CBAM ปูนซีเมนต์ 2569: ค่ามาตรฐานอ้างอิง การปล่อยจากกระบวนการ และต้นทุนต่อตันสำหรับผู้ผลิตไทย

CBAM ปูนซีเมนต์ครอบคลุมปูนเม็ดและปูนซีเมนต์ภายใต้รหัส CN 2523 ไทยไม่มีค่ามาตรฐานอ้างอิงของตนเองสำหรับปูนซีเมนต์ จึงใช้ค่า 1.440 tCO2e/t ต้นทุนปี 2569 อยู่ที่ 76.94 ยูโรต่อตันที่ราคา 82.32 ยูโร พร้อมค่าเบนช์มาร์ก 0.666 และวิธีคำนวณ

เนื้อหาในหน้านี้
หินปูนซึ่งไม่ใช่สินค้า CBAM ถูกเผาในเตาเผา (การปล่อยทางตรง) เป็นปูนเม็ด รหัส CN 2523 10 00 ปูนเม็ดและดินขาวเผาเข้าสู่การบดในฐานะสารตั้งต้น ไฟฟ้าที่ใช้นับเป็นการปล่อยทางอ้อม ผลผลิตคือปูนซีเมนต์ รหัส CN 2523 21 ถึง 90

CBAM ปูนซีเมนต์มีค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) 0.666 tCO2e ต่อตันปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (รหัส CN 2523 29 00) ค่านี้ใช้กำหนดการปรับลดที่หักออกจากค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) ของแต่ละประเทศ เช่น ค่า 1.440 tCO2e ต่อตันของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่น (Other Countries and Territories)

ตารางของไทยในภาคผนวก I ไม่มีแถวปูนซีเมนต์เลย ปูนซีเมนต์จากไทยจึงใช้ค่า 1.440 เดียวกันนี้ เมื่อคิดที่ราคาใบรับรอง CBAM ทางการของไตรมาส 3 ปี 2569 ซึ่งเท่ากับ 82.32 ยูโร (ประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2569) ต้นทุนของสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 คือ 76.94 ยูโรต่อตันสินค้า

ตัวเลขนี้หักการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) แล้ว เมื่อเทียบกัน ปูนซีเมนต์จากอียิปต์ (ค่ามาตรฐานอ้างอิง 1.290) มีต้นทุน 63.36 ยูโร ส่วนจากโมร็อกโกและมาเลเซีย (0.950) อยู่ที่ 32.57 ยูโรต่อตันสินค้า

การปล่อยส่วนใหญ่ของโรงงานปูนซีเมนต์เกิดจากการเผาหินปูน (calcination) ซึ่งเป็นการปล่อยจากกระบวนการผลิตที่การเปลี่ยนเชื้อเพลิงไม่อาจขจัดได้ นอกจากนี้ ปูนซีเมนต์ยังเป็นหนึ่งในสองภาคส่วนที่ CBAM คิดราคาทั้งการปล่อยทางตรงและทางอ้อม อีกภาคส่วนหนึ่งคือปุ๋ย

มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) อยู่ในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 หน้านี้อธิบายรหัส CN ที่อยู่ในขอบเขต วิธีคำนวณ ต้นทุนรายปี ผู้ส่งออกหลัก และสถานะของไทย


CBAM ปูนซีเมนต์คืออะไร และครอบคลุมสินค้าใดบ้าง

CBAM ปูนซีเมนต์ครอบคลุมปูนเม็ด ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ ปูนซีเมนต์อะลูมินัส และปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกอื่น ภายใต้รหัส CN ในตอนที่ 25 แต่ละรหัสมีค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กของตนเอง

การแยกปูนเม็ด (clinker) ออกจากปูนซีเมนต์สำเร็จรูปมีผลในทางปฏิบัติ ปูนเม็ด (รหัส CN 2523 10 00) เป็นผลิตภัณฑ์ขั้นกลางที่ได้จากการเผาที่อุณหภูมิสูงก่อนนำไปบด และเป็นขั้นตอนที่ CO2 จากการเผาหินปูนเกิดขึ้น

ค่ามาตรฐานอ้างอิงไม่ได้สูงหรือต่ำตามปริมาณปูนเม็ดในสินค้า ในตารางของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่น ค่าของปูนซีเมนต์อะลูมินัส (2.030) และปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (1.440) สูงกว่าค่าของปูนเม็ดสีเทา (1.410)

ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ (รหัส CN 2523 21 00 สำหรับสีขาว และ 2523 29 00 สำหรับชนิดอื่น) ผลิตจากปูนเม็ดบดร่วมกับยิปซัม ส่วนปูนซีเมนต์ผสมมีการเติมวัสดุทดแทน เช่น ตะกรันเตาถลุงเหล็กหรือเถ้าลอย ซึ่งช่วยลดสัดส่วนปูนเม็ดและลดการปล่อยฝังตัวรวม

เมื่อใช้ค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบ ผู้นำเข้าปูนซีเมนต์ผสมที่มีอัตราส่วนปูนเม็ดต่ำจะแสดงการปล่อยที่ต่ำกว่าได้ เพราะอัตราส่วนปูนเม็ดต่อปูนซีเมนต์เป็นข้อมูลส่วนหนึ่งในรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผู้ประกอบกิจการ (operator's emissions report) ที่ทวนสอบแล้ว

ตารางด้านล่างแสดงรหัส CN ในภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956) พร้อมค่าเบนช์มาร์กและค่ามาตรฐานอ้างอิงที่ไทยใช้

รหัส CN สินค้า ค่าเบนช์มาร์ก Column B (tCO2e/t) ค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศและดินแดนอื่น ก่อนส่วนปรับเพิ่ม (tCO2e/t) ซึ่งไทยใช้
2523 10 00 ปูนเม็ด 0.666 สีเทา, 0.859 สีขาว 1.410 สีเทา, 1.370 สีขาว
2523 21 00 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีขาว 0.859 1.450
2523 29 00 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์อื่น (CEM I ถึง V) 0.666 1.440
2523 30 00 ปูนซีเมนต์อะลูมินัส (อะลูมินาสูง) 0.717 สำหรับปี 2569 ถึง 2570, 0.686 สำหรับปี 2571 ถึง 2573 2.030
2523 90 00 ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกอื่น (ตะกรัน ซูเปอร์ซัลเฟต) 0.666 สีเทา, 0.847 สีขาว 1.370 สีเทา, 1.490 สีขาว

ค่าเบนช์มาร์ก: ข้อ 5.3 ของภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 (Implementing Regulation) ค่ามาตรฐานอ้างอิง: การปล่อยรวมทางตรงและทางอ้อม ในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ภาคผนวก I แยกปูนเม็ดและปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกอื่นเป็นสีเทาและสีขาวตามรหัส TARIC ตารางของไทยไม่มีแถวปูนซีเมนต์ จึงใช้ค่าของประเทศและดินแดนอื่นทุกรหัส

ดินขาวเผา (calcined kaolinic clay, รหัส CN ex 2507 00 80) ซึ่งเป็นสารตั้งต้น (precursor) อีกหนึ่งรายการ ก็อยู่ในขอบเขตภาคปูนซีเมนต์เช่นกัน ภาคส่วนนี้จึงมี 6 รายการในภาคผนวก I ดูถ้อยคำตามภาคผนวกได้ที่รายการสินค้า CBAM

ผลิตภัณฑ์ปลายน้ำจากปูนซีเมนต์ เช่น คอนกรีตบล็อกหรือแผ่นคอนกรีตสำเร็จรูปในตอนที่ 68 ไม่อยู่ในภาคผนวก I จึงไม่มีหน้าที่ตาม CBAM ข้อเสนอการขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ (downstream extension) COM(2025)989 ยังไม่เป็นกฎหมาย ณ วันที่ 23 ตุลาคม 2569 และครอบคลุมเฉพาะสินค้าเหล็กและอะลูมิเนียม

ผู้ส่งออกไทยควรระวังเรื่องรหัสสินค้า พิกัด HS 6 หลักแรก (2523 xx) ตรงกัน แต่รหัส CN 8 หลักของสหภาพยุโรปไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ระบุรหัส CN ในใบขนสินค้าขาเข้า ตรวจสอบรหัส 8 หลักได้ที่รหัส CN ของปูนซีเมนต์

ระเบียบ (EU) 2023/956 จัดตั้ง CBAM เป็นระบบใบรับรองที่ผูกกับราคาคาร์บอนของระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) ไม่ใช่ภาษีหรืออากรศุลกากร

หน้าที่ด้านปูนซีเมนต์อยู่ภายในกรอบหน้าที่ที่กว้างกว่าของมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป ได้แก่ การได้รับอนุญาต การซื้อใบรับรอง และการยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration)

แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรกต้องยื่นภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) โดยครอบคลุมสินค้าที่นำเข้าในปีปฏิทิน 2569

เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 DG TAXUD เผยแพร่เอกสารแนวทางเฉพาะภาคปูนซีเมนต์สำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (Guidance No 5a) ซึ่งจัดทำสำหรับผู้ผลิตปูนซีเมนต์นอกสหภาพยุโรปและผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant)

เอกสารนี้เป็นส่วนหนึ่งของเอกสารแนวทาง CBAM สิบฉบับสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (ภาษาอังกฤษ) ที่ออกในวันเดียวกัน ครอบคลุมทั้งหกภาคส่วน


ทำไมการปล่อย CO2 จากกระบวนการผลิตปูนซีเมนต์จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้

การปล่อยจากกระบวนการผลิตปูนซีเมนต์หลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะการสลายตัวของหินปูน (CaCO₃ → CaO + CO₂) เป็นปฏิกิริยาเคมีที่ตายตัว ไม่ขึ้นกับชนิดเชื้อเพลิงหรือประสิทธิภาพพลังงาน

การปล่อยจากการเผาหินปูนคิดเป็นราวร้อยละ 60 ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์รวมของปูนซีเมนต์ การเผาไหม้เชื้อเพลิงในเตาเผาคิดเป็นราวร้อยละ 35 และการใช้ไฟฟ้าในการบดและลำเลียงอีกราวร้อยละ 5

การเผาหินปูนเริ่มที่อุณหภูมิราว 900 องศาเซลเซียสในพรีฮีตเตอร์ (preheater) และแคลไซเนอร์ (calciner) ก่อนที่เตาเผาจะเผาวัตถุดิบจนเป็นปูนเม็ดที่ราว 1,450 องศาเซลเซียส หินปูน (CaCO₃) เป็นวัตถุดิบหลัก เมื่อถึงอุณหภูมิสลายตัว CO2 ในโมเลกุลแคลเซียมคาร์บอเนตจะแยกตัวออกมาเป็นก๊าซ

ดังนั้น การเปลี่ยนไปใช้พลังงานหมุนเวียนหรือการเพิ่มประสิทธิภาพเชิงความร้อนจึงขจัดแหล่งปล่อยนี้ไม่ได้ แม้โรงงานที่ใช้ไฮโดรเจนสีเขียวเป็นเชื้อเพลิงเตาเผาทั้งหมดก็ยังปล่อยราว 0.52 tCO2 ต่อตันปูนเม็ดจากการเผาหินปูน

ค่า 0.52 นี้เป็นค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยตั้งต้นตาม IPCC 2006 Guidelines (Volume 3, Chapter 2) วิธีที่ลดการปล่อยจากกระบวนการได้มีเพียงสองวิธี คือใช้วัสดุทดแทนปูนเม็ด เช่น ตะกรันเตาถลุงเหล็กหรือเถ้าลอย หรือดักจับ CO2 ที่ปล่องเตาเผาด้วยเทคโนโลยีดักจับและกักเก็บคาร์บอน

ลักษณะนี้ทำให้ CBAM ปูนเม็ดต่างจากเหล็กหรืออะลูมิเนียม ซึ่งการปรับปรุงเทคโนโลยีลดการปล่อยฝังตัวต่อตันลงได้เป็นลำดับ รายละเอียดของปูนเม็ดอยู่ในหน้าCBAM ปูนเม็ด

CEM I (ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ธรรมดา มีปูนเม็ดร้อยละ 95 ถึง 100) มีการปล่อยฝังตัวสูงสุดในบรรดาปูนซีเมนต์ทั่วไป ส่วน CEM III (ปูนซีเมนต์ผสมตะกรันเตาถลุงเหล็ก มีปูนเม็ดร้อยละ 5 ถึง 64) อาจต่ำถึงราว 0.40 tCO2/t เพราะตะกรันใช้แทนปูนเม็ดได้โดยไม่ต้องเผาหินปูนเพิ่ม

วิธีคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 อธิบายว่าอัตราส่วนปูนเม็ดต่อปูนซีเมนต์เข้าสู่แบบแสดงรายการอย่างไร ผู้นำเข้าที่ไม่มีข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศผู้ผลิต

ภาคผนวก I ไม่มีค่าของตุรกีเองสำหรับปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (แถวเป็นขีด) ตุรกีจึงใช้ค่าของประเทศและดินแดนอื่น 1.440 tCO2e/t ซึ่งรวมการปล่อยทางอ้อมแล้ว หรือ 1.584 เมื่อรวมส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 ของปี 2569

สมาคมผู้ผลิตปูนซีเมนต์ตุรกีรายงานว่าปูนเม็ดสีเทาของสมาชิกปล่อยราว 0.88 tCO2/t ขณะที่ค่ามาตรฐานอ้างอิงของปูนเม็ดรวมส่วนปรับเพิ่มคือ 1.551 สูงกว่าราวร้อยละ 76 ผู้ผลิตจึงมีแรงจูงใจทางการเงินสูงมากที่จะวัดและทวนสอบการปล่อยจริง

ไทยอยู่ในสถานะเดียวกับตุรกีแต่ด้วยเหตุผลต่างกัน แถวของตุรกีเป็นขีด ส่วนตารางของไทยไม่มีแถวปูนซีเมนต์เลย (ตารางมีเฉพาะปุ๋ย เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม และไฮโดรเจน) ผลลัพธ์จึงเหมือนกัน คือใช้ค่า 1.440 และ 1.410


วิธีคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของ CBAM ปูนซีเมนต์

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ของปูนซีเมนต์คำนวณตามสมการที่ 64 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 ซึ่งใช้อัตราส่วนปูนเม็ดต่อปูนซีเมนต์ในผลิตภัณฑ์สุดท้าย

การคำนวณมีสองขั้น ขั้นแรกหาการปล่อยฝังตัวของปูนเม็ดซึ่งเป็นสารตั้งต้น ขั้นที่สองปันส่วนการปล่อยของปูนเม็ดไปยังปูนซีเมนต์ที่ผลิตจากปูนเม็ดนั้นตามสัดส่วน

ปูนซีเมนต์เป็นหนึ่งในสองภาคส่วนที่ CBAM คิดราคาทั้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) และทางอ้อม (indirect emissions) เพราะปูนซีเมนต์ไม่อยู่ในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 (มาตรา 7(1))

การปล่อยทางตรงครอบคลุม CO2 จากการเผาหินปูนและการเผาไหม้เชื้อเพลิงในเตาเผา การปล่อยทางอ้อมครอบคลุม CO2 เทียบเท่าจากไฟฟ้าที่ใช้ตลอดกระบวนการ เช่น เครื่องบด พัดลม สายพานลำเลียง และระบบควบคุม

เหตุที่ใช้ขอบเขตทั้งสองด้านคือ ผู้ผลิตปูนซีเมนต์ในสหภาพยุโรปไม่ได้รับการชดเชยต้นทุนไฟฟ้าทางอ้อมภายใต้ EU ETS หากนับการปล่อยทางอ้อมของสินค้านำเข้าต่างจากผู้ผลิตในสหภาพยุโรป จะเกิดความไม่สมมาตรที่ CBAM ออกแบบมาเพื่อป้องกัน

ผู้ที่ยื่นค่าจริงต้องให้ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) ทวนสอบการปล่อยฝังตัวตามมาตรา 8 ของระเบียบ (EU) 2023/956

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีหน่วยทวนสอบที่มีหลักฐานการรับรองระบบงานเจ็ดราย จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติห้าแห่ง

หน่วยทวนสอบทั้งเจ็ดรายได้แก่ EmiCert S.A. (ESYD ของกรีซ) Bureau Veritas Italia S.p.A. RINA Services S.p.A. และ SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia ของอิตาลี) Intertek Certification AB (Swedac ของสวีเดน) ISSC แห่งดัมเยตตา ประเทศอียิปต์ (RvA ของเนเธอร์แลนด์) และ SGS BELGIUM nv (BELAC ของเบลเยียม)

RvA รับรองระบบงาน ISSC เมื่อ 22 ตุลาคม 2569 นับเป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป ตามขั้นตอน TAB ของ RvA การประเมินทำครบแล้ว RvA จะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรกของ ISSC จากนั้นจึงเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ ขอบเขตของ SGS BELGIUM nv มีผลตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2569

หกรายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป หนึ่งรายอยู่ในอียิปต์ และไม่มีรายใดอยู่ในไทย DNV ประกาศเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่เรื่องนี้ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงยังไม่นับ DNV

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่เผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน ไม่มีหน่วยงานไทยใดรับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้ ดูเพิ่มเติมที่ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน

การแสดงการปล่อยฝังตัวของปูนซีเมนต์ในแบบแสดงรายการ CBAM ต้องใช้ข้อมูลสามรายการ ดังนี้

  1. อัตราส่วนปูนเม็ดต่อปูนซีเมนต์ ของสินค้าในแต่ละเที่ยวการขนส่ง เป็นสัดส่วนมวล (เช่น 0.92 สำหรับ CEM I)
  2. การปล่อยทางตรงจำเพาะ ของสถานประกอบการ (installation) ที่ผลิตปูนเม็ด หน่วย tCO2 ต่อตันปูนเม็ด ครอบคลุมการเผาหินปูนและการเผาไหม้เชื้อเพลิง
  3. การปล่อยทางอ้อมจำเพาะ จากการใช้ไฟฟ้า หน่วย tCO2 ต่อตันปูนซีเมนต์ คำนวณด้วยค่าการปล่อยของโครงข่ายไฟฟ้าในประเทศผู้ผลิต

เมื่อไม่มีข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ ผู้นำเข้าต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศต้นทาง ส่วนปรับเพิ่มของปูนซีเมนต์คือร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 การใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงยิ่งเสียเปรียบขึ้นทุกปี

ในประเทศไทย องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เผยแพร่คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM สำหรับสี่อุตสาหกรรมโดยไม่มีค่าใช้จ่าย รวมถึงอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ (ปรับปรุงล่าสุดเมื่อ 26 ธันวาคม 2568)

อย่างไรก็ตาม หน้าคู่มือของ อบก. ยังอธิบาย CBAM ตามระยะเปลี่ยนผ่าน (transitional period) ซึ่งสิ้นสุดไปแล้วเมื่อ 31 ธันวาคม 2568 ข้อมูลที่ส่งให้ผู้นำเข้าตั้งแต่ปี 2569 ต้องจัดทำตามวิธีของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และจัดทำเป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(4) ของระเบียบดังกล่าว)


ต้นทุน CBAM ปูนซีเมนต์: ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปจ่ายเท่าใดในปี 2569

จำนวนใบรับรองต่อตันสินค้าเท่ากับการปล่อยฝังตัวจำเพาะหักด้วยการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า ตามมาตรา 31 ของระเบียบ (EU) 2023/956 และระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620

การปรับลดเท่ากับตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (CSCF) × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM ตัวประกอบ CBAM คือสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่ ซึ่งเท่ากับร้อยละ 97.5 ในปี 2569 ส่วนตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนเท่ากับร้อยละ 100 ในปี 2569 ถึง 2573

สำหรับปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาจากประเทศที่ไม่มีค่าของตนเองในภาคผนวก I ซึ่งรวมถึงไทย ค่าตั้งต้นคือ 1.440 tCO2e/t หรือ 1.584 เมื่อรวมส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ของปี 2569 และการปรับลดเท่ากับ 0.975 × 0.666 = 0.64935

ผลลัพธ์คือใบรับรอง CBAM 0.93465 ใบต่อตันสินค้า หรือ 76.94 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร) เนื่องจากการปรับลดเป็นปริมาณคงที่ต่อตัน การปล่อยทุกตัน CO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์ก รวมถึงส่วนปรับเพิ่มทั้งหมด จึงต้องจ่ายเต็มราคา

ตารางด้านล่างแสดงต้นทุน CBAM ต่อตันปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง จากต้นทางสามกลุ่ม ในปีสำคัญของช่วงทยอยบังคับใช้ ทุกตัวเลขใช้ค่าเบนช์มาร์ก 0.666 tCO2e/t และตรึงราคาใบรับรองไว้ที่ 82.32 ยูโร

ปีนำเข้า ตัวประกอบ CBAM (สิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่) ส่วนปรับเพิ่ม ประเทศและดินแดนอื่น รวมไทยและตุรกี (1.440) อียิปต์ (1.290) โมร็อกโกและมาเลเซีย (0.950)
2569 97.5% 10% EUR 76.94/t EUR 63.36/t EUR 32.57/t
2571 90% 30% EUR 104.76/t EUR 88.71/t EUR 52.32/t
2573 51.5% 30% EUR 125.87/t EUR 109.82/t EUR 73.43/t
2577 ไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM 30% EUR 154.10/t EUR 138.05/t EUR 101.67/t

ต้นทุนต่อตันสินค้า = (ค่ามาตรฐานอ้างอิงรวมส่วนปรับเพิ่ม ลบตัวประกอบ CBAM × 0.666) × 82.32 ยูโร โดยตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนเท่ากับ 100% (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862 (Implementing Decision)) ตั้งแต่ปี 2577 ไม่มีการปรับลด ที่มา: ค่ามาตรฐานอ้างอิงในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2026/1740 ค่าเบนช์มาร์กในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ตัวประกอบ CBAM ในมาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 ตัวเลขปี 2571 เป็นต้นไปจึงเป็นค่าประมาณ คำนวณเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ด้วย lib/cbam-law.js

การอ่านตารางนี้มีประเด็นสำคัญสองข้อ ข้อแรก ผู้นำเข้าปูนซีเมนต์จากตุรกีหรือไทยใช้ค่า 1.584 tCO2e/t ในปี 2569 ซึ่งคิดเป็น 130.39 ยูโรต่อตันก่อนการปรับลด และ 76.94 ยูโรต่อตันหลังการปรับลด

ข้อที่สอง ราคาใบรับรองไม่คงที่ ราคาทางการเพิ่มจาก 75.36 ยูโรในไตรมาส 1 เป็น 82.32 ยูโรในไตรมาส 3 ปี 2569 ทุกครั้งที่ราคาเปลี่ยน 10 ยูโร ต้นทุนปี 2569 ของปูนซีเมนต์ที่ใช้ค่า 1.440 จะเปลี่ยนไป 9.35 ยูโรต่อตันสินค้า

ต้นทุน CBAM ปี 2569 ของปูนซีเมนต์ไทยแยกตามรหัส CN

สินค้าปูนซีเมนต์ทุกรหัสจากไทยใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศและดินแดนอื่น โดยมีต้นทุนปี 2569 ระหว่าง 55.11 ถึง 126.27 ยูโรต่อตันสินค้า

ตารางด้านล่างคำนวณเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ด้วย lib/cbam-law.js ที่ราคา 82.32 ยูโร ปูนเม็ดสีขาวมีต้นทุนต่ำสุดเพราะค่าเบนช์มาร์กของสินค้าสีขาว (0.859) สูงกว่าสีเทา และค่ามาตรฐานอ้างอิงของปูนเม็ดสีขาว (1.370) ต่ำที่สุดในกลุ่ม

รหัส CN / TARIC สินค้า ค่ามาตรฐานอ้างอิงรวมส่วนปรับเพิ่ม ปี 2569 การปรับลด (0.975 × ค่าเบนช์มาร์ก) ใบรับรองต่อตันสินค้า ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2569
2523 10 00 90 ปูนเม็ดสีเทา 1.551 0.64935 0.90165 EUR 74.22
2523 10 00 10 ปูนเม็ดสีขาว 1.507 0.837525 0.669475 EUR 55.11
2523 21 00 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีขาว 1.595 0.837525 0.757475 EUR 62.36
2523 29 00 ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา 1.584 0.64935 0.93465 EUR 76.94
2523 30 00 ปูนซีเมนต์อะลูมินัส 2.233 0.699075 1.533925 EUR 126.27
2523 90 00 90 ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกอื่นสีเทา 1.507 0.64935 0.85765 EUR 70.60
2523 90 00 10 ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิกสีขาว 1.639 0.825825 0.813175 EUR 66.94

ค่ามาตรฐานอ้างอิง: ภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2026/1740 ค่าของประเทศและดินแดนอื่น ค่าเบนช์มาร์ก: Column B ข้อ 5.3 ของภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 เป็นค่าประมาณจากค่าทางการ ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM

ส่วนต่างระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับค่าจริงต่อการขนส่งหนึ่งเที่ยว

ตัวอย่างของ Argus แสดงว่าส่วนต่างระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับค่าจริงมีมูลค่าหลายแสนยูโรต่อการขนส่งหนึ่งครั้ง

ตามการคำนวณของ Argus การนำเข้าปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาจากยูเครน 10,000 ตันในปี 2569 มีต้นทุนใบรับรองราว 663,000 ยูโรเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง 1.51 tCO2e/t เทียบกับราว 195,000 ยูโรเมื่อใช้ค่าจริงที่ทวนสอบแล้ว 0.91 tCO2e/t โดยทั้งสองกรณีคิดที่ราคาราว 75 ยูโร

ภาคผนวก I ฉบับแก้ไขกำหนดค่าของยูเครนสำหรับปูนซีเมนต์ชนิดนี้ไว้ที่ 1.380 tCO2e/t หรือ 1.518 เมื่อรวมส่วนปรับเพิ่มปี 2569 สินค้าล็อตเดียวกันจึงมีต้นทุนต่างกันราว 468,000 ยูโร เพียงเพราะไม่มีตัวเลขการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบ

วิธีกำหนดค่ามาตรฐานอ้างอิงและส่วนปรับเพิ่มที่อยู่เบื้องหลังส่วนต่างนี้อธิบายไว้ในค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM และการวิเคราะห์ปูนซีเมนต์ฉบับเต็ม รวมถึงจังหวะเวลาของผู้ทวนสอบ อยู่ในกับดักค่ามาตรฐานอ้างอิงของผู้นำเข้าปูนซีเมนต์ (ภาษาอังกฤษ)

หากส่งมอบใบรับรองไม่ครบภายในวันที่ 30 กันยายน บทลงโทษ (penalty) คือค่าปรับการปล่อยส่วนเกินของ EU ETS 100 ยูโรต่อตัน CO2e ก่อนการปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ สำหรับใบรับรองแต่ละใบที่ไม่ได้ส่งมอบ (มาตรา 26(1) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2025/2083)

ผู้ที่นำสินค้าเข้าโดยไม่ได้เป็นผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาตและไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ ต้องจ่ายค่าปรับสามถึงห้าเท่าของจำนวนดังกล่าว (มาตรา 26(2))

ท่านสามารถประมาณการต้นทุนตามรหัสสินค้าและปริมาณของท่านได้ที่เครื่องคำนวณ CBAM ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM


จดหมายข่าว CBAM (ภาษาอังกฤษ)

จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)

ประเทศใดส่งออกปูนซีเมนต์ไปสหภาพยุโรปมากที่สุด และทำไมตุรกีจึงครองตลาด

ในปี 2568 ตุรกีมีสัดส่วนร้อยละ 43.0 ของปริมาณการนำเข้าปูนซีเมนต์และปูนเม็ดที่อยู่ใน CBAM จากนอกสหภาพยุโรป

ตัวเลขนี้คิดเป็น 6.12 ล้านตัน มูลค่า 436.6 ล้านยูโร เพิ่มขึ้นจาก 3.32 ล้านตันในปี 2566 (Eurostat Comext DS-045409, 2025 ดึงข้อมูล 12 ตุลาคม 2569) รองลงมาคือยูเครนร้อยละ 13.3 แอลจีเรียร้อยละ 11.9 อียิปต์ร้อยละ 11.6 และตูนิเซียร้อยละ 6.7

การนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรปรวม 14.24 ล้านตัน มูลค่า 1.08 พันล้านยูโร และครึ่งหนึ่งของปริมาณเป็นปูนเม็ด (7.15 ล้านตัน)

ตุรกีครองตลาดเพราะอยู่ใกล้ตลาดนำเข้าหลักในยุโรปใต้ อุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ตุรกีมีกำลังการผลิตเกินความต้องการในประเทศมาก ทั้งยังมีต้นทุนการผลิตที่แข่งขันได้ เนื่องจากที่ผ่านมาไม่มีภาระราคาคาร์บอน

ตุรกีประกาศระเบียบระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเมื่อ 27 สิงหาคม 2569 แต่ระยะนำร่องปี 2569 ถึง 2570 จัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569 ผู้ผลิตตุรกีจึงยังไม่ได้จ่ายราคาคาร์บอนที่ผู้นำเข้าจะนำมาขอหักลดตามมาตรา 9 ได้

ในบรรดาประเทศผู้ส่งออกปูนซีเมนต์ ผู้ผลิตตุรกีมีแรงจูงใจทางการเงินสูงที่สุดที่จะติดตั้งระบบตรวจวัดและว่าจ้างผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน ผู้ผลิตที่ต้องการความช่วยเหลือเริ่มต้นได้จากรายชื่อที่ปรึกษา CBAM ในตุรกี (ภาษาอังกฤษ)

รายชื่อดังกล่าวมีผู้ให้บริการเจ็ดราย ในจำนวนนี้หกรายระบุบริการ CBAM ไว้บนเว็บไซต์ของตนเอง

สมาคมผู้ผลิตปูนซีเมนต์ตุรกี (Türkçimento) เตือนว่าภายใต้โครงสร้างค่ามาตรฐานอ้างอิงในปัจจุบัน CBAM เสี่ยงที่จะกลายเป็นมาตรการกีดกันทางการค้าที่มิใช่ภาษีโดยพฤตินัยต่อปูนซีเมนต์ตุรกี

ภาคผนวก I ไม่มีค่าของตุรกีสำหรับปูนเม็ดสีเทา ปูนเม็ดตุรกีจึงใช้ 1.410 tCO2e/t หรือ 1.551 เมื่อรวมส่วนปรับเพิ่มปี 2569 เทียบกับราว 0.88 tCO2/t ที่สมาชิก Türkçimento แจ้งในระยะเปลี่ยนผ่าน

Türkçimento ซึ่งมี Volkan Bozay เป็นประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ประเมินว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงทำให้ต้นทุนคาร์บอนต่อตันปูนเม็ดเพิ่มขึ้นจากราว 20 ยูโรเป็น 80 ยูโร

ปูนซีเมนต์ส่งออกของอียิปต์ (ภาษาอังกฤษ) มีค่าของตนเองในภาคผนวก I คือ 1.290 tCO2e/t สำหรับปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาก่อนส่วนปรับเพิ่ม ต่ำกว่า 1.440 ที่ใช้กับตุรกี ส่วนโมร็อกโกซึ่งเป็นประเทศผู้ส่งออกรายเล็กก็มีค่าของตนเองที่ 0.950 tCO2e/t

ไทยและอาเซียนในตลาดปูนซีเมนต์ของสหภาพยุโรป

ในปี 2568 สหภาพยุโรปนำเข้าปูนซีเมนต์และปูนเม็ดจากไทยเพียง 1.3 ตัน มูลค่า 3,804 ยูโร ขณะที่เวียดนามและมาเลเซียส่งออกไปประเทศละราว 100,000 ตัน

ในปีก่อนหน้า ตัวเลขของไทยคือ 0.1 ตัน (2,238 ยูโร) ในปี 2566 และ 0.2 ตัน (789 ยูโร) ในปี 2567 (Eurostat Comext DS-045409 ข้อมูลปี 2566 และ 2567) สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) รายงานว่าไทยส่งออกสินค้า CBAM ไปสหภาพยุโรปเพียงสองกลุ่ม คือเหล็กและอะลูมิเนียม ในช่วงมกราคมถึงมิถุนายน 2568

ตารางด้านล่างเปรียบเทียบประเทศผู้ผลิตในอาเซียน ทั้งปริมาณที่สหภาพยุโรปนำเข้าในปี 2568 และต้นทุนปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (รหัส CN 2523 29 00) เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง คำนวณเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ด้วย lib/cbam-law.js ที่ราคา 82.32 ยูโร

ประเทศ การนำเข้าของสหภาพยุโรป ปี 2568 (ปูนซีเมนต์และปูนเม็ด) ค่ามาตรฐานอ้างอิง (tCO2e/t) ที่มาของค่า ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2569 ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2573
ไทย 1.3 ตัน; EUR 3,804 1.440 ตารางไทยไม่มีแถวปูนซีเมนต์ EUR 76.94 EUR 125.87
เวียดนาม 113,610.5 ตัน; EUR 11.12 ล้าน (อันดับ 12 ตามมูลค่า, 0.80% ตามปริมาณ) 1.440 ตารางเวียดนามไม่มีแถวปูนซีเมนต์ EUR 76.94 EUR 125.87
มาเลเซีย 96,903.9 ตัน; EUR 9.83 ล้าน (อันดับ 15 ตามมูลค่า, 0.68% ตามปริมาณ) 0.950 ค่าของมาเลเซียเอง EUR 32.57 EUR 73.43
ฟิลิปปินส์ 0.1 ตัน; EUR 121 1.360 ค่าของฟิลิปปินส์เอง EUR 69.70 EUR 117.31
อินโดนีเซีย 42.4 ตัน; EUR 15,446 1.440 ตารางอินโดนีเซียไม่มีแถวปูนซีเมนต์ EUR 76.94 EUR 125.87

การนำเข้า: Eurostat, EU27 imports of CBAM-covered cement and clinker (Annex I codes), 2025 (Comext DS-045409, extracted October 12, 2026) สินค้าจากเวียดนามและมาเลเซียเกือบทั้งหมดเป็นรหัส CN 2523 29 00 ค่ามาตรฐานอ้างอิง: ภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2026/1740 ปี 2573 ใช้ราคาคงที่ 82.32 ยูโร และค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570

ผู้ผลิตไทยที่เริ่มส่งออกโดยใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจะเสียเปรียบผู้ผลิตมาเลเซีย 44.37 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 ส่วนต่างนี้ลดได้ด้วยข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบเท่านั้น ดูมุมมองของผู้ส่งออกได้ที่หน้าCBAM กับผู้ส่งออกปูนซีเมนต์

ภาพรวมการค้าและนโยบายของไทยอยู่ในหน้าCBAM กับประเทศไทย ซึ่งแสดงว่าความเสี่ยงหลักของไทยอยู่ที่สินค้าเหล็ก เช่น สกรูและสลักเกลียว (7318) และเหล็กแผ่นรีดร้อน (7208)


ราคาคาร์บอนของไทยลดต้นทุน CBAM ปูนซีเมนต์ได้หรือไม่

ไม่ได้ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย

มาตรา 9(1) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ให้ผู้นำเข้าขอลดจำนวนใบรับรองตามราคาคาร์บอน (carbon price) ที่จ่ายจริงในประเทศผู้ผลิต หลังหักการคืนเงินหรือการชดเชยอื่น

ราคาคาร์บอนเพียงรายการเดียวของไทยที่มีผลบังคับใช้คือส่วนราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า มีผลตั้งแต่ 23 เมษายน 2568 ตามประกาศกรมสรรพสามิตในราชกิจจานุเบกษา 22 เมษายน 2568

ราคานี้ใช้กับผลิตภัณฑ์น้ำมันเท่านั้น เช่น ดีเซล น้ำมันเตา และ LPG โดยไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ อัตราภาษีรวมก็ไม่เปลี่ยนแปลง เพราะส่วนคาร์บอนแยกออกมาจากอัตราเดิม (Infoquest, 19 พฤษภาคม 2568)

สำหรับโรงงานปูนซีเมนต์ ส่วนคาร์บอน 200 บาทจึงเกิดขึ้นเฉพาะกับน้ำมันที่เผาไหม้ในสถานประกอบการ ขณะที่การเผาหินปูนซึ่งเป็นแหล่งปล่อยใหญ่ที่สุดไม่มีราคาคาร์บอนของไทยกำกับเลย

ยังไม่มีเอกสารใดยืนยันว่าส่วนคาร์บอนที่แยกออกจากอัตราภาษีเดิมนับเป็นราคาที่จ่ายจริง หลักฐานต้องได้รับการรับรองโดยบุคคลที่เป็นอิสระ (มาตรา 9(2)) และเก็บไว้จนสิ้นปีที่สี่หลังปีที่ยื่นหรือควรยื่นแบบแสดงรายการ (มาตรา 9(3))

ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ภาษีคาร์บอน และกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) อยู่ในร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ซึ่ง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังเป็นร่าง ไม่ใช่กฎหมาย

Thai CBAM เป็นมาตรการนำเข้าของไทยเอง แยกจากมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป และไม่ลดภาระของปูนซีเมนต์ไทยที่ส่งเข้าสหภาพยุโรป

หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ผู้นำเข้าจะขอลดได้ก็ต่อเมื่ออ้างอิงราคาคาร์บอนเริ่มต้นรายปีที่คณะกรรมาธิการยุโรปอาจกำหนดตั้งแต่ปี 2570 (มาตรา 9(4)) ซึ่งยังไม่มีการกำหนดสำหรับไทย รายละเอียดอยู่ในการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สาม


จุดยืนของอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ในสหภาพยุโรปต่อ CBAM

ในบรรดาภาคส่วนที่อยู่ใน CBAM อุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ในสหภาพยุโรปสนับสนุน CBAM อย่างแข็งขันที่สุด

ผู้ผลิตรายใหญ่ เช่น Heidelberg Materials, Cemex และ Holcim สนับสนุน CBAM อย่างเปิดเผยและต่อเนื่อง โดยมองว่าเป็นกลไกที่สร้างความเท่าเทียมในการแข่งขันระหว่างผู้ผลิตในสหภาพยุโรปที่จ่ายราคา EU ETS กับผู้ผลิตนอกสหภาพยุโรปที่ไม่เคยมีภาระเทียบเท่า

จุดยืนนี้สะท้อนความเสี่ยงเชิงโครงสร้างของอุตสาหกรรม ผู้ผลิตไม่สามารถย้ายฐานการผลิตออกนอกสหภาพยุโรปเพื่อหลีกเลี่ยงต้นทุนคาร์บอนได้ ขณะที่ปูนซีเมนต์นำเข้าแข่งขันโดยตรงกับปูนซีเมนต์ที่ผลิตในสหภาพยุโรปในตลาดปลายทางเดียวกัน

การสนับสนุนนี้ยังสะท้อนทางเลือกในการลดคาร์บอนที่มีจำกัด การปล่อยจากการเผาหินปูนผูกติดกับกระบวนการผลิต ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปจึงลดต้นทุนคาร์บอนด้วยการเพิ่มประสิทธิภาพทีละน้อยเพียงอย่างเดียวไม่ได้

CBAM แก้ความไม่สมมาตรนี้ด้วยการให้สินค้านำเข้ารับภาระต้นทุนคาร์บอนในระดับเทียบเท่ากัน


CBAM ปูนซีเมนต์ต่างจากอีกห้าภาคส่วนอย่างไร

ปูนซีเมนต์มีลักษณะเฉพาะในบรรดาหกภาคส่วนของ CBAM แหล่งปล่อยใหญ่ที่สุดเป็นการปล่อยจากกระบวนการผลิตที่การเปลี่ยนเชื้อเพลิงช่วยไม่ได้ และเป็นหนึ่งในสองภาคส่วนที่คิดราคาการปล่อยทางตรงและทางอ้อมพร้อมกัน

ในทางตรงกันข้าม CBAM เหล็กและเหล็กกล้า คิดราคาเฉพาะการปล่อยทางตรง ไฟฟ้าปริมาณมากที่เตาอาร์กไฟฟ้าใช้จึงไม่ถูกนับในหน้าที่ตาม CBAM

ปูนซีเมนต์ไม่มีข้อยกเว้นเช่นนี้ ไฟฟ้าทุกหน่วยที่ใช้ผลิตปูนซีเมนต์จะเพิ่มการปล่อยฝังตัวที่ต้องแสดง การคำนวณจึงครอบคลุมกว้างกว่า และเป็นภาระหนักกว่าสำหรับโรงงานในประเทศที่โครงข่ายไฟฟ้าพึ่งพาถ่านหิน


คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ CBAM ปูนซีเมนต์: ประเทศ ต้นทุน และการปฏิบัติตาม

ด้านล่างคือคำตอบของคำถามที่ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปและผู้ส่งออกปูนซีเมนต์นอกสหภาพยุโรปถามบ่อยที่สุดเมื่อเตรียมปฏิบัติตาม CBAM

ปูนเม็ดใช้รหัส CN ใดภายใต้ CBAM

ปูนเม็ดใช้รหัส CN 2523 10 00 ซึ่งครอบคลุมปูนเม็ดทุกชนิด ไม่ว่าจะนำไปบดเป็นปูนซีเมนต์ชนิดใด ปูนเม็ดไม่มีวัสดุทดแทนมาเจือจาง เมื่อใช้ค่าจริงที่ทวนสอบแล้ว ปูนเม็ดจึงมี CO2 จากการเผาหินปูนต่อตันมากกว่าปูนซีเมนต์ที่บดจากปูนเม็ดนั้น

ในทางกลับกัน ค่ามาตรฐานอ้างอิงของปูนซีเมนต์อะลูมินัส (2.030) และปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (1.440) สูงกว่าค่าของปูนเม็ดสีเทา (1.410) ผู้นำเข้าที่นำปูนเม็ดเข้าสหภาพยุโรปแล้วบดเป็นปูนซีเมนต์ในสหภาพยุโรป ยังต้องแสดงการปล่อยฝังตัวของปูนเม็ด ณ เวลานำเข้า

สามรหัสที่ใหญ่ที่สุดในการนำเข้าของสหภาพยุโรปปี 2568 คือ 2523 10 00 (ปูนเม็ด 7.15 ล้านตัน) 2523 29 00 (ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์อื่น 5.77 ล้านตัน) และ 2523 21 00 (ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีขาว 0.72 ล้านตัน) ตาม Eurostat (Comext DS-045409, ดึงข้อมูล 12 ตุลาคม 2569)

ยืนยันรหัส 8 หลักของสินค้าได้ที่เครื่องมือค้นหารหัส CN (ภาษาอังกฤษ)

ค่าเบนช์มาร์ก 0.666 tCO2e/t คืออะไร และใช้อย่างไร

ค่า 0.666 tCO2e/t คือค่าเบนช์มาร์ก CBAM เริ่มต้นของปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (รหัส CN 2523 29 00) และปูนเม็ดสีเทา ตามข้อ 5.3 ของภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ส่วนปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีขาวและปูนเม็ดสีขาวใช้ 0.859

อบก. เรียกค่าประเภทนี้ว่าค่ากลางความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Benchmark value) ค่านี้ไม่ใช่ค่าการปล่อย แต่ใช้กำหนดการปรับลด ในปี 2569 ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงหัก 0.975 × 0.666 = 0.64935 tCO2e ต่อตัน จากค่ามาตรฐานอ้างอิงรวมส่วนปรับเพิ่ม

สำหรับค่า 1.440 ที่ไทยใช้ ผลคือ 1.584 ลบ 0.64935 เท่ากับใบรับรอง 0.93465 ใบต่อตันสินค้า หรือ 76.94 ยูโรที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร)

เมื่อยื่นค่าจริง จะใช้ค่าเบนช์มาร์กกระบวนการ Column A ร่วมกับการปรับลดที่ฝังอยู่ในปูนเม็ดซึ่งเป็นสารตั้งต้น การปรับลดคงที่ต่อตัน ทุกตัน CO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์กจึงต้องจ่ายเต็มราคาใบรับรอง

CBAM ใช้กับปูนซีเมนต์ที่นำเข้าต่ำกว่าเกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนักหรือไม่

ไม่ใช้ ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM รวมน้ำหนักสุทธิไม่เกิน 50 ตันต่อปีปฏิทินได้รับยกเว้นจาก CBAM ตามมาตรา 2a ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2025/2083 และภาคผนวก VII ข้อ 1

เกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis) นับต่อผู้นำเข้าต่อปีปฏิทิน รวมทุกรหัส CN และทุกประเทศต้นทาง ผู้นำเข้าที่นำเข้าปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ 30 ตันและเหล็ก 25 ตันในปีเดียวกันจะเกินเกณฑ์ และมีหน้าที่ตาม CBAM สำหรับสินค้าทั้งสองชนิด

เกณฑ์นี้วัดจากน้ำหนักรายปี ไม่ใช่มูลค่าต่อการขนส่งแต่ละครั้งตามกฎเดิมก่อน Omnibus ผู้นำเข้าที่ได้รับยกเว้นต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1)) ไฟฟ้าและไฮโดรเจนไม่ได้รับยกเว้นเลย (มาตรา 2a(4))

ปูนซีเมนต์ตุรกีมีต้นทุน CBAM สูงกว่าที่ค่าเบนช์มาร์กบ่งชี้หรือไม่

ใช่ ปูนซีเมนต์ตุรกีที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีต้นทุนสูงกว่าที่การคำนวณจากค่าเบนช์มาร์กบ่งชี้มาก เพราะค่าของปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาตุรกีในปี 2569 คือ 1.584 tCO2e/t (ค่าของประเทศและดินแดนอื่น 1.440 รวมส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10)

ที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร) ค่านี้เท่ากับ 130.39 ยูโรต่อตันก่อนการปรับลด และ 76.94 ยูโรหลังการปรับลด (ค่าเบนช์มาร์ก 0.666 ตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 97.5) ปูนซีเมนต์ไทยใช้ค่าเดียวกัน

สมาคมผู้ผลิตปูนซีเมนต์ตุรกีรายงานว่าปูนเม็ดของสมาชิกปล่อยราว 0.88 tCO2/t เทียบกับค่ามาตรฐานอ้างอิงปูนเม็ดรวมส่วนปรับเพิ่มปี 2569 ที่ 1.551 ส่วนต่างนี้จูงใจให้ผู้ผลิตตุรกีลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) ว่าจ้างผู้ทวนสอบ และส่งข้อมูลจริงให้ลูกค้า

หน้าCBAM กับตุรกี (ภาษาอังกฤษ) แสดงปริมาณส่งออกปูนซีเมนต์ของตุรกี หน้าที่ด้านการทวนสอบ และทางเลือกเชิงกลยุทธ์โดยละเอียด

ปูนซีเมนต์ผสมที่มีปูนเม็ดน้อยได้รับการปฏิบัติต่างกันภายใต้ CBAM หรือไม่

ใช่ เมื่อใช้ค่าจริงที่ทวนสอบแล้ว ปูนซีเมนต์ผสมที่มีปูนเม็ดน้อยมีการปล่อยฝังตัวต่ำกว่า เพราะปูนเม็ดเป็นแหล่งปล่อยหลัก

ตัวอย่างค่าความเข้มข้นโดยประมาณ (ไม่ใช่ค่ามาตรฐานอ้างอิง) คือ ปูนซีเมนต์ตะกรันเตาถลุงเหล็ก CEM III/B ที่มีปูนเม็ดราวร้อยละ 20 ปล่อยราว 0.17 ถึง 0.19 tCO2/t เทียบกับราว 0.81 ถึง 0.83 tCO2/t ของ CEM I

เมื่อใช้ค่าจริง อัตราส่วนปูนเม็ดต่อปูนซีเมนต์เป็นตัวแปรในรายงานการปล่อยที่ทวนสอบแล้วของรอบรายงาน เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ใช้ค่าต่อตันปูนซีเมนต์ในภาคผนวก I ไม่ว่าอัตราส่วนจะเป็นเท่าใด

ผู้นำเข้าที่เปลี่ยนไปใช้ผู้จัดหาที่ใช้ตะกรันทดแทนสูงกว่าและมีข้อมูลที่ทวนสอบแล้ว ลดหน้าที่ตาม CBAM ได้อย่างมีนัยสำคัญ

ผู้นำเข้าปูนซีเมนต์ในสหภาพยุโรปหักต้นทุนคาร์บอนที่จ่ายในต่างประเทศได้หรือไม่

โดยหลักการได้ ตามมาตรา 9 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งให้ลดจำนวนใบรับรองตามราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศต้นทาง แต่ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด และระเบียบการบังคับใช้ยังเป็นร่าง

ระบบซื้อขายสิทธินำร่องของตุรกีจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 อียิปต์ไม่มีภาษีคาร์บอนหรือระบบซื้อขายสิทธิที่มีผลบังคับ

ราคาคาร์บอนในภาษีน้ำมันของไทยยังไม่ได้รับการรับรองตามมาตรา 9 (และไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ) ปูนซีเมนต์จากทั้งสามประเทศจึงไม่เกิดการหักลด

เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ขอลดได้เฉพาะโดยอ้างอิงราคาคาร์บอนเริ่มต้นรายปีที่คณะกรรมาธิการยุโรปอาจกำหนดตั้งแต่ปี 2570 (มาตรา 9(4)) เครื่องคำนวณ CBAM ทดสอบสถานการณ์ราคาได้ ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณ ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM

ผู้ผลิตปูนซีเมนต์ไทยมีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM หรือไม่

ไม่มี ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM

การลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) เป็นทางเลือก (มาตรา 10) ผู้ผลิตที่ลงทะเบียนสามารถให้ข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบแก่ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปผ่านระบบทะเบียนได้

ผู้ผลิตปูนซีเมนต์ไทยขอข้อมูลจากหน่วยงานใดได้บ้าง

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) ให้คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM สำหรับอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์และแพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝง (CBAM and CFP Platform) โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) เตือนผู้ส่งออกในหกภาคส่วนเมื่อ 28 เมษายน 2569 เรื่องค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบเงินอุดหนุนหรือศูนย์ช่วยเหลือของไทยที่เฉพาะสำหรับ CBAM ท่านสามารถขอให้ cbamguide.com แนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณและการทวนสอบได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายที่ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM


แหล่งข้อมูล: ระเบียบ (EU) 2023/956 · ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) · ระเบียบการบังคับใช้ 2025/2621 · ข้อมูล EU ETS ผ่าน EEX ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย