SKDM kapsamındaki 6 sektör (demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen) 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama dönemindedir (definitive period).
AB'nin 2025'te Türkiye'den ithal ettiği SKDM kapsamındaki malların değeri 10,83 milyar avrodur; Türkiye bu ithalatta değer bakımından ikinci, miktar bakımından birinci menşedir (Eurostat, AB27'nin Türkiye'den SKDM kapsamındaki mal ithalatı, I. Ek kodları, 2025; Comext DS-045409, veriler 12 Ekim 2026'da alınmıştır).
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile kurulan ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama döneminde olan bir AB mekanizmasıdır: AB'deki ithalatçılar, karbon yoğun belirli malların gömülü emisyonlarına karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın alıp teslim eder; sertifika fiyatı AB ETS karbon fiyatına bağlıdır ve amaç karbon kaçağını önlemektir.
Maliyet ürüne ve menşeye göre büyük farklılık gösterir. Aşağıdaki altı sektör karşılaştırma tablosunun varsayılan değer (default value) örneklerinde 2026 net sertifika maliyeti, 2026'nın üçüncü çeyreği için ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) başına 82,32 avro olan resmî sertifika fiyatıyla, Mısır menşeli ürede ton başına 43,17 avro ile "Diğer ülkeler ve bölgeler" değeri uygulanan hidrojende ton başına 1.197,94 avro arasında değişir. Doğrulanmış gerçek değerlerle (actual values) beyan edilen yeşil hidrojen ise hiç sertifika gerektirmez.
Ayrı Türkiye tablosundaki Türk malı örnekleri için aynı yöntemle hesaplanan 2026 maliyetleri, ton başına 39,73 avro (işlenmemiş alüminyum) ile 571,32 avro (hidrojen) arasındadır; Türkiye menşeli yarı mamul çelikte ton başına 99,70 avrodur.
Bu sayfada (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün I. Ekinde yer alan 6 sektör; varsayılan değerler, brüt ve net maliyetler, Türkiye'den yapılan AB ithalatı ve her sektörde uyumu belirleyen temel özellik açısından karşılaştırılmaktadır. Mekanizmanın işleyişi AB SKDM rehberinde anlatılır.
SKDM Kapsamındaki Sektörler Hangileridir?
SKDM kapsamındaki 6 sektör demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojendir; bu sektörler karbon yoğun ve dış ticarete açık oldukları, AB Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) kapsamında da karbon kaçağı (carbon leakage) riskinin en yüksek olduğu sektörler arasında yer aldıkları için seçilmiştir.
Sektör listesi, sınırda karbon düzenleme mekanizmasını tesis eden 10 Mayıs 2023 tarihli ve (AB) 2023/956 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü'nün I. Ekinde düzenlenmiştir. I. Ekte 42 kalem vardır ve her sektörün kendi CN kodları, emisyon hesaplama yöntemi ve varsayılan değer tablosu bulunur. Kodların tamamı istisnalarıyla birlikte SKDM mal listesinde yer alır.
Altı sektörün temel özellikleri aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.
| Sektör | I. Ek kalemi | Doğrudan emisyonlar | Dolaylı emisyonlar | Hesaba katılan gazlar |
|---|---|---|---|---|
| Demir-çelik | 15 | Fiyatlandırılır | Fiyatlandırılmaz; CN kodu 2601 12 00 hariç | CO2 |
| Çimento | 6 | Fiyatlandırılır | Fiyatlandırılır | CO2 |
| Alüminyum | 14 | Fiyatlandırılır | Fiyatlandırılmaz | CO2 ve PFC'ler |
| Gübre | 5 | Fiyatlandırılır | Fiyatlandırılır | CO2 ve N2O (amonyakta yalnızca CO2) |
| Elektrik | 1 | Fiyatlandırılır | Fiyatlandırılmaz (II. Ek) | CO2 |
| Hidrojen | 1 | Fiyatlandırılır | Fiyatlandırılmaz | CO2 |
Sektörler arasındaki en önemli fark, dolaylı emisyonların (indirect emissions), yani üretimde tüketilen elektrikten kaynaklanan emisyonların (Madde 3(34)) fiyatlandırılıp fiyatlandırılmadığıdır. Çimento ve gübrede doğrudan emisyonlar (direct emissions) ve dolaylı emisyonlar birlikte sayılır.
Demir-çelik, alüminyum ve hidrojende yalnızca doğrudan emisyonlar fiyatlandırılır; istisna, II. Ekte yer almayan aglomere demir cevheridir (sinter ve peletler dahil, CN kodu 2601 12 00).
SKDM kapsamını AB gümrük beyannamesindeki CN kodu belirler; Türkiye'deki 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN koduna karşılık gelir. Bir ürünün kapsamda olup olmadığını GTİP'in tamamıyla değil, bu ilk 8 haneyle I. Ekteki CN kodunu karşılaştırarak kontrol edebilirsiniz.
AB, Türkiye'den Hangi SKDM Sektörlerinde Ne Kadar İthalat Yapıyor?
AB'nin 2025'te Türkiye'den yaptığı 10,83 milyar avroluk SKDM kapsamındaki ithalatın %66,2'si demir-çelik, %26,2'si alüminyumdur; çimento ve klinkerde ise Türkiye, AB dışından gelen ithalatın miktar bakımından %43,0'ını tek başına sağlar.
Aşağıdaki tablo, AB27'nin 2025'te Türkiye'den yaptığı ithalatı altı sektöre göre ayırır; sektör satırlarının toplamı genel toplama eşittir (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Paylar AB dışından yapılan ithalata göre hesaplanmıştır ve muaf menşeler (Norveç, İzlanda, İsviçre, Lihtenştayn, Ceuta, Melilla) dahildir.
| Sektör | 2025 değer | 2025 miktar | Türkiye toplamındaki pay | AB dışı ithalattaki pay (değer / miktar) | Türkiye'nin sırası (değer / miktar) |
|---|---|---|---|---|---|
| Demir-çelik (Fasıl 72 ve 73, cevher hariç) | 7,18 milyar avro | 7,43 milyon ton | %66,2 | %11,77 / %12,87 | 2 / 2 |
| Alüminyum | 2,84 milyar avro | 683.925 ton | %26,2 | %9,36 / %7,48 | 3 / 3 |
| Çimento ve klinker | 436,6 milyon avro | 6,12 milyon ton | %4,0 | %40,59 / %42,97 | 1 / 1 |
| Gübre | 225,0 milyon avro | 573.212 ton | %2,1 | %2,70 / %2,86 | 9 / 9 |
| Elektrik | 154,5 milyon avro | 1,33 TWh | %1,4 | %1,83 / %1,54 | 8 / 9 |
| Hidrojen (yalnızca değer) | 52.581 avro | kullanılmadı | %0,0 | %0,77 (değer) | 8 (değer) |
| Toplam SKDM kapsamındaki mallar | 10,83 milyar avro | 14,81 milyon ton (elektrik hariç) | %100 | %9,74 / %12,38 | 2 / 1 |
Aglomere demir cevheri (CN kodu 2601 12 00) ithalatı 2025'te yalnızca 10 avrodur. Hidrojende AB dışı toplam miktar, kaynaktaki bir raporlama hatası nedeniyle güvenilir olmadığından miktar kullanılmamış, yalnızca değer verilmiştir. Muaf menşeler hariç tutulduğunda Türkiye'nin payı değerde %11,4, miktarda %12,9'dur.
Bu rakamlar ticaret istatistiğidir; SKDM'ye tabi ithalatı veya SKDM maliyetini göstermez. AB'nin Türkiye'den SKDM kapsamındaki mal ithalatı 2023'teki 9,62 milyar avrodan 2024'te 10,16 milyar avroya, 2025'te de 10,83 milyar avroya yükselmiştir. Türkiye'nin kendi ihracat istatistikleri (Ticaret Bakanlığı, TİM, TÜİK) FOB esaslıdır ve Eurostat ithalat rakamlarıyla aynı tabloda karşılaştırılamaz. Ülke düzeyindeki tablo SKDM ve Türkiye sayfasındadır.
6 Sektörde Varsayılan Değerler ve Ton Başına SKDM Maliyeti
Aşağıdaki tabloda her sektör için varsayılan değerle beyan edilen birer örnek 2026 ithalatı yer alır: marj (mark-up) eklenmiş varsayılan değer, 75 avroluk yuvarlak referans fiyatla brüt maliyet ve net maliyet.
Brüt maliyet (gross cost), ücretsiz tahsisat düzeltmesi (free allocation adjustment) uygulanmadan önceki maliyettir. Net maliyet ise brüt maliyetin bir yüzdesi değildir: marj eklenmiş varsayılan değerden ücretsiz tahsisat düzeltmesi, yani 2026'da SKDM kıyas değerinin (benchmark) %97,5'i düşülür ve kalan miktar ton başına fiyatlandırılır.
Tabloda net maliyet hem 75 avro hem de 2026'nın üçüncü çeyreği için resmî fiyat olan 82,32 avro ile gösterilmiştir.
| Sektör / ürün (menşe, CN kodu) | 2026 marjlı varsayılan değer (tCO2e/t) | Brüt maliyet, 75 avro (EUR/t) | 2026 net maliyet, 75 avro (EUR/t) | 2026 net maliyet, 82,32 avro (EUR/t) | Uyum açısından belirleyici özellik |
|---|---|---|---|---|---|
| Demir-çelik, BF-BOF rotası: Türkiye menşeli kütük (7207 11 14) | 2,541 | 190,58 | 90,83 | 99,70 | Yalnızca doğrudan emisyonlar; rotayı ve kıyas değerini ülke tablosu belirler |
| Demir-çelik, hurda EAF rotası: Kuzey Makedonya menşeli çubuk (7213) | 1,683 | 126,23 | 121,40 | 133,25 | Yalnızca doğrudan emisyonlar; hurda EAF kıyas değeri düşük olduğundan düzeltme küçük kalır |
| Çimento: gri Portland, "Diğer ülkeler" değeri (2523 29 00) | 1,584 | 118,80 | 70,10 | 76,94 | Doğrudan ve dolaylı emisyonlar fiyatlandırılır |
| Alüminyum: Çin menşeli birincil alüminyum (7601) | 3,300 | 247,50 | 143,44 | 157,44 | CO2'nin yanında PFC'ler (CF4, C2F6) de hesaba katılır |
| Gübre: Mısır menşeli üre (3102 10 19) | 1,4039 | 105,29 | 39,33 | 43,17 | Doğrudan ve dolaylı emisyonlar fiyatlandırılır; N2O kapsamdadır |
| Hidrojen: "Diğer ülkeler" değeri (2804 10 00) | 19,514 | 1.463,55 | 1.091,42 | 1.197,94 | Kapsamdaki sektörler arasında ton başına en yüksek maliyet |
| Doğrulanmış gerçek değerlerle yeşil hidrojen | yaklaşık 0 (doğrudan) | yaklaşık 0 | 0 | 0 | 2026'da 4,962 tCO2e/t ve altında sertifika gerekmez |
| Elektrik (2716 00 00) | Ülkeye özgü, MWh başına | Değişken | Brüte eşit | Brüte eşit | Ücretsiz tahsisat düzeltmesi yoktur; yalnızca fiziksel enterkonektör ithalatında fiyatlandırılır |
Varsayılan değerler: (AB) 2026/1740 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün I. Eki, %10 marjla (gübrede %1). SKDM kıyas değerleri: (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, B sütunu: iki çelik satırı için 1,364 ve 0,066, çimento için 0,666, birincil alüminyum için 1,423, üre için 0,902, hidrojen için 5,089. 75 avro yuvarlak bir referans fiyattır; 82,32 avro, 2026'nın üçüncü çeyreğinde ithal edilen mallar için resmî fiyattır.
Türkiye Tablosundaki Varsayılan Değerlerle Sektörlere Göre Maliyet
Türkiye'nin I. Ek tablosunda (283 satır) çimento, gübre, demir-çelik, alüminyum ve hidrojen için değerler bulunur; ancak gri ve beyaz klinker ile gri ve beyaz Portland çimentosu satırlarında tire vardır, bu nedenle Türk çimentosu "Diğer ülkeler ve bölgeler" değerleriyle değerlendirilir.
Aşağıdaki tabloda aynı yöntem, Türk mallarının 2026 ve 2030 ithalatına uygulanmıştır (82,32 avro; hesaplama 13 Kasım 2026'da, sitenin SKDM hesaplayıcısının kullandığı yasal formülle yapılmıştır). Seçilen kodlar, Türkiye'nin AB'ye en çok sattığı ürünlerdir.
| Ürün (CN kodu) | TR varsayılan değeri (tCO2e/t) | Rota | 2026 marjlı | Düzeltme (0,975 × kıyas değeri) | Ton başına sertifika, 2026 | 2026 maliyet (EUR/t) | 2030 maliyet (EUR/t) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yarı mamul alaşımsız çelik, kütük (7207 11 14) | 2,310 | C | 2,541 | 1,3299 | 1,2111 | 99,70 | 189,38 |
| Sıcak haddelenmiş yassı çelik (7208 51 20) | 2,428 | C | 2,6708 | 1,33575 | 1,33505 | 109,90 | 201,75 |
| İnşaat demiri (7214 20 00) | 2,310 | C | 2,541 | 1,3299 | 1,2111 | 99,70 | 189,38 |
| Kaynaklı borular ve içi boş profiller (7306 30 77) | 2,244 | C | 2,4684 | 1,453725 | 1,014675 | 83,53 | 176,93 |
| Çelik yapılar (7308 90 98) | 5,520 | C | 6,072 | 1,453725 | 4,618275 | 380,18 | 527,52 |
| Gri çimento klinkeri (2523 10 00, TARIC 2523100090) | 1,410 ("Diğer ülkeler") | A | 1,551 | 0,64935 | 0,90165 | 74,22 | 122,66 |
| Gri Portland çimentosu (2523 29 00) | 1,440 ("Diğer ülkeler") | yok | 1,584 | 0,64935 | 0,93465 | 76,94 | 125,87 |
| İşlenmemiş alüminyum (7601 10 90) | 1,700 | K | 1,870 | 1,387425 | 0,482575 | 39,73 | 121,60 |
| Alüminyum profiller (7604 10 90) | 3,741 | K | 4,1151 | 1,455675 | 2,659425 | 218,92 | 337,05 |
| Alüminyum folyo (7607 11 90) | 3,071 | K | 3,3781 | 1,559025 | 1,819075 | 149,75 | 260,86 |
| Susuz amonyak (2814 10 00) | 2,270 | yok | 2,2927 (%1) | 1,48395 | 0,80875 | 66,58 | 124,21 |
| Kalsiyum amonyum nitrat, CAN (3102 40 10) | 2,230 | yok | 2,2523 (%1) | 0,6708 | 1,5815 | 130,19 | 156,24 |
| Üre (3102 10 19) | 1,510 | yok | 1,5251 (%1) | 0,87945 | 0,64565 | 53,15 | 87,31 |
| Hidrojen (2804 10 00) | 10,820 | yok | 11,902 | 4,961775 | 6,940225 | 571,32 | 942,17 |
| Elektrik (2716 00 00), MWh başına | 0,718 tCO2/MWh (III. Ek) | yok | 0,718 (marj yok) | yok | 0,718 | 59,11 (EUR/MWh) | 59,11 (EUR/MWh) |
2030 sütunu aynı varsayılan değerleri, aynı fiyatı (82,32 avroda sabit), 2030 marjını (%30, gübrede %1) ve 2030 SKDM faktörünü (%51,5) kullanır. (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün 10. gerekçesi 2027'den itibaren ithal edilen mallar için kıyas değerlerinin güncellenmesini öngördüğünden 2030 rakamları yalnızca yön göstericidir. Bu sonuçlar, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.
Türkiye tablosunun yapısı dört noktada önemlidir. Demir-çelik satırlarının 103'ü C rotasını (karbon çeliği, yüksek fırın ve bazik oksijen fırını, BF-BOF), 32'si F rotasını (düşük alaşımlı çelik, BF-BOF), 6'sı "C/F" rotasını gösterir; hiçbir satır elektrik ark ocağı rotasını göstermez.
Alüminyumun 24 satırının tamamı K rotasını (birincil alüminyum) gösterir. Gübre ve hidrojen için Türkiye'ye özgü değerler vardır; elektrikte ise (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün III. Ekindeki Türkiye faktörü 0,718 tCO2/MWh'dir.
Kendi ürününüzün ve tonajınızın tahminini SKDM hesaplayıcısında görebilirsiniz. Türkiye tablosundaki tüm kodlar ihracatçılar için varsayılan değerler sayfasında yer alır.
Demir-Çelik: İki Üretim Rotası, Çok Farklı Maliyetler
Demir-çelik, AB ithalat değeri bakımından en büyük SKDM sektörüdür: AB, 2025'te Fasıl 72 ve 73'teki SKDM kapsamındaki demir-çelik mallarından 60,95 milyar avroluk ithalat yapmıştır (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
Türkiye bu ithalatta Çin'in ardından ikinci sıradadır (7,18 milyar avro, %11,77). Türkiye'nin payı dört alt gruptan oluşur: Fasıl 72 nihai ürünleri 3,38 milyar avro (5,15 milyon ton; miktar ve değerde birinci menşe), Fasıl 73 eşyası 3,52 milyar avro, ham çelik ve yarı mamuller 162,6 milyon avro, pik demir, ferro alyajlar ve doğrudan indirgenmiş demir 110,8 milyon avro. SKDM demir-çelik rehberi tüm CN kodlarını ve iki ana üretim rotasını anlatır.
Yüksek fırın ve bazik oksijen fırını (BF-BOF) rotasıyla üretilen çelik, hurdadan elektrik ark ocağında (EAF) üretilen çelikten çok daha fazla emisyona yol açar.
Bu fark yarı mamul çeliğin B sütunu kıyas değerlerinde de görülür: BF-BOF rotasında ton başına 1,364 tCO2e, hurda EAF rotasında 0,066. Bir tesisin gerçek emisyonları ithalatçının faturasına yalnızca doğrulanmış gerçek değerler yoluyla yansır.
Varsayılan değerlerde belirleyici olan ülke tablosudur. Türkiye menşeli kütük (CN kodu 7207 11 14), BF-BOF rotasıyla 2,310 tCO2e/t varsayılan değer taşır ve hangi fırında üretilmiş olursa olsun 2026 ithalatında ton başına 99,70 avroya mal olur.
Ülke tablosunda hurda EAF rotası gösterilen altı menşeden biri olan Kuzey Makedonya'nın çubuklarında ise varsayılan değer daha düşüktür (1,530), ancak düzeltme çok daha küçük olduğundan maliyet ton başına 133,25 avroya çıkar.
Türkiye için sonuç dikkat çekicidir. Türkiye 2025'te 38,1 milyon ton ham çelik üretti ve bunun %72,2'si elektrik ark ocaklarında, %27,8'i entegre tesislerde üretildi (Türkiye Çelik Üreticileri Derneği, TÇÜD).
Varsayılan değerle beyan edilen bir EAF tesisinin ürünü yine de BF-BOF tesisi gibi değerlendirilir. Bu nedenle doğrulanmış emisyonları varsayılan değerin altında kalan hurda bazlı üreticiler, doğrulamadan en çok yarar sağlayacak gruptur.
Demir-çelikte yalnızca doğrudan emisyonlar fiyatlandırılır: üretimde tüketilen elektrik, II. Ekte yer almayan aglomere demir cevheri (CN kodu 2601 12 00) dışında hesaba katılmaz. Hurda girdisinin yüksek olduğunu belgeleyen ihracatçılar, ülke varsayılan değerinin altında kalan doğrulanmış gerçek emisyonlarla AB'deki alıcılarının yükümlülüğünü azaltabilir. Türk ihracatçılar için ayrıntılar Türk demir-çelik ihracatçıları ve SKDM sayfasındadır.
Demir-çelik alt sayfaları aşağıda sıralanmıştır.
- Demir-çelik CN kodları: Fasıl 72, Fasıl 73 ve CN kodu 2601 12 00
- Demir-çelik SKDM kıyas değerleri: CN koduna ve üretim rotasına göre kıyas değerleri
- BF-BOF rotası: yüksek fırın rotasında uyum ayrıntıları
- EAF rotası: elektrik ark ocağı rotasında uyum ayrıntıları
- Demir-çelikte SKDM hesaplaması: adım adım maliyet hesabı
Çimento: Yüksek Emisyonun Kaynağı Proses Kimyası
Gri Portland çimentosu (CN kodu 2523 29 00), Türkiye için de geçerli olan "Diğer ülkeler ve bölgeler" tablosunda ton başına 1,440 tCO2e varsayılan değer ve 0,666 B sütunu kıyas değeri taşır.
%10 marj eklendiğinde bu değer, ton CO2 başına 75 avroda ton başına 118,80 avro brüt maliyete, 82,32 avroluk resmî üçüncü çeyrek fiyatıyla da ton başına 76,94 avro net 2026 maliyetine karşılık gelir. SKDM çimento rehberi, çimento emisyonlarının neden yalnızca enerji verimliliğiyle büyük ölçüde azaltılamadığını açıklar.
Kireç taşının kalsinasyonu (CaCO3 → CaO + CO2), kaçınılmaz bir kimyasal tepkime olarak çimentonun karbon ayak izinin yaklaşık %60'ını oluşturur. Çimento, gübreyle birlikte doğrudan ve dolaylı emisyonların birlikte fiyatlandırıldığı iki sektörden biridir.
Bunun nedeni, AB'deki çimento üreticilerinin dolaylı karbon maliyetleri için tazminattan yararlanamamış olmasıdır. Cüruf veya uçucu kül kullanan katkılı çimentoların klinker oranı daha düşük olduğundan emisyon faktörleri de yaklaşık 0,40 ila 0,65 tCO2/t ile daha düşüktür.
Türkiye, AB'nin çimento ve klinker ithalatında açık ara ilk menşedir: 2025'te 6,12 milyon ton ve 436,6 milyon avro, AB dışından gelen miktarın %42,97'si (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
Bunun 3,25 milyon tonu klinker (180,5 milyon avro), 2,87 milyon tonu çimentodur (256,1 milyon avro). Türkiye tablosunda yalnızca alüminatlı çimentonun (2523 30 00) kendi değeri (1,95) vardır; diğer çimento satırlarında tire bulunur.
Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (Türkçimento), üyelerinin gri klinker emisyonunu ton başına yaklaşık 0,88 tCO2 olarak açıklamıştır (25 Şubat 2026 tarihli açıklama, ZKG Cement Lime Gypsum 3/2026).
Bu rakam doğrulanmış bir gerçek değer değil, birliğin açıkladığı bir rakamdır; yine de 2026 marjıyla 1,551 olan klinker varsayılan değerinin ne kadar altında kalınabileceğini gösterir. Türk çimento üreticileri için ayrıntılar Türk çimento ihracatçıları ve SKDM sayfasındadır.
Çimento alt sayfaları aşağıda sıralanmıştır.
- Çimento CN kodları: 2523 10'dan 2523 90'a kadar kodlar
- Klinkerdeki gömülü emisyonlar: klinker/çimento oranı hesapları
İngilizce bülten: SKDM sertifika fiyatı bildirimleri, önemli mevzuat değişiklikleri ve SKDM ile ilgili haftalık gelişmeler. İstenmeyen e-posta göndermeyiz; aboneliğinizi istediğiniz zaman sonlandırabilirsiniz.
Bu bildirimler için yalnızca e-posta adresinizi saklarız. Gizlilik politikası (İngilizce)
Alüminyum: Perflorokarbonlar Hesabı Karmaşıklaştırır
İşlenmemiş birincil alüminyumun (CN kodu 7601) B sütunu kıyas değeri ton başına 1,423 tCO2e'dir; Çin'in 3,000 tCO2e/t olan varsayılan değeri %10 marj eklendiğinde, ton CO2 başına 75 avroda ton başına 247,50 avro brüt, 82,32 avroda ise 157,44 avro net 2026 maliyetine karşılık gelir.
Birincil alüminyum üretimi, ton başına yaklaşık 1,5 tCO2 doğrudan emisyona yol açar. SKDM alüminyum rehberi, hem CO2'yi hem de bu sektöre özgü perflorokarbon emisyonlarını anlatır. Birincil alüminyum üretiminde (elektroliz) iki sera gazı sınıfı ortaya çıkar: anot tüketiminden CO2 ve perflorokarbonlar (PFC'ler), yani küresel ısınma potansiyeli 6.630 olan CF4 ve 11.100 olan C2F6.
PFC emisyonları "anot etkisi" olayları sırasında oluşur ve SKDM hesabına dahildir. Elektrik yoğun elektroliz sürecinden (ton başına yaklaşık 14 ila 16 MWh) kaynaklanan dolaylı emisyonlar alüminyumda fiyatlandırılmaz; I. Ek varsayılan değerleri dolaylı emisyon sütununda "N/A" gösterir ve yalnızca doğrudan emisyonları kapsar.
Türkiye'nin AB'ye alüminyum ihracatı ham metal değil, yarı mamul üründür. 2025'te AB'nin Türkiye'den alüminyum ithalatı 2,84 milyar avrodur; bunun yalnızca 142,5 milyon avrosu işlenmemiş alüminyumdur (7601, 18. sıra), 2,70 milyar avrosu ise profiller, levhalar, folyo ve yapılar gibi ürünlerdir (7603 ile 7616 arası; miktarda birinci menşe).
Türkiye tablosunun tüm alüminyum satırları K rotasını (birincil alüminyum) gösterdiğinden profillerde 2026 maliyeti ton başına 218,92 avroya çıkar.
Alüminyum alt sayfaları aşağıda sıralanmıştır.
- Alüminyum CN kodları: 7601'den 7616'ya 14 pozisyon (7602 ve 7615 hariç)
- Alüminyumda dolaylı emisyonlar: dolaylı maliyetlerin neden yine de önemli olduğu
- PFC emisyonları: CF4 ve C2F6 hesabı
Gübre: Doğrudan ve Dolaylı Emisyonlar Fiyatlandırılır, Marj %1'dir
Ürenin (CN kodu 3102 10 19) B sütunu kıyas değeri ton başına 0,902 tCO2e'dir ve ülke varsayılan değerleri geniş bir aralıkta değişir: Mısır 1,390, Türkiye 1,510, "Diğer ülkeler ve bölgeler" 2,720.
Gübreye özgü %1 marjla Mısır menşeli üre, ton CO2 başına 75 avroda ton başına 105,29 avro brüt, 82,32 avroda ise 43,17 avro net 2026 maliyetine yol açar; Türkiye menşeli ürede net maliyet ton başına 53,15 avrodur. SKDM gübre rehberi, Haber-Bosch üretim zincirini ve ilgili tüm CN kodlarını anlatır.
Tüm azotlu gübreler, hidrojeni çoğunlukla doğal gazdan elde edilen Haber-Bosch amonyağından türetilir. Gübre, doğrudan ve dolaylı emisyonların birlikte fiyatlandırıldığı iki SKDM sektöründen biridir.
"Diğer ülkeler ve bölgeler" tablosunda amonyum nitrat (3102 30 90) ton başına 2,750, üre amonyum nitrat çözeltisi (UAN, 3102 80 00) 1,960 tCO2e varsayılan değer taşır. Gübrenin toprağa uygulanmasından sonra oluşan N2O, SKDM hesabına dahil değildir.
AB'nin 2025'te Türkiye'den gübre ithalatı 225,0 milyon avrodur: 90,9 milyon avro üre dışındaki azotlu gübreler (3102), 67,4 milyon avro amonyak (2814), 63,8 milyon avro karışık gübreler (3105), 2,6 milyon avro üre ve 0,30 milyon avro potasyum nitrat ile nitrik asit.
Türkiye, kalsiyum amonyum nitratta (CAN, 3102 40) değer bakımından AB'nin ilk menşeidir; Türkiye tablosundaki değerle CAN'ın 2026 maliyeti ton başına 130,19 avrodur.
Gübre alt sayfaları aşağıda sıralanmıştır.
- Gübre CN kodları: 2808, 2814, 2834 21 00, 3102, 3105
- Amonyak ve SKDM: Haber-Bosch proses emisyonları
- Üre ve SKDM: üreye özgü hesaplama ve varsayılan değerler
Elektrik: Ülkeye Özgü Varsayılan Değerler Uygulanır
Elektrik (CN kodu 2716 00 00), hidrojenle birlikte tek CN koduna sahip iki sektörden biridir ve ücretsiz tahsisat düzeltmesi olmayan tek sektördür.
SKDM elektrik rehberi (İngilizce), fiziksel enterkonektörlerin ve ülkeye özgü karbon yoğunluklarının hesaplamayı nasıl belirlediğini açıklar.
Elektrik MWh olarak beyan edilir ve varsayılan değeri, (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün III. Ekindeki ülkeye özgü CO2 emisyon faktörüdür. Bu faktör, fosil yakıtlı elektrik üretiminin CO2 yoğunluğunu güvenilir veri bulunan son beş yılın ortalaması olarak gösterir (III.
Ekte yer alan IEA verileri; örneğin Sırbistan 1,041, Birleşik Krallık 0,430, Türkiye 0,718 tCO2/MWh). Değeri bulunmayan ülkeler için AB faktörü 0,612 uygulanır.
Türkiye menşeli elektrikte bu, varsayılan değerle MWh başına 0,718 sertifika ve 82,32 avro ile MWh başına 59,11 avro demektir; marj ve ücretsiz tahsisat düzeltmesi yoktur.
AB'nin 2025'te Türkiye'den elektrik ithalatı 1,33 TWh ve 154,5 milyon avrodur (değerde 8., miktarda 9. menşe). Muaf olmayan menşeler arasında en büyük tedarikçiler Birleşik Krallık (10,73 TWh) ve Sırbistan'dır (9,67 TWh) (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
Elektrikte varsayılan değer yerine gerçek değerler ancak (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün IV. Ekinin 5. noktasındaki beş kümülatif koşulun tamamı sağlandığında kullanılabilir. Bu koşullar arasında üçüncü ülkedeki bir üreticiyle yapılmış bir elektrik satın alma sözleşmesi ve enterkonektör kapasitesinin her saat için kesin olarak tahsis edilmiş olması bulunur.
Elektrik alt sayfaları (İngilizce) aşağıda sıralanmıştır.
- Elektrik varsayılan değerleri: ülkelere göre tCO2/MWh değerleri
- Enterkonektör ithalatı: AB ile aktif enterkonektörü olan ülkeler
Hidrojen: Maliyet Aralığı En Geniş SKDM Sektörü
Hidrojen, 6 SKDM sektörü arasında maliyet aralığı en geniş olanıdır: kendi tablosu olmayan bir ülkeden gelen hidrojen, 2026 ithalatında ton başına 1.197,94 avroya; Türkiye tablosunda da yer alan ve ülke tablolarında en sık görülen 10,820 tCO2e/t değeriyle ise ton başına 571,32 avroya mal olur (82,32 avro).
Doğrulanmış doğrudan emisyonları 4,962 tCO2e/t veya altında kalan hidrojen (yenilenebilir elektrikle elektrolizle üretilen hidrojen dahil), 2026 ithalatında sertifika gerektirmez. Bu eşik, SKDM faktörüyle birlikte her yıl küçülür. SKDM hidrojen rehberi, tüm üretim rotalarını ve gömülü emisyon hesaplarını anlatır.
Karbon yakalama olmadan buhar metan reformasyonuyla (SMR) üretilen gri hidrojen, ton hidrojen başına yaklaşık 9 ila 12 tCO2 üretir; SKDM kıyas değeri ise ton başına 5,089 tCO2e'dir. Elektrolizle üretilen hidrojenin doğrudan emisyonları sıfıra yakındır ve hidrojen II. Ekte yer aldığından tükettiği elektrik hesaba katılmaz. AB'nin biyolojik olmayan kaynaklı yenilenebilir yakıt (RFNBO) kuralları ayrı bir rejimdir.
Bu yapısal fark, Fas, Şili, Avustralya ve Suudi Arabistan'daki ihracatçılar için, emisyonları doğrulanmış yeşil hidrojen tedarik zincirleri kurma yönünde giderek güçlenen bir ticari teşvik oluşturur. AB'nin Türkiye'den hidrojen ithalatı 2025'te yalnızca 52.581 avrodur (2024'te 669 avro).
Hidrojen alt sayfaları aşağıda sıralanmıştır.
- Yeşil hidrojen ve SKDM: RFNBO ölçütleri ve sıfır emisyon doğrulaması
- Gri hidrojen ve SKDM: SMR emisyonları ve varsayılan değerle maliyet hesabı
2026'da Net SKDM Maliyeti Brüt Maliyetten Nasıl Ayrılır?
2026'da net SKDM maliyeti, gömülü emisyonlardan ücretsiz tahsisat düzeltmesinin çıkarılması ve kalanın sertifika fiyatıyla çarpılmasıyla bulunur.
Brüt maliyet, ücretsiz tahsisat düzeltmesinden önceki tam sertifika değeridir. Ton başına düzeltme = SKDM faktörü × sektörler arası düzeltme faktörü (cross-sectoral correction factor, CSCF) × malın SKDM kıyas değeri (Madde 31; (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü).
SKDM faktörü (CBAM factor), AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payıdır ve 2026'da %97,5'tir (2003/87/AT sayılı Direktif'in 10a(1a) maddesi). CSCF 2026'dan 2030'a kadar %100'dür ((AB) 2026/1862 sayılı Komisyon Uygulama Kararı).
Varsayılan değerle beyan edilen Türkiye menşeli kütükte brüt maliyet 82,32 avroda ton başına 209,18 avro, net maliyet 99,70 avrodur; brütün kırkta biri değildir. Yalnızca emisyonu kıyas değerine tam eşit olan bir mal, 2026'da emisyonunun kırkta birini öder. Kıyas değerinin üzerindeki her ton CO2e, marjın tamamı dahil, tam fiyattan sertifikaya tabidir; elektrikte hiç düzeltme yoktur.
Ücretsiz tahsisatın aşamalı olarak kaldırılması giderek hızlanır. SKDM faktörü AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payıdır: 2026'da %97,5, 2027'de %95, 2028'de %90, 2029'da %77,5, 2030'da %51,5, 2031'de %39, 2032'de %26,5, 2033'te %14; 2034'ten itibaren SKDM faktörü uygulanmaz. Çok yıllık tedarik sözleşmesi yapan ithalatçılar ve ihracatçılar yalnızca 2026 net maliyetini değil, bu artışı da hesaba katmalıdır.
2026 net SKDM maliyetine ilişkin 4 temel bilgi aşağıda sıralanmıştır.
- Ton başına net sertifika = gömülü emisyonlar eksi %97,5 × SKDM kıyas değeri, en az sıfır
- Örnek: Türkiye menşeli kütük (7207 11 14), varsayılan değer 2,310 artı %10 = 2,541, eksi 0,975 × 1,364 = 1,2111 sertifika; 82,32 avroda ton başına 99,70 avro
- Örnek: "Diğer ülkeler" değeriyle hidrojen, 17,740 artı %10 = 19,514, eksi 0,975 × 5,089 = 14,552 sertifika; 82,32 avroda ton başına 1.197,94 avro
- 2034'ten itibaren SKDM faktörü uygulanmaz; o noktada brüt ve net maliyet eşitlenir
Adım adım yöntem SKDM hesaplaması sayfasındadır.
Sektörlere Göre SKDM Uyumu: Sık Sorulan Sorular
Hangi SKDM Sektörlerinde Dolaylı Emisyonlar Sayılır?
6 SKDM sektöründen 2'sinde, çimento ve gübrede, doğrudan ve dolaylı emisyonlar birlikte fiyatlandırılır. Kalan 4 sektörde (demir-çelik, alüminyum, hidrojen ve elektrik) yalnızca doğrudan emisyonlar fiyatlandırılır. Avrupa Komisyonu'nun COM(2025)783 sayılı gözden geçirme raporunun açıkladığı gibi, bu iki sektördeki AB üreticileri dolaylı maliyet tazminatından yararlanamamıştır. Aglomere demir cevheri (CN kodu 2601 12 00) de aynı biçimde değerlendirilir.
50 Tonluk Eşik Tüm SKDM Ürünlerine Uygulanır mı?
Hayır: 50 tonluk eşik değer (de minimis muafiyeti) küçük ithalatçıları muaf tutar, ancak elektrik ve hidrojen hiçbir zaman muaf değildir (Madde 2a(4)).
Bir ithalatçının bir takvim yılında tüm CN kodlarında toplam net kütlesi 50 tonu aşmayan SKDM malı ithalatı muaftır (Madde 2a; VII. Ekin 1. noktası). Bu ithalatçının yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi (authorised CBAM declarant) olması veya sertifika teslim etmesi gerekmez. Muaf ithalatçı bu muafiyeti ilgili gümrük beyannamesinde beyan eder (Madde 2a(1)).
Eşik ihracatçı başına değil, ithalatçı başına hesaplanır. Birden fazla AB müşterisine satış yapan bir Türk ihracatçısı, hangi müşterisinin eşiği aştığını ancak müşterilerine sorarak öğrenebilir.
SKDM Sertifika Maliyetleri Bu Sektörler İçin Ne Zaman Önem Kazanır?
SKDM sertifikalarının satışı 1 Şubat 2027'de başlar (Madde 20(1)) ve bu sertifikalar 1 Ocak 2026'dan itibaren ithal edilen mallar içindir. Yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi, yıllık SKDM beyanını (CBAM declaration) sunar ve SKDM sertifikalarını her yıl 30 Eylül'e kadar teslim eder; ilk son tarih, 2026 yılında ithal edilen mallar için 30 Eylül 2027'dir ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 6(1) ve 22(1) maddeleri).
Varsayılan değerle beyan edilen mallarda maliyet ilk yıldan itibaren önemlidir: 82,32 avroluk resmî üçüncü çeyrek fiyatıyla Türkiye menşeli kütükte ton başına 99,70 avro, "Diğer ülkeler" değeriyle gri Portland çimentosunda 76,94 avro. Marjın %30'a ulaştığı ve SKDM faktörünün %90'dan %51,5'e indiği 2028 ile 2030 yılları arasında maliyet daha da artar. 2027 ve sonrası için verilen rakamlar tahmindir; kıyas değerleri 2027'den itibaren güncellenebilir.
2027'den itibaren yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi, her çeyreğin sonunda, takvim yılı başından bu yana ithal ettiği mallardaki gömülü emisyonların en az %50'sine karşılık gelen sayıda SKDM sertifikasını hesabında bulundurur; ücretsiz tahsisat düzeltmesi bu hesapta dikkate alınır (Madde 22(2)). İlk kontrol 31 Mart 2027'dedir; 2026 ithalatı için çeyreklik bulundurma yükümlülüğü yoktur.
Türkiye'de Ödenen Karbon Fiyatı SKDM'den Düşülebilir mi?
Hayır: son kontrol tarihi olan 4 Kasım 2026 itibarıyla Madde 9 uygulama tüzüğü kabul edilmemiştir ve hiçbir ülkenin karbon fiyatı Madde 9 kapsamında tanınmamıştır.
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS), 27/8/2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği ile yürürlüktedir. Karbon Piyasası Kurulu'nun (KPK) KPK/2026/1 sayılı kararlarına göre pilot dönem 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsar ve elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerini içerir. Her sektörde ücretsiz tahsisat oranı %100'dür ve 2026 sistem yılında yalnızca raporlama yükümlülüğü vardır.
Fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı (carbon price effectively paid) oluşmadığından AB ithalatçısının indirebileceği bir tutar yoktur (Madde 9(1)). 2027 emisyonları için ilk tahsisat teslimi en geç 2028 yılı Kasım ayının son iş günü yapılacaktır ve 2027 için de ücretsiz tahsisat %100'dür. Gönüllü tamamlayıcı tahsisat fiyatının "fiilen ödenmiş" sayılıp sayılmayacağı henüz netlik kazanmamıştır; bu fiyatın yöntemi de yayımlanmamıştır. Ayrıntılar üçüncü ülkede ödenen karbon fiyatı için indirim sayfasındadır.
SKDM Kapsamı Başka Sektörlere Genişleyecek mi?
Aşağı akış ürünlerine genişleme (downstream extension) bir tekliftir (Avrupa Komisyonu'nun COM(2025)989 sayılı teklifi, henüz yasalaşmamıştır); teklif, genişlemenin 1 Ocak 2028'den itibaren uygulanmasını öngörür. Avrupa Komisyonu yaklaşık 180, Konsey yaklaşık 200 ürün öngörür; Avrupa Parlamentosu'nun pozisyonu yaklaşık 457 ürün olarak tahmin edilmektedir. 20 Ekim 2026'daki ilk üçlü görüşmede genel bir uzlaşma sağlanmamıştır; ikinci görüşmenin 30 Kasım 2026'da yapılacağı bildirilmiştir.
Üç pozisyonun tamamı yalnızca demir-çelik ve alüminyum içeren ürünleri kapsar. Organik kimyasallar ve polimerler SKDM kapsamında değildir ve bekleyen hiçbir yasa teklifinde yer almaz; yalnızca gözden geçirme hükmünde (Madde 30(2)) anılır ve 2027 sonundaki gözden geçirmeye bırakılmıştır. Ayrıntılar aşağı akış ürünlerine genişleme sayfasındadır.
Türk İhracatçılar Sektörel Bilgi ve Destek İçin Nereye Başvurabilir?
AB SKDM'den sorumlu yerel kurum T.C. Ticaret Bakanlığı'dır; Bakanlığın SKDM bölümü genel bilgileri, uygulama mevzuatını, Komisyon rehberlerinin Türkçe özetlerini (18 Ağustos 2026) ve varsayılan değerleri yayımlar. TR ETS metinlerini ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı yayımlar. 13 Kasım 2026 itibarıyla SKDM'ye özgü bir Türk kamu destek programının bulunduğu doğrulanmamıştır.
Türkiye'deki tesis operatörünün (operator) SKDM kapsamında yasal bir yükümlülüğü yoktur; SKDM sertifikalarını AB'deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi satın alır ve teslim eder. SKDM, AB ETS fiyatına bağlı bir sertifika mekanizmasıdır; bir vergi veya gümrük vergisi değildir. AB-Türkiye Gümrük Birliği de Türkiye menşeli malları SKDM'den muaf tutmaz.
Gerçek değerle beyan için doğrulama gerekir (Madde 8(1)). 12 Kasım 2026 itibarıyla beş ulusal akreditasyon kurumu tarafından akredite edildiği belgelenen yedi doğrulayıcı vardır: EmiCert S.A. (ESYD, Yunanistan), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. ve SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, İtalya), Intertek Certification AB (Swedac, İsveç), Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC, Dimyat, Mısır; RvA, Hollanda) ve SGS BELGIUM nv (BELAC, Belçika; kapsam 5 Kasım 2026'dan itibaren geçerli). Hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir.
ISSC, 22 Ekim 2026'da AB dışında yerleşik ilk doğrulayıcı olarak akredite edilmiştir. RvA bu akreditasyonu TAB prosedürüyle vermiştir: tam değerlendirme tamamlanmıştır; RvA ilk SKDM doğrulamasında hazır bulunacak, ardından akreditasyonu olağan akreditasyona dönüştürecektir. Avrupa Komisyonu'nun akredite SKDM doğrulayıcıları listesi 13 Kasım 2026 itibarıyla henüz yayımlanmamıştır. Güncel liste akredite doğrulayıcılar sayfasındadır.
6 sektörün tamamını ilgilendiren kaynaklar aşağıda sıralanmıştır.
- AB dışındaki ihracatçılar için SKDM: veri, doğrulama ve stratejik seçenekler
- Sektörlere göre ithalatçı yükümlülükleri (İngilizce): yetkilendirme, SKDM Kayıt Sistemi ve sertifika teslimi
- SKDM yardım talebi: doğrulayıcı, danışman, yazılım veya emisyon hesaplama desteği için sağlayıcı yönlendirmesi; örneğin doğrulayıcı veya emisyon hesaplama talebi. Sağlayıcı yönlendirme hizmeti talep eden için ücretsizdir; bir sağlayıcı, yönlendirme yoluyla kazandığı müşteri için cbamguide.com'a bir yönlendirme ücreti ödeyebilir. Bu ücret, kimin listelendiğini veya nasıl anlatıldığını belirlemez.