CBAM อะลูมิเนียมกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม: ทำไมไฟฟ้าที่ใช้ผลิตจึงยังไม่ถูกคิดราคา และผลต่อผู้ส่งออกไทย

CBAM คิดราคาอะลูมิเนียมเฉพาะการปล่อยทางตรง ไฟฟ้าที่ใช้ผลิตไม่ถูกนับ (ภาคผนวก II) ฟอยล์อะลูมิเนียมจากไทยใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง 1.73 tCO2e ต่อตัน คิดเป็น 135.95 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569

เนื้อหาในหน้านี้
เซลล์อิเล็กโทรลิซิสอะลูมิเนียมที่ใช้ไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้า CO2 จากแอโนดและ PFCs จาก anode effect ถูกนับ ส่วนการปล่อยจากการผลิตไฟฟ้าเป็นการปล่อยทางอ้อมและไม่นับ

CBAM คิดราคาสินค้าอะลูมิเนียมทั้ง 14 รายการในภาคผนวก I เฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) ส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) จากไฟฟ้าที่ใช้ในการผลิตไม่ถูกนับเลย (มาตรา 7(1) และภาคผนวก II)

นี่คือช่องว่างที่ใหญ่ที่สุดของมาตรการ โรงถลุงอะลูมิเนียมปฐมภูมิในจีนที่ใช้ไฟฟ้าจากถ่านหินปล่อยรวมราว 12 ถึง 16 tCO2e ต่อตัน แต่ CBAM นับเฉพาะการปล่อยทางตรงราว 1.5 tCO2e ต่อตัน (ค่าความเข้มข้นโดยประมาณ ไม่ใช่ค่ามาตรฐานอ้างอิง)

กฎหมายที่ใช้คือระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)

มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) เป็นระบบใบรับรองที่ผูกกับราคา EU ETS ไม่ใช่ภาษีหรืออากรศุลกากร ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ตามการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ของสินค้าที่นำเข้า

สำหรับผู้ส่งออกไทย ประเด็นนี้มีผลโดยตรง สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าอะลูมิเนียมจากไทย 44.2 ล้านยูโรในปี 2568 (ค.ศ. 2025) เกือบทั้งหมดเป็นสินค้าแปรรูป เช่น ฟอยล์ แผ่น และกระป๋อง (Eurostat Comext DS-045409, 2025)

หน้านี้อธิบายว่า CBAM นับอะไรและไม่นับอะไร ต้นทุนที่สินค้าไทยต้องรับ และสิ่งที่ผู้ส่งออกควรเตรียม


CBAM คิดราคาอะลูมิเนียมจากการปล่อยส่วนใดในปี 2569

CBAM คิดราคาเฉพาะการปล่อยทางตรงจากการผลิตอะลูมิเนียม ได้แก่ CO2 จากการสิ้นเปลืองแอโนดคาร์บอน และเพอร์ฟลูออโรคาร์บอน (PFCs) จากกระบวนการอิเล็กโทรลิซิส Hall-Héroult

ข้อจำกัดนี้ใช้กับสินค้าอะลูมิเนียมทั้ง 14 รายการในภาคผนวก I เช่น อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) ลวด (7605) แผ่น (7606) ฟอยล์ (7607) และของอื่น ๆ ทำด้วยอะลูมิเนียม (7616) ไฟฟ้าที่ใช้ถลุงไม่อยู่ในการคำนวณ

ผู้นำเข้าที่ไม่มีข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) ของประเทศแหล่งกำเนิด อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปจากจีน (รหัส CN 7601) มีค่ามาตรฐานอ้างอิง 3.000 tCO2e ต่อตัน (การปล่อยทางตรงเท่านั้น) หรือ 3.300 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 ของปี 2569

การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) เท่ากับตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) ร้อยละ 97.5 × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) 1.423 = 1.387425 จึงเหลือ 1.912575 ใบรับรองต่อตันสินค้า (มาตรา 31 และระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 (Implementing Regulation))

เมื่อใช้ราคาใบรับรอง CBAM อย่างเป็นทางการของไตรมาส 3 ปี 2569 ที่ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e (ประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2569 ตามมาตรา 21(1a)) ต้นทุนจะเท่ากับ 157.44 ยูโรต่อตันสินค้า

หากเป็นสินค้าที่นำเข้าในปี 2573 ค่ามาตรฐานอ้างอิงเดียวกันที่ราคาเดิมจะมีต้นทุน 260.72 ยูโรต่อตันสินค้า เนื่องจากส่วนปรับเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 30 และตัวประกอบ CBAM ลดลงเหลือร้อยละ 51.5

ตัวเลขปี 2573 ใช้ค่าเบนช์มาร์กปัจจุบัน ซึ่งอาจปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 (อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620)

ตัวประกอบ CBAM คือสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปยังคงได้รับ (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC) ตัวประกอบนี้ลดลงทุกปี และจะไม่นำมาใช้อีกตั้งแต่ปี 2577

ก๊าซเรือนกระจกที่อยู่ในขอบเขตการปล่อยทางตรงของอะลูมิเนียมมีสองชนิด ดังนี้

  • CO2 ซึ่งปล่อยออกมาเมื่อแอโนดคาร์บอนถูกออกซิไดซ์ระหว่างอิเล็กโทรลิซิส
  • เพอร์ฟลูออโรคาร์บอน ได้แก่ CF4 ซึ่งมีศักยภาพทำให้โลกร้อน (GWP) 6,630 และ C2F6 ซึ่งมี GWP 11,100 ก๊าซทั้งสองเกิดขึ้นเมื่อมี anode effect คือเมื่อความเข้มข้นของอะลูมินาในเซลล์ลดต่ำเกินไป

โรงถลุงสมัยใหม่ในนอร์เวย์และไอซ์แลนด์ควบคุม PFCs ได้ดีด้วยการคุมกระบวนการอย่างเข้มงวด ส่วนโรงถลุงรุ่นเก่าในจีน รัสเซีย และบางประเทศในกลุ่มคณะมนตรีความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับยังปล่อย PFCs สูง การปล่อยทางตรงที่สำแดงจึงต่างกันมากแม้ยังไม่นับไฟฟ้า

กรอบกฎหมายทั้งหมดและลำดับหน้าที่ของผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ดูได้ที่คู่มือ EU CBAM


สินค้าอะลูมิเนียมจากไทยที่สหภาพยุโรปนำเข้า และต้นทุน CBAM ตามค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย

สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าอะลูมิเนียมจากไทย 44.2 ล้านยูโร หรือ 6,599 ตันในปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 0.15 ของมูลค่าและร้อยละ 0.07 ของปริมาณการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรป (Eurostat Comext DS-045409, 2025 ดึงข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569)

มูลค่าลดลงจาก 60.1 ล้านยูโร (12,136 ตัน) ในปี 2566 และ 50.0 ล้านยูโร (7,454 ตัน) ในปี 2567 อะลูมิเนียมคิดเป็นราวร้อยละ 9.3 ของสินค้า CBAM ทั้งหมดที่สหภาพยุโรปนำเข้าจากไทย (474.3 ล้านยูโรในปี 2568) ส่วนที่เหลือเกือบทั้งหมดเป็นเหล็กและเหล็กกล้า

สหภาพยุโรปแทบไม่ได้นำเข้าอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) จากไทย มูลค่าอยู่ที่ 2.3 ล้านยูโร (873 ตัน) ในปี 2566 ลดเหลือ 1.4 ล้านยูโร (501 ตัน) ในปี 2567 และเพียง 1,055 ยูโรในปี 2568 ซึ่งปริมาณปัดเศษเป็น 0 ตัน

ตารางด้านล่างแสดงหัวข้อรหัส CN ของอะลูมิเนียมจากไทยในปี 2568 เรียงตามมูลค่า (Eurostat Comext DS-045409, 2025 ลำดับคำนวณโดย cbamguide.com โดยไม่รวมรหัส "ไม่ระบุประเทศ")

รหัส CN (4 หลัก) สินค้า มูลค่า 2568 ปริมาณ 2568 สัดส่วน (มูลค่า / ปริมาณ) ลำดับของไทย (มูลค่า)
7616 ของอื่น ๆ ทำด้วยอะลูมิเนียม EUR 17.35 ล้าน 1,060.7 ตัน 0.63% / 0.45% 16
7607 ฟอยล์อะลูมิเนียม หนาไม่เกิน 0.2 มม. EUR 10.27 ล้าน 2,494.3 ตัน 0.78% / 0.88% 17
7606 แผ่นและแถบอะลูมิเนียม หนาเกิน 0.2 มม. EUR 5.66 ล้าน 1,589.0 ตัน 0.14% / 0.15% 18
7612 ถัง กระป๋อง กล่อง ความจุไม่เกิน 300 ลิตร EUR 5.33 ล้าน 697.8 ตัน 0.97% / 1.17% 11
7604 เส้น แท่ง และโปรไฟล์อะลูมิเนียม EUR 3.51 ล้าน 544.1 ตัน 0.18% / 0.14% 24
7610 โครงสร้างและส่วนของโครงสร้าง เช่น ประตูและกรอบหน้าต่าง EUR 1.45 ล้าน 175.7 ตัน 0.10% / 0.07% 29

ไทยเป็นแหล่งกำเนิดลำดับที่ 11 ของกระป๋องและภาชนะอะลูมิเนียม (7612) ที่สหภาพยุโรปนำเข้า ซึ่งเป็นตำแหน่งสูงสุดของไทยในหมวดนี้ รายการรหัสทั้งหมดดูได้ที่หน้ารหัส CN อะลูมิเนียมภายใต้ CBAM

ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยไม่มีการปล่อยทางอ้อม

ตารางประเทศไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (ภาคผนวกดังกล่าวแทนที่โดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740) ระบุ “N/A” ในช่องการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียมทั้ง 24 แถว ค่ารวมจึงเท่ากับการปล่อยทางตรง

ทุกแถวของไทยระบุเส้นทางการผลิต (production route) L ซึ่งหมายถึงอะลูมิเนียมทุติยภูมิ ค่าเบนช์มาร์กที่ใช้หักจึงเป็นค่าของเส้นทาง L ซึ่งต่ำกว่าเส้นทาง K (อะลูมิเนียมปฐมภูมิ) มาก เช่น รหัส CN 7601 มีค่า 0.091 เทียบกับ 1.423

ตารางด้านล่างแสดงต้นทุนต่อตันสินค้าของสินค้าอะลูมิเนียมไทยเมื่อผู้นำเข้าใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง คำนวณเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ด้วย lib/cbam-law.js โดยใช้ราคาคงที่ 82.32 ยูโรทุกปี

สินค้า (รหัส CN) ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย (tCO2e/t) ปี 2569 รวมส่วนปรับเพิ่ม 10% ค่าเบนช์มาร์ก (Column B, เส้นทาง L) ใบรับรองต่อตันสินค้า ปี 2569 ต้นทุน ปี 2569 ต้นทุน ปี 2570 ต้นทุน ปี 2573
อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) 0.36 0.396 0.091 0.307275 EUR 25.29 EUR 28.45 EUR 34.67
โปรไฟล์ (7604 10 90) 1.29 1.419 0.152 1.2708 EUR 104.61 EUR 115.54 EUR 131.61
แผ่นอะลูมิเนียมผสม (7606 12 99) 1.73 1.903 0.148 1.7587 EUR 144.78 EUR 159.32 EUR 178.86
ฟอยล์ (7607 11 90) 1.73 1.903 0.258 1.65145 EUR 135.95 EUR 150.72 EUR 174.20
กระป๋องสเปรย์ (7612 90 20) 1.73 1.903 0.258 1.65145 EUR 135.95 EUR 150.72 EUR 174.20
ของอื่น ๆ (7616 99 90) 1.73 1.903 0.148 1.7587 EUR 144.78 EUR 159.32 EUR 178.86

ปี 2570 ใช้ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 20 และตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 95 ปี 2573 ใช้ร้อยละ 30 และร้อยละ 51.5 ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงตั้งแต่ปี 2570 ตัวเลขปี 2570 และ 2573 จึงเป็นค่าประมาณ

ฟอยล์จากจีน (รหัส CN 7607 11 90) มีค่ามาตรฐานอ้างอิง 5.559 tCO2e ต่อตันตามเส้นทาง K ต้นทุนปี 2569 คือ 375.04 ยูโรต่อตันสินค้า หรือราว 2.8 เท่าของฟอยล์จากไทย (135.95 ยูโร) และทั้งสองค่าไม่รวมการปล่อยจากไฟฟ้า

ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าประมาณที่คำนวณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กอย่างเป็นทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) ท่านคำนวณตามสินค้าและปริมาณของท่านเองได้ที่เครื่องคำนวณ CBAM


ทำไม CBAM ไม่นับการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียม: กฎภาคผนวก II

อะลูมิเนียมไม่ถูกคิดราคาการปล่อยทางอ้อมเพราะอยู่ในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งเป็นรายการสินค้าที่นับเฉพาะการปล่อยทางตรง (มาตรา 7(1)) นี่คือการตัดสินใจเชิงนโยบาย ไม่ใช่การตกหล่น

การปล่อยทางอ้อมตามมาตรา 3(34) คือการปล่อยจากการผลิตไฟฟ้าที่ใช้ในกระบวนการผลิตสินค้า ไม่ว่าไฟฟ้านั้นผลิตที่ใด เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม และไฮโดรเจนอยู่ในภาคผนวก II ด้วยเหตุผลเดียวกัน

เหตุผลคือ ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปในภาคเหล่านี้ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐเพื่อชดเชยต้นทุนคาร์บอนทางอ้อมตามมาตรา 10a(6) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC โรงถลุงในสหภาพยุโรปรับภาระต้นทุนคาร์บอนผ่านค่าไฟฟ้าอยู่แล้ว เพราะผู้ผลิตไฟฟ้าผลักต้นทุน EU ETS ไปไว้ในราคาไฟฟ้า

ประเทศสมาชิกจึงได้รับอนุญาตให้ชดเชยต้นทุนทางอ้อมบางส่วนแก่โรงถลุง

หาก CBAM คิดราคาการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียมนำเข้าขณะที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปยังได้รับการชดเชย จะเกิดความไม่สมมาตรจากการนับซ้ำ คณะกรรมาธิการยุโรปจึงเลือกความสอดคล้องมากกว่าความครบถ้วน

อารัมภบท ข้อ 65 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ขอให้คณะกรรมาธิการยุโรปรวบรวมข้อมูลที่จำเป็นเพื่อขยายขอบเขตไปยังการปล่อยทางอ้อมของสินค้าในภาคผนวก II “as soon as possible” ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569 อะลูมิเนียมยังอยู่ในภาคผนวก II

รายงานทบทวนตามมาตรา 30 ของคณะกรรมาธิการยุโรป (COM(2025)783 ลงวันที่ 16 ธันวาคม 2568) พิจารณาทางเลือกทางเทคนิคห้าแบบสำหรับการนับการปล่อยทางอ้อม และสรุปว่ายังต้องวิเคราะห์เพิ่มเติม ข้อเสนอที่อาจมีขึ้นจึงรอการทบทวนช่วงปลายปี 2570

วิธีคำนวณการปล่อยที่อยู่ในขอบเขต รวมถึงการปันส่วนการปล่อยของสารตั้งต้น (precursor) ให้แก่สินค้าอะลูมิเนียมแปรรูป ดูได้ที่หน้าการคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว


การปล่อยทางตรงเทียบกับคาร์บอนทั้งหมดของอะลูมิเนียม: ช่องว่างที่ CBAM ไม่คิดราคา

จากการประมาณการคร่าว ๆ ไฟฟ้าคิดเป็นราวสี่ในห้าส่วนขึ้นไปของคาร์บอนทั้งหมดของอะลูมิเนียมปฐมภูมิที่ผลิตด้วยไฟฟ้าจากก๊าซธรรมชาติหรือถ่านหิน และ CBAM ไม่คิดราคาส่วนนี้

ตารางด้านล่างเปรียบเทียบการปล่อยทางตรงกับการปล่อยรวมของอะลูมิเนียมปฐมภูมิบนโครงข่ายไฟฟ้าสี่แบบ โดยสมมติการใช้ไฟฟ้า 15 MWh ต่อตัน ทุกค่าเป็นค่าประมาณ ไม่ใช่ค่ามาตรฐานอ้างอิง

แหล่งผลิต ความเข้มข้นคาร์บอนของโครงข่ายไฟฟ้า การปล่อยทางตรง (tCO2e/t) การปล่อยจากไฟฟ้า (tCO2e/t) รวม (tCO2e/t) สัดส่วนที่ CBAM คิดราคา
นอร์เวย์ / ไอซ์แลนด์ (พลังน้ำ) ~0.01 tCO2/MWh ~1.5 ~0.15 ~1.65 ไม่มี: แหล่งกำเนิดที่ได้รับยกเว้น (ภาคผนวก III ข้อ 1)
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ / บาห์เรน (ก๊าซธรรมชาติ) ~0.5-0.6 tCO2/MWh ~1.5 ~7.5-9.0 ~9.0-10.5 ~14-17%
อินเดีย (ถ่านหินเป็นหลัก) ~0.7 tCO2/MWh ~1.5 ~10.5 ~12.0 ~12.5%
จีน (ถ่านหินเป็นหลัก) ~0.7-0.8 tCO2/MWh ~1.5 ~10.5-12.0 ~12.0-13.5 ~11-12.5%

สำหรับโรงถลุงในจีนที่ใช้ไฟฟ้าจากถ่านหิน ใบรับรอง CBAM ปี 2569 ครอบคลุมเพียงราวร้อยละ 11 ถึง 12.5 ของคาร์บอนจริง ส่วนนอร์เวย์และไอซ์แลนด์เป็นแหล่งกำเนิดที่ได้รับยกเว้น CBAM จึงไม่คิดราคาเลย ความแตกต่างนี้คือการบิดเบือนการแข่งขันที่เกิดจากภาคผนวก II

ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงสำหรับอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปจากจีนจ่าย 157.44 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 ซึ่งทั้งหมดมาจากการปล่อยทางตรง ส่วนการปล่อยจากไฟฟ้า 10.5 ถึง 12.0 tCO2e ต่อตันในตารางไม่ถูกเรียกเก็บ และเป็นค่าประมาณคร่าว ๆ หน้านี้จึงไม่แปลงเป็นต้นทุน

ตารางนี้ไม่มีแถวของไทย เพราะตารางค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยระบุเส้นทาง L (ทุติยภูมิ) ทุกแถว และสหภาพยุโรปแทบไม่ได้นำเข้าอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปจากไทย

ตัวเลขในตารางจะเกี่ยวข้องกับไทยเฉพาะด้านวัตถุดิบ คือเมื่อโรงงานไทยใช้อะลูมิเนียมปฐมภูมิจากโรงถลุงเหล่านี้เป็นสารตั้งต้น


คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์กับตัวเลข CBAM ของอะลูมิเนียมต่างกันอย่างไร

คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (Carbon Footprint of Product: CFP) นับการปล่อยตลอดวัฏจักรชีวิตรวมถึงไฟฟ้า ส่วนตัวเลข CBAM ของอะลูมิเนียมนับเฉพาะการปล่อยทางตรงตามขอบเขตของระเบียบ ตัวเลขทั้งสองจึงใช้แทนกันไม่ได้

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เปิดให้บริการ “แพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝงและคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CBAM and CFP Platform)”

อบก. ยังเผยแพร่คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ฟรีสำหรับสี่อุตสาหกรรม ได้แก่ ไฟฟ้า ปูนซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า และอะลูมิเนียม (ปรับปรุงล่าสุด 26 ธันวาคม 2568)

คู่มือของ อบก. มีหัวข้อเปรียบเทียบการคำนวณ CBAM กับ CFP โดยตรง ผู้ส่งออกที่มีฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์อยู่แล้วไม่ควรส่งตัวเลข CFP ให้ผู้ซื้อในสหภาพยุโรปเป็นตัวเลข CBAM เพราะตัวเลข CFP ของอะลูมิเนียมรวมไฟฟ้าซึ่ง CBAM ไม่นับ

ผลที่ตามมาสำหรับโรงงานไทยมีสองข้อ ดังนี้

  • ตัวเลข CBAM ของอะลูมิเนียมไม่รวมการปล่อยจากไฟฟ้า การใช้ไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนจึงลด CFP ได้ แต่ไม่ลดจำนวนใบรับรอง CBAM ของอะลูมิเนียมภายใต้กฎปัจจุบัน
  • ยังควรเก็บข้อมูลการใช้ไฟฟ้าไว้ เพราะคณะกรรมาธิการยุโรปจะทบทวนเรื่องการปล่อยทางอ้อมอีกครั้งปลายปี 2570 และฟอยล์หรือแผ่นที่ขายในสหภาพยุโรปมักต้องมี CFP สำหรับลูกค้าด้วย

คำอธิบายบางฉบับที่เผยแพร่ในไทยระบุว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงมาจากค่าเฉลี่ยของโรงงานที่ปล่อยสูงสุดร้อยละ 10 ซึ่งไม่ตรงกับกฎหมาย ค่ามาตรฐานอ้างอิงกำหนดตามความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศผู้ส่งออก และบวกส่วนปรับเพิ่ม (ภาคผนวก IV ข้อ 4.1)


ผู้ส่งออกอะลูมิเนียมไทยต้องเตรียมข้อมูลอะไร

ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM แต่ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปจะใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงที่มีส่วนปรับเพิ่ม เว้นแต่โรงงานส่งข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ

ข้อมูลที่โรงงานส่งให้คือรายงานสรุปการปล่อย 16 รายการข้อมูล (summary emissions report) ตามภาคผนวก IV ข้อ 1.2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 เป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(4) ของระเบียบเดียวกัน) ภายในโครงสร้างเอกสารสามฉบับตามแนวทางฉบับที่ 3 ของคณะกรรมาธิการยุโรป (14 สิงหาคม 2569)

ในจำนวน 16 รายการ มีสองรายการที่เกี่ยวกับการปล่อยทางอ้อม ซึ่งใช้กับปูนซีเมนต์และปุ๋ยเป็นหลัก สำหรับโรงงานอะลูมิเนียม ข้อมูลที่มีผลต่อจำนวนใบรับรองคือข้อมูลห้ากลุ่มด้านล่าง

  1. ข้อมูลระบุสถานประกอบการ (installation) ชื่อผู้ประกอบกิจการ ที่ตั้ง และพิกัดทางภูมิศาสตร์ทศนิยมหกตำแหน่ง
  2. เส้นทางการผลิต ระบุว่าเป็นอะลูมิเนียมปฐมภูมิหรือทุติยภูมิ และกระบวนการที่ใช้
  3. การปล่อยทางตรง CO2 จากเชื้อเพลิงที่เผาในเตาหลอมและเตาอบ และ CO2 จากแอโนดกับ PFCs หากเป็นโรงถลุง
  4. ข้อมูลสารตั้งต้น แหล่งกำเนิดและการปล่อยฝังตัวของอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปซึ่งใช้เป็นวัตถุดิบ (ค่าจริงหรือค่ามาตรฐานอ้างอิง)
  5. การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (ต่อตันสินค้า) (specific embedded emissions) ของสินค้าแต่ละชนิด เป็น tCO2e ต่อตัน

สินค้าอะลูมิเนียมแปรรูปเป็นสินค้าแบบซับซ้อน (complex goods) ตามภาคผนวก IV ข้อ 1(b) การปล่อยฝังตัวจึงรวมการปล่อยของสารตั้งต้นด้วย สารตั้งต้นอะลูมิเนียมอยู่ในภาคผนวก II เช่นกัน ไฟฟ้าที่โรงถลุงต้นทางใช้จึงไม่ถูกนับ

ข้อนี้สำคัญสำหรับโรงงานไทยที่ใช้อะลูมิเนียมปฐมภูมิเป็นวัตถุดิบ เมื่อใช้ค่าจริง การปล่อยทางตรงของโรงถลุงต้นทางจะรวมอยู่ในตัวเลข

ส่วนการปรับลดจะใช้ค่าเบนช์มาร์ก Column A บวกสิทธิแบบให้เปล่าที่ฝังอยู่ในสารตั้งต้น โรงงานจึงควรคำนวณเปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยก่อนตัดสินใจ

การทวนสอบ (verification) จำเป็นเฉพาะเมื่อใช้ค่าจริง (มาตรา 8) ปีแรกที่ทวนสอบต้องมีการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit) (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 มาตรา 2 ถึง 4)

เฉพาะหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเท่านั้นที่รับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้ (ระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 (Delegated Regulation))

หน่วยงานไทยจึงรับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ไม่ได้ หน่วยทวนสอบในไทยต้องยื่นคำขอต่อหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติหนึ่งในเจ็ดแห่งของสหภาพยุโรปที่รับผู้สมัครจากประเทศที่สาม (ตารางสถานะของคณะกรรมาธิการยุโรป ฉบับวันที่ 21 ตุลาคม 2569)

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 หน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติห้าแห่งมีหลักฐานการรับรองระบบงานหน่วยทวนสอบเจ็ดราย คือ EmiCert S.A. (ESYD กรีซ) Bureau Veritas Italia S.p.A. RINA Services S.p.A. และ SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia อิตาลี) และ Intertek Certification AB (Swedac สวีเดน)

อีกสองรายคือ Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) แห่งดัมเยตตา ประเทศอียิปต์ (RvA เนเธอร์แลนด์ 22 ตุลาคม 2569) และ SGS BELGIUM nv (BELAC เบลเยียม ขอบเขตมีผลตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2569) หกรายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป ISSC เป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป และไม่มีรายใดตั้งอยู่ในไทย

RvA ใช้ขั้นตอน TAB กับ ISSC คือประเมินครบทุกส่วนแล้ว RvA จะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรก จากนั้นจึงเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ

DNV ประกาศเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่เรื่องนี้ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงยังไม่นับ DNV ส่วนรายชื่ออย่างเป็นทางการของคณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่เผยแพร่ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569

ระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 แยกกลุ่มกิจกรรม “unwrought aluminium” (กลุ่ม VII) ออกจาก “iron or steel products and aluminium products” (กลุ่ม VIII) โรงงานฟอยล์หรือแผ่นในไทยต้องใช้ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) ในกลุ่ม VIII รายชื่ออยู่ในหน้าผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน

ผู้ประกอบกิจการโรงงานลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) ได้โดยสมัครใจ (มาตรา 10) และส่งข้อมูลการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบครั้งเดียวให้ผู้ซื้อทุกรายในสหภาพยุโรปใช้ได้ ขั้นตอนดูได้ที่หน้าส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM

รายละเอียดข้อมูลดูได้ที่หน้าข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียมสำหรับ CBAM


จดหมายข่าว CBAM (ภาษาอังกฤษ)

จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)

สิ่งที่ผู้นำเข้าอะลูมิเนียมในสหภาพยุโรปต้องทำในปี 2569

ตั้งแต่ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) เริ่ม 1 มกราคม 2569 ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM เกิน 50 ตันต่อปีต้องมีสถานะผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต

ผู้นำเข้าที่ยื่นขออนุญาตภายในวันที่ 31 มีนาคม 2569 นำเข้าต่อได้ชั่วคราวจนกว่าหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิก (national competent authority) จะมีคำวินิจฉัย (มาตรา 17(7a)) การขายใบรับรอง CBAM เริ่มวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1))

แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรกสำหรับปี 2569 ต้องยื่นภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) (มาตรา 6(1)) โดยรายงานการปล่อยทางตรงฝังตัวของสินค้าอะลูมิเนียมทุกรายการที่นำเข้า ซึ่งใช้ได้ทั้งค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบ

ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM รวมทุกรหัส CN ไม่เกิน 50 ตัน (น้ำหนักสุทธิ) ต่อปีปฏิทินได้รับยกเว้น (มาตรา 2a และภาคผนวก VII ข้อ 1) แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1))

หน้าที่ในทางปฏิบัติของผู้นำเข้าอะลูมิเนียมในปี 2569 มีสี่ข้อ ดังนี้

  1. ขอสถานะผู้ยื่นแบบฯ จากหน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศสมาชิก (กำหนดวันที่ 31 มีนาคม 2569 ที่ให้นำเข้าต่อได้ชั่วคราวผ่านพ้นไปแล้ว)
  2. ขอข้อมูลการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบจากผู้จัดหาอะลูมิเนียมนอกสหภาพยุโรปทุกราย ครอบคลุม CO2 จากแอโนดและ PFCs จาก anode effect
  3. เลือกระหว่างค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบกับค่ามาตรฐานอ้างอิง โดยส่วนปรับเพิ่มของปี 2569 คือร้อยละ 10 ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621
  4. เริ่มเก็บเอกสารสำหรับแบบแสดงรายการฯ ที่ต้องยื่นภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 รวมถึงรายงานที่ผ่านการทวนสอบของทุกสถานประกอบการที่ผลิตสินค้า

สินค้าที่มีแหล่งกำเนิดในนอร์เวย์ ไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ และสวิตเซอร์แลนด์อยู่นอก CBAM (ภาคผนวก III ข้อ 1 และมาตรา 2(4)) ภาคผนวกเดียวกันยังครอบคลุมดินแดน Büsingen, Heligoland, Livigno, Ceuta และ Melilla

แหล่งกำเนิดที่ได้รับยกเว้นคิดเป็นร้อยละ 29 ของปริมาณอะลูมิเนียมที่สหภาพยุโรปนำเข้าจากนอกสหภาพในปี 2568 โดยนอร์เวย์มากที่สุดที่ 1.55 ล้านตัน ตามด้วยไอซ์แลนด์ 821,000 ตัน (Eurostat Comext DS-045409 ดึงข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569)

ภาพรวมของภาค รายการรหัส CN กฎสารตั้งต้น และการเปรียบเทียบประเทศผู้ผลิต อยู่ในหน้าคู่มือ CBAM ภาคอะลูมิเนียม ขั้นตอนฝั่งผู้นำเข้าอยู่ในหน้า CBAM compliance for aluminium importers (ภาษาอังกฤษ)


ราคาคาร์บอนของไทยลดภาระ CBAM ของอะลูมิเนียมได้หรือไม่

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย และระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง

ราคาคาร์บอนเพียงรายการเดียวที่มีผลบังคับใช้ในไทยคือกลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมันที่ 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตามประกาศกรมสรรพสามิตซึ่งลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 22 เมษายน 2568 และมีผลตั้งแต่ 23 เมษายน 2568

อัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยนแปลง เพราะส่วนคาร์บอนแยกออกมาจากอัตราเดิม

สำหรับอะลูมิเนียม แม้ราคานี้จะได้รับการรับรองในอนาคต ประโยชน์ที่ได้ก็มีน้อย ด้วยเหตุผลสามข้อ ดังนี้

  • ไฟฟ้าไม่อยู่ในการคำนวณ ภาษีคาร์บอนใด ๆ ที่แฝงอยู่ในค่าไฟฟ้าจึงไม่เกี่ยวกับใบรับรอง CBAM ของอะลูมิเนียม
  • ก๊าซธรรมชาติและถ่านหินไม่อยู่ในกลไกนี้ กลไกครอบคลุมเฉพาะผลิตภัณฑ์น้ำมัน จึงมีเพียงน้ำมันเตา ดีเซล และ LPG ที่เผาในเตาหลอมของโรงงานเท่านั้นที่มีส่วนคาร์บอน 200 บาท
  • ความหมายของ “จ่ายจริง” ยังไม่ชัดเจน มาตรา 9(1) ให้หักได้เฉพาะราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงหลังหักการคืนเงินหรือการชดเชยใด ๆ ส่วนคาร์บอนที่แยกออกจากอัตราภาษีที่ไม่เปลี่ยนแปลงจะผ่านเกณฑ์นี้หรือไม่ ยังไม่มีข้อกฎหมายใดตอบไว้ชัดเจน

ตั้งแต่ปี 2570 คณะกรรมาธิการยุโรป “อาจ” กำหนดราคาคาร์บอนมาตรฐานรายปีสำหรับประเทศที่มีกฎราคาคาร์บอน (มาตรา 9(4)) ซึ่งจะเป็นช่องทางเดียวสำหรับสินค้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง และยังไม่มีการกำหนดราคาดังกล่าวสำหรับไทย

ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) และภาษีคาร์บอนในร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ยังเป็นร่าง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 จึงไม่ใช่ราคาคาร์บอนที่จ่ายแล้ว รายละเอียดอยู่ในหน้าการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สาม


CBAM อาจเริ่มคิดราคาการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียมเมื่อใด

การนับการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียมติดอุปสรรคสองข้อ คือความช่วยเหลือจากรัฐที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปได้รับ และภาระการปฏิบัติตามที่เพิ่มขึ้นสำหรับผู้ผลิตปลายน้ำในสหภาพยุโรป

อุปสรรคแรกเป็นเรื่องทางเทคนิค หากยังคงการชดเชยตามมาตรา 10a(6) ที่โรงถลุงในสหภาพยุโรปได้รับไว้ การคิดราคาการปล่อยทางอ้อมของสินค้านำเข้าไปพร้อมกันจะทำได้ยากโดยไม่ก่อข้อกังวลเรื่องหลักการไม่เลือกปฏิบัติภายใต้ WTO

ทางแก้มีสองทาง คือยกเลิกการชดเชย ซึ่งผู้ผลิตในสหภาพยุโรปคัดค้าน หรือออกแบบวิธีคิดการปล่อยทางอ้อมของ CBAM ใหม่ให้คำนึงถึงระดับการชดเชยภายในสหภาพยุโรป ทั้งสองทางไม่ง่าย

อุปสรรคที่สองคือการขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ (downstream extension) ตามข้อเสนอของคณะกรรมาธิการยุโรป COM(2025)989 (ยังไม่เป็นกฎหมาย) ซึ่งหากได้รับการรับรองจะเพิ่มสินค้าเหล็กและอะลูมิเนียมปลายน้ำตั้งแต่ 1 มกราคม 2571

จำนวนสินค้าที่เสนอต่างกันตามฝ่าย ดังนี้

  • คณะกรรมาธิการยุโรป: ราว 180 รายการ
  • คณะมนตรี (general approach): เพิ่มราว 200 รหัส 8 หลัก (จำนวนตามการนับของ Mayer Brown)
  • รัฐสภายุโรป (มติ 15 กันยายน 2569): ราว 457 รายการ (ประมาณการของสื่อการค้า)

การเจรจาไตรภาคี (trilogue) ครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 จบลงโดยยังไม่มีข้อตกลงโดยรวม (ตามรายงานข่าว) เกณฑ์ยกเว้นสำหรับอะลูมิเนียมเป็นหนึ่งในสี่ประเด็นที่ส่งต่อให้คณะทำงานด้านเทคนิค ส่วนการเจรจาครั้งที่สองมีรายงานว่าจะจัดในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2569

หากนับการปล่อยทางอ้อมไปพร้อมกับการขยายไปยังสินค้าปลายน้ำ ภาระจะเพิ่มขึ้นมาก โดยเฉพาะสำหรับผู้นำเข้าในอุตสาหกรรมยานยนต์และบรรจุภัณฑ์ สถานะล่าสุดดูได้ที่หน้าการขยาย CBAM ไปยังสินค้าปลายน้ำ

มีตัวอย่างการคิดราคาการปล่อยทางอ้อมภายใต้ CBAM หรือไม่

มี CBAM นับการปล่อยทางอ้อมของปูนซีเมนต์และปุ๋ย ซึ่งไม่อยู่ในภาคผนวก II ผู้ผลิตปูนซีเมนต์ในสหภาพยุโรปไม่ได้รับการชดเชยต้นทุนทางอ้อมตามมาตรา 10a(6) การนับการปล่อยทางอ้อมของปูนซีเมนต์จึงไม่ก่อความไม่สมมาตร

ปุ๋ยต่างออกไป ข้อสื่อสารของคณะกรรมาธิการยุโรป (Communication) C/2026/196 (Official Journal ของสหภาพยุโรป 5 มกราคม 2569) เพิ่มการผลิตปุ๋ยและสารประกอบไนโตรเจน (NACE 20.15) เข้าในภาคที่รับการชดเชยต้นทุนทางอ้อมได้ ตั้งแต่ต้นทุนของปี 2568

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่าจะติดตามการซ้อนกันระหว่างการชดเชยนี้กับ CBAM ของปุ๋ยไนโตรเจนในปี 2569

หากสหภาพยุโรปยกเลิกการชดเชยต้นทุนทางอ้อมของอะลูมิเนียมภายใต้ EU ETS อุปสรรคทางเทคนิคต่อการนับการปล่อยทางอ้อมจะหมดไป

ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569 อะลูมิเนียมยังอยู่ในภาคผนวก II และรายงาน COM(2025)783 ให้พิจารณาต่อในการทบทวนช่วงปลายปี 2570 ตัวอย่างการคิดราคาการปล่อยจากไฟฟ้าดูได้ที่หน้าCBAM ภาคปูนซีเมนต์

ค่ามาตรฐานอ้างอิงของอะลูมิเนียมรวมต้นทุนการปล่อยทางอ้อมหรือไม่

ไม่รวม แถวอะลูมิเนียมในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (ภาคผนวกดังกล่าวแทนที่โดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740) ระบุ “N/A” ในช่องการปล่อยทางอ้อม ค่ารวมจึงเท่ากับค่าการปล่อยทางตรง

ค่ามาตรฐานอ้างอิงของจีนสำหรับอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) คือ 3.000 tCO2e ต่อตัน ส่วนของไทยคือ 0.36 ทั้งสองค่าไม่มีการปล่อยจากไฟฟ้า

ภายใต้กฎปัจจุบัน CBAM จึงไม่เรียกเก็บค่าการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียม ตารางส่วนปรับเพิ่มดูได้ที่หน้าค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM

ความเข้มข้นคาร์บอนของโครงข่ายไฟฟ้ามีผลต่อการแข่งขันของผู้ส่งออกอะลูมิเนียมอย่างไร

ความเข้มข้นของโครงข่ายไฟฟ้ามีผลสองทางพร้อมกัน ผู้ผลิตในนอร์เวย์และไอซ์แลนด์ที่ใช้พลังน้ำมีการปล่อยทางตรงน้อยและได้รับยกเว้นตามภาคผนวก III สินค้าจึงเข้าสหภาพยุโรปโดยไม่มีต้นทุน CBAM

ผู้ผลิตบนโครงข่ายถ่านหิน เช่น จีนและอินเดีย จ่ายค่าการปล่อยทางตรง แต่ไม่ต้องรับต้นทุนการปล่อยทางอ้อมซึ่งสูงกว่ามาก ผลคือช่องว่างด้านการแข่งขันระหว่างผู้ผลิตคาร์บอนต่ำกับผู้ผลิตคาร์บอนสูงแคบกว่ากรณีที่ CBAM ครอบคลุมเต็มขอบเขต

ผู้ส่งออกในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และบาห์เรนซึ่งใช้โครงข่ายก๊าซธรรมชาติราว 0.5 ถึง 0.6 tCO2/MWh อยู่ตรงกลาง ต้นทุนทางอ้อมมีอยู่จริงแต่ต่ำกว่าคู่แข่งที่ใช้ถ่านหิน การวิเคราะห์สำหรับผู้ส่งออกดูได้ที่หน้าผลกระทบของ CBAM ต่อผู้ส่งออกอะลูมิเนียม

เพอร์ฟลูออโรคาร์บอนเป็นตัวขับต้นทุนมากกว่า CO2 สำหรับผู้ผลิตบางรายหรือไม่

ใช่ สำหรับโรงถลุงรุ่นเก่าที่ควบคุม anode effect ได้ไม่ดี PFCs อาจสูงกว่า CO2 เมื่อคิดเป็น CO2e เพราะ CF4 มี GWP 6,630 ปริมาณเพียงเล็กน้อยก็ให้ค่า CO2e สูง

โรงถลุงที่ปล่อย CF4 0.1 กิโลกรัมต่อตันอะลูมิเนียมจะเพิ่ม 0.663 tCO2e ต่อตันในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี เท่ากับร้อยละ 44 ของค่าการปล่อย CO2 ทางตรงพื้นฐาน 1.5 tCO2 ต่อตัน

โรงถลุงสมัยใหม่ในสแกนดิเนเวียและยุโรปตะวันตกลด anode effect จนเกือบเป็นศูนย์ การจัดการ PFCs จึงเป็นปัจจัยที่ทำให้ต้นทุนตามข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ รายละเอียดดูได้ที่หน้าPFCs กับ CBAM อะลูมิเนียม

ผู้ส่งออกไทยต้องซื้อใบรับรอง CBAM สำหรับอะลูมิเนียมหรือไม่

ไม่ต้อง ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ผู้ประกอบกิจการโรงงานในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM การลงทะเบียนในส่วน O3CI เป็นทางเลือก (มาตรา 10) และจำเป็นเฉพาะเมื่อต้องการส่งข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ

แต่ผลทางการค้ายังคงเกิดขึ้น ผู้ซื้อในสหภาพยุโรปจะคำนวณต้นทุนใบรับรองจากการปล่อยฝังตัวของแต่ละการส่งมอบ และอาจขอลดราคาหากต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ภาพรวมของไทยอยู่ในหน้าCBAM กับประเทศไทย

รายการตรวจสอบสำหรับผู้นำเข้าอะลูมิเนียมมีอะไรบ้าง

ขั้นตอนของผู้นำเข้าอะลูมิเนียมในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบแบ่งเป็นสามช่วง กำหนดวันที่ 31 มีนาคม 2569 ที่ให้นำเข้าต่อได้ชั่วคราวผ่านพ้นไปแล้ว ผู้นำเข้าที่ยังไม่ได้ยื่นคำขอต้องได้รับอนุญาตก่อนจึงจะนำเข้าเกิน 50 ตันได้

รายการตรวจสอบสำหรับผู้นำเข้าอะลูมิเนียมในปี 2569 แบ่งตามช่วง ดังนี้

  • ช่วงขออนุญาต: ยื่นคำขอสถานะผู้ยื่นแบบฯ ต่อหน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศสมาชิกผ่านระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) พร้อมคำรับรองที่ครอบคลุมช่วงห้าปีก่อนปีที่ยื่นคำขอ
  • ช่วงเก็บข้อมูล (ตลอดปี 2569): รวบรวมรายงานการปล่อยทางตรงที่ผ่านการทวนสอบจากทุกสถานประกอบการนอกสหภาพยุโรป และขอรายงาน PFCs แยกต่างหากหากผู้จัดหาใช้เทคโนโลยีถลุงรุ่นเก่า
  • ช่วงยื่นแบบ (ภายใน 30 กันยายน 2570): ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรก และส่งมอบใบรับรองตามจำนวนการปล่อยทางตรงฝังตัว หลังหักการปรับลดตามมาตรา 31 และการหักลดราคาคาร์บอนตามมาตรา 9 (ถ้ามี)

ผู้นำเข้าที่ซื้อจากหลายแหล่งกำเนิดควรคำนวณต้นทุนตามค่ามาตรฐานอ้างอิงตั้งแต่บัดนี้ เพราะส่วนปรับเพิ่มจะขึ้นจากร้อยละ 10 เป็นร้อยละ 20 ในปี 2570 ผู้นำเข้าที่ได้ข้อมูลจริงซึ่งต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงได้ประโยชน์จากการใช้ค่าจริงมากขึ้นตั้งแต่ปี 2570

หน่วยงานไทยใดให้ข้อมูล CBAM แก่ผู้ส่งออกอะลูมิเนียม

อบก. เผยแพร่คู่มือการรายงาน CBAM สำหรับอุตสาหกรรมอะลูมิเนียม และเปิดแพลตฟอร์มคำนวณ CBAM และ CFP กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) เตือนผู้ส่งออกเรื่องสินค้าหกภาคที่อยู่ภายใต้ CBAM ค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม และเกณฑ์ 50 ตัน (28 เมษายน 2569)

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบโครงการอุดหนุนหรือศูนย์ช่วยเหลือของไทยที่จัดขึ้นเฉพาะสำหรับ CBAM ท่านขอให้แนะนำผู้ให้บริการคำนวณหรือทวนสอบได้ฟรีที่ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM ผู้ให้บริการอาจจ่ายค่าแนะนำแก่ cbamguide.com แต่ค่าตอบแทนนี้ไม่มีผลต่อการคัดเลือก


แหล่งข้อมูล: ระเบียบ (EU) 2023/956 · ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) · ระเบียบการบังคับใช้ 2025/2621 · ข้อมูล EU ETS ผ่าน EEX ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย