
SKDM, çimento sektöründe Kombine Nomanklatür'ün (Combined Nomenclature) 25. faslındaki 6 kalemi kapsar; bu kalemler I. Ekte listelenir. Gri klinkerin (CN kodu 2523 10 00) varsayılan SKDM kıyas değeri (benchmark) ton başına 0,666 ton CO2 eşdeğeridir (tCO2e); "Diğer ülkeler ve bölgeler" varsayılan değeri (default value) ise 1,410 tCO2e'dir.
Bu fark, Türkiye için doğrudan maliyet anlamına gelir. (AB) 2026/1740 ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün I.
Ekindeki Türkiye tablosunda klinker ve Portland çimentosu satırlarında değer yerine tire bulunur; bu nedenle Türk klinkeri 1,410 üzerinden hesaplanır. 2026'nın üçüncü çeyreği için 5 Ekim 2026'da yayımlanan resmî fiyat 82,32 avrodur; bu fiyatla 2026'da ithal edilen gri klinkerin maliyeti ton başına 74,22 avroyu bulur.
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile kurulan ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama döneminde olan bir AB mekanizmasıdır: AB'deki ithalatçılar, karbon yoğun belirli malların gömülü emisyonlarına karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın alıp teslim eder; sertifika fiyatı AB ETS karbon fiyatına bağlıdır ve amaç karbon kaçağını önlemektir.
Çimentoda AB ithalatçısı doğrudan emisyonları (direct emissions) ve üretimde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonları (indirect emissions) birlikte hesaba katar. Çimento, gübreyle birlikte, üretimde tüketilen elektriğin de ücretlendirildiği iki SKDM sektöründen biridir. Bir ithalatın sertifika yükümlülüğü doğurup doğurmadığını I. Ekteki CN kodu belirler. Mekanizmanın genel çerçevesi AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması sayfasında anlatılır.
SKDM Çimentoda Hangi CN Kodlarını Kapsar?
SKDM çimentoda, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün I. Ekinde listelenen 6 kalemi kapsar: öncül madde olarak kalsine kaolinli kilden Portland, alüminatlı ve diğer hidrolik çimentolara kadar.
Uygulama dönemi (definitive period) 1 Ocak 2026'da başladı. Bu kodlarla sınıflandırılan her ithalat artık sertifika yükümlülüğü doğurur; geçiş döneminde (transitional period, 1 Ekim 2023 ile 31 Aralık 2025 arası) geçerli olan, yalnızca raporlamaya dayalı kurallar sona ermiştir.
Aşağıdaki tabloda her çimento CN kodu için üç bilgi yer alır: varsayılan SKDM kıyas değeri ((AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, B sütunu), marj öncesi "Diğer ülkeler ve bölgeler" varsayılan değeri ((AB) 2026/1740 ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü) ve Türkiye satırının durumu.
| CN kodu | Ürün | Varsayılan kıyas değeri, B sütunu (tCO2e/t) | "Diğer ülkeler ve bölgeler" varsayılan değeri (tCO2e/t) | Türkiye satırı | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| ex 2507 00 80 | Kalsine edilmemiş kaolinli killer hariç diğer kaolinli killer (kalsine kil) | 0,666 | 0,280 | Tire | Öncül madde; gömülü emisyonu çimentoya taşınır |
| 2523 10 00 | Çimento klinkeri | 0,666 gri, 0,859 beyaz | 1,410 gri, 1,370 beyaz | Tire | TARIC koduna göre gri ve beyaz olarak ayrılır |
| 2523 21 00 | Beyaz Portland çimentosu | 0,859 | 1,450 | Tire | Yüksek klinker içeriği (%95 ila %100) |
| 2523 29 00 | Diğer Portland çimentosu | 0,666 | 1,440 | Tire | Gri Portland çimentosu; gerçek emisyonu klinker oranı belirler |
| 2523 30 00 | Alüminatlı çimento | 2026 ve 2027 için 0,717; 2028'den 2030'a kadar 0,686 | 2,030 | Türkiye değeri 1,950 | Sektörün en yüksek varsayılan değeri |
| 2523 90 00 | Diğer hidrolik çimentolar (cüruflu, süpersülfatlı) | 0,666 gri, 0,847 beyaz | 1,370 gri, 1,490 beyaz | Tire | TARIC koduna göre gri ve beyaz olarak ayrılır |
Kıyas değerleri: (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü Ekinin 5.3 noktası. Türkiye satırları: (AB) 2026/1740 ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün I. Eki. Tireli satırlarda I. Ekin giriş kuralı gereği "Diğer ülkeler ve bölgeler" değeri uygulanır.
(AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün I. Eki kapsamı kesin olarak belirler. Beton ürünleri, prefabrik paneller ve çimentodan üretilen diğer Fasıl 68 eşyası I. Ekte yer almaz. SKDM çimentonun kendisine uygulanır, çimentodan yapılan aşağı akış ürünlerine uygulanmaz. Altı kalemin I. Ekteki tam tanımları SKDM mal listesi sayfasındadır.
Varsayılan Değerin Ne Kadarı Dolaylı Emisyondur?
"Diğer ülkeler ve bölgeler" tablosunda çimento varsayılan değerlerinin dolaylı payı ton başına 0,05 ile 0,18 tCO2e arasındadır; kalanı fırındaki kalsinasyon ve yakıt yanmasından gelen doğrudan emisyondur.
I. Ek her satırda doğrudan, dolaylı ve toplam emisyonu ayrı ayrı gösterir. Maliyet hesabında toplam değer kullanılır: çimento (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün II. Ekinde yer almadığı için dolaylı emisyonları da ücretlendirilir (dolaylı emisyonların tanımı Madde 3(34)). Aşağıdaki tablo değerleri I. Ekte yer aldığı biçimiyle verir.
| CN kodu veya TARIC kodu | Ürün | Doğrudan (tCO2e/t) | Dolaylı (tCO2e/t) | Toplam (tCO2e/t) | Ekte belirtilen üretim rotası |
|---|---|---|---|---|---|
| 2507008080 | Kalsine kil | 0,21 | 0,07 | 0,28 | yok |
| 2523100090 | Diğer klinker (gri klinker dahil) | 1,37 | 0,05 | 1,41 | A (gri) |
| 2523100010 | Beyaz klinker | 1,32 | 0,06 | 1,37 | B (beyaz) |
| 2523 21 00 | Beyaz Portland çimentosu | 1,30 | 0,14 | 1,45 | yok |
| 2523 29 00 | Gri Portland çimentosu | 1,36 | 0,08 | 1,44 | yok |
| 2523 30 00 | Alüminatlı çimento ("Diğer ülkeler") | 1,89 | 0,14 | 2,03 | yok |
| 2523 30 00 | Alüminatlı çimento (Türkiye) | 1,82 | 0,14 | 1,95 | yok |
| 2523900090 | Diğer hidrolik çimentolar (gri hidrolik çimentolar dahil) | 1,28 | 0,09 | 1,37 | A (gri) |
| 2523900010 | Beyaz hidrolik çimento | 1,31 | 0,18 | 1,49 | B (beyaz) |
Kaynak: (AB) 2026/1740 ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün I. Eki. Toplam sütunu Ekteki değerleri aynen verir; yuvarlama nedeniyle dört satırda (gri klinker, beyaz klinker, beyaz Portland çimentosu ve Türkiye'nin alüminatlı çimento değeri) doğrudan ve dolaylı değerlerin toplamından 0,01 farklıdır.
Türkiye'deki GTİP ile SKDM'deki CN Kodu Nasıl Eşleşir?
SKDM kapsamını AB gümrük beyannamesindeki CN kodu belirler; Türkiye'deki 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN koduna karşılık gelir.
T.C. Ticaret Bakanlığı'nın gümrük tarifesi açıklamasına göre GTİP'in 7. ve 8. haneleri AB'nin Kombine Nomanklatür kodudur; 9. ve 10. haneler ulusal, 11. ve 12. haneler istatistik amaçlıdır. 12 haneli bir GTİP hiçbir zaman CN kodu olarak beyan edilmez. Klinker için Türk ihracat beyannamesindeki GTİP'in ilk 8 hanesi 2523 10 00'dır.
Türkçe kaynaklarda iki adlandırma farkına dikkat etmek gerekir. Ege İhracatçı Birlikleri'nin (EİB) SKDM bilgi notundaki GTİP listesi, 2523 30 00'ı tarife diliyle "Çimento; şaplı" olarak adlandırır; Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2023 tarihli çimento sektörü sunumu da "Şaplı Çimento" yazar. Bu, I. Ekteki alüminatlı çimentodur (aluminous cement); başka bir ürün değildir.
İkinci fark kalsine kildedir. EİB listesi 2507 00 80'i "Diğer kaolinli killer" olarak, kalsine olmama istisnası olmadan verir. I. Ek ise yalnızca kalsine kili kapsar (ex 2507 00 80); Bakanlığın 2023 sunumu da kalsine edilmemiş killerin kapsamda olmadığını belirtir. Aynı EİB notu, yıllık beyan için Omnibus öncesi kuralın eski son tarihini (31 Mayıs 2027) verir; (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük (Omnibus) sonrası ilk son tarih 30 Eylül 2027'dir (Madde 6(1)).
SKDM Klinker CN Kodu 2523 10 00: Varsayılan Değer ve Maliyet
SKDM klinker CN kodu 2523 10 00, kalkerin döner fırında yaklaşık 1.450 °C'de pişirilmesiyle elde edilen ara ürünü kapsar; sektörün proses CO2'si burada oluşur.
Kalkerin kalsinasyonu (CaCO₃ → CaO + CO₂) kimyasal olarak kaçınılmaz bir tepkimedir ve klinkerin toplam karbon ayak izinin yaklaşık %60'ını oluşturur. Fırındaki yakıt yanması yaklaşık %35 ekler; kalan yaklaşık %5 öğütme ve yardımcı süreçlerdeki elektrik tüketiminden gelir.
Kalsinasyon emisyonunun önlenemez olması, çimentoyu SKDM çerçevesinde çelikten ve alüminyumdan ayırır. Klinker ithalatçısı, enerji verimliliği iyileştirmeleriyle kalsinasyon emisyonunu stokiyometrik alt sınırın altına indiremez. Klinkerdeki gömülü emisyonları (embedded emissions, Madde 3(22)) azaltmanın iki yolu vardır: yüksek fırın cürufu, uçucu kül veya kalsine kil gibi klinker ikame malzemeleri ya da fırın bacasına entegre karbon yakalama ve depolama.
Türkiye Menşeli 1.000 Ton Gri Klinkerin SKDM Maliyeti
Türkiye menşeli 1.000 ton gri klinker, 2026 ithalatında varsayılan değerle 901,65 SKDM sertifikası, 82,32 avro ile yaklaşık 74.224 avro gerektirir.
Hesap yasal formülle yapılır: teslim edilecek sertifika sayısı = max[0; ton mal başına gömülü emisyon eksi ücretsiz tahsisat düzeltmesi (free allocation adjustment) eksi karbon fiyatı indirimi] × malın kütlesi (Madde 31; (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü).
Ücretsiz tahsisat düzeltmesi = SKDM faktörü × sektörler arası düzeltme faktörü (cross-sectoral correction factor, CSCF) × SKDM kıyas değeridir.
SKDM faktörü (CBAM factor), AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payıdır ve 2026'da %97,5'tir (2003/87/AT sayılı Direktif'in 10a(1a) maddesi). Sektörler arası düzeltme faktörü 2026'dan 2030'a kadar %100'dür ((AB) 2026/1862 sayılı Komisyon Uygulama Kararı). Türkiye satırında tire bulunduğundan klinker için 1,410 değeri kullanılır; 2026'daki %10 marjla (mark-up) bu değer 1,551 tCO2e/t olur.
Düzeltme 0,975 × 1,00 × 0,666 = 0,64935'tir; geriye ton başına 0,90165 sertifika kalır. 1.000 tonluk bir sevkiyatta bu, 901,65 sertifika ve 82,32 avro fiyatla 74.223,83 avro demektir.
Düzeltme yapılmasaydı brüt tutar ton başına 127,68 avro olurdu. Marj yükseldiği ve SKDM faktörü düştüğü için maliyet her yıl artar; fiyat aynı kalsa bile ton başına maliyet 2027'de 87,20, 2028'de 101,55, 2030'da 122,66 avroya çıkar.
2027 ve sonrası rakamlar fiyatı 82,32 avroda sabit tutar; kıyas değerleri 2027'den itibaren ithal edilen mallar için güncellenebilir. Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.
Fırın teknolojileri ve gömülü emisyon hesabı ayrıntılı olarak SKDM'de çimento sektör rehberinde, klinkerin öncül madde olarak çimentoya nasıl yansıdığı ise SKDM'de klinker sayfasında anlatılır. Hesap yöntemi (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ne dayanır. Kendi tonajınız için SKDM hesaplayıcısı ile tahmin yapabilirsiniz.
Portland Çimentosu CN Kodları: 2523 21 00 ve 2523 29 00
Portland çimentosu CN kodları 2523 21 00 (beyaz Portland) ve 2523 29 00 (diğer Portland çimentosu), AB'nin 2025'te klinker dışında ithal ettiği 7,09 milyon ton çimentonun 6,49 milyon tonunu oluşturdu.
Bu miktarın 5,77 milyon tonu diğer Portland çimentosu, 0,72 milyon tonu beyaz Portland çimentosuydu (Eurostat, AB27'nin AB dışından SKDM kapsamındaki çimento ithalatı, I. Ek kodları, Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi). Bunlara ek olarak 7,15 milyon ton klinker ithal edildi. Her iki Portland kodunda da birinci menşe Türkiye'dir.
Portland çimentosu ithalatçılarının bilmesi gereken dört temel nokta şunlardır:
- Beyaz Portland çimentosu (2523 21 00), demir ve mangan içeriği düşük, daha saf kalkerden üretilir; klinker/çimento oranı %95 ila %100'dür, bu yüzden gömülü emisyonu saf klinkere çok yakındır.
- Diğer Portland çimentosu (2523 29 00), CEM I ila CEM V ürün tiplerini içerir; gömülü emisyonu kesin klinker içeriği belirler, bu nedenle bu oranın doğru beyan edilmesi gerekir.
- Doğrudan ve dolaylı emisyonlar birlikte ücretlendirilir: fırındaki yanma ve kalsinasyon ile elektrik tüketimi Portland çimentosunda SKDM'ye girer; çelikte yalnızca doğrudan emisyonlar girer.
- Türkiye'nin gri Portland çimentosu için kendi değeri yoktur: "Diğer ülkeler ve bölgeler" değeri olan 1,440 tCO2e/t, 2026 marjıyla 1,584 olarak uygulanır. Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (Türkçimento), üyelerinin gri klinker emisyonunu ton başına yaklaşık 0,88 tCO2 olarak açıklamaktadır (25 Şubat 2026 tarihli açıklama, ZKG Cement Lime Gypsum 3/2026); marjlı klinker değeri 1,551 bunun yaklaşık %76 üzerindedir.
Türkçimento'nun 0,88'i doğrulanmış bir gerçek değer değil, birliğin rakamıdır. Varsayılan değer marjı 2026'daki %10'dan 2027'de %20'ye, 2028'den itibaren %30'a çıkar. Doğrulanmış gerçek emisyon verisi (actual emissions) sunan ihracatçılar ve onların AB'deki ithalatçıları bu marjı hiç ödemez; büyük hacimlerde bu, ciddi bir mali avantaj sağlar.
Diğer Hidrolik Çimento CN Kodları: 2523 30 00 ve 2523 90 00
Alüminatlı çimento (2523 30 00) ve diğer hidrolik çimentolar (2523 90 00), SKDM çimento CN kodu listesini tamamlar; alüminatlı çimento 2,030 tCO2e/t ile sektörün en yüksek "Diğer ülkeler ve bölgeler" varsayılan değerini taşır.
Alüminatlı çimento, Türkiye tablosunda kendine özgü bir değeri (1,950) olan tek çimento kodudur. Bu değer 2026 marjıyla 2,145 tCO2e/t olur; 0,975 × 0,717 = 0,699075'lik düzeltmeden sonra ton başına 1,445925 sertifika kalır, bu da 82,32 avro fiyatla 119,03 avro eder.
Türkiye, 2025'te AB'nin AB dışından alüminatlı çimento ithalatının miktar bakımından %52,95'ini sağladı (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
2523 90 00 kapsamındaki diğer hidrolik çimentolar cüruflu çimento, süpersülfatlı çimento ve puzolanik çimentoyu içerir. Gömülü emisyonları ton başına yaklaşık 0,40 ile 0,65 tCO2 arasındadır (yaklaşık emisyon yoğunluklarıdır, varsayılan değer değildir); klinker içerikleri genellikle %5 ile %64 arasındadır. Daha fazla mineral katkı içerdikleri ve klinker oranları daha düşük olduğu için gerçek emisyonları Portland çimentosununkinden düşüktür.
Gerçek değerlerde klinker/çimento oranı, operatörün (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü kapsamındaki doğrulanmış emisyon raporundan gelir. Varsayılan değerlerde ise oran ne olursa olsun ülkenin ton çimento başına değeri uygulanır.
Katkılı veya düşük klinkerli çimento ithal edenler için, gerçek klinker içeriğini yansıtan doğrulanmış değerler elde etmenin açık bir getirisi vardır: beyan edilen emisyon, tasarruf edilen klinker oranında düşer.
Bir takvim yılında tüm CN kodları ve tüm menşeler toplandığında SKDM mallarının net kütlesi 50 tonu aşmayan ithalatçı, (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük ile değiştirilen (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 2a maddesi kapsamında muaftır (VII. Ekin 1. noktası). Muaf ithalatçı muafiyeti gümrük beyannamesinde beyan eder (Madde 2a(1)). Toplama kuralları İngilizce CBAM de minimis threshold sayfasında açıklanır.
Kalsine Kaolinli Kil (ex 2507 00 80): Varsayılan Değerle 2029'a Kadar Sertifika Gerekmez
Kalsine kil, varsayılan değerle ithal edildiğinde 2026'dan 2029'a kadar sıfır SKDM sertifikası gerektirir, çünkü marjlı varsayılan değeri ücretsiz tahsisat düzeltmesinin altında kalır.
Türkiye satırında tire bulunduğundan "Diğer ülkeler ve bölgeler" değeri olan 0,280 tCO2e/t (TARIC kodu 2507008080) uygulanır; 2026 marjıyla bu değer 0,308 olur. Düzeltme 0,975 × 0,666 = 0,64935'tir.
Fark negatif olduğu için sonuç sıfırla sınırlanır. Sonucun sıfırın altına inemeyeceği, Avrupa Komisyonu Vergilendirme ve Gümrük Birliği Genel Müdürlüğü'nün (DG TAXUD) 14 Ağustos 2026 tarihli 1 No'lu Rehberinin 2.4.2 bölümünde belirtilir; rehber bağlayıcı değildir.
İlk pozitif yükümlülük 2030'da doğar: %30 marjla 0,364 eksi 0,515 × 0,666 = 0,34299; sonuç ton başına 0,02101 sertifika, 82,32 avro fiyatla 1,73 avrodur. Kalsine kil yine de beyan edilir; sıfır olan yalnızca teslim edilecek sertifika sayısıdır. Gerçek değerle üretilen bir çimentoda öncül madde olarak kullanılan kalsine kilin emisyonları çimentonun gömülü emisyonlarına eklenir.
AB ticaret istatistikleri kalsine kili ayrı göstermez. Comext sekiz haneli düzeyde durur ve CN kodu 2507 00 80 kalsine ve kalsine edilmemiş kili birlikte içerir; kodun tamamı 2025'te 427 bin ton ve 49,5 milyon avroydu (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Bu rakam SKDM kapsamındaki miktarı göstermez ve sitenin hiçbir sektör toplamında yer almaz.
İngilizce bülten: SKDM sertifika fiyatı bildirimleri, önemli mevzuat değişiklikleri ve SKDM ile ilgili haftalık gelişmeler. İstenmeyen e-posta göndermeyiz; aboneliğinizi istediğiniz zaman sonlandırabilirsiniz.
Bu bildirimler için yalnızca e-posta adresinizi saklarız. Gizlilik politikası (İngilizce)
Türkiye Menşeli Çimento: Kod Bazında AB İthalatı ve SKDM Maliyeti
Türkiye, 2025'te AB'nin AB dışından yaptığı çimento ve klinker ithalatının miktar bakımından %43,0'ını sağladı: 436,6 milyon avro değerinde 6,12 milyon ton (Eurostat, AB27'nin Türkiye'den SKDM kapsamındaki mal ithalatı, I. Ek kodları, Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi).
AB'nin AB dışından toplam çimento ve klinker ithalatı 2025'te 14,24 milyon tondu. Türkiye miktar bakımından klinkerde, gri ve beyaz Portland çimentosunda ve alüminatlı çimentoda birinci menşedir; diğer hidrolik çimentolarda (2523 90 00) ise altıncıdır. Aşağıdaki tablo Türkiye'den yapılan ithalatı CN kodu bazında gösterir.
| CN kodu | Ürün | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 AB dışı ithalattaki payı (miktar / değer) | 2025 sırası (miktar / değer) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2523 10 00 | Çimento klinkeri | 1,75 milyon ton; 112,5 milyon EUR | 2,45 milyon ton; 142,7 milyon EUR | 3,25 milyon ton; 180,5 milyon EUR | %45,45 / %45,08 | 1 / 1 |
| 2523 29 00 | Gri Portland çimentosu | 1,18 milyon ton; 96,0 milyon EUR | 1,58 milyon ton; 125,0 milyon EUR | 2,40 milyon ton; 186,6 milyon EUR | %41,70 / %38,63 | 1 / 1 |
| 2523 21 00 | Beyaz Portland çimentosu | 359.285 ton; 45,9 milyon EUR | 356.909 ton; 46,9 milyon EUR | 385.166 ton; 49,9 milyon EUR | %53,20 / %53,31 | 1 / 1 |
| 2523 30 00 | Alüminatlı çimento | 34.003 ton; 11,9 milyon EUR | 38.079 ton; 13,3 milyon EUR | 47.603 ton; 16,3 milyon EUR | %52,95 / %38,64 | 1 / 2 |
| 2523 90 00 | Diğer hidrolik çimentolar | 3.056 ton; 0,3 milyon EUR | 2.508 ton; 0,3 milyon EUR | 31.045 ton; 3,3 milyon EUR | %6,11 / %5,85 | 6 / 7 |
| Toplam | Çimento ve klinker | 3,32 milyon ton; 266,6 milyon EUR | 4,43 milyon ton; 328,1 milyon EUR | 6,12 milyon ton; 436,6 milyon EUR | %42,97 / %40,59 | 1 / 1 |
Kaynak: Eurostat Comext DS-045409, 2025; sıralar AB dışındaki tüm menşeler arasındadır ("ülke belirtilmemiş" kodları hariç). Kalsine kil (ex 2507 00 80) dahil değildir. Bunlar AB ithalat istatistikleridir; "SKDM'ye tabi ithalat" veya SKDM maliyeti değildir. Türk ihracat istatistikleri (Ticaret Bakanlığı, TİM, TÜİK) farklı kapsam ve fiyat esasına dayandığından bu tabloyla karşılaştırılmaz.
Aşağıdaki tablo, Türkiye menşeli her çimento kodunun varsayılan değerdeki ton başına SKDM maliyetini 2026 ve 2030 için gösterir. Hesaplar 13 Kasım 2026'da sitenin SKDM hesaplayıcısının kullandığı yasal formülle yapılmıştır.
| CN kodu veya TARIC kodu | Ürün | Uygulanan varsayılan değer (tCO2e/t) | 2026 marjıyla | Düzeltme (0,975 × kıyas değeri) | Ton başına sertifika, 2026 | Ton başına maliyet, 2026 (EUR) | Ton başına maliyet, 2030 (EUR) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2507008080 | Kalsine kil | 0,280 ("Diğer ülkeler") | 0,308 | 0,975 × 0,666 = 0,64935 | 0 | 0,00 | 1,73 |
| 2523100090 | Gri klinker | 1,410 ("Diğer ülkeler") | 1,551 | 0,64935 | 0,90165 | 74,22 | 122,66 |
| 2523100010 | Beyaz klinker | 1,370 ("Diğer ülkeler") | 1,507 | 0,975 × 0,859 = 0,837525 | 0,669475 | 55,11 | 110,19 |
| 2523 29 00 | Gri Portland çimentosu | 1,440 ("Diğer ülkeler") | 1,584 | 0,64935 | 0,93465 | 76,94 | 125,87 |
| 2523 21 00 | Beyaz Portland çimentosu | 1,450 ("Diğer ülkeler") | 1,595 | 0,837525 | 0,757475 | 62,36 | 118,76 |
| 2523 30 00 | Alüminatlı çimento | 1,950 (Türkiye değeri) | 2,145 | 0,975 × 0,717 = 0,699075 | 1,445925 | 119,03 | 179,60 |
| 2523900090 | Gri hidrolik çimentolar | 1,370 ("Diğer ülkeler") | 1,507 | 0,64935 | 0,85765 | 70,60 | 118,38 |
| 2523900010 | Beyaz hidrolik çimento | 1,490 ("Diğer ülkeler") | 1,639 | 0,975 × 0,847 = 0,825825 | 0,813175 | 66,94 | 123,55 |
2030 sütunu %30 marj, %51,5 SKDM faktörü ve 82,32 avro sabit fiyatla hesaplanmıştır; alüminatlı çimentonun kıyas değeri 2028'den itibaren 0,686'dır ve kıyas değerleri 2027'den itibaren ithal edilen mallar için güncellenebilir. Bu sonuçlar, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan tahminlerdir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.
Türkiye'nin çimento satırları, (AB) 2026/1740 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 31 Temmuz 2026'da varsayılan değerleri 1 Ocak 2026'dan geçerli olarak düzeltmesinden sonra da tire kaldı. Ürün koduna göre hangi değerin uygulandığını bilmek, Türk ihracatçı için AB'deki alıcıyla yapılacak fiyat görüşmesinin başlangıç noktasıdır. İhracatçı tarafı Türk çimento ihracatçıları için SKDM sayfasında ele alınır.
SKDM Çimento CN Kodları Uygulamada Nasıl Kullanılır?
Doğru CN kodu sınıflandırması, SKDM kapsamındaki her çimento ithalatında ilk uyum kontrol noktasıdır.
Yanlış sınıflandırılmış bir mal veya eksik beyan edilmiş bir emisyon rakamı, yetkili makam (competent authority) tarafından (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 19. maddesi kapsamındaki incelemede düzeltilebilir.
Düzeltme sonucunda teslim edilmemiş kalan sertifikalar Madde 26(1) cezasını doğurur: teslim edilmeyen her sertifika için 100 avro, enflasyon endekslemesiyle artırılmış olarak. Cezanın ödenmesi, eksik sertifikaları teslim etme yükümlülüğünü kaldırmaz (Madde 26(3)).
Çimento ithalatçıları ve Türk ihracatçılar için sınıflandırma beş adımda yapılır:
- Ürünün altı haneli HS kodunu belirleyin: 2507 (killer) veya 2523 (çimentolar); ticari fatura ile teknik veri föyünü esas alın. Türk ihracat beyannamesindeki GTİP'in ilk 6 hanesi aynı HS kodudur.
- Sekiz haneli CN alt pozisyonunu belirleyin: klinker için 2523 10 00, beyaz Portland için 2523 21 00, diğer Portland için 2523 29 00, alüminatlı (tarifede "şaplı") çimento için 2523 30 00, diğer hidrolik çimentolar için 2523 90 00. Klinkerde ve hidrolik çimentolarda gri ve beyaz ayrımını TARIC kodu yapar.
- Ürünün Fasıl 68 eşyası olmadığını teyit edin: prefabrik beton, lifli çimento levha ve asbestsiz paneller I. Ek kapsamının tamamen dışındadır.
- Klinker oranını doğru kaynaktan alın: gerçek değerlerde oran, operatörün doğrulanmış emisyon raporundan gelir ((AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü); ürün spesifikasyon föyü geçerli bir kaynak değildir. Varsayılan değerlerde oran ne olursa olsun ton çimento başına ülke değeri uygulanır.
- Yıllık net kütleyi toplayın: takvim yılı içinde tüm CN kodları ve menşelerdeki SKDM mallarının net kütlesini toplayın; böylece 50 tonluk eşiğin aşılıp aşılmadığını ve yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi (authorised CBAM declarant) statüsüne ihtiyacınız olup olmadığını belirlersiniz.
Bir ürün tanımının I. Ekteki karşılığını CN kodu sorgulama aracı ile kontrol edebilirsiniz.
Çimento İthalatçılarının ve Türk İhracatçıların SKDM CN Kodları Hakkında Bilmesi Gerekenler
SKDM Çimento CN Kodları Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çimento Klinkeri (2523 10 00) Her Zaman SKDM'ye Tabi midir?
2523 10 00 kapsamında sınıflandırılan çimento klinkeri, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün III. Ekinin 1. noktasında listelenmeyen herhangi bir üçüncü ülkeden AB gümrük bölgesine ithal edildiğinde SKDM'ye tabidir. Bu liste İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre menşeli malları ve beş bölgeyi (Büsingen, Heligoland, Livigno, Ceuta, Melilla) muaf tutar. AB'nin başlıca çimento tedarikçilerinden Türkiye, Cezayir, Ukrayna ve Mısır bu listede yer almaz.
SKDM Hazır Betona veya Prefabrik Panellere Uygulanır mı?
Hayır. SKDM, Kombine Nomanklatür'ün 68. faslında sınıflandırılan hazır beton, prefabrik paneller veya çimento içeren diğer eşyaya uygulanmaz. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün I. Eki yalnızca çimento ürünlerinin kendisini kapsar ve bitmiş çimento aşamasında durur. Aşağı akış ürünlerine genişleme, Avrupa Komisyonu'nun COM(2025)989 sayılı teklifidir ve henüz yasalaşmamıştır; teklif 13 Kasım 2026 itibarıyla yalnızca demir-çelik ve alüminyum ürünlerini kapsamaktadır.
Klinker ile Katkılı Hidrolik Çimento Arasındaki SKDM Maliyet Farkı Nedir?
Varsayılan değerlerde fark küçüktür. Türkiye gibi kendi I. Ek değeri olmayan bir ülkeden gelen gri klinker (2523 10 00) 1,410 tCO2e/t varsayılan değer taşır ve 2026'da 82,32 avro ile ton başına 74,22 avroya mal olur. 2523 90 00 kapsamındaki gri hidrolik çimento 1,370 taşır ve 70,60 avroya mal olur; ikisinde de 0,666 kıyas değeri esas alınır.
Doğrulanmış gerçek değerlerde fark klinker oranına bağlıdır. %30 klinker içeren katkılı bir çimento, klinkerin gömülü emisyonlarının yaklaşık %30'unu ve kendi öğütme emisyonlarını taşır. Klinker öncül maddesine bağlı ücretsiz tahsisat düzeltmesi de aynı oranda küçülür.
Bir Çimento Sevkiyatına SKDM'nin Uygulanıp Uygulanmayacağını Hangi Eşikler Belirler?
Bunu iki soru belirler. Birincisi: ithalatçının takvim yılındaki SKDM mallarının toplam net kütlesi, tüm CN kodları ve menşeler toplandığında, 50 tonu aşıyor mu? Bu eşiği aşmayan ithalatçı de minimis muafiyetinden yararlanır ve muafiyeti gümrük beyannamesinde beyan eder; yetkilendirilmiş beyan sahibi statüsüne veya sertifika teslimine gerek yoktur.
İkincisi: ithalatçı yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi statüsüne sahip mi, ya da 31 Mart 2026'ya kadar başvurduğu için geçici olarak ithalat yapabiliyor mu (Madde 17(7a))? Statüsü olmadan eşiği aşan ithalatçı, Madde 26(2) ve 26(2a) kapsamında Madde 26(1) cezasının üç ila beş katıyla, yani endeksleme öncesi ton CO2e başına 300 ila 500 avroluk bir cezayla karşı karşıya kalır. Bu cezanın ödenmesi, o ithalat için beyan ve teslim yükümlülüğünü kaldırır (Madde 26(2a)).
Varsayılan Değer mi, Gerçek Emisyon Verisi mi Daha Düşük Sertifika Maliyeti Doğurur?
Hiçbir yol kural gereği daha ucuz değildir; ithalatçılar ikisini de modellemelidir. Varsayılan değerlerde ithalatçı I. Ek değerini 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30 marjla beyan eder ve bundan B sütunu kıyas değerine (gri çimento için 0,666) dayanan ücretsiz tahsisat düzeltmesini düşer. Marjın tamamı kıyas değerinin üzerinde kaldığından tam sertifika fiyatıyla ücretlendirilir.
Gerçek değerlerde ithalatçı doğrulanmış emisyonları beyan eder ve A sütunu ile klinker öncül maddesine dayanan düzeltmeyi düşer. Doğrulanmış emisyonları marjlı varsayılan değerin altında kalan ihracatçılar için bağımsız doğrulamaya yatırım yapmanın mali getirisi, marj yükseldikçe artar. Türkçimento'nun açıkladığı 0,88 ile marjlı 1,551 arasındaki fark, bu getirinin Türk klinkerinde ne kadar büyük olduğunu gösterir.
Türk Çimento Tesisi Gerçek Verisini Kime Doğrulatabilir?
AB SKDM doğrulayıcılarını yalnızca AB üye devletlerinin ulusal akreditasyon kurumları akredite eder ((AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü). 12 Kasım 2026 itibarıyla beş ulusal akreditasyon kurumu (ESYD, Accredia, Swedac, RvA ve BELAC) tarafından akredite edildiği belgelenen yedi doğrulayıcı vardır: EmiCert S.A., Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A., SGS ICS Italia S.r.l., Intertek Certification AB, Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC, Dimyat, Mısır) ve SGS BELGIUM nv. Hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir.
ISSC, AB dışında yerleşik ilk doğrulayıcıdır. Hollanda akreditasyon kurumu RvA, ISSC'yi 22 Ekim 2026'da TAB prosedürüyle akredite etti: fiilî bir doğrulamanın gözlemlenmesi dışında tam değerlendirme yapılmıştır; RvA ilk SKDM doğrulamasına katılır ve ardından akreditasyonu olağan akreditasyona dönüştürür. SGS BELGIUM nv'nin BELAC kapsamı 5 Kasım 2026'dan itibaren geçerlidir. DNV'nin 6 Kasım 2026'da duyurduğu Accredia akreditasyonu, 11 Kasım 2026'daki kontrolde Accredia tarafından yayımlanmamış olduğundan sayıya dahil edilmemiştir. Avrupa Komisyonu'nun listesi henüz yayımlanmamıştır.
Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) bir AB SKDM doğrulayıcısını akredite edemez; TÜRKAK'ın akredite ettiği doğrulayıcı kuruluşlar Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) içindir. Güncel liste akredite SKDM doğrulayıcıları sayfasında, süreç SKDM doğrulaması sayfasında izlenir.
TR ETS, Türk Çimentosunun SKDM Maliyetini Düşürür mü?
Hayır, 13 Kasım 2026 itibarıyla düşürmez. Karbon Piyasası Kurulu'nun (KPK) KPK/2026/1 sayılı kararları (3 Eylül 2026'da duyuruldu) çimentoyu TR ETS pilotuna alır, ancak kıyas yöntemiyle ücretsiz tahsisat oranı %100'dür ve 2026 için yalnızca raporlama yükümlülüğü vardır. Pilot Usul ve Esaslar'a göre 2027 emisyonları için tahsisat teslimi 2028 yılı Kasım ayının son iş gününe kadardır, yine %100 ücretsiz tahsisatla.
Tahsisatların tamamı ücretsiz olduğundan Madde 9(1) anlamında fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı (carbon price effectively paid) oluşmaz. Hiçbir ülkenin karbon fiyatı Madde 9 kapsamında tanınmamıştır; Madde 9 uygulama tüzüğü 4 Kasım 2026'daki son kontrolde kabul edilmemişti. Ayrıntılar üçüncü ülkede ödenen karbon fiyatı için indirim sayfasındadır. TR ETS'deki doğrulanmış sera gazı emisyon raporu da bir SKDM emisyon raporunun yerine geçmez.
AB-Türkiye Gümrük Birliği Türk Çimentosunu SKDM'den Muaf Tutar mı?
Hayır. AB-Türkiye Gümrük Birliği, Türkiye menşeli malları SKDM'den muaf tutmaz. III. Ekte yalnızca İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre ile beş bölge yer alır. Sınıflandırmada ise Türk GTİP'inin ilk 8 hanesi AB'nin CN koduna karşılık gelir (T.C. Ticaret Bakanlığı); ihracat beyannamesindeki kodun ilk 8 hanesi, AB ithalat beyannamesindeki CN kodunu kontrol etmek için kullanılabilir.
Çimento İthalatçıları ve İhracatçıları İçin Ek Kaynaklar
Sertifika satın alma, yetkilendirilmiş beyan sahibi statüsü ve çeyreklik sertifika bulundurma yükümlülüğü (quarterly holding) gibi operasyonel konular, İngilizce CBAM compliance for cement importers rehberinde anlatılır. Rehber, gümrük beyannamesinden 30 Eylül 2027'ye kadar sunulacak yıllık SKDM beyanına (CBAM declaration) kadar tüm süreci kapsar.
Türkiye, Mısır ve Cezayir'deki çimento üreticilerini, CN kodu sınıflandırmasının ötesine geçen fiyatlama ve rekabet kararları beklemektedir. Doğrulanmış emisyon raporlaması, varsayılan değerlerden kaynaklanan maliyet riski ve üçüncü ülkede ödenen karbon fiyatı için indirim (Madde 9) Türk çimento ihracatçıları için SKDM sayfasında, Türkiye'nin genel durumu Türkiye ve AB SKDM sayfasında ele alınır.
2026'da sertifika fiyatı, (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük ile değiştirilen (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 21(1a) maddesi uyarınca AB ETS müzayede takas fiyatlarının çeyreklik ortalamasıdır; 2027'den itibaren haftalık ortalamadır (Madde 21(1)). Gömülü emisyonlarını SKDM varsayılan değerleri ile hesaplayan ithalatçılar 2026'da doğrulanmış veri sunmak zorunda değildir, ancak bu değerler gerçek veriye göre giderek daha pahalı hâle gelir.
cbamguide.com'un SKDM sağlayıcı yönlendirme sayfası üzerinden doğrulayıcılara, emisyon hesaplama hizmetlerine, tedarikçi verisi hizmetlerine ve danışmanlara yönlendirilmek için talepte bulunabilirsiniz. Sağlayıcı yönlendirme hizmeti talep eden için ücretsizdir; bir sağlayıcı, yönlendirme yoluyla kazandığı müşteri için cbamguide.com'a bir yönlendirme ücreti ödeyebilir. Bu ücret, kimin listelendiğini veya nasıl anlatıldığını belirlemez.
Resmî Türkçe kaynaklar T.C. Ticaret Bakanlığı'nın AB SKDM sayfalarıdır: genel bilgiler ve uygulama mevzuatı, rehberlerin Türkçe özetleri (18 Ağustos 2026) ve varsayılan emisyon değerleri. Bakanlık, Avrupa Komisyonu'nun uygulama dönemi rehberlerinin yalnızca İngilizce olduğunu belirtir; 5a No'lu çimento sektörü rehberi de İngilizcedir.