
Alüminyum ergitme tesislerinden çıkan perflorokarbon (PFC) emisyonları, kilogram başına bakıldığında AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nda en ağır yükü getiren kalemler arasındadır. Kapsamdaki iki gazın, CF4 ve C2F6'nın, küresel ısınma potansiyeli (GWP) sırasıyla 6.630 ve 11.100'dür: bir kilogram CF4, SKDM beyanında 6,63 ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) olarak sayılır.
AB'deki ithalatçı, 2026'da ithal ettiği birincil kaynaklı alüminyumdaki PFC emisyonlarını, 30 Eylül 2027'ye kadar teslim edeceği SKDM sertifikalarının (CBAM certificate) hesabına katar ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 6(1) ve 22(1) maddeleri).
Kurallar, sınırda karbon düzenleme mekanizmasını tesis eden 10 Mayıs 2023 tarihli ve (AB) 2023/956 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü ile onu değiştiren (AB) 2025/2083 sayılı Tüzük'te (Omnibus) yer alır.
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile kurulan ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama döneminde olan bir AB mekanizmasıdır: AB'deki ithalatçılar, karbon yoğun belirli malların gömülü emisyonlarına karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın alıp teslim eder; sertifika fiyatı AB ETS karbon fiyatına bağlıdır ve amaç karbon kaçağını önlemektir.
Türkiye açısından asıl mesele veri zinciridir. AB'nin 2025'te Türkiye'den aldığı 2,84 milyar avroluk SKDM kapsamındaki alüminyumun 2,70 milyar avrosu profil, levha ve folyo gibi ürünlerdir (Eurostat Comext DS-045409, 2025). PFC'ler bu ürünleri yapan haddehanede değil, külçeyi üreten ergitme tesisinde oluşur. Gerçek veri sunmak isteyen Türk üretici, PFC rakamını o tesisten almak zorundadır.
Bu sayfa PFC'lerin nasıl oluştuğunu, (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ne göre nasıl hesaplandığını, anot etkisinin 2026'daki mali karşılığını ve Türkiye'nin varsayılan değerleri, TR ETS'si ve veri zinciri açısından ne anlama geldiğini sırayla ele alır.
Alüminyum Ergitmede Perflorokarbonlar Nedir?
Alüminyum üretimindeki perflorokarbonlar, tamamen florlanmış iki karbon bileşiğidir: tetraflorometan (CF4) ve hekzafloroetan (C2F6). İkisi de Hall-Héroult elektrolizinde, banyodaki alümina (Al2O3) derişimi fazla düştüğünde yaşanan anot etkisi (anode effect) olaylarında açığa çıkar.
İki gaz da (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün I. Ekindeki 14 alüminyum kaleminin doğrudan gömülü emisyonlarına (embedded emissions) dahildir. Bu kalemler CN kodu 7601'den 7616'ya uzanır; 7602 ve 7615 pozisyonları kapsam dışındadır.
Alüminyum, Tüzük'ün II. Ekinde yer alır: yalnızca doğrudan emisyonlar (direct emissions) fiyatlandırılır. PFC'ler ergitme hücresinin kendi proses emisyonlarıdır, bu yüzden CF4 ve C2F6 SKDM hesap sınırının tam içinde kalır. Hangi emisyonların sayıldığı ve sertifika yükümlülüğüne nasıl dönüştüğü AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması sayfasında anlatılır.
Anot etkisi, elektroliz hücresindeki florür banyosunda alümina yetersiz kaldığında başlar. Bu durumda karbon anot, çözünmüş alümina yerine florür banyosuyla tepkimeye girer; ortaya çoğunlukla CF4, daha az miktarda da C2F6 çıkar.
Modern ergitme tesisleri anlık izleme ve otomatik alümina beslemesiyle anot etkisi sıklığını düşürür; Çin, Rusya ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerindeki eski tesisler ise bu gazlardan hâlâ kayda değer miktarda üretir.
PFC'lerin Küresel Isınma Potansiyeli SKDM Hesabında Neden Önemlidir?
Alüminyumda PFC hesabını iki GWP değeri belirler: CF4 için 6.630, C2F6 için 11.100. Bu değerler (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün II. Ekinin G noktasındaki 6 No'lu Tabloda yer alır ve gaz kütlesini sertifika hesabında kullanılan tCO2e'ye çevirir.
Bunun pratikteki etkisi büyüktür. Bir ergitme tesisinden salınan 1 kilogram CF4, yıllık SKDM beyanında (CBAM declaration) 6,63 tCO2e; 1 kilogram C2F6 ise 11,1 tCO2e olarak sayılır. Büyük bir tesiste anot etkisi sıklığındaki küçük bir azalma bile SKDM sertifika maliyetinde ölçülebilir bir düşüş sağlar.
2026'da ithal edilen mallar için sertifika fiyatı, AB ETS açık artırma kapanış fiyatlarının çeyreklik ortalamasıdır ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün 21(1a) maddesi); 2027'den itibaren haftalık ortalama uygulanır (Madde 21(1)). 2026'nın üçüncü çeyreğinin resmî fiyatı, 5 Ekim 2026'da yayımlanan ton CO2e başına 82,32 avrodur.
Birincil alüminyumun doğrudan emisyonları, elektrot veya elektrot macunu tüketiminden gelen CO2 ile iki PFC'nin CO2e değerini birlikte kapsar ((AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün I. Ekinin 3.17.2.1 noktası). Tüzük, anot kaynaklı CO2 için sabit bir faktör vermez.
Büyüklük hakkında fikir vermesi için: 2006 IPCC Kılavuzu, ön pişirilmiş (prebake) hücrelerde ton alüminyum başına 1,6, Søderberg hücrelerinde 1,7 ton CO2'lik Tier 1 varsayılanlarını verir (Cilt 3, Tablo 4.10; değerler Uluslararası Alüminyum Enstitüsü'nün anket verilerine dayanır).
Doğrulanmış verisi olmayan ithalatçı, bunun yerine ülkenin varsayılan değerini (default value) kullanır. İşlenmemiş alüminyumda birincil rotayı (K) gösteren ülke tablolarında bu değer ton başına 1,700 ile 3,198 tCO2e arasındadır; Türkiye'nin 1,700'lük değeri aralığın en alt ucundadır. Ortaya çıkan maliyetler SKDM alüminyum sektörü sayfasındadır.
Anot kaynaklı CO2'nin aksine, PFC'ler için Tüzük'te faktörler yer alır. Aşağıdaki tablo, eğim yöntemi (slope method) için teknolojiye özgü faktörleri verir ve bunları CO2e'ye çevirir.
| Hücre teknolojisi | CF4 eğim faktörü (ton Al başına kg CF4, hücre-gün başına anot etkisi dakikası başına) | C2F6 ağırlık oranı (ton CF4 başına ton C2F6) | Hücre-gün başına anot etkisi dakikası başına PFC emisyonu (tCO2e/ton Al) |
|---|---|---|---|
| Eski tip noktasal beslemeli ön pişirilmiş (PFPB L) | 0,122 | 0,097 | 0,940 |
| Modern noktasal beslemeli ön pişirilmiş (PFPB M) | 0,104 | 0,057 | 0,755 |
| Merkezden işlenen ön pişirilmiş (CWPB) | 0,143 | 0,121 | 1,140 |
| Yandan işlenen ön pişirilmiş (SWPB) | 0,233 | 0,280 | 2,269 |
| Dikey saplamalı Søderberg (VSS) | 0,058 | 0,086 | 0,440 |
| Yatay saplamalı Søderberg (HSS) | 0,165 | 0,077 | 1,235 |
Kaynak: (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün II. Ekinin B.7.1 noktasındaki 2 No'lu Tablo. Son sütunu cbamguide.com, G noktasındaki 6 No'lu Tablonun GWP değerleriyle şöyle hesaplamıştır: eğim faktörü (kg) × (6.630 + ağırlık oranı × 11.100) / 1.000. Hücre-gün başına 0,2 anot etkisi dakikasında çalışan bir hat, gösterilen değerin beşte birini salar.
SKDM Beyanı İçin PFC Emisyonları Nasıl Hesaplanır?
Yöntemi (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün II. Ekinin B.7 noktası belirler: operatör (operator) anot etkilerini ya A yöntemiyle, yani hücre-gün başına anot etkisi dakikasına dayanan eğim yöntemiyle, ya da B yöntemiyle, yani anot etkisi aşırı gerilimiyle kayıt altına alır.
Her iki yöntemde de kaydedilen değerler emisyon faktörleriyle ton CF4 ve ton C2F6'ya çevrilir; ardından GWP değerleriyle tCO2e elde edilir.
Asgari gereklilik, Tüzük'te yer alan teknolojiye özgü faktörlerin kullanılmasıdır. Uluslararası Alüminyum Enstitüsü'nün yönergelerine göre ölçümle belirlenen tesise özgü faktörler önerilen iyileştirmedir. Bir kanal veya bacada ölçülen emisyonlar toplama verimine bölünür; böylece kaçak emisyonlar da hesaba girer.
Tedarikçisinin tesis düzeyindeki izleme verisine erişemeyen ithalatçı, (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nde yayımlanan varsayılan değerlere başvurur. Bu değerlere 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30 marj (mark-up) eklenir. Marj takvimi, doğrulanmış gerçek veri yerine varsayılan değere dayanmayı her yıl daha pahalı hale getirir.
SKDM beyanı için PFC dahil gömülü emisyonlar üç adımda belirlenir.
- Tesisin yıllık CF4 ve C2F6 kütle emisyonlarını akredite doğrulayıcının (accredited verifier) raporundan alın (gerçek değer yöntemi) ya da (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ndeki ülke varsayılan değerini uygulayın (varsayılan değer yöntemi).
- Her gazı tCO2e'ye çevirin: ton cinsinden CF4 kütlesini 6.630 ile, C2F6 kütlesini 11.100 ile çarpın.
- Anot tüketiminden gelen CO2 ile iki PFC'nin CO2e değerini toplayın; sonuç, o tesiste üretilen ton alüminyum başına toplam doğrudan gömülü emisyondur.
Bu toplam, ithal edilen malın gömülü emisyon hesabına girer. Tesis emisyonlarının ürün başına gömülü emisyonlara dönüştürülme yöntemi gömülü emisyonların hesaplanması sayfasında anlatılır.
Anot Etkisi: Sıklık, Süre ve SKDM'deki Mali Karşılığı
Eğim yönteminde anot etkileri, hücre-gün başına anot etkisi dakikası (AEM/CD) olarak sayılır: anot etkisi sıklığı ile ortalama sürenin çarpımı. SKDM beyanındaki PFC rakamı bu sayıyla doğru orantılıdır.
Aşağıdaki örnek cbamguide.com'un kendi hesabıdır. Yılda 500.000 ton üreten modern noktasal beslemeli ön pişirilmiş (PFPB M) bir hat için iki varsayımsal oran, 0,15 ve 1,0 AEM/CD, yukarıdaki tablodaki ton başına 0,755 tCO2e'lik faktörle karşılaştırılmıştır. Fark 0,85 × 0,755 = ton alüminyum başına 0,642 tCO2e, yılda yaklaşık 321.000 tCO2e'dir.
Doğrulanmış gerçek değerlerle yapılan beyanda ücretsiz tahsisat düzeltmesi (free allocation adjustment) ton başına sabit bir miktar olduğundan bu fark ilk yıldan itibaren tamamen maliyete yansır.
Ton başına 0,64175 sertifika, 2026'nın üçüncü çeyreğinin resmî fiyatı olan 82,32 avroyla ton başına 52,83 avro eder. Üretimin tamamı AB'ye satılsaydı fark, bu fiyatla yılda yaklaşık 26,4 milyon avro olurdu; bu tutar 2026'da da 2034'te de aynı kalır.
Türkiye ile yapılan aşağıdaki karşılaştırma da cbamguide.com'un hesabıdır. 1,0 AEM/CD'de çalışan bir PFPB M hattının PFC katkısı (ton başına 0,755 tCO2e), Türkiye'nin işlenmemiş alüminyum için 2026 marjlı varsayılan değerinin (1,870) yaklaşık %40'ıdır; 0,15 AEM/CD'de katkı 0,113 tCO2e ile yaklaşık %6'ya iner. Anot etkisi kontrolü, bir tesisin doğrulanmış değerinin marjlı varsayılan değerin altında kalıp kalmayacağını belirleyebilir.
Böylece SKDM, AB dışındaki ergitme tesislerine anot etkisini azaltan teknolojilere yatırım yapmaları için doğrudan bir teşvik sağlar. Sertifika maliyeti tek etken değildir: doğrulama ve raporlama maliyeti ile AB alıcıları nezdindeki itibar da tesis düzeyindeki emisyon performansına bağlıdır.
Türkiye'den AB'ye Alüminyum: PFC Verisi Kimin Elinde?
Türkiye'nin AB'ye sattığı SKDM kapsamındaki alüminyumun değer bakımından %95'i işlenmemiş metal değil, işlenmiş üründür; bu yüzden Türk ihracatının PFC yükü, külçeyi üreten ergitme tesisinin verisine bağlıdır.
AB27'nin Türkiye'den 2025'teki SKDM kapsamındaki alüminyum ithalatı aşağıdaki tabloda iki alt gruba ayrılmıştır; alt gruplar toplamı verir (Eurostat, Türkiye'den AB27 ithalatı, SKDM kapsamındaki mallar (I. Ek kodları), 2025, Comext DS-045409, 12 Ekim 2026'da çekildi).
| Alt grup | 2025 değer (EUR) | 2025 miktar (ton) | AB dışı ithalattaki pay (değer / miktar) | 2025 sırası (değer / miktar) |
|---|---|---|---|---|
| İşlenmemiş alüminyum (7601) | 142,5 milyon | 51.936 | %0,87 / %0,82 | 18 / 18 |
| Alüminyum ürünleri (7603 ila 7616) | 2,70 milyar | 631.989 | %19,41 / %22,50 | 2 / 1 |
| Toplam alüminyum | 2,84 milyar | 683.925 | %9,36 / %7,48 | 3 / 3 |
Ürünler içinde en büyük kalemler çubuk ve profiller (7604; 954,7 milyon avro, 210.749 ton), levha, sac ve şerit (7606; 741,1 milyon avro) ve folyodur (7607; 365,4 milyon avro). Profil ve folyoda AB ithalatının ilk sıradaki menşei Türkiye'dir (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Bu rakamlar ticaret istatistiğidir; SKDM'ye tabi ithalat veya SKDM maliyeti değildir.
Türkiye'de birincil alüminyum üreticisi tektir: Kılınç ve Şanlısoy'un İzmir İktisat Dergisi'nde 2024'te yayımlanan çalışması (Cilt 39, Sayı 4, s. 952 ila 971), ülkede tek bir birincil alüminyum üreticisi bulunduğunu belirtir. Türk haddehane ve ekstrüzyon tesislerinin külçesi bu üreticiden, ithalattan veya hurdadan gelir; birincil külçe kullanıldığında PFC verisi her durumda onu üreten ergitme tesisindedir.
Profil, levha ve folyo karmaşık mallardır (complex goods): üretici, kullandığı işlenmemiş alüminyumun gömülü emisyonlarını öncül madde (precursor) olarak hesaba katar ve bu emisyonlar PFC'leri de içerir. Türk alüminyum ihracatçısının veri yükümlülükleri ve seçenekleri Türk alüminyum ihracatçıları ve AB SKDM sayfasında ayrıntılı anlatılır.
Türkiye'nin Varsayılan Değerleri PFC'leri Nasıl Yansıtır?
Türkiye tablosundaki 24 alüminyum satırının tamamı birincil rotayı (K) gösterir. Varsayılan değer PFC payını ayrıca göstermez; ancak PFC'ler dahil birincil üretimin ortalama emisyonunu her Türk ürününe yansıtır.
Hurdayı yeniden ergiterek profil üreten ve hiç PFC salmayan bir Türk tesisi de, doğrulanmış gerçek veri sunmadıkça bu birincil varsayılan değerle beyan edilir. Rotayı ithalatçı veya ihracatçı seçmez; SKDM kıyas değerini (benchmark) ülke tablosunda yer alan rota belirler ((AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Ek, 5.1. nokta).
Aşağıdaki tablo, Türkiye'nin AB'ye en çok sattığı alüminyum kalemleri için varsayılan değerle ton mal başına SKDM maliyetini gösterir. Sertifika sayısı = (marjlı varsayılan değer eksi SKDM faktörü (CBAM factor) × sektörler arası düzeltme faktörü (cross-sectoral correction factor, CSCF) × SKDM kıyas değeri) × kütle (Madde 31; (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü).
| Ürün (CN kodu) | Türkiye varsayılan değeri (tCO2e/t) | 2026, %10 marjla | SKDM kıyas değeri (Sütun B, rota K) | 2026 sertifika (ton mal başına) | 2026 maliyet (EUR/ton) | 2027 maliyet (EUR/ton) | 2030 maliyet (EUR/ton) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İşlenmemiş alüminyum (7601 10 90, 7601 20 80) | 1,700 | 1,870 | 1,423 | 0,482575 | 39,73 | 56,65 | 121,60 |
| Çubuk ve profil (7604 10 90) | 3,741 | 4,1151 | 1,493 | 2,659425 | 218,92 | 252,79 | 337,05 |
| Levha, sac ve şerit (7606 12 99) | 2,714 | 2,9854 | 1,485 | 1,537525 | 126,57 | 151,97 | 227,49 |
| Folyo (7607 11 90) | 3,071 | 3,3781 | 1,599 | 1,819075 | 149,75 | 178,32 | 260,86 |
Varsayılan değerler, (AB) 2026/1740 ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün I. Ekindeki Türkiye tablosunun "toplam emisyon" değerleridir. SKDM faktörü 2026'da %97,5, 2027'de %95, 2030'da %51,5; sektörler arası düzeltme faktörü (CSCF) %100'dür ((AB) 2026/1862 sayılı Komisyon Uygulama Kararı). Fiyat 82,32 avroda sabit tutulmuştur. Kıyas değerleri 2027'den itibaren ithal edilen mallar için güncellenebileceğinden 2027 ve 2030 sütunları göstergedir. Hesap 13 Kasım 2026'da SKDM hesaplayıcısının kullandığı yasal formülle yapılmıştır.
SKDM faktörü, AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payıdır: 2026'da %97,5, 2027'de %95, 2028'de %90, 2029'da %77,5, 2030'da %51,5, 2031'de %39, 2032'de %26,5, 2033'te %14; 2034'ten itibaren SKDM faktörü uygulanmaz (2003/87/AT sayılı Direktif'in 10a(1a) maddesi). Kendi ürününüz için SKDM hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.
Gerçek Veri İçin PFC Rakamı Ergitme Tesisinden Gelir
Gerçek değerle beyan için PFC rakamı, (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün II. Ekinin B.7 noktasına göre izlenmiş ve akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanmış olmalıdır (Madde 8(1)). Varsayılan değerle yapılan beyan doğrulama gerektirmez.
Operatörün özet emisyon raporu 16 veri noktasından oluşur ((AB) 2025/2547, IV. Ekin 1.2 noktası) ve İngilizce hazırlanır (aynı Tüzük'ün 10(4) maddesi); tesis koordinatları altı ondalık basamakla verilir.
Türk tesisi bu veriyi SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümüne (üçüncü ülke tesis operatörleri portalı) yükleyebilir; kayıt isteğe bağlıdır ve beş yıl geçerlidir (Madde 10). Ayrıntı SKDM operatör portalı sayfasındadır.
Bir Türk haddehanesinin gerçek değeri, kendi CO2 emisyonuna ek olarak külçe tedarikçisinin PFC dahil gömülü emisyonlarını içerir. Ergitme tesisi bu veriyi paylaşmazsa öncül madde için varsayılan değer kullanılır ve avantajın bir kısmı kaybolur. Bu nedenle Türk işleyici için en somut adım, külçe alım sözleşmesine doğrulanmış emisyon verisinin teslimini öngören bir madde eklemektir.
Tedarikçi verisi, emisyon hesabı veya doğrulama için destek arayan şirketler SKDM yardım sayfasından ücretsiz sağlayıcı yönlendirmesi isteyebilir: tedarikçi verisi, emisyon hesaplama desteği ve doğrulayıcı talebi sayfaları vardır. Sağlayıcı yönlendirme hizmeti talep eden için ücretsizdir; bir sağlayıcı, yönlendirme yoluyla kazandığı müşteri için cbamguide.com'a bir yönlendirme ücreti ödeyebilir. Bu ücret, kimin listelendiğini veya nasıl anlatıldığını belirlemez.
İngilizce bülten: SKDM sertifika fiyatı bildirimleri, önemli mevzuat değişiklikleri ve SKDM ile ilgili haftalık gelişmeler. İstenmeyen e-posta göndermeyiz; aboneliğinizi istediğiniz zaman sonlandırabilirsiniz.
Bu bildirimler için yalnızca e-posta adresinizi saklarız. Gizlilik politikası (İngilizce)
Türkiye'de Ödenen Karbon Fiyatı PFC Yükünü Düşürür mü?
Hayır. 4 Kasım 2026 itibarıyla hiçbir ülkenin karbon fiyatı Madde 9 kapsamında tanınmamıştır ve Madde 9 uygulama tüzüğü kabul edilmemiştir (taslak 13 Mayıs 2026'da yayımlanmıştır).
Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS), 27/8/2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği ile yürürlüktedir. Karbon Piyasası Kurulu'nun (KPK) KPK/2026/1 sayılı kararları (3 Eylül 2026), alüminyumu pilot sektörler arasında sayar. Pilot dönemde ücretsiz tahsisat %100'dür ve 2026 sistem yılı için yalnızca raporlama yükümlülüğü vardır.
Tüm tahsisatlar ücretsiz olduğundan fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı (carbon price effectively paid) oluşmaz ve Madde 9(1) kapsamında indirilecek bir tutar yoktur. Gönüllü tamamlayıcı tahsisat fiyatının bu açıdan sayılıp sayılmayacağı açık bir sorudur; yöntemi yayımlanmamıştır. Ayrıntı üçüncü ülkede ödenen karbon fiyatı için indirim (Madde 9) sayfasındadır.
TR ETS'nin izleme planı ve doğrulanmış sera gazı emisyon raporu, SKDM'nin operatör emisyon raporu değildir. İki sistemin verisi örtüşebilir, belgeler ve akreditasyon birbirinin yerine geçmez: Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) TR ETS doğrulayıcı kuruluşlarını akredite eder, bir AB SKDM doğrulayıcısını akredite edemez.
PFC'ler Aşağı Akış Ürünlerine ve İkincil Alüminyuma Nasıl Taşınır?
PFC'ler doğrudan proses emisyonlarıdır ve birincil ergitme aşamasında oluşur; bu yüzden gömülü emisyon içerikleri SKDM kapsamındaki tüm aşağı akış alüminyum mallarına taşınır.
Bunlar çubuk ve profiller (7604), tel (7605), levha ve saclar (7606), folyo (7607), borular (7608), yapılar (7610) ve diğer alüminyum eşyadır (7616). PFC'si yüksek bir ergitme tesisinin külçesinden yapılan folyonun (CN kodu 7607) ithalatçısı, o üretim aşamasının PFC dahil emisyonunu tam olarak taşır.
Hurdadan üretilen ikincil alüminyumda hurda girdisinin gömülü emisyonu sıfır kabul edilir. Yeniden ergitme enerjisi tipik olarak ton başına 0,05 ila 0,1 tCO2 üretir (kaba sektör rakamı, SKDM değeri değildir) ve Hall-Héroult elektrolizi kullanılmadığından PFC katkısı yoktur. İkincil alüminyum ürünü ithal edenlerin SKDM yükümlülüğü bu nedenle birincil eşdeğerlerden belirgin biçimde düşüktür. Hurdanın tüketici öncesi ve sonrası ayrımı SKDM hurda boşluğu sayfasında ele alınır.
Alüminyum İçin SKDM Varsayılan Değerleri PFC'leri İçerir mi?
Evet, PFC'ler kapsamdadır. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün I. Eki, alüminyum malları için sera gazı olarak karbondioksit ve perflorokarbonları sayar; IV. Ekin 4.1 noktası ise varsayılan değerleri her ihracatçı ülkenin ortalama emisyon yoğunluğu artı bir marj olarak belirler. (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün tabloları CN kodu ve ülke başına tek bir doğrudan emisyon rakamı verir ve PFC payını ayrıca göstermez. 2026 için %10'luk marj bu rakama eklenir.
SKDM'nin Dolaylı Emisyon Kuralları PFC Raporlamasını Etkiler mi?
Hayır. Elektrik tüketiminin fiyatlandırılıp fiyatlandırılmadığını düzenleyen dolaylı emisyon (indirect emissions) kuralları PFC raporlamasını etkilemez. Alüminyum, (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün II. Ekinde yer aldığından yalnızca doğrudan emisyonlar fiyatlandırılır. PFC'ler elektrik üretiminden gelen dolaylı bir emisyon değil, elektroliz hücresinin doğrudan proses emisyonudur; ergitme tesisini besleyen elektriğin kaynağı ne olursa olsun doğrudan kapsamdadır.
Alüminyumda doğrudan ve dolaylı emisyon ayrımı ile Tüzük'ün 65. gerekçesinin, dolaylı emisyonları kapsama almak için gereken bilginin mümkün olan en kısa sürede toplanmasını neden istediği alüminyumda dolaylı emisyonlar sayfasında anlatılır.
Hangi CN Kodları PFC Dahil Gömülü Emisyon Taşır?
SKDM kapsamındaki Fasıl 76 kodlarının tamamı, birincil kaynaklı olduklarında yukarı akıştaki Hall-Héroult sürecinden gelen PFC dahil gömülü emisyonları taşır. PFC katkısının birincil kaynaklı mal ithalatçıları için geçerli olduğu 14 I. Ek kalemi aşağıda listelenmiştir.
- 7601: İşlenmemiş alüminyum (birincil kaynak; ton ürün başına en yüksek PFC payı)
- 7603: Alüminyum tozları ve pulları
- 7604: Çubuklar, profiller
- 7605: Teller
- 7606: Levhalar, saclar ve şeritler (kalınlığı 0,2 mm'yi geçen)
- 7607: Folyo (kalınlığı 0,2 mm'yi geçmeyen)
- 7608: Borular
- 7609 00 00: Boru bağlantı parçaları
- 7610: Yapılar ve yapı aksamı
- 7611 00 00: Kapasitesi 300 litreyi geçen depolar, sarnıçlar ve fıçılar
- 7612: Kapasitesi 300 litreyi geçmeyen varil, bidon, kutu ve benzeri kaplar
- 7613 00 00: Sıkıştırılmış veya sıvılaştırılmış gaz için kaplar
- 7614: Elektrik yalıtımı olmayan örgülü tel, kablo ve örme şeritler
- 7616: Alüminyumdan diğer eşya
Hurda ve döküntüler (7602) ile sofra, mutfak ve ev eşyası (7615) kapsam dışındadır. SKDM kapsamını AB gümrük beyannamesindeki CN kodu belirler; Türkiye'deki 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN koduna karşılık gelir. Tam liste SKDM alüminyum CN kodları sayfasındadır.
İthalatçılar Gerçek PFC Değerlerini mi, Varsayılan Değerleri mi Kullanmalı?
Tedarikçinin tesisi ülke varsayılan değerinin altında çalışıyorsa birincil alüminyum ürünü ithalatçısı doğrulanmış gerçek PFC verisinden yararlanır. I. Ekteki varsayılan değer marj içermez ve 2026'da buna %10 marj eklenir; ülke ortalamasından iyi çalışan bir tesis, marjlı varsayılan değer ile kendi doğrulanmış emisyonu arasındaki farkı kazanır. Bu farkın parasal karşılığı sertifika fiyatıyla belirlenir ve iki yoldaki kıyas değeri farkına göre düzeltilir.
Marj 2027'de %20'ye, 2028'den itibaren %30'a çıkar; böylece aksi halde varsayılan değerle beyan edilecek her tesis için kazanç büyür. Karar üç değişkene bağlıdır: tesisin doğrulanmış emisyonu, marjlı ülke varsayılan değeri ve her yolda geçerli kıyas değeri (varsayılan değerle Sütun B; gerçek değerle Sütun A artı öncül maddeler). İthalatçılar iki yolu da modellemelidir. Alüminyum varsayılan değerleri SKDM varsayılan değerleri sayfasındadır.
Yanlış PFC Raporlamasının Cezası Var mı?
Evet. Madde 26(1): 30 Eylül'e kadar teslim edilmeyen her SKDM sertifikası için para cezası, 2003/87/AT sayılı Direktif'in 16(3) maddesindeki fazla emisyon cezasına (ton CO2e başına 100 avro) eşittir ve aynı Direktif'in 16(4) maddesine göre enflasyon endekslemesiyle artırılır. PFC emisyonlarının eksik beyan edildiği durumlar da buna dahildir. Cezanın ödenmesi, eksik sertifikaları teslim etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (Madde 26(3)). Yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi (authorised CBAM declarant) olmayan kişiler için ceza bunun üç ila beş katıdır (Madde 26(2)).
CF4'ün (6.630) ve C2F6'nın (11.100) yüksek GWP değerleri yüzünden küçük PFC miktarlarının atlanması bile büyük tCO2e açıklarına ve buna bağlı büyük cezalara dönüşür. Akredite doğrulayıcının doğrulaması bu riske karşı temel korumadır.
12 Kasım 2026 itibarıyla beş ulusal akreditasyon kurumu tarafından akredite edildiği belgelenen yedi doğrulayıcı vardır: EmiCert S.A. (ESYD, Yunanistan), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. ve SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, İtalya), Intertek Certification AB (Swedac, İsveç), Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC, Dimyat, Mısır; RvA, Hollanda) ve SGS BELGIUM nv (BELAC, Belçika, kapsam 5 Kasım 2026'dan geçerli). Hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir. Avrupa Komisyonu'nun akredite SKDM doğrulayıcıları listesi henüz yayımlanmamıştır.
ISSC, 22 Ekim 2026'da AB dışında yerleşik ilk akredite doğrulayıcı olmuştur: RvA, TAB prosedürünü uygulamış ve tam değerlendirmeyi yapmıştır; ISSC'nin ilk SKDM doğrulamasına katılacak ve akreditasyonu ardından olağan akreditasyona dönüştürecektir. DNV'nin 6 Kasım 2026'da duyurduğu Accredia akreditasyonu, Accredia tarafından 11 Kasım itibarıyla yayımlanmadığı için sayılmamıştır. İşlenmemiş alüminyum (VII. faaliyet grubu), SGS ICS Italia S.r.l. dışındaki altısının kapsamındadır. Güncel liste akredite SKDM doğrulayıcıları sayfasında, AB ithalatçısının yükümlülük zinciri alüminyum ithalatçıları için SKDM sayfasında (İngilizce) yer alır.
Türk İhracatçı SKDM Sertifikası Satın Almak Zorunda mı?
Hayır. SKDM sertifikalarını AB'deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi satın alır ve teslim eder. Türkiye'deki tesis operatörünün SKDM kapsamında yasal bir yükümlülüğü yoktur; SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümüne kayıt isteğe bağlıdır (Madde 10(1)) ve kayıtlı olmayan bir operatör de doğrulanmış emisyon verisini her alıcıya doğrudan gönderebilir. Sertifika satışı 1 Şubat 2027'de başlar (Madde 20(1)). Türkiye'deki tüm SKDM kapsamındaki sektörlerin durumu SKDM ve Türkiye sayfasındadır.
Türkiye'de SKDM ve PFC Hakkında Hangi Kaynaklar Var?
Resmî Türkçe kaynak, T.C. Ticaret Bakanlığı'nın SKDM bölümüdür; Bakanlık, Avrupa Komisyonu'nun uygulama dönemi rehberlerinin Türkçe özetlerini 18 Ağustos 2026'da yayımlamıştır, rehberlerin kendisi yalnızca İngilizcedir. Alüminyuma özel 5e No'lu sektör rehberi, hesaplama yöntemlerinin alüminyum üretim rotalarına uygulanmasını anlatır.
İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri (İMMİB), alüminyum üreticilerine yönelik Türkçe bir SKDM bilgi notunu barındırır; not, doğrudan CO2'nin yanında PFC emisyonlarını anar. Ancak not geçiş dönemi için yazılmıştır: çeyrek dönem SKDM raporlarını, (AB) 2023/1773 sayılı Uygulama Tüzüğü'nü ve isteğe bağlı iletişim şablonunu anlatır. Uygulama döneminde yöntem (AB) 2025/2547'dir ve iletişim şablonunun yerini zorunlu üç belgelik yapı almıştır (3 No'lu Rehber, 14 Ağustos 2026).