PFCs กับ CBAM: วิธีคำนวณการปล่อยเพอร์ฟลูออโรคาร์บอนของอะลูมิเนียม และความหมายต่อผู้ส่งออกไทย

CBAM นับก๊าซ PFCs 2 ชนิดของอะลูมิเนียม คือ CF4 (GWP 6,630) และ C2F6 (GWP 11,100) วิธีคำนวณตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 ต้นทุนปี 2569 ของสินค้าไทย และเหตุที่ผู้ผลิตไทยต้องขอข้อมูล PFCs จากโรงถลุง

เนื้อหาในหน้านี้
ภาพตัดเซลล์อิเล็กโทรลิซิสอะลูมิเนียม แอโนดปล่อย CO2 และปรากฏการณ์แอโนดเมื่ออ่างขาดอะลูมินาปล่อย PFCs คือ CF4 และ C2F6 มีการบันทึกปรากฏการณ์แอโนด แปลง PFCs เป็น CO2e และนับก๊าซทั้งสองเป็นการปล่อยทางตรง

เมื่อเทียบต่อกิโลกรัม การปล่อยเพอร์ฟลูออโรคาร์บอน (PFCs) จากการถลุงอะลูมิเนียมมีน้ำหนักสูงที่สุดรายการหนึ่งในมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) ของสหภาพยุโรป CBAM นับก๊าซ PFCs 2 ชนิด คือ CF4 และ C2F6 ซึ่งมีศักยภาพในการทำให้โลกร้อน (GWP) 6,630 และ 11,100 ตามลำดับ

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องนับ PFCs รวมในจำนวนใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) ที่ส่งมอบสำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) (มาตรา 6(1) และมาตรา 22(1))

กติกานี้มาจากระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956) ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus)

สำหรับไทย ตารางค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) ระบุเส้นทางการผลิต (production route) แบบอะลูมิเนียมทุติยภูมิ (L) ไว้ทั้ง 24 แถว แต่ PFCs เกิดเฉพาะในการถลุงปฐมภูมิ ผู้ผลิตไทยที่ใช้แท่งอะลูมิเนียมปฐมภูมิและต้องการส่งข้อมูลจริงจึงต้องขอตัวเลข PFCs จากโรงถลุงที่ผลิตแท่งนั้น

หน้านี้อธิบายวิธีคำนวณ PFCs เงื่อนไขที่ทำให้เกิด PFCs ผลทางการเงินในปี 2569 และความหมายของทั้งหมดนี้สำหรับสินค้าอะลูมิเนียมจากไทย


PFCs ในการถลุงอะลูมิเนียมคืออะไร

PFCs ในการผลิตอะลูมิเนียมคือสารประกอบคาร์บอนที่มีฟลูออรีนแทนที่ทั้งหมด 2 ชนิด ได้แก่ เตตระฟลูออโรมีเทน (CF4) และเฮกซะฟลูออโรอีเทน (C2F6) ซึ่งเกิดระหว่างปรากฏการณ์แอโนด (anode effect) เมื่อความเข้มข้นของอะลูมินา (Al2O3) ในเซลล์ต่ำเกินไป

CBAM นับก๊าซทั้งสองชนิดเป็นการปล่อยทางตรงในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ของสินค้าอะลูมิเนียม 14 รายการในภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 ตั้งแต่รหัส CN 7601 ถึง 7616 โดยไม่รวมหัวข้อ 7602 และ 7615

อะลูมิเนียมอยู่ในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 จึงคิดเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) PFCs เกิดจากกระบวนการในเซลล์ถลุงโดยตรง CF4 และ C2F6 จึงอยู่ในขอบเขตการคำนวณ CBAM เต็มจำนวน

หลักการว่า CBAM นับการปล่อยใดบ้าง และการปล่อยเหล่านั้นแปลงเป็นภาระใบรับรองอย่างไร อธิบายไว้ในหน้าคู่มือ EU CBAM

ปรากฏการณ์แอโนดเกิดเมื่ออ่างอิเล็กโทรไลต์ฟลูออไรด์ขาดอะลูมินา แอโนดคาร์บอนจึงทำปฏิกิริยากับอ่างฟลูออไรด์แทนอะลูมินาที่ละลายอยู่ ผลที่ได้คือ CF4 เป็นหลัก และ C2F6 ในปริมาณที่น้อยกว่า

โรงถลุงสมัยใหม่ใช้การตรวจวัดแบบเวลาจริงและการป้อนอะลูมินาอัตโนมัติเพื่อลดความถี่ของปรากฏการณ์แอโนด


ทำไมค่า GWP ของ PFCs จึงสำคัญต่อการคำนวณ CBAM

ค่าศักยภาพในการทำให้โลกร้อน 2 ค่ากำหนดการนับ PFCs ของอะลูมิเนียมใน CBAM คือ CF4 = 6,630 และ C2F6 = 11,100

ค่าทั้งสองอยู่ในตาราง 6 ข้อ G ของภาคผนวก II ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 (Implementing Regulation) และใช้แปลงมวลก๊าซเป็นตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) เพื่อคำนวณจำนวนใบรับรอง

ในทางปฏิบัติ CF4 เพียง 1 กิโลกรัมที่โรงถลุงปล่อยออกมานับเป็น 6.63 tCO2e ในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) และ C2F6 1 กิโลกรัมนับเป็น 11.1 tCO2e

ดังนั้น เพียงลดความถี่ของปรากฏการณ์แอโนดลงเล็กน้อยในโรงถลุงขนาดใหญ่ ต้นทุนใบรับรอง CBAM ก็ลดลงในระดับที่วัดผลได้

ราคาใบรับรอง CBAM สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 คือค่าเฉลี่ยรายไตรมาสของราคาปิดการประมูลในระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) (มาตรา 21(1a)) ราคาไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e ประกาศเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569

การปล่อยทางตรงของอะลูมิเนียมปฐมภูมิรวม CO2 จากการสิ้นเปลืองอิเล็กโทรดหรือเพสต์อิเล็กโทรด กับ CO2e ของ PFCs ทั้งสองชนิด (ข้อ 3.17.2.1 ของภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547)

ระเบียบไม่ได้กำหนดค่าคงที่สำหรับ CO2 จากแอโนด หากต้องการเห็นขนาดโดยประมาณ แนวทางของ IPCC ฉบับปี 2006 ให้ค่า Tier 1 ไว้ที่ 1.6 ตัน CO2 ต่อตันอะลูมิเนียมสำหรับเซลล์ prebake และ 1.7 สำหรับเซลล์ Søderberg (เล่ม 3 ตาราง 4.10 จากข้อมูลสำรวจของ International Aluminium Institute)

ผู้นำเข้าที่ไม่มีข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศผู้ผลิต สำหรับอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป ค่าในตารางของประเทศที่ระบุเส้นทางปฐมภูมิ (K) อยู่ระหว่าง 1.700 ถึง 3.198 tCO2e ต่อตัน

ต้นทุนที่ตามมาของแต่ละประเทศแสดงไว้ในหน้าCBAM อะลูมิเนียม

ต่างจาก CO2 จากแอโนด ระเบียบกำหนดตัวประกอบสำหรับ PFCs ไว้ ตารางด้านล่างแสดงตัวประกอบตามเทคโนโลยีเซลล์สำหรับวิธีความชัน (slope method) พร้อมค่าที่แปลงเป็น CO2e แล้ว

เทคโนโลยีเซลล์ ตัวประกอบความชันของ CF4 (กก. CF4 ต่อตัน Al ต่อนาทีปรากฏการณ์แอโนดต่อเซลล์ต่อวัน) สัดส่วนน้ำหนัก C2F6 (ตัน C2F6 ต่อตัน CF4) การปล่อย PFCs ต่อนาทีปรากฏการณ์แอโนดต่อเซลล์ต่อวัน (tCO2e/ตัน Al)
Point Feed Pre Bake รุ่นเก่า (PFPB L) 0.122 0.097 0.940
Point Feed Pre Bake รุ่นใหม่ (PFPB M) 0.104 0.057 0.755
Centre Worked Prebake (CWPB) 0.143 0.121 1.140
Side Worked Prebake (SWPB) 0.233 0.280 2.269
Vertical Stud Søderberg (VSS) 0.058 0.086 0.440
Horizontal Stud Søderberg (HSS) 0.165 0.077 1.235

ที่มา: ตาราง 2 ในข้อ B.7.1 ของภาคผนวก II ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 คอลัมน์สุดท้ายคำนวณโดย cbamguide.com เป็นตัวประกอบความชัน × (6.630 + สัดส่วนน้ำหนัก × 11.100) ด้วยค่า GWP ในตาราง 6 ข้อ G สายการผลิตที่มี 0.2 นาทีปรากฏการณ์แอโนดต่อเซลล์ต่อวันปล่อยหนึ่งในห้าของค่าที่แสดง


วิธีคำนวณการปล่อย PFCs สำหรับแบบแสดงรายการ CBAM

ข้อ B.7 ของภาคผนวก II ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 กำหนดวิธีคำนวณ PFCs และให้ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) บันทึกข้อมูลปรากฏการณ์แอโนดได้ 2 วิธี

วิธี A คือวิธีความชัน ซึ่งใช้นาทีปรากฏการณ์แอโนดต่อเซลล์ต่อวัน (AEM/CD) ส่วนวิธี B ใช้แรงดันไฟฟ้าส่วนเกินของปรากฏการณ์แอโนด (anode effect overvoltage) ทั้งสองวิธีแปลงค่าที่บันทึกได้เป็นตัน CF4 และ C2F6 ด้วยตัวประกอบการปล่อย แล้วแปลงเป็น tCO2e ด้วยค่า GWP

ขั้นต่ำ ผู้ประกอบกิจการโรงงานต้องใช้ตัวประกอบตามเทคโนโลยีเซลล์ที่ระบุในระเบียบ แนวทางที่แนะนำให้ยกระดับคือตัวประกอบเฉพาะสถานประกอบการ (installation) ซึ่งได้จากการตรวจวัดตามแนวทางของ International Aluminium Institute

การปล่อยที่วัดได้ในท่อหรือปล่องต้องหารด้วยประสิทธิภาพการดักเก็บ (collection efficiency) เพื่อให้รวมการปล่อยที่หลุดรอด (fugitive emissions) ด้วย

ผู้นำเข้าที่ไม่มีข้อมูลระดับโรงงานจากผู้ขายนอกสหภาพยุโรปต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งบวกส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571

ส่วนปรับเพิ่มที่สูงขึ้นเป็นขั้นนี้ทำให้การใช้ค่ามาตรฐานแทนข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบมีต้นทุนสูงขึ้นทุกปี

การหาการปล่อยฝังตัวที่รวม PFCs สำหรับแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีมี 3 ขั้นตอน ดังนี้

  1. รับตัวเลขมวล CF4 และ C2F6 รายปี ของโรงงานจากรายงานการทวนสอบ (verification report) ของผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (วิธีข้อมูลจริง) หรือใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (วิธีค่ามาตรฐาน)
  2. คูณมวล CF4 (ตัน) ด้วย 6,630 และมวล C2F6 (ตัน) ด้วย 11,100 เพื่อแปลงก๊าซแต่ละชนิดเป็น tCO2e
  3. รวม CO2 จากการสิ้นเปลืองแอโนดกับ CO2e ของ PFCs ทั้งสองชนิด จะได้การปล่อยฝังตัวทางตรงรวมต่อตันอะลูมิเนียมที่สถานประกอบการนั้นผลิต

ตัวเลขรวมนี้เข้าสู่การคำนวณการปล่อยฝังตัวของสินค้าแต่ละรายการที่นำเข้า วิธีแปลงการปล่อยระดับโรงงานเป็นการปล่อยต่อสินค้าอยู่ในหน้าการคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว


ปรากฏการณ์แอโนด: ความถี่ ระยะเวลา และผลทางการเงินต่อ CBAM

วิธีความชันวัดปรากฏการณ์แอโนดเป็นนาทีต่อเซลล์ต่อวัน (AEM/CD) ซึ่งเท่ากับความถี่ของปรากฏการณ์แอโนดคูณระยะเวลาเฉลี่ย ตัวเลข PFCs ในแบบแสดงรายการ CBAM แปรผันตรงกับค่านี้

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นการคำนวณของ cbamguide.com เอง โดยเปรียบเทียบอัตราสมมติ 0.15 และ 1.0 AEM/CD ในสายการผลิต Point Feed Pre Bake รุ่นใหม่ขนาด 500,000 ตันต่อปี ด้วยตัวประกอบ 0.755 tCO2e ต่อตันจากตารางข้างต้น

ส่วนต่างคือ 0.85 × 0.755 = 0.642 tCO2e ต่ออะลูมิเนียม 1 ตัน หรือประมาณ 321,000 tCO2e ต่อปี

เมื่อใช้ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) เป็นปริมาณคงที่ต่อตัน ส่วนต่างนี้จึงกลายเป็นภาระใบรับรองเต็มจำนวนตั้งแต่ปีแรก

ผลคือ 0.64175 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 52.83 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคาใบรับรองทางการไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร) หากผลผลิตทั้งหมดส่งไปสหภาพยุโรป ส่วนต่างจะอยู่ที่ประมาณ 26.4 ล้านยูโรต่อปีที่ราคาเดียวกันนี้ ทั้งในปี 2569 และปี 2577

CBAM จึงสร้างแรงจูงใจทางการเงินโดยตรงให้โรงถลุงนอกสหภาพยุโรปลงทุนลดปรากฏการณ์แอโนด

ต้นทุนใบรับรองไม่ใช่แรงจูงใจเพียงอย่างเดียว ค่าใช้จ่ายด้านการรายงานและการทวนสอบ ความซับซ้อนของการขออนุญาต และภาพลักษณ์ในสายตาผู้ซื้อในสหภาพยุโรปก็ขึ้นกับผลการปล่อยระดับโรงงานเช่นกัน


อะลูมิเนียมไทยในสถิติการนำเข้าของสหภาพยุโรป

สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าอะลูมิเนียมในขอบข่าย CBAM จากไทย 44.2 ล้านยูโร หรือ 6,599 ตันในปี 2568 (ค.ศ. 2025) คิดเป็นร้อยละ 0.15 ของมูลค่า และร้อยละ 0.07 ของปริมาณที่นำเข้าจากนอกสหภาพยุโรป

ตัวเลขนี้ลดลงจาก 60.1 ล้านยูโร (12,136 ตัน) ในปี 2566 และ 50.0 ล้านยูโร (7,454 ตัน) ในปี 2567 (Eurostat Comext DS-045409 ปี 2566 ถึง 2568 ดึงข้อมูลเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2569)

ตารางด้านล่างแยกสินค้าอะลูมิเนียมจากไทยปี 2568 ตามหัวข้อรหัส CN 4 หลัก

หัวข้อ CN สินค้า มูลค่าปี 2568 ปริมาณปี 2568
7616 ของทำด้วยอะลูมิเนียมอื่น ๆ EUR 17.35 ล้าน 1,061 ตัน
7607 ฟอยล์อะลูมิเนียม หนาไม่เกิน 0.2 มม. EUR 10.27 ล้าน 2,494 ตัน
7606 แผ่น แผ่นบาง และแถบ หนาเกิน 0.2 มม. EUR 5.66 ล้าน 1,589 ตัน
7612 ถัง กระป๋อง กล่อง ความจุไม่เกิน 300 ลิตร EUR 5.33 ล้าน 698 ตัน
7604 เส้น แท่ง และโพรไฟล์ EUR 3.51 ล้าน 544 ตัน
7610 โครงสร้างและส่วนของโครงสร้าง EUR 1.45 ล้าน 176 ตัน
อีก 8 หัวข้อ 7601, 7603, 7605, 7608, 7609, 7611, 7613, 7614 EUR 0.58 ล้าน 38 ตัน
รวม 14 รายการในภาคผนวก I EUR 44.16 ล้าน 6,599 ตัน

ที่มา: Eurostat Comext DS-045409 ปี 2568 การนำเข้าของสหภาพยุโรป 27 ประเทศจากไทย ผลรวมของแต่ละแถวอาจต่างจากยอดรวมเล็กน้อยเพราะการปัดเศษ

ไทยส่งออกสินค้าอะลูมิเนียมแปรรูปเป็นหลัก อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) จากไทยลดลงจาก 873 ตันในปี 2566 และ 501 ตันในปี 2567 เหลือมูลค่าเพียง 1,055 ยูโรในปี 2568 ซึ่งเมื่อปัดเศษแล้วปริมาณเป็น 0 ตัน

PFCs เกิดที่โรงถลุงปฐมภูมิ สำหรับสินค้าแปรรูป ประเด็นเรื่อง PFCs จึงขึ้นกับว่าโลหะที่ใช้ผลิตมาจากแหล่งใด

สถิติฝั่งไทยใช้หน่วยและนิยามต่างกัน สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) รายงานว่าการส่งออกอะลูมิเนียมในขอบข่าย CBAM ไปสหภาพยุโรปในเดือนมกราคมถึงมิถุนายน 2568 มีมูลค่า 33.85 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลงร้อยละ 7.99

ตัวเลขของ สนค. คิดเป็นร้อยละ 16.62 ของสินค้า CBAM ที่ไทยส่งไปสหภาพยุโรปในช่วงเดียวกัน และเป็นข้อมูลส่งออกในสกุลดอลลาร์สหรัฐ จึงนำไปเทียบโดยตรงกับข้อมูลนำเข้าของ Eurostat ไม่ได้


ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยและ PFCs: ใครปล่อย และใครต้องมีข้อมูล

ตารางค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยระบุเส้นทางอะลูมิเนียมทุติยภูมิ (L) ทั้ง 24 แถว แต่ PFCs เกิดเฉพาะในการถลุงปฐมภูมิด้วยกระบวนการ Hall-Héroult

ตารางประเทศไทยอยู่ในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ค่ามาตรฐานของอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) คือ 0.36 tCO2e ต่อตัน

ค่า 0.36 นี้ปรากฏใน 37 ตารางประเทศที่ระบุเส้นทาง (L) รวมถึงญี่ปุ่น เกาหลีใต้ เวียดนาม และฟิลิปปินส์ (นับโดย cbamguide.com จากตารางในภาคผนวก I)

เมื่อใช้ค่ามาตรฐานของไทย ค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark หรือค่ากลางความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจก) ที่ใช้หักคือ Column B ของเส้นทาง (L) ตามที่ตารางไทยระบุ (ข้อ 5.1 และ 5.3 ของภาคผนวกในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) ผู้ส่งออกเลือกเส้นทางเองไม่ได้

ตารางด้านล่างแสดงต้นทุนต่อตันสินค้าในปี 2569 ของสินค้าอะลูมิเนียมหลักจากไทยเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง คำนวณเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ด้วยวิธีคำนวณตามกฎหมายชุดเดียวกับเครื่องคำนวณ CBAM ของ cbamguide.com ที่ราคาใบรับรองไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโร

สินค้า (รหัส CN) ค่ามาตรฐานของไทย (tCO2e/ตัน) ปี 2569 รวมส่วนปรับเพิ่ม 10% ค่าเบนช์มาร์ก Column B (L) การปรับลด (0.975 × ค่าเบนช์มาร์ก) ใบรับรองต่อตันสินค้า EUR ต่อตันสินค้า
อะลูมิเนียมไม่เจือ ยังไม่ขึ้นรูป (7601 10 90) 0.36 0.396 0.091 0.088725 0.307275 25.29
โพรไฟล์อะลูมิเนียมไม่เจือ (7604 10 90) 1.29 1.419 0.152 0.1482 1.2708 104.61
แผ่นอะลูมิเนียมผสม หนา 6 มม. ขึ้นไป (7606 12 99) 1.73 1.903 0.148 0.1443 1.7587 144.78
ฟอยล์ ไม่มีวัสดุรอง หนาไม่ต่ำกว่า 0.021 มม. (7607 11 90) 1.73 1.903 0.258 0.25155 1.65145 135.95
ของทำด้วยอะลูมิเนียมอื่น ๆ ไม่ใช่งานหล่อ (7616 99 90) 1.73 1.903 0.148 0.1443 1.7587 144.78

ที่มา: ค่ามาตรฐานอ้างอิงจากตารางประเทศไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ค่าเบนช์มาร์กจากข้อ 5.3 ของภาคผนวกในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 97.5 และตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนร้อยละ 100 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862)

เพื่อเปรียบเทียบ อะลูมิเนียมไม่เจือที่ยังไม่ขึ้นรูป (7601 10 90) จากประเทศที่ตารางระบุเส้นทาง (K) มีต้นทุนปี 2569 ที่ 55.12 ยูโรต่อตันสินค้าสำหรับอินเดีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และบาห์เรน (ค่ามาตรฐาน 1.87) 81.38 ยูโรสำหรับรัสเซีย (2.16) และ 157.44 ยูโรสำหรับจีน (3.000)

ฟอยล์ 7607 11 90 ของไทยมีต้นทุน 150.72 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2570 และ 174.20 ยูโรในปี 2573 หากราคาคงที่ที่ 82.32 ยูโร ตัวเลขหลังปี 2569 เป็นเพียงประมาณการ เพราะค่าเบนช์มาร์กอาจได้รับการปรับปรุงตั้งแต่ปี 2570

ท่านสามารถคำนวณต้นทุนตามสินค้าและปริมาณของท่านได้ที่เครื่องคำนวณ CBAM ผลลัพธ์เป็นประมาณการจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี

ข้อมูลจริงของสินค้าไทยต้องรวม PFCs จากโรงถลุงต้นทาง

ค่ามาตรฐานไม่ได้บอกว่าโลหะมาจากที่ใด แต่ข้อมูลจริงต้องระบุ สินค้าอะลูมิเนียมปลายน้ำเป็นสินค้าแบบซับซ้อน (complex goods) ซึ่งการปล่อยฝังตัวรวมการปล่อยฝังตัวของสารตั้งต้น (precursor) ที่ใช้ผลิต (ภาคผนวก IV ข้อ 3)

ผู้รีดฟอยล์หรืออัดโพรไฟล์ในไทยที่ใช้แท่งอะลูมิเนียมปฐมภูมิและต้องการส่งข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ จึงต้องขอตัวเลขการปล่อยฝังตัวของแท่งนั้นจากโรงถลุงที่ผลิต ซึ่งรวม CO2 จากแอโนดและ PFCs ของโรงถลุงนั้นไว้แล้ว

ในด้านการปรับลด เมื่อใช้ข้อมูลจริง ค่าที่หักคือค่าเบนช์มาร์ก Column A ของสินค้า บวกสิทธิแบบให้เปล่าที่ฝังมากับสารตั้งต้น (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620)

Column A ของอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปคือ 1.423 สำหรับปฐมภูมิ (K) และ 0.091 สำหรับทุติยภูมิ (L) ส่วน Column A ของฟอยล์ 7607 11 90 คือ 0.166

ข้อมูลจริงจะดีกว่าค่ามาตรฐานของไทยหรือไม่ จึงขึ้นกับว่าโลหะมาจากเศษรีไซเคิลหรือจากโรงถลุงปฐมภูมิแห่งใด และโรงถลุงนั้นปล่อย PFCs เท่าใด ผู้ส่งออกควรคำนวณทั้งสองทางก่อนตัดสินใจ

สิ่งที่ผู้ส่งออกอะลูมิเนียมไทยควรเตรียมมี 4 ข้อ ดังนี้

  • ระบุแหล่งโลหะของแต่ละสายการผลิต ว่าเป็นเศษรีไซเคิล แท่งทุติยภูมิ หรือแท่งปฐมภูมิ และมาจากโรงถลุงใด
  • ขอรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผู้ประกอบกิจการ (operator's emissions report) จากผู้ขายแท่งปฐมภูมิ ซึ่งระบุการปล่อยฝังตัวที่รวม PFCs ตามวิธีในข้อ B.7
  • เตรียมรายงานสรุปการปล่อย 16 รายการข้อมูล (summary emissions report) ตามข้อ 1.2 ของภาคผนวก IV ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 เป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(4) ของระเบียบเดียวกัน)
  • คำนวณต้นทุนทั้งสองทาง คือค่ามาตรฐานของไทยรวมส่วนปรับเพิ่ม กับข้อมูลจริงที่รวมสารตั้งต้น ก่อนลงทุนในการทวนสอบ

รายละเอียดของข้อมูลที่ผู้ซื้อในสหภาพยุโรปต้องการอยู่ในหน้าผู้ส่งออกอะลูมิเนียม


จดหมายข่าว CBAM (ภาษาอังกฤษ)

จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)

ราคาคาร์บอนของไทยลดภาระ PFCs ได้หรือไม่

ไม่ได้ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย

ราคาคาร์บอนเพียงรายการเดียวของไทยที่มีผลใช้บังคับคือกลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตามประกาศกรมสรรพสามิตที่ลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 22 เมษายน 2568 และมีผลวันที่ 23 เมษายน 2568

กลไกนี้ครอบคลุมผลิตภัณฑ์น้ำมัน เช่น เบนซิน แก๊สโซฮอล์ ดีเซล น้ำมันเตา และ LPG แต่ไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ อัตราภาษีสรรพสามิตรวมไม่เปลี่ยนแปลง เพราะส่วนของคาร์บอนแยกออกมาจากอัตราเดิม (Infoquest วันที่ 19 พฤษภาคม 2568)

PFCs เป็นการปล่อยจากกระบวนการในเซลล์อิเล็กโทรลิซิส ไม่ใช่การเผาไหม้เชื้อเพลิง กลไกราคาคาร์บอนในภาษีน้ำมันจึงไม่ได้ตั้งราคาให้ PFCs เลย

แม้ในอนาคต มาตรา 9(1) ก็ให้หักได้เฉพาะราคาคาร์บอนที่จ่ายจริง (effectively paid) หลังหักการคืนเงินหรือการชดเชยใด ๆ แล้ว และหลักฐานต้องได้รับการรับรองโดยบุคคลที่เป็นอิสระ (มาตรา 9(2))

ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ภาษีคาร์บอน และกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) ในร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ยังเป็นร่าง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 รายละเอียดอยู่ในหน้าการหักลดราคาคาร์บอน


PFCs ในสินค้าอะลูมิเนียมปลายน้ำและอะลูมิเนียมทุติยภูมิ

PFCs เป็นการปล่อยทางตรงจากกระบวนการซึ่งเกิด ณ จุดถลุงอะลูมิเนียมปฐมภูมิ การปล่อยฝังตัวส่วนนี้จึงส่งต่อไปยังสินค้าอะลูมิเนียมปลายน้ำทุกรายการที่อยู่ใน CBAM

สินค้าปลายน้ำเหล่านี้ได้แก่ เส้นและแท่ง (7604) ลวด (7605) แผ่นและแถบ (7606) ฟอยล์ (7607) ท่อ (7608) โครงสร้าง (7610) และของอื่น ๆ (7616)

หากฟอยล์ (รหัส CN 7607) ผลิตจากโลหะของโรงถลุงที่ปล่อย PFCs สูง ผู้นำเข้าฟอยล์นั้นจะรับการปล่อยฝังตัวที่รวม PFCs จากขั้นการผลิตต้นทางไว้เต็มจำนวน

อะลูมิเนียมทุติยภูมิที่ผลิตจากเศษรีไซเคิลนับการปล่อยฝังตัวของเศษเป็นศูนย์ เพราะเศษอะลูมิเนียม (7602) ไม่อยู่ในภาคผนวก I และการหลอมใหม่ไม่ใช้กระบวนการ Hall-Héroult จึงไม่เกิด PFCs

ผู้นำเข้าสินค้าอะลูมิเนียมทุติยภูมิจึงมีภาระ CBAM ต่ำกว่าผู้นำเข้าสินค้าปฐมภูมิประเภทเดียวกันมาก ค่าเบนช์มาร์กของอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปสะท้อนช่องว่างนี้ คือ 0.091 สำหรับทุติยภูมิ เทียบกับ 1.423 สำหรับปฐมภูมิ

ค่ามาตรฐานอ้างอิงของอะลูมิเนียมรวม PFCs หรือไม่

รวม PFCs ด้วย ภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 ระบุคาร์บอนไดออกไซด์และเพอร์ฟลูออโรคาร์บอนเป็นก๊าซเรือนกระจกของสินค้าอะลูมิเนียม และภาคผนวก IV ข้อ 4.1 กำหนดค่ามาตรฐานตามความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศผู้ส่งออก บวกส่วนปรับเพิ่ม

ตารางของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 พิมพ์ค่าการปล่อยทางตรงค่าเดียวต่อรหัส CN และประเทศ โดยไม่แยกส่วนของ PFCs ออกมา ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ในปี 2569 บวกเพิ่มจากค่านั้น ค่า 0.36 ของไทยสำหรับรหัส CN 7601 จึงไม่ได้บอกว่ามี PFCs อยู่เท่าใด

กฎการปล่อยทางอ้อมของ CBAM มีผลต่อการรายงาน PFCs หรือไม่

ไม่มีผล กฎการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) ซึ่งกำหนดว่าจะนับการปล่อยจากไฟฟ้าที่ใช้หรือไม่ ไม่กระทบการรายงาน PFCs อะลูมิเนียมอยู่ในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 จึงคิดเฉพาะการปล่อยทางตรง

PFCs เป็นการปล่อยจากกระบวนการในเซลล์อิเล็กโทรลิซิส ไม่ใช่การปล่อยทางอ้อมจากการผลิตไฟฟ้า จึงอยู่ในขอบเขตทางตรงไม่ว่าไฟฟ้าของโรงถลุงจะมาจากแหล่งใด

อารัมภบท ข้อ 65 ของระเบียบระบุให้รวบรวมข้อมูลเพื่อขยายขอบเขตไปยังการปล่อยทางอ้อมโดยเร็วที่สุด รายละเอียดอยู่ในหน้าการปล่อยทางอ้อมของ CBAM อะลูมิเนียม

รหัส CN ใดบ้างที่มีการปล่อยฝังตัวรวม PFCs

รหัส CN อะลูมิเนียมในหมวด 76 ทุกรายการที่อยู่ใน CBAM มีการปล่อยฝังตัวที่รวม PFCs จากกระบวนการ Hall-Héroult ต้นทางเมื่อผลิตจากโลหะปฐมภูมิ รายการในภาคผนวก I ทั้ง 14 รายการมีดังนี้

  • 7601: อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (แหล่งปฐมภูมิ มี PFCs ต่อตันสินค้าสูงที่สุด)
  • 7603: ผงและเกล็ดอะลูมิเนียม
  • 7604: เส้น แท่ง และโพรไฟล์
  • 7605: ลวด
  • 7606: แผ่น แผ่นบาง และแถบ (หนาเกิน 0.2 มม.)
  • 7607: ฟอยล์ (หนาไม่เกิน 0.2 มม.)
  • 7608: หลอดและท่อ
  • 7609 00 00: อุปกรณ์ข้อต่อหลอดหรือท่อ
  • 7610: โครงสร้างและส่วนของโครงสร้าง
  • 7611 00 00: ถังเก็บ แท็งก์ และภาชนะ ความจุเกิน 300 ลิตร
  • 7612: ถังเล็ก ถังกลม กระป๋อง และกล่อง ความจุไม่เกิน 300 ลิตร
  • 7613 00 00: ภาชนะสำหรับก๊าซอัดหรือก๊าซเหลว
  • 7614: ลวดตีเกลียว เคเบิล และแถบถัก ที่ไม่หุ้มฉนวนไฟฟ้า
  • 7616: ของทำด้วยอะลูมิเนียมอื่น ๆ

รายการรหัส CN ทั้งหมดของภาคอะลูมิเนียม รวมถึงข้อยกเว้นสำหรับเศษอะลูมิเนียม (7602) และของใช้ในครัวเรือน (7615) อยู่ในหน้ารหัส CN ของ CBAM อะลูมิเนียม พิกัดศุลกากรไทย 8 หลักไม่ใช่รหัส CN มีเพียง 6 หลักแรก (HS) ที่ตรงกัน

ผู้นำเข้าควรใช้ค่า PFCs จริงหรือค่ามาตรฐาน

ข้อมูล PFCs จริงที่ผ่านการทวนสอบเป็นประโยชน์ต่อผู้นำเข้าสินค้าอะลูมิเนียมปฐมภูมิ เมื่อโรงงานของผู้ขายปล่อยต่ำกว่าค่ามาตรฐานของประเทศ ภาคผนวก I พิมพ์ค่ามาตรฐานก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม และในปี 2569 ต้องบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10

โรงงานที่ปล่อยต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศจึงประหยัดได้เท่ากับส่วนต่างระหว่างค่ามาตรฐานรวมส่วนปรับเพิ่มกับการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบ มูลค่าของส่วนต่างนั้นคิดตามราคาใบรับรอง และปรับตามความต่างของค่าเบนช์มาร์กที่ใช้หักในแต่ละทาง

ส่วนปรับเพิ่มเป็นร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ส่วนต่างจึงกว้างขึ้นทุกปี

การตัดสินใจขึ้นกับตัวแปร 3 ตัว คือการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบของโรงงาน ค่ามาตรฐานของประเทศรวมส่วนปรับเพิ่ม และค่าเบนช์มาร์กของแต่ละทาง (Column B เมื่อใช้ค่ามาตรฐาน Column A บวกสารตั้งต้นเมื่อใช้ข้อมูลจริง)

สำหรับสินค้าไทย ค่ามาตรฐานเส้นทาง (L) ค่อนข้างต่ำ ข้อมูลจริงของสินค้าที่ทำจากแท่งปฐมภูมิซึ่งรวม PFCs ของโรงถลุงอาจไม่ต่ำกว่าเสมอ ผู้นำเข้าควรคำนวณทั้งสองทาง ค่าอ้างอิงอยู่ในหน้าค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM

การรายงาน PFCs ผิดมีบทลงโทษหรือไม่

มี ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ที่ส่งมอบใบรับรองไม่ครบ รวมถึงกรณีรายงาน PFCs ต่ำกว่าจริง ต้องเสียค่าปรับการปล่อยส่วนเกินของ EU ETS สำหรับใบรับรองแต่ละใบที่ไม่ได้ส่งมอบ (มาตรา 26(1))

อัตราค่าปรับคือ 100 ยูโรต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าก่อนปรับตามดัชนีราคาผู้บริโภค ตามมาตรา 16(3) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC ผู้ที่ไม่ใช่ผู้ยื่นแบบฯ ที่ได้รับอนุญาตเสียค่าปรับ 3 ถึง 5 เท่าของจำนวนนั้น (มาตรา 26(2))

เนื่องจาก CF4 (6,630) และ C2F6 (11,100) มีค่า GWP สูง PFCs ที่ตกหล่นเพียงเล็กน้อยจึงกลายเป็นส่วนขาดหลาย tCO2e และทำให้ค่าปรับสูงตามไปด้วย

การทวนสอบ (verification) โดยผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) เป็นเครื่องป้องกันหลัก ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีหลักฐานการรับรองระบบงานหน่วยทวนสอบเจ็ดราย จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติห้าแห่ง และคณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่ออย่างเป็นทางการ

ทั้งเจ็ดรายได้แก่ EmiCert S.A. (ESYD ประเทศกรีซ), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. และ SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia ประเทศอิตาลี), Intertek Certification AB (Swedac ประเทศสวีเดน), Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) แห่งดัมเยตตา ประเทศอียิปต์ (RvA ประเทศเนเธอร์แลนด์ 22 ตุลาคม 2569) และ SGS BELGIUM nv (BELAC ประเทศเบลเยียม ขอบเขตมีผลตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2569)

หกรายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป ISSC เป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป และไม่มีรายใดตั้งอยู่ในไทย RvA ใช้ขั้นตอน TAB กับ ISSC คือประเมินครบทุกส่วนแล้ว RvA จะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรก จากนั้นจึงเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ

DNV ประกาศเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่เรื่องนี้ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงยังไม่นับ DNV

หน่วยงานไทยรับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ไม่ได้ หน่วยทวนสอบไทยต้องยื่นขอต่อหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปที่รับผู้สมัครจากนอกสหภาพ (ระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 (Delegated Regulation)) ดูหน้าผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน

ขั้นตอนทั้งหมดของผู้นำเข้าอยู่ในหน้าCBAM สำหรับผู้นำเข้าอะลูมิเนียม (ภาษาอังกฤษ)

ผู้ส่งออกอะลูมิเนียมไทยต้องซื้อใบรับรอง CBAM เองหรือไม่

ไม่ต้อง ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM การขายใบรับรองเริ่มวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) ผู้ประกอบกิจการโรงงานในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM

การลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) เป็นทางเลือก (มาตรา 10) ผู้ประกอบกิจการโรงงานที่ลงทะเบียนแล้วแบ่งปันข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบกับผู้ซื้อหลายรายผ่านระบบทะเบียนได้ ดูหน้าส่วน O3CI สำหรับผู้ส่งออก

หน่วยงานไทยใดให้ข้อมูล CBAM สำหรับอุตสาหกรรมอะลูมิเนียม

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เผยแพร่คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ฟรีสำหรับ 4 อุตสาหกรรม รวมถึงอุตสาหกรรมอะลูมิเนียม (หน้าเว็บไซต์ปรับปรุงวันที่ 26 ธันวาคม 2568) หน้าเว็บไซต์ไม่ได้ระบุว่าคู่มือคำนวณ PFCs อย่างไร

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบโครงการอุดหนุนเฉพาะ CBAM สำหรับผู้ส่งออกไทย ภาพรวมของไทยอยู่ในหน้าCBAM กับประเทศไทย ท่านสามารถขอให้เราแนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณและการทวนสอบได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายที่หน้าขอความช่วยเหลือ CBAM


แหล่งข้อมูล: ระเบียบ (EU) 2023/956 · ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) · ระเบียบการบังคับใช้ 2025/2621 · ข้อมูล EU ETS ผ่าน EEX ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย