki Rolü Nedir?

AB'deki çimento ithalatçıları, doğrudan yasal yükümlülüğü olan yetkilendirilmiş SKDM beyan sahipleridir. Gerçek emisyon varsayılan değerin altındaysa gerçek veriye dayalı beyan daha az sertifika gerektirdiğinden, ithalatçının veri açığını kapatma teşviki ihracatçınınkiyle örtüşür. Çimento ithalatçıları için SKDM sayfası (İngilizce), beyan takvimini, sertifika hesaplamasını ve klinker içeriği belgelerinin ton başına gömülü emisyon hesabına nasıl girdiğini anlatır.

İhracatçılar İçin SKDM Varsayılan Değer Çerçevesi Nedir?

Varsayılan değerler hukuki anlamda ceza değildir, ancak ticari anlamda ceza işlevi görür. İhracatçılar için SKDM varsayılan değerleri sayfası, Avrupa Komisyonu'nun varsayılan değerleri nasıl belirlediğini, %10, %20 ve %30'luk marj takvimini ve doğrulamadan sonra gerçek veriye geçişi açıklar. Gri Portland çimentosu için "Diğer ülkeler ve bölgeler" varsayılan değeri 1,440 tCO2e/t'dir (2026 marjıyla 1,584) ve kendi değeri olmayan her menşeye, Türkiye dahil, uygulanır.

Türkiye'nin Çimento Dışındaki SKDM Maruziyeti Nedir?

Türk çimento sektörü en görünür açığı taşır, ancak çimento değer bakımından ticaretin küçük bir parçasıdır. AB, 2025'te Türkiye'den 10,83 milyar avroluk SKDM kapsamındaki mal (I. Ek kodları) ithal etti: 7,18 milyar avro demir-çelik, 2,84 milyar avro alüminyum ve 436,6 milyon avro çimento ve klinker (Eurostat Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi). Türkiye ve AB SKDM sayfası Gümrük Birliği tartışmasını, TR ETS pilot takvimini ve sektör bazında maruziyeti ele alır; çelik tarafı Türk çelik ihracatçıları için SKDM sayfasındadır.


Veri kaynakları: (AB) 2023/956 sayılı Tüzük · (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük (Omnibus) · (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü · EEX üzerinden AB ETS verileri. Hukuki danışmanlık değildir.