
ค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) ของมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) มีบทลงโทษทางการเงินในตัว คือส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (Implementing Regulation)
หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) ต้องใช้ใบรับรอง CBAM 2.0418 ใบต่อตันสินค้าในปี 2569 หรือ 168.08 ยูโรต่อตันสินค้า เมื่อคิดที่ราคาใบรับรองอย่างเป็นทางการไตรมาส 3 ปี 2569 ซึ่งเท่ากับ 82.32 ยูโร
ช่องว่างระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ที่นำมาหักแตกต่างกันไปตามสินค้า ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาจากตุรกีมีค่า 1.440 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) ต่อตัน มากกว่าสองเท่าของค่าเบนช์มาร์ก 0.666
เหล็กแท่งแบน (slab) จากจีนมีค่า 3.169 สูงกว่าค่าเบนช์มาร์ก BF-BOF 1.364 เกินร้อยละ 130
สินค้าเหล็กของไทยต่างออกไป ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยไม่สูง แต่แถวของไทยระบุเส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้า (EAF) ซึ่งมีค่าเบนช์มาร์กต่ำมาก การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) จึงแทบไม่มี
หน้านี้อธิบายค่ารายประเทศ ส่วนปรับเพิ่ม ต้นทุนต่อตัน และขั้นตอนการเปลี่ยนไปใช้ค่าจริง โดยระบุเลขมาตราและแหล่งที่มาของตัวเลขทุกตัว
ค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM คืออะไร
ค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM คือค่าความเข้มข้นการปล่อยที่คณะกรรมาธิการยุโรปกำหนดแยกตามประเทศต้นทางและสินค้า ให้ผู้นำเข้าใช้เมื่อไม่ได้รับข้อมูลการปล่อยจริงจากสถานประกอบการที่ผลิต และบวกส่วนปรับเพิ่มไว้เพื่อจูงใจให้วัดและทวนสอบการปล่อย
นิยามของค่ามาตรฐานอ้างอิงอยู่ในมาตรา 3(27) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)
ฐานทางกฎหมายของการใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงคือมาตรา 7(2)(b) และภาคผนวก IV ข้อ 4.1 ส่วนอำนาจในการออกกฎลำดับรองอยู่ในมาตรา 7(7) ตัวเลขและอัตราส่วนปรับเพิ่มสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) กำหนดไว้ในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งประกาศเมื่อ 31 ธันวาคม 2568
CBAM เป็นระบบใบรับรองที่ผูกกับราคาระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) ไม่ใช่ภาษีหรืออากรศุลกากร ผู้นำเข้าต้องซื้อใบรับรองตามปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ของสินค้า (มาตรา 3(22))
การแก้ไขภาคผนวกย้อนหลังในปี 2569
ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ได้รับการรับรองเมื่อ 20 กรกฎาคม 2569 และประกาศใน Official Journal ของสหภาพยุโรปเมื่อ 31 กรกฎาคม 2569 เพื่อแก้ตัวเลขและรหัสสินค้าที่ผิดพลาดในภาคผนวก I และ IV ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621
การแก้ไขมีผลย้อนหลังตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงต้องใช้ภาคผนวกฉบับแก้ไขกับสินค้าที่นำเข้าตลอดปี 2569 ส่วนวิธีคำนวณยังคงเดิม กรมศุลกากรฟินแลนด์ออกประกาศระดับชาติเรื่องนี้เมื่อ 3 สิงหาคม 2569
อ่านรายละเอียดได้ในข่าวการแก้ไขค่ามาตรฐานอ้างอิงโดย IR 2026/1740 (ภาษาอังกฤษ)
DG TAXUD เผยแพร่ไฟล์ Excel “Default values definitive period” ฉบับแก้ไขบนหน้ากฎหมายและแนวทาง CBAM เมื่อ 10 สิงหาคม 2569 และแจ้งว่าฉบับรวมการแก้ไขของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 จะเผยแพร่ในเร็ว ๆ นี้
บทวิเคราะห์ตลาด Stainless Espresso บน steelnews.biz เมื่อ 13 สิงหาคม 2569 ชี้ทิศทางของการแก้ไขไว้แล้ว การเปลี่ยนตัวเลขในเนื้อหาจริง 46 รายการทำให้ค่ามาตรฐานอ้างอิงลดลงทุกรายการ ค่าที่เพิ่มขึ้นจริงมีเพียงค่าของสารตั้งต้น (precursor) อะลูมิเนียมในภาคผนวก IV ราวร้อยละ 47.5
ผู้นำเข้าที่ตั้งสำรองต้นทุนปี 2569 ตามตัวเลขฉบับเดือนมกราคมจึงน่าจะตั้งไว้สูงเกินจริง ไม่ใช่ต่ำเกินไป ข่าวไฟล์ Excel ค่ามาตรฐานอ้างอิงฉบับแก้ไข (ภาษาอังกฤษ) แยกรายการแก้ไขไว้ทีละบรรทัด
ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นค่าเฉลี่ยของประเทศ ไม่ใช่ของโรงงาน
ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นตัวแทนความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของประเทศต้นทางสำหรับสินค้าแต่ละประเภท คณะกรรมาธิการยุโรปใช้วิธีคำนวณเดียวกับการปล่อยจริง (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547) แต่คำนวณในระดับประเทศแทนระดับสถานประกอบการ (installation)
ผู้นำเข้าที่ซื้อเหล็กแผ่นรีดร้อนจากโรงงานไทยและใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงต้องใช้ค่าของไทย 1.92 tCO2e ต่อตัน ไม่ใช่ตัวเลขของโรงงานที่ตนซื้อสินค้า ผู้ผลิตที่ปล่อยต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศจึงต้องรับภาระต้นทุนตามค่าเฉลี่ยนั้นด้วย
สื่อไทยบางรายอธิบายว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงมาจากค่าเฉลี่ยของโรงงานกลุ่มร้อยละ 10 ที่ปล่อยมากที่สุด (ฐานเศรษฐกิจ 28 เมษายน 2569 อ้างกรมการค้าต่างประเทศ (คต.))
คำอธิบายนี้ไม่ตรงกับภาคผนวก IV ข้อ 4.1 ซึ่งกำหนดให้ใช้ความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของประเทศผู้ส่งออกแล้วบวกส่วนปรับเพิ่ม
ยิ่งค่ามาตรฐานอ้างอิงสูง จำนวนใบรับรองที่ต้องใช้ก็ยิ่งมาก และต้นทุนต่อตันก็สูงขึ้นตามราคาใบรับรอง ราคาอย่างเป็นทางการไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e ประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2569 ตามมาตรา 21(1a) สูงขึ้นจาก 75.28 ยูโรในไตรมาส 2 และ 75.36 ยูโรในไตรมาส 1
ราคาไตรมาส 4 ปี 2569 มีกำหนดประกาศวันที่ 4 มกราคม 2570 ส่วนราคารายสัปดาห์ใช้กับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 (มาตรา 21(1)) ภาพรวมของใบรับรอง ระบบทะเบียน และแบบแสดงรายการ อ่านได้ในคู่มือ EU CBAM
ผู้ตัดสินใจว่าจะใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือค่าจริงคือผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาตตามมาตรา 3(17) ไม่ใช่ผู้ส่งออกไทย ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM แต่ส่งข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบให้ผู้นำเข้าได้
ส่วนปรับเพิ่มของค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM: ร้อยละ 10 ร้อยละ 20 และร้อยละ 30
ส่วนปรับเพิ่มของเหล็กและเหล็กกล้า ซีเมนต์ อะลูมิเนียม และไฮโดรเจนคือร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ส่วนปุ๋ยคือร้อยละ 1 ทุกปี
อัตราเหล่านี้กำหนดไว้ในส่วนนำของภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ฉบับที่แทนที่ด้วยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 และใช้บวกกับค่าในคอลัมน์ “total emissions” (การปล่อยรวม) ตารางด้านล่างสรุปอัตรารายปี
| ปี | เหล็กและเหล็กกล้า ซีเมนต์ อะลูมิเนียม ไฮโดรเจน | ปุ๋ย | แหล่งที่มา |
|---|---|---|---|
| 2569 (2026) | +10% บนค่ามาตรฐานอ้างอิงการปล่อยรวม | +1% | ส่วนนำภาคผนวก I ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแทนที่โดย (EU) 2026/1740 |
| 2570 (2027) | +20% บนค่ามาตรฐานอ้างอิงการปล่อยรวม | +1% | เช่นเดียวกัน |
| ตั้งแต่ 2571 (2028) | +30% บนค่ามาตรฐานอ้างอิงการปล่อยรวม | +1% | เช่นเดียวกัน |
ปุ๋ยได้ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 1 แทนอัตราร้อยละ 10 ถึง 30 ของอีกสี่ภาคส่วน ส่วนนำของภาคผนวก I ระบุว่า “For goods in the fertiliser sector, the mark-up shall be 1 % for the year 2026 and onwards.” (คำแปลของเว็บไซต์: สำหรับสินค้าในภาคส่วนปุ๋ย ส่วนปรับเพิ่มคือร้อยละ 1 ตั้งแต่ปี 2026 เป็นต้นไป) ภาคผนวกไม่ได้ให้เหตุผล
ค่าที่พิมพ์ในภาคผนวกเป็นค่าก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม ระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) เป็นผู้คำนวณค่าที่บวกแล้ว ตัวอย่างเช่น เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) มีค่า 1.92 ซึ่งจะเป็น 2.112 ในปี 2569 2.304 ในปี 2570 และ 2.496 ตั้งแต่ปี 2571
อัตราที่ไต่ขึ้นทุกปีสะท้อนเจตนาของผู้ออกกฎ ร้อยละ 10 ในปี 2569 เป็นเพียงคำเตือน แต่ร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 เป็นต้นทุนเชิงโครงสร้าง ตัวอย่างเช่น เหล็กแท่งแบนจากจีน (รหัส CN 7207 12 10) มีค่า 3.169 tCO2e ต่อตัน และเพิ่มเป็น 4.120 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 30
ในปี 2571 การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าคือ 0.90 × 1.364 = 1.228 จึงเหลือ 2.892 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 238.08 ยูโรต่อตันสินค้าหากราคาคงอยู่ที่ 82.32 ยูโร (ค่าเบนช์มาร์กอาจได้รับการปรับปรุงตั้งแต่ปี 2570)
ตั้งแต่ปี 2577 จะไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) อีก การปล่อย 4.120 tCO2e ต่อตันจึงต้องมีใบรับรองครบทั้งจำนวน คิดเป็น 339.13 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคาเดียวกัน
มีข้อควรระวังหนึ่งข้อที่มีผลต่อการเลือกในทุกปี การใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงหักด้วยค่าเบนช์มาร์ก Column B ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ส่วนการใช้ค่าจริงหักด้วยค่าเบนช์มาร์กระดับกระบวนการ (Column A) บวกสิทธิแบบให้เปล่าที่ฝังอยู่ในสารตั้งต้น
ยอดที่หักของสองวิธีจึงไม่เท่ากัน และเงินที่ประหยัดได้จากข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบอาจมากหรือน้อยกว่าช่องว่างของการปล่อย วิธีใดถูกกว่าขึ้นอยู่กับสินค้าและสถานประกอบการ ผู้นำเข้าจึงควรคำนวณทั้งสองวิธีก่อนตัดสินใจ
ค่ามาตรฐานอ้างอิงรายประเทศและรายภาคส่วน
ค่ามาตรฐานอ้างอิงในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 กำหนดรายประเทศต้นทางและรายสินค้า สะท้อนเทคโนโลยีการผลิต สัดส่วนเชื้อเพลิง และความเข้มข้นคาร์บอนของไฟฟ้าในแต่ละประเทศ
ประเทศที่มีฐานการผลิตรุ่นเก่าและปล่อยสูงจะได้ค่าสูงกว่า ส่วนประเทศที่ไม่มีการกำหนดราคาคาร์บอนไม่ได้รับการหักลดตามมาตรา 9 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ตั้งแต่ 31 กรกฎาคม 2569 ตัวเลขในภาคผนวกต้องอ่านตามฉบับที่แก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740
ตารางด้านล่างสรุปหกภาคส่วนของ CBAM ขอบเขตการปล่อยที่คิดราคา และตัวอย่างค่ามาตรฐานอ้างอิงรายประเทศ
| ภาคส่วน | การปล่อยที่คิดราคา | ก๊าซเรือนกระจก | ส่วนปรับเพิ่มปี 2569 | ตัวอย่างค่ามาตรฐานอ้างอิงรายประเทศ (การปล่อยรวมในภาคผนวก I ก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม) |
|---|---|---|---|---|
| เหล็กและเหล็กกล้า | ทางตรงเท่านั้น | CO2 | +10% | จีน เหล็กแท่งแบน (7207 12 10): 3.169 tCO2e/t; ไทย เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208 10 00): 1.92 tCO2e/t |
| ซีเมนต์ | ทางตรงและทางอ้อม | CO2 | +10% | ตุรกี ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (2523 29 00): 1.440 tCO2e/t ซึ่งเป็นค่าของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่น |
| อะลูมิเนียม | ทางตรงเท่านั้น | CO2 และ PFCs | +10% | สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และบาห์เรน อะลูมิเนียมไม่ขึ้นรูป (7601): 1.870 tCO2e/t |
| ปุ๋ย | ทางตรงและทางอ้อม | CO2 และ N2O | +1% | อียิปต์ ยูเรีย (3102 10 19): 1.390 tCO2e/t |
| ไฟฟ้า | ทางตรงเท่านั้น | CO2 | ไม่มี (ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นวิธีหลัก) | กำหนดรายประเทศหรือภูมิภาค หน่วย tCO2/MWh |
| ไฮโดรเจน | ทางตรงเท่านั้น | CO2 | +10% | กลุ่มประเทศและดินแดนอื่น (2804 10 00): 17.740 tCO2e/t |
ระบบทะเบียน CBAM เป็นผู้บวกส่วนปรับเพิ่มบนค่าในตาราง สำหรับปี 2569 ค่าเหล็กแท่งแบนของจีนจึงเป็น 3.486 tCO2e ต่อตัน และค่าซีเมนต์ที่ใช้กับตุรกีเป็น 1.584
ตารางประเทศไทยในภาคผนวก I
ไทยมีตารางของตนเองในภาคผนวก I จำนวน 275 แถว เป็นแถวที่มีค่า 217 แถว และแถวที่เป็นขีด (dash) 40 แถว ครอบคลุมปุ๋ย เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม และไฮโดรเจน แต่ไม่มีตารางซีเมนต์
แถวที่เป็นขีดใช้ค่าของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่น (Other Countries and Territories) ตามส่วนนำของภาคผนวก I แถวที่เป็นขีดทั้ง 40 แถวในตารางของไทยเป็นสินค้าเหล็ก และแถวเหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบนในหัวข้อ 7219 เป็นขีดทุกแถว ซีเมนต์จากไทยก็ใช้ค่าของกลุ่มประเทศอื่นเช่นกัน
แถวเหล็กของไทยระบุเส้นทางการผลิต (production route) E (เหล็กกล้าคาร์บอน เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) 103 แถว และ H (เหล็กกล้าผสมต่ำ เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) 32 แถว แถวอะลูมิเนียมระบุ L (อะลูมิเนียมทุติยภูมิ)
ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงเลือกเส้นทางการผลิตเองไม่ได้ ค่าเบนช์มาร์กกำหนดโดยตัวอักษรเส้นทางที่พิมพ์ไว้ในแถวของประเทศ (ภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ข้อ 5.1)
ค่าเบนช์มาร์ก Column B ของเส้นทาง E ในแถวของไทยอยู่ระหว่าง 0.027 ถึง 0.331 tCO2e ต่อตัน (0.066 สำหรับสกรูและลวด 0.072 สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน)
การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าของสินค้าเหล็กไทยจึงอยู่ราว 0.03 ถึง 0.32 ต่อตันในปี 2569 (0.0702 สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน) เทียบกับ 1.3299 ของเหล็กกึ่งสำเร็จรูปจากตุรกี (รหัส CN 7207 11 14) ที่แถวระบุเส้นทาง C (BF-BOF)
ผู้นำเข้าสินค้าเหล็กไทยจึงต้องซื้อใบรับรองเกือบเต็มจำนวนของค่ามาตรฐานอ้างอิงที่บวกส่วนปรับเพิ่มแล้ว
ตารางด้านล่างแสดงสินค้าไทยที่สหภาพยุโรปนำเข้ามากที่สุด ตัวเลขคำนวณเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569 ด้วยโมดูลคำนวณของเว็บไซต์ตามวิธีในระเบียบ (EU) 2023/956 ที่ราคา 82.32 ยูโร
| รหัส CN | สินค้า | ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย (ก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม tCO2e/t) | เส้นทาง | ค่าปี 2569 (+10%) | ค่าเบนช์มาร์ก Column B | ใบรับรองต่อตันสินค้า | ต้นทุนต่อตันสินค้า (EUR 82.32) | มูลค่านำเข้า EU จากไทย ปี 2568 (หัวข้อ 4 หลัก) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 7318 15 88 | สกรูและสลักเกลียวหัวหกเหลี่ยม ไม่ใช่สเตนเลส ≥ 800 MPa | 2.408 | E | 2.6488 | 0.066 | 2.58445 | EUR 212.75 | EUR 119.3 ล้าน (7318) |
| 7318 16 92 | น็อต ไม่ใช่สเตนเลส รูใน ≤ 12 มม. | 4.449 | E | 4.8939 | 0.066 | 4.82955 | EUR 397.57 | รวมใน 7318 |
| 7308 90 98 | โครงสร้างเหล็กอื่น ๆ | 4.290 | E | 4.719 | 0.141 | 4.581525 | EUR 377.15 | EUR 68.6 ล้าน (7308) |
| 7219 34 10 | เหล็กกล้าไร้สนิมรีดเย็น หนา 0.5 ถึง 1 มม. | แถวไทยเป็นขีด ใช้ค่าประเทศอื่น 5.02 | ไม่ระบุ | 5.522 | 1.27 | 4.28375 | EUR 352.64 | EUR 67.2 ล้าน (7219) |
| 7208 10 00 | เหล็กแผ่นรีดร้อน ไม่ผสม | 1.920 | E | 2.112 | 0.072 | 2.0418 | EUR 168.08 | EUR 42.8 ล้าน (7208) |
| 7217 10 10 | ลวดเหล็กไม่เคลือบ | 1.920 | E | 2.112 | 0.066 | 2.04765 | EUR 168.56 | EUR 33.8 ล้าน (7217) |
| 7210 49 00 | เหล็กแผ่นเคลือบ ไม่ผสม | 2.331 | E | 2.5641 | 0.141 | 2.426625 | EUR 199.76 | EUR 8.7 ล้าน (7210) |
| 7616 99 90 | ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมอื่น ๆ | 1.730 | L | 1.903 | 0.148 | 1.7587 | EUR 144.78 | EUR 17.4 ล้าน (7616) |
| 7607 11 90 | อะลูมิเนียมฟอยล์ | 1.730 | L | 1.903 | 0.258 | 1.65145 | EUR 135.95 | EUR 10.3 ล้าน (7607) |
| 7601 10 90 | อะลูมิเนียมไม่ขึ้นรูป ไม่ผสม | 0.360 | L | 0.396 | 0.091 | 0.307275 | EUR 25.29 | EUR 1,055 (7601) |
| 3102 10 19 | ยูเรีย | 1.540 | ไม่ระบุ | 1.5554 (+1%) | 0.902 | 0.67595 | EUR 55.64 | ปุ๋ยทั้งหมด 1.3 ตัน |
| 2523 29 00 | ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา | ไม่มีตารางซีเมนต์ไทย ใช้ค่าประเทศอื่น 1.440 | ไม่ระบุ | 1.584 | 0.666 | 0.93465 | EUR 76.94 | ซีเมนต์ทั้งหมด 1.3 ตัน |
ค่ามาตรฐานอ้างอิง: ภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ฉบับที่แทนที่ด้วยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ค่าเบนช์มาร์ก: ภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ข้อ 5.3 Column B ต้นทุนคำนวณจากจำนวนใบรับรองก่อนปัดเศษ มูลค่านำเข้า: Eurostat Comext DS-045409, 2025 (สกัดข้อมูล 12 ตุลาคม 2569) เป็นสถิติการค้า ไม่ใช่ปริมาณที่ต้องซื้อใบรับรอง
แถวเหล็กกล้าผสมต่ำที่ระบุเส้นทาง H ยังไม่มีข้อยุติว่าต้องใช้ค่าเบนช์มาร์ก H หรือค่า J ที่สูงกว่า หน้านี้จึงไม่ยกตัวอย่างจากแถวเหล่านั้น
ตัวอย่างการคำนวณ: เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย รหัส CN 7208 10 00 ปี 2569
เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทยหนึ่งตันที่นำเข้าในปี 2569 ต้องใช้ใบรับรอง CBAM 2.0418 ใบ โดยคำนวณสี่ขั้นตอน ดังนี้
- บวกส่วนปรับเพิ่ม บนค่ามาตรฐานอ้างอิงการปล่อยรวม: 1.92 × 1.10 = 2.112 tCO2e
- คำนวณการปรับลด ตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า: 0.975 (ตัวประกอบ CBAM) × 1.00 (ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน) × 0.072 (ค่าเบนช์มาร์ก Column B เส้นทาง E) = 0.0702
- หักออก: 2.112 ลบ 0.0702 ได้ 2.0418 ใบรับรองต่อตันสินค้า
- คูณด้วยราคา: 2.0418 × 82.32 ยูโร (ราคาอย่างเป็นทางการไตรมาส 3 ปี 2569) = 168.08 ยูโรต่อตันสินค้า
ตรวจผลเดียวกันได้ในเครื่องคำนวณ CBAM (ไทย รหัส CN 7208 10 00 จำนวน 1,000 ตัน) (ภาษาอังกฤษ) ตัวเลขนี้เป็นประมาณการจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) ของผู้นำเข้า
รหัส CN (Combined Nomenclature) 8 หลักของสหภาพยุโรปไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย แม้พิกัด HS 6 หลักแรกจะตรงกัน การค้นแถวในภาคผนวก I ต้องใช้รหัส CN ที่ผู้นำเข้าใช้ในใบขนสินค้าขาเข้าของสหภาพยุโรป
ไทยเทียบกับประเทศในอาเซียนและคู่แข่งหลัก
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยต่ำกว่าเวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย จีน อินเดีย และตุรกี แต่ต้นทุนเหล็กของไทยไม่ได้ต่ำที่สุด เพราะแถวของไทยระบุเส้นทาง E ขณะที่คู่แข่งส่วนใหญ่ระบุเส้นทาง C
ตารางด้านล่างเปรียบเทียบค่ามาตรฐานอ้างอิง (ก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม) และต้นทุนต่อตันสินค้าปี 2569 ของสามรหัส CN ที่ไทยส่งออกมาก เงื่อนไขเดียวกับตารางก่อนหน้า (82.32 ยูโร คำนวณเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569)
| ประเทศต้นทาง | 7318 15 88 สกรูและสลักเกลียว | 7208 10 00 เหล็กแผ่นรีดร้อน | 7616 99 90 ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม |
|---|---|---|---|
| ไทย | 2.408 (E), EUR 212.75 | 1.920 (E), EUR 168.08 | 1.730 (L), EUR 144.78 |
| ไต้หวัน | 2.707 (C), EUR 135.65 | 2.310 (C), EUR 99.22 | 1.150 (L), EUR 92.26 |
| เวียดนาม | 2.750 (C), EUR 139.54 | 2.350 (C), EUR 102.84 | 2.480 (L), EUR 212.69 |
| เกาหลีใต้ | 3.474 (C), EUR 205.10 | 2.118 (C), EUR 81.83 | 1.950 (L), EUR 164.70 |
| มาเลเซีย | 4.801 (C, ค่าประเทศอื่น), EUR 325.26 | 4.049 (C, ค่าประเทศอื่น), EUR 256.69 | 3.289 (K), EUR 178.64 |
| ตุรกี | 5.430 (C), EUR 382.22 | 2.428 (C), EUR 109.90 | 3.060 (K), EUR 157.90 |
| อินเดีย | 5.720 (C), EUR 408.48 | 4.280 (C), EUR 277.60 | 4.126 (K), EUR 254.43 |
| จีน | 6.375 (C), EUR 467.79 | 3.187 (C), EUR 178.63 | 5.559 (K), EUR 384.19 |
| อินโดนีเซีย | 8.230 (C), EUR 635.77 | 8.230 (C), EUR 635.28 | 2.510 (K), EUR 108.10 |
C = BF-BOF, E = เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก, K = อะลูมิเนียมปฐมภูมิ, L = อะลูมิเนียมทุติยภูมิ ค่าจากตารางรายประเทศในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ฉบับที่แทนที่ด้วย (EU) 2026/1740 ค่าเบนช์มาร์กจากภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ข้อ 5.3 Column B ตารางของมาเลเซียไม่มีค่าสำหรับสองรหัสเหล็กนี้ จึงใช้ค่าของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่น
สำหรับสกรูและสลักเกลียว ไทยมีต้นทุนต่ำกว่ามาเลเซีย ตุรกี อินเดีย จีน และอินโดนีเซีย แต่สูงกว่าไต้หวัน เวียดนาม และเกาหลีใต้ ทั้งที่ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยต่ำที่สุดในตาราง สาเหตุคือสามประเทศนี้ได้หักค่าเบนช์มาร์กเส้นทาง C 1.364 ส่วนไทยหักได้เพียง 0.066
สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน ไทยมีต้นทุนปี 2569 สูงกว่าเกาหลีใต้ ไต้หวัน เวียดนาม และตุรกี ส่วนผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม ไทยและเวียดนามระบุเส้นทาง L เหมือนกัน การเปรียบเทียบจึงขึ้นกับค่ามาตรฐานอ้างอิงโดยตรง ไทย 144.78 ยูโร เวียดนาม 212.69 ยูโร
เหล็กและเหล็กกล้า: ช่องว่างระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับค่าเบนช์มาร์กกว้างที่สุด
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของเหล็กต่างกันมากตามเส้นทางการผลิตและประเทศต้นทาง ค่าเบนช์มาร์ก CBAM อยู่ในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 และต่างกันตามรหัส CN
เหล็กแท่งแบน (รหัส CN 7207 12 10) มีค่าเบนช์มาร์ก 1.364 tCO2e ต่อตันสำหรับเส้นทางเตาถลุงเหล็กและเตาผลิตเหล็กกล้าแบบเป่าออกซิเจน (BF-BOF) 0.475 สำหรับ DRI-EAF และ 0.066 สำหรับเตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก ส่วนเหล็กแผ่นรีดร้อน (หัวข้อ 7208) มีค่า 1.370 0.481 และ 0.072 ตามลำดับ
แถวเหล็กแท่งแบนของจีน อินเดีย และตุรกีระบุเส้นทาง C (BF-BOF) ทั้งหมด และค่า 3.169 ของจีนไม่ใช่ค่าสูงสุดในภาคผนวก ค่าของอินเดียคือ 4.270 และของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่นคือ 3.996
ผู้ส่งออกเหล็กจีน รวมทั้งผู้ผลิตขั้นกลางที่ใช้เหล็กแท่งแบนจีนเป็นสารตั้งต้น ยังเผชิญค่ามาตรฐานอ้างอิงที่สูงกว่าค่าเบนช์มาร์ก BF-BOF ร้อยละ 132 แรงจูงใจทางการเงินที่จะเปลี่ยนเป็นข้อมูลจริงจึงสูงตามไปด้วย
โรงงานจีนที่ผ่านการทวนสอบที่ 2.0 tCO2e ต่อตัน (ตัวเลขสมมติ) จะแจ้ง 2.0 สำหรับปี 2569 แทน 3.486 (3.169 บวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10) ช่องว่าง 1.486 tCO2e ต่อตัน เงินที่ประหยัดได้คือช่องว่างนี้คูณราคาใบรับรอง แล้วปรับตามฐานค่าเบนช์มาร์กที่ต่างกันเมื่อใช้ค่าจริง
รายการด้านล่างแสดงแหล่งนำเข้าเหล็กห้าประเทศจากสิบอันดับแรกของสหภาพยุโรปตามปริมาณ พร้อมบริบทของค่ามาตรฐานอ้างอิง
ปริมาณเป็นการนำเข้าของ EU27 ในปี 2568 ของสินค้าเหล็กในขอบข่าย CBAM ตอนที่ 72 และ 73 (รหัสในภาคผนวก I ไม่รวมสินแร่เหล็ก) พร้อมสัดส่วนในการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรปตามปริมาณ (Eurostat Comext DS-045409 สกัดข้อมูล 12 ตุลาคม 2569)
- จีน (9.07 ล้านตันในปี 2568 ร้อยละ 15.7 อันดับหนึ่ง มูลค่า 13,450 ล้านยูโร): ค่ามาตรฐานอ้างอิงเหล็กแท่งแบน 3.169 tCO2e ต่อตัน ETS ระดับชาติของจีนครอบคลุมเหล็ก ซีเมนต์ และการถลุงอะลูมิเนียมตั้งแต่การขยายในปี 2568 โดยจัดสรรสิทธิให้เปล่า (ICAP)
- ตุรกี (7.43 ล้านตัน ร้อยละ 12.9 อันดับสอง เพิ่มจาก 4.56 ล้านตันในปี 2566): ใช้ทั้ง BF-BOF และ EAF ระเบียบ ETS ของตุรกีลงวันที่ 27 สิงหาคม 2569 เริ่มระยะนำร่องที่จัดสรรสิทธิให้เปล่าร้อยละ 100 จึงยังไม่มีราคาคาร์บอนที่จ่ายจริง และสินค้าตุรกีรับภาระค่ามาตรฐานอ้างอิงเต็มที่
- อินเดีย (4.01 ล้านตัน ร้อยละ 6.9 อันดับห้า): BF-BOF เป็นหลัก ค่ามาตรฐานอ้างอิงเหล็กแท่งแบน 4.270 tCO2e ต่อตัน Carbon Credit Trading Scheme (CCTS) ยังไม่ได้รับการรับรองตามมาตรา 9 ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569
- เกาหลีใต้ (3.63 ล้านตัน ร้อยละ 6.3 อันดับหก): มี K-ETS แต่ยังไม่มีราคาคาร์บอนของ K-ETS ที่ได้รับการรับรองตามมาตรา 9 ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569 และเหล็กยังได้รับสิทธิให้เปล่าร้อยละ 100 ใน K-ETS ระยะที่ 4 (2569 ถึง 2573) ตาม ICAP
- สหราชอาณาจักร (2.24 ล้านตัน ร้อยละ 3.9 อันดับสิบ): มี UK ETS แต่ไม่ได้รับยกเว้นจาก EU CBAM และ UK ETS ยังไม่ได้รับการรับรองตามมาตรา 9 ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569
รัสเซีย (5.17 ล้านตัน) และยูเครน (4.25 ล้านตัน) อยู่อันดับสามและสี่ ไทยส่งเหล็กกลุ่มเดียวกันให้สหภาพยุโรป 242,721 ตัน มูลค่า 430.2 ล้านยูโรในปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 0.42 ตามปริมาณ อยู่อันดับ 21 ตามมูลค่าและอันดับ 28 ตามปริมาณ (Eurostat Comext DS-045409, 2025)
ดูรายละเอียดเหล็กไทยรายสินค้าได้ที่CBAM สำหรับผู้ส่งออกเหล็กไทย และค่าเบนช์มาร์กของทุกเส้นทางการผลิตได้ที่ค่าเบนช์มาร์ก CBAM ของเหล็ก
ซีเมนต์: ค่ามาตรฐานอ้างอิงของตุรกีสูงกว่าค่าเบนช์มาร์กมากกว่าสองเท่า
ซีเมนต์แสดงให้เห็นว่าค่าทดแทนอาจห่างจากตัวเลขที่ผู้ผลิตรายงานได้มากเพียงใด แถวปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (รหัส CN 2523 29 00) ของตุรกีในภาคผนวก I เป็นขีด จึงใช้ค่าของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่น 1.440 tCO2e ต่อตัน ซึ่งรวมการปล่อยทางอ้อมแล้ว
ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ของปี 2569 ทำให้ค่าเป็น 1.584 ขณะที่ Türkçimento สมาคมซีเมนต์ตุรกีระบุว่าปูนเม็ดสีเทาปล่อยราว 0.88 tCO2 ต่อตัน
ตัวเลขนี้เป็นของปูนเม็ด ค่าที่เทียบกันได้จึงเป็นค่ามาตรฐานอ้างอิงปูนเม็ดสีเทา 1.410 tCO2e ต่อตัน (1.551 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่ม) ซึ่งสูงกว่าราวร้อยละ 60 ก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม
ในปี 2569 การปรับลดของปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาคือ 0.975 × 0.666 = 0.649 tCO2e ต่อตัน ซีเมนต์ตุรกีที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงต้องใช้ 0.935 ใบรับรองต่อตัน คิดเป็น 76.94 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคา 82.32 ยูโร เทียบกับ 130.39 ยูโรก่อนการปรับลด
ในปี 2571 เมื่อส่วนปรับเพิ่มเป็นร้อยละ 30 และตัวประกอบ CBAM เป็นร้อยละ 90 การคำนวณเดียวกันได้ 1.273 ใบรับรอง และ 104.76 ยูโรต่อตันสินค้า ที่ราคาและค่าเบนช์มาร์กไม่เปลี่ยน
ต้นทุนเหล่านี้ใกล้เคียงหรือสูงกว่ามูลค่าสินค้า ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ (รหัส CN 2523 29 00) ที่สหภาพยุโรปนำเข้าจากตุรกีมีมูลค่าเฉลี่ยทางสถิติที่ชายแดนราว 78 ยูโรต่อตันในปี 2568 (186.6 ล้านยูโรสำหรับ 2.40 ล้านตัน) (Eurostat Comext DS-045409 สกัดข้อมูล 12 ตุลาคม 2569)
ต้นทุน 76.94 ยูโรของปี 2569 จึงเกือบเท่ามูลค่าเฉลี่ยนั้น และ 104.76 ยูโรของปี 2571 สูงกว่าราวร้อยละ 35
ตุรกีเป็นแหล่งนำเข้าซีเมนต์อันดับหนึ่งของสหภาพยุโรป ในปี 2568 ส่งซีเมนต์และปูนเม็ดในขอบข่าย CBAM 6.12 ล้านตัน มูลค่า 436.6 ล้านยูโร หรือร้อยละ 43.0 ของการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรปตามปริมาณ เพิ่มจาก 3.32 ล้านตันในปี 2566 และ 4.43 ล้านตันในปี 2567 (Eurostat Comext, 2025)
สำหรับรหัส CN 2523 29 00 อย่างเดียว ตุรกีมีสัดส่วนร้อยละ 41.7 ตามปริมาณ ยูเครนอยู่อันดับสองของซีเมนต์และปูนเม็ดที่ร้อยละ 13.3
ไทยไม่มีตารางซีเมนต์ในภาคผนวก I ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาจากไทยจึงได้ค่า 1.440 และต้นทุน 76.94 ยูโรเท่ากับตุรกี แต่สหภาพยุโรปนำเข้าซีเมนต์จากไทยเพียง 1.3 ตันในปี 2568
อะลูมิเนียม: ไม่คิดราคาการปล่อยทางอ้อม แต่ค่ามาตรฐานอ้างอิงยังสะท้อนสภาพจริงของโรงถลุง
อะลูมิเนียมต่างจากซีเมนต์และปุ๋ยในเชิงโครงสร้าง CBAM คิดราคาเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) เพราะอะลูมิเนียมอยู่ในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) จากไฟฟ้าที่ใช้จึงไม่นับ
ข้อนี้สำคัญเพราะการถลุงอะลูมิเนียมปฐมภูมิใช้ไฟฟ้าราว 14 ถึง 16 MWh ต่อตัน และความเข้มข้นคาร์บอนของไฟฟ้าต่างกันตั้งแต่ราว 0.01 tCO2 ต่อ MWh ในไอซ์แลนด์และนอร์เวย์ (พลังน้ำ) ถึงราว 0.7 tCO2 ต่อ MWh ในจีนและอินเดีย (ไฟฟ้าจากถ่านหินเป็นหลัก)
ค่ามาตรฐานอ้างอิงรายประเทศของอะลูมิเนียมรวมการปล่อยทางตรงของสารเพอร์ฟลูออโรคาร์บอน (PFCs) ได้แก่ CF4 ที่มีศักยภาพทำให้โลกร้อน (GWP) 6,630 และ C2F6 ที่มี GWP 11,100 จากปรากฏการณ์แอโนดในการแยกด้วยไฟฟ้าแบบ Hall-Héroult
โรงถลุงรุ่นเก่าในจีน รัสเซีย และกลุ่มประเทศ GCC ปล่อย PFCs มากกว่า ซึ่งสะท้อนในค่าของประเทศเหล่านั้น
นอร์เวย์ (4,470 ล้านยูโร) ไอซ์แลนด์ (2,200 ล้านยูโร) และสวิตเซอร์แลนด์ (1,670 ล้านยูโร) ได้รับยกเว้นจาก CBAM ตามภาคผนวก III ส่วนจีน (3,250 ล้านยูโร) และตุรกี (2,840 ล้านยูโร) รับภาระ CBAM เต็มที่สำหรับการปล่อยทางตรง
ตัวเลขเป็นมูลค่าการนำเข้าอะลูมิเนียมในขอบข่าย CBAM ของ EU27 ในปี 2568 (Eurostat Comext DS-045409 สกัดข้อมูล 12 ตุลาคม 2569) ตามปริมาณ นอร์เวย์มีสัดส่วนร้อยละ 16.9 และไอซ์แลนด์ร้อยละ 9.0 สูงที่สุดสองอันดับ
สหภาพยุโรปนำเข้าอะลูมิเนียมในขอบข่าย CBAM จากไทย 44.2 ล้านยูโร หรือ 6,599 ตันในปี 2568 อะลูมิเนียมไม่ขึ้นรูป (7601) มีเพียง 1,055 ยูโร (Eurostat Comext, 2025) ดูรายละเอียดที่CBAM สำหรับผู้ส่งออกอะลูมิเนียม
ค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM อย่างเป็นทางการทั้งหมดในสเปรดชีตเดียว พร้อมส่วนปรับเพิ่ม ค่าเบนช์มาร์ก CBAM และต้นทุนต่อตันสินค้าปี 2569 ฉบับภาษาอังกฤษ ดาวน์โหลดได้ทันที
เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)
วิธีเปลี่ยนจากค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นข้อมูลจริง
ข้อมูลการปล่อยจริงแทนที่ค่ามาตรฐานอ้างอิงได้เมื่อผู้นำเข้าได้รับข้อมูลการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบจากสถานประกอบการที่ผลิต
การเปลี่ยนต้องมีสามองค์ประกอบ ได้แก่ แผนการติดตามตรวจสอบ (monitoring plan) ระดับสถานประกอบการ ตัวเลขการปล่อยที่คำนวณตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และการทวนสอบโดยบุคคลที่สามตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546
ผู้ทวนสอบต้องได้รับการรับรองระบบงานตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 (Delegated Regulation) การเปลี่ยนจากค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นค่าจริงมีสี่ขั้นตอน ดังนี้
- ประสานสถานประกอบการผู้ผลิต ขอให้โรงงานของผู้ส่งออกติดตามการปล่อยฝังตัวตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และจัดทำรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผู้ประกอบกิจการ (operator's emissions report) พร้อมรายงานสรุป (ภาคผนวก IV ของระเบียบนั้น) ผู้ประกอบกิจการโรงงานนอกสหภาพยุโรปไม่มีหน้าที่ตาม CBAM ผู้นำเข้าจึงต้องเป็นฝ่ายร้องขอและยืนยันว่าโรงงานยินดีให้ความร่วมมือ
- ว่าจ้างการทวนสอบโดยบุคคลที่สาม เลือกผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป ตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 เทียบกับ EN ISO/IEC 17029:2019 ปีแรกที่สถานประกอบการรับการทวนสอบต้องมีการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit) (มาตรา 2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546) การลงทะเบียนผู้ทวนสอบในระบบทะเบียน CBAM เปิดเมื่อ 1 กันยายน 2569 ตามมาตรา 10a ของระเบียบ (EU) 2023/956
- รับรายงานการทวนสอบ (verification report) ผู้ทวนสอบออกรายงานยืนยันการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (specific embedded emissions) เป็น tCO2e ต่อตันสินค้า รวม PFCs สำหรับอะลูมิเนียม และ N2O สำหรับปุ๋ยเมื่อเกี่ยวข้อง
- ใช้ค่าจริงในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี แบบแสดงรายการที่ยื่นในระบบทะเบียน CBAM (กำหนดยื่น 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 มาตรา 6(1)) ใช้ตัวเลขที่ผ่านการทวนสอบแทนค่าของประเทศ จำนวนใบรับรองที่ลดลงคือเงินที่ประหยัดได้เมื่อเทียบกับการใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง
ข้อมูลที่โรงงานไทยส่งให้ผู้นำเข้าคือรายงานสรุปการปล่อย 16 รายการข้อมูล (summary emissions report) ตามภาคผนวก IV ข้อ 1.2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 จัดทำตามโครงสร้างเอกสารสามฉบับในแนวทางฉบับที่ 3 ลงวันที่ 14 สิงหาคม 2569 และจัดทำเป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(4) ของระเบียบนั้น)
ผู้ประกอบกิจการโรงงานที่ลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) อัปโหลดข้อมูลเพียงครั้งเดียวและให้ผู้นำเข้าทุกรายใช้ร่วมกันได้ การลงทะเบียนเป็นทางเลือก (มาตรา 10) ดูรายการข้อมูลครบถ้วนได้ที่ข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียมสำหรับ CBAM
หน้าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวใน CBAM อธิบายวิธีคำนวณการปล่อยฝังตัวจำเพาะทั้งหมด รวมถึงความต่างระหว่างการปล่อยทางตรงและทางอ้อมรายภาคส่วน
เมื่อ 14 สิงหาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่เอกสารแนวทางรายภาคส่วนฉบับ 5a ถึง 5f (ซีเมนต์ ไฮโดรเจน ปุ๋ย เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม และไฟฟ้า) ซึ่งปรับวิธีคำนวณให้เข้ากับเส้นทางการผลิตของแต่ละภาคส่วน
สถานประกอบการต้องใช้เอกสารชุดนี้เมื่อผู้ซื้อในสหภาพยุโรปต้องการเปลี่ยนจากค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นค่าจริง ดูรายการทั้งหมดได้ในข่าวเอกสารแนวทาง CBAM สิบฉบับ (ภาษาอังกฤษ)
ในไทย องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เผยแพร่คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ฟรีสำหรับไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า และอะลูมิเนียม (ปรับปรุง 26 ธันวาคม 2568) รวมทั้งแพลตฟอร์มคำนวณ CBAM and CFP Platform
เครื่องมือเหล่านี้ช่วยเตรียมข้อมูลได้ แต่ไม่ถือเป็นการทวนสอบตามกฎหมายสหภาพยุโรป
สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 เวลาสำหรับการประสานงานระหว่างผู้นำเข้ากับผู้จัดหามีจำกัด กำหนดยื่นคำขออนุญาตของผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปคือ 31 มีนาคม 2569 (มาตรา 17(7a) ซึ่งเพิ่มโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus))
ผู้นำเข้าและตัวแทนออกของทางอ้อม (indirect customs representative) ที่ยื่นคำขอภายในกำหนดยังนำเข้าต่อได้ชั่วคราวจนกว่าหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิก (national competent authority) จะมีคำวินิจฉัย
แบบแสดงรายการสำหรับสินค้าปี 2569 ครบกำหนดยื่นวันที่ 30 กันยายน 2570 การเก็บและทวนสอบข้อมูลการผลิตปี 2569 จึงเกิดขึ้นในครึ่งแรกของปี 2570
โรงงานไทยลดต้นทุนได้เท่าใดด้วยค่าจริง
สินค้าเหล็กไทยที่แถวระบุเส้นทาง E ได้การปรับลดน้อยอยู่แล้วเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง เงินที่ประหยัดได้จึงขึ้นกับว่าการปล่อยจริงต่ำกว่าค่าที่บวกส่วนปรับเพิ่มแล้ว (2.112 สำหรับรหัส CN 7208 10 00 ในปี 2569) มากเพียงใด
เฉพาะส่วนปรับเพิ่มของเหล็กแผ่นรีดร้อนไทยก็เท่ากับ 0.192 tCO2e ต่อตันในปี 2569 (15.81 ยูโรที่ราคา 82.32 ยูโร) และ 0.576 tCO2e ต่อตันตั้งแต่ปี 2571 (47.42 ยูโร) เงินที่ประหยัดได้จริงจะมากหรือน้อยกว่านี้ตามความต่างระหว่างค่าเบนช์มาร์ก Column A และ Column B
ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นทางเลือกเดียวเมื่อใด
ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นทางเลือกเดียวในสองกรณี คือเมื่อสถานประกอบการผู้ผลิตไม่ส่งข้อมูลการปล่อยเลย และเมื่อข้อมูลที่ส่งมาไม่ผ่านการทวนสอบโดยบุคคลที่สาม
ไฟฟ้าเป็นกรณีกลับกัน สำหรับไฟฟ้า ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นวิธีหลัก ไม่ใช่วิธีสำรอง และจะใช้ค่าจริงได้เฉพาะเมื่อผ่านเกณฑ์ครบทั้งห้าข้อในภาคผนวก IV ข้อ 5 ของระเบียบ (EU) 2023/956 พร้อมกัน
เกณฑ์เหล่านั้นรวมถึงสัญญาซื้อขายไฟฟ้ากับผู้ผลิตในประเทศที่สาม กำลังการผลิตที่แจ้งและการผลิตจริงที่ตรงกันในช่วงไม่เกินหนึ่งชั่วโมง และโรงไฟฟ้าที่ปล่อย CO2 จากฟอสซิลไม่เกิน 550 กรัมต่อ kWh
ในทางปฏิบัติ ไฟฟ้านำเข้าที่ใช้ค่าจริงได้มีน้อยมาก และข้อมูล Eurostat ไม่มีรายการนำเข้าไฟฟ้าจากไทย
ผู้นำเข้าที่ผู้จัดหาไม่ยอมส่งข้อมูลมีทางเลือกจำกัดเพียงสามทาง ได้แก่ ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงและรับต้นทุนที่ตามมา เปลี่ยนไปซื้อจากผู้จัดหาที่ส่งข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบได้ หรือใช้ต้นทุนตามค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นข้อต่อรองราคากับผู้ส่งออก
หากส่งมอบใบรับรองไม่ครบ บทลงโทษ (penalty) คือค่าปรับการปล่อยส่วนเกินของ EU ETS 100 ยูโรต่อ tCO2e (ก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ) สำหรับใบรับรองแต่ละใบที่ไม่ได้ส่งมอบ (มาตรา 26(1) ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083) ค่าปรับนี้เป็นภาระเพิ่มเติมนอกเหนือจากต้นทุนใบรับรอง
ราคาคาร์บอนในประเทศต้นทางลดค่ามาตรฐานอ้างอิงได้หรือไม่
ราคาคาร์บอนในประเทศต้นทางไม่ลดค่ามาตรฐานอ้างอิงเอง แต่ราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศผู้ผลิต (carbon price effectively paid) ลดจำนวนใบรับรองสุทธิได้ผ่านการหักลดตามมาตรา 9
ค่ามาตรฐานอ้างอิงกำหนดโดยไม่คำนึงว่าประเทศต้นทางมีระบบราคาคาร์บอนหรือไม่ การหักลดตามมาตรา 9 ทำหลังจากกำหนดปริมาณการปล่อยแล้ว และลดจำนวนใบรับรองที่ต้องส่งมอบ
สำหรับค่าจริง ฐานทางกฎหมายคือมาตรา 9(1) ส่วนกรณีค่ามาตรฐานอ้างอิง จะหักได้เฉพาะโดยอ้างอิงราคาคาร์บอนมาตรฐานรายปีตามมาตรา 9(4) ซึ่งคณะกรรมาธิการยุโรปอาจกำหนดตั้งแต่ปี 2570 และยังไม่มีการกำหนดสำหรับไทย
การหักลดต้องมีราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงสำหรับการปล่อยฝังตัวนั้น หลังหักการคืนเงินหรือการชดเชยอื่น ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดตามมาตรา 9 รวมทั้ง K-ETS ของเกาหลีใต้ ETS ระดับชาติของจีน CCTS ของอินเดีย UK ETS และไทย
ระเบียบการบังคับใช้ที่จะวางหลักเกณฑ์การรับรองราคาคาร์บอนยังเป็นเพียงร่าง และยังไม่ได้รับการรับรอง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 เมื่อไม่มีราคาคาร์บอนที่จ่ายจริง ก็ไม่มียอดให้หัก
ราคาคาร์บอนของไทยและมาตรา 9
ราคาคาร์บอนเพียงรายการเดียวที่มีผลบังคับใช้ในไทยคือองค์ประกอบราคาคาร์บอน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน มีผลตั้งแต่ 23 เมษายน 2568 (ประกาศกรมสรรพสามิต ลงราชกิจจานุเบกษา 22 เมษายน 2568)
อัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยน และองค์ประกอบนี้ไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ
แม้จะได้รับการรับรองในอนาคต ผลต่อสินค้าเหล็กและอะลูมิเนียมก็ยังน้อย เพราะสองภาคส่วนนี้นับเฉพาะการปล่อยทางตรง (ภาคผนวก II) และมีเพียงดีเซล น้ำมันเตา หรือ LPG ที่เผาไหม้ในสถานประกอบการเท่านั้นที่มีองค์ประกอบ 200 บาท
ยังไม่มีเอกสารใดให้คำตอบว่า องค์ประกอบคาร์บอนที่แยกออกจากอัตราภาษีเดิมซึ่งไม่เปลี่ยนแปลงนับเป็นราคาที่ “จ่ายจริง” หลังหักการคืนเงินหรือการชดเชยอื่น (มาตรา 9(1)) หรือไม่
ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ซึ่งมีระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ภาษีคาร์บอน และกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) ยังเป็นร่าง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 (คณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการ 2 ธันวาคม 2568)
Thai CBAM เป็นมาตรการนำเข้าของไทยเอง แยกจากมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป และไม่ใช่ราคาคาร์บอนที่จ่ายจริง คาร์บอนเครดิต T-VER แบบสมัครใจก็ไม่ใช่เช่นกัน
ดูรายละเอียดได้ที่การหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สาม ส่วนโครงสร้างกฎหมายของระเบียบ (EU) 2023/956 และระเบียบการบังคับใช้ที่เป็นฐานของระบบค่ามาตรฐานอ้างอิง อธิบายไว้ในหน้าระเบียบ CBAM (ภาษาอังกฤษ)
ต้นทุนทางการเงินของการใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง
ต้นทุนของการใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงแทนข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบขึ้นกับสามตัวแปร คือช่องว่างระหว่างค่าของประเทศกับความเข้มข้นการปล่อยจริงของสถานประกอบการ อัตราส่วนปรับเพิ่มของปี และราคาใบรับรอง
ตารางด้านล่างแสดงต้นทุนปี 2569 เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง สำหรับคู่สินค้าและประเทศที่มีปริมาณนำเข้าสูง ที่ราคาอย่างเป็นทางการไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e
ใบรับรองต่อตันคือค่ามาตรฐานอ้างอิงบวกส่วนปรับเพิ่ม หักด้วยการปรับลด 0.975 (ตัวประกอบ CBAM ปี 2569) × 1.00 (ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน) × ค่าเบนช์มาร์ก
| สินค้า | ประเทศ | ค่ามาตรฐานอ้างอิง การปล่อยรวมในภาคผนวก I (tCO2e/t) | บวกส่วนปรับเพิ่มปี 2569 | ค่าเบนช์มาร์ก Column B | ใบรับรองต่อตันสินค้า | ต้นทุนต่อตันสินค้า (EUR 82.32) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| เหล็กแท่งแบน (7207 12 10) | จีน | 3.169 | 3.486 | 1.364 | 2.156 | EUR 177.48 |
| เหล็กแท่งแบน (7207 12 10) | อินเดีย | 4.270 | 4.697 | 1.364 | 3.367 | EUR 277.18 |
| เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208 10 00) | ไทย | 1.920 | 2.112 | 0.072 | 2.042 | EUR 168.08 |
| สกรูและสลักเกลียว (7318 15 88) | ไทย | 2.408 | 2.649 | 0.066 | 2.584 | EUR 212.75 |
| ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (2523 29 00) | ตุรกี (ค่าของกลุ่มประเทศและดินแดนอื่น) | 1.440 | 1.584 | 0.666 | 0.935 | EUR 76.94 |
| อะลูมิเนียมไม่ขึ้นรูป (7601) | สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ | 1.870 | 2.057 | 1.423 | 0.670 | EUR 55.12 |
| ยูเรีย (3102 10 19) | อียิปต์ | 1.390 | 1.404 (ส่วนปรับเพิ่ม 1%) | 0.902 | 0.524 | EUR 43.17 |
ค่ามาตรฐานอ้างอิง: ภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ฉบับที่แทนที่ด้วย (EU) 2026/1740 ค่าเบนช์มาร์ก: ภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ข้อ 5.3 Column B ตามเส้นทางที่พิมพ์ในแถวภาคผนวก I: (C) BF-BOF สำหรับเหล็กแท่งแบน (E) เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็กสำหรับแถวไทย และ (K) อะลูมิเนียมปฐมภูมิ ต้นทุนคำนวณจากจำนวนใบรับรองก่อนปัดเศษ
ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบเปลี่ยนสองตัวแปรพร้อมกัน: การปล่อยที่แจ้งลดจากค่ามาตรฐานอ้างอิงบวกส่วนปรับเพิ่มเป็นตัวเลขที่ผ่านการทวนสอบ และการหักเปลี่ยนจาก Column B เป็น Column A บวกสิทธิแบบให้เปล่าที่ฝังในสารตั้งต้น
เงินที่ประหยัดได้คือช่องว่างการปล่อยคูณราคาใบรับรอง ปรับตามความต่างของฐานค่าเบนช์มาร์ก
ภาระปี 2569 ไม่ใช่สัดส่วนเล็ก ๆ คงที่ของการปล่อยฝังตัว ตัวประกอบ CBAM ปี 2569 คือร้อยละ 97.5 ซึ่งเป็นสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่ (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC) การปล่อยทุกตันที่เกินการปรับลด รวมทั้งส่วนปรับเพิ่มทั้งหมด ต้องจ่ายเต็มราคา
การปรับลดเองก็หดลงทุกปีจนการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าสิ้นสุดในปี 2577 วิธีคำนวณการปรับลดสำหรับทั้งค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าจริงอธิบายไว้ที่การคำนวณ CBAM
ต้นทุนของสินค้าไทยในปี 2570 ถึง 2577
เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีต้นทุน 168.08 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 เพิ่มเป็น 200.14 ยูโรในปี 2571 และ 205.47 ยูโรในปี 2577 ที่ราคาคงที่ 82.32 ยูโร
ต้นทุนเพิ่มขึ้นจากสองสาเหตุ ได้แก่ ส่วนปรับเพิ่มที่ขึ้นเป็นร้อยละ 30 และตัวประกอบ CBAM ที่ลดลงจากร้อยละ 97.5 ในปี 2569 จนไม่มีการใช้อีกตั้งแต่ปี 2577 ตารางด้านล่างแสดงตัวเลขของสินค้าไทยสามรายการ
| ปี | ส่วนปรับเพิ่ม | ตัวประกอบ CBAM | 7208 10 00 เหล็กแผ่นรีดร้อน (ใบรับรอง, EUR/t) | 7318 15 88 สกรูและสลักเกลียว (ใบรับรอง, EUR/t) | 7616 99 90 ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม (ใบรับรอง, EUR/t) |
|---|---|---|---|---|---|
| 2569 (2026) | 10% | 97.5% | 2.0418, EUR 168.08 | 2.58445, EUR 212.75 | 1.7587, EUR 144.78 |
| 2570 (2027) | 20% | 95% | 2.2356, EUR 184.03 | 2.8269, EUR 232.71 | 1.9354, EUR 159.32 |
| 2571 (2028) | 30% | 90% | 2.4312, EUR 200.14 | 3.071, EUR 252.80 | 2.1158, EUR 174.17 |
| 2573 (2030) | 30% | 51.5% | 2.45892, EUR 202.42 | 3.09641, EUR 254.90 | 2.17278, EUR 178.86 |
| 2577 (2034) | 30% | ไม่มีการใช้ | 2.496, EUR 205.47 | 3.1304, EUR 257.69 | 2.249, EUR 185.14 |
สมมติฐาน: ราคาใบรับรองคงที่ที่ราคาอย่างเป็นทางการไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโร ค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กปัจจุบัน (ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงตั้งแต่ปี 2570 ตามอารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนร้อยละ 100 สำหรับปี 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862) ตั้งแต่ปี 2577 การปล่อยฝังตัวทั้งหมดต้องใช้ใบรับรอง
ปัจจัยหลักที่ดันต้นทุนสินค้าไทยคือส่วนปรับเพิ่ม ไม่ใช่ตัวประกอบ CBAM ต้นทุนเหล็กแผ่นรีดร้อนเพิ่มขึ้น 32.06 ยูโรระหว่างปี 2569 ถึง 2571 แต่เพิ่มเพียง 5.33 ยูโรระหว่างปี 2571 ถึง 2577
สาเหตุคือเส้นทาง E ได้การปรับลดน้อยมาตั้งแต่ต้น ส่วนสินค้าที่แถวระบุเส้นทาง C มีต้นทุนเพิ่มต่อเนื่องจนถึงปี 2577
ประเทศที่ได้รับยกเว้นมีค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือไม่
ไม่มี ประเทศที่ได้รับยกเว้นจาก CBAM ไม่มีค่ามาตรฐานอ้างอิง เพราะสินค้าจากประเทศเหล่านั้นอยู่นอกขอบเขตของระเบียบ (EU) 2023/956 ทั้งหมด
ประเทศที่ได้รับยกเว้นตามภาคผนวก III ได้แก่ ไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ นอร์เวย์ (ทั้งหมดอยู่ใน EEA) และสวิตเซอร์แลนด์ (ETS เชื่อมโยงกับ EU ETS) สินค้าจากดินแดนเหล่านี้ไม่ต้องใช้ใบรับรอง CBAM และไม่มีค่ามาตรฐานอ้างอิงใช้กับสินค้าเหล่านั้น ไทยไม่อยู่ในภาคผนวก III
ประเทศที่ไม่อยู่ในรายชื่อยกเว้น รวมทั้งสหราชอาณาจักร อยู่ภายใต้ CBAM แม้มีระบบราคาคาร์บอนที่เทียบเท่า (UK ETS) สินค้าจากสหราชอาณาจักรจึงอยู่ภายใต้ค่ามาตรฐานอ้างอิงเช่นเดียวกับประเทศที่สามอื่น
การหักลด UK ETS ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการยืนยัน ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569
คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ร่างระเบียบการบังคับใช้เมื่อ 13 พฤษภาคม 2569 ซึ่งวางช่องทางการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศที่สามไว้สี่ช่องทาง ได้แก่ ETS ภาษีคาร์บอนที่แหล่งปล่อย ภาษีคาร์บอนบนเชื้อเพลิง และระบบผสม
หากร่างนี้ได้รับการรับรอง UK ETS จะอยู่ในช่องทาง ETS แต่การรับฟังความคิดเห็นปิดเมื่อ 10 มิถุนายน 2569 และร่างยังไม่ได้รับการรับรอง
มุมมองของผู้ส่งออก รวมทั้งวิธีที่ผู้ผลิตนอกสหภาพยุโรปส่งข้อมูลให้ผู้นำเข้าเพื่อเลี่ยงค่ามาตรฐานอ้างอิง อยู่ที่ค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM สำหรับผู้ส่งออก
ค่ามาตรฐานอ้างอิงอยู่ในขั้นตอนใดของการปฏิบัติตาม CBAM
ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นองค์ประกอบหนึ่งของระบบการปฏิบัติตามที่ใหญ่กว่า ผู้นำเข้าพบค่านี้ในขั้นคำนวณ หลังได้รับอนุญาตและก่อนยื่นแบบแสดงรายการ
ข้อจำกัดหนึ่งคือขอบเขตทางภูมิศาสตร์ ภาษี CBAM ของสหราชอาณาจักรใช้ตัวเลขของตนเองตามประกาศของกระทรวงการคลังสหราชอาณาจักร และ HMRC เผยแพร่ค่ามาตรฐานอ้างอิงของ UK CBAM (ภาษาอังกฤษ) เมื่อ 16 ตุลาคม 2569 เป็นค่าถ่วงน้ำหนักตามการค้าหนึ่งค่าต่อสินค้าสำหรับปี 2570 และ 2571
ปัจจัยที่กำหนดว่าผู้นำเข้าใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือค่าจริง
ปัจจัยสามข้อกำหนดการเลือก ได้แก่ ความเต็มใจของผู้จัดหาที่จะจัดทำแผนการติดตามตรวจสอบ การมีผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานที่ยินดีทวนสอบสถานประกอบการ และการที่สถานประกอบการผ่านข้อกำหนดด้านวิธีการของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547
ผู้จัดหาในประเทศที่ไม่เคยมีโครงสร้างพื้นฐานการติดตามตรวจสอบสำหรับ CBAM มาก่อน โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา เผชิญอุปสรรคสูงที่สุดในการส่งค่าจริงสำหรับปี 2569
จำนวนผู้ทวนสอบเป็นคอขวด ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีหน่วยทวนสอบเจ็ดรายที่มีหลักฐานการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติห้าแห่ง
ทั้งเจ็ดรายคือ EmiCert S.A. (ESYD กรีซ) Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. และ SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia อิตาลี) Intertek Certification AB (Swedac สวีเดน) ISSC แห่งดัมเยตตา อียิปต์ (RvA เนเธอร์แลนด์ 22 ตุลาคม 2569) และ SGS BELGIUM nv (BELAC เบลเยียม ภาคผนวกขอบเขตมีผลตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2569) แต่ละรายเฉพาะกลุ่มกิจกรรมที่ระบุ
ISSC เป็นผู้ทวนสอบรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป RvA ใช้ขั้นตอน TAB คือประเมินครบทุกส่วนแล้ว และจะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรกของ ISSC ก่อนเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ อีกหกรายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป และไม่มีรายใดตั้งอยู่ในไทย
DNV ประกาศเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่เรื่องนี้ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงยังไม่นับ
ระบบทะเบียน CBAM เปิดให้ผู้ทวนสอบใช้งานจริงตั้งแต่ 30 กันยายน 2569 และ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน
เฉพาะหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเท่านั้นที่รับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้ หน่วยตรวจสอบในไทยต้องยื่นคำขอต่อหนึ่งในหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติเจ็ดแห่งที่รับผู้สมัครจากประเทศที่สาม (ตารางของคณะกรรมาธิการยุโรป 21 ตุลาคม 2569)
รายชื่อที่มีหลักฐานรวบรวมไว้ที่ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน
การใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นการละเมิด CBAM หรือไม่
ไม่ใช่ การใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นช่องทางปฏิบัติตามกฎหมาย ไม่ใช่การละเมิด มาตรา 7(2)(b) ของระเบียบ (EU) 2023/956 อนุญาตไว้ชัดเจนให้กำหนดการปล่อยฝังตัวตามค่ามาตรฐานอ้างอิง
บทลงโทษตามมาตรา 26(1) (100 ยูโรต่อ tCO2e ก่อนการปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ) ใช้กับการส่งมอบใบรับรองไม่ครบ ไม่ใช่การใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ผู้นำเข้าที่คำนวณจำนวนใบรับรองจากค่ามาตรฐานอ้างอิงอย่างถูกต้องและส่งมอบครบปฏิบัติตามกฎหมายครบถ้วน
ต้นทุนทางการเงินสูงกว่าเส้นทางค่าจริงในคู่สินค้าและประเทศส่วนใหญ่ แต่หน้าที่ตามกฎหมายได้รับการปฏิบัติแล้ว
ค่ามาตรฐานอ้างอิงจะเปลี่ยนหลังปี 2569 หรือไม่
เปลี่ยน ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 กำหนดค่าสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบที่เริ่ม 1 มกราคม 2569 แต่คณะกรรมาธิการยุโรปทบทวนและปรับค่าเป็นระยะเมื่อข้อมูลการผลิตดีขึ้น
การเปลี่ยนครั้งแรกมาในรูปการแก้ไข ไม่ใช่การทบทวน ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 (รับรอง 20 กรกฎาคม 2569 ประกาศใน Official Journal 31 กรกฎาคม 2569) แก้ตัวเลขและรหัสสินค้าที่ผิดในภาคผนวก I และ IV มีผลย้อนหลังตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 โดยไม่เปลี่ยนวิธีคำนวณ
ไฟล์ Excel ฉบับแก้ไขขึ้นบนหน้ากฎหมายและแนวทางของ DG TAXUD เมื่อ 10 สิงหาคม 2569 ส่วนบทวิเคราะห์ Stainless Espresso (steelnews.biz 13 สิงหาคม 2569) พบว่าการแทนที่ตัวเลขจริง 46 รายการลดค่าลงทั้งหมด ค่าที่เพิ่มมีเฉพาะสารตั้งต้นอะลูมิเนียมในภาคผนวก IV ราวร้อยละ 47.5
ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบซึ่งไหลเข้าระบบทะเบียน CBAM เป็นจำนวนมากจากบางประเทศและภาคส่วน จะมีผลต่อการคำนวณค่าใหม่ในอนาคต ค่าเฉลี่ยของประเทศอาจขยับได้ทั้งสองทิศทาง
ผู้นำเข้าที่ลงทุนในการทวนสอบค่าจริงไม่ได้รับผลจากการปรับค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนผู้นำเข้าที่พึ่งค่ามาตรฐานอ้างอิงรับความเสี่ยงที่การปรับในอนาคตจะไม่เป็นผลดี
เกณฑ์ 50 ตันมีผลต่อหน้าที่ตามค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือไม่
มีผล เกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis) ต่อผู้นำเข้าต่อปีปฏิทิน รวมทุกรหัส CN (มาตรา 2a ซึ่งเพิ่มโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 และภาคผนวก VII ข้อ 1) ยกเว้นผู้นำเข้ารายเล็กจากหน้าที่ CBAM รวมถึงการคำนวณด้วยค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือค่าจริง
ผู้นำเข้าต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1)) ไฟฟ้าและไฮโดรเจนไม่มีเกณฑ์นี้ (มาตรา 2a(4)) ผู้นำเข้าที่เกิน 50 ตันต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือค่าจริงกับสินค้า CBAM ทุกรายการ
เกณฑ์คิดต่อผู้นำเข้า ไม่ใช่ต่อผู้ส่งออกไทย สำหรับผู้ผลิตสกรูไทยที่ส่งสินค้าล็อตเล็กให้ผู้นำเข้าหลายราย การยกเว้นจึงขึ้นกับยอดนำเข้ารวมทั้งปีของผู้นำเข้าแต่ละราย
คำถามที่พบบ่อย
ส่วนปรับเพิ่มค่ามาตรฐานอ้างอิงของเหล็กในปี 2571 คือเท่าใด
ส่วนปรับเพิ่มค่ามาตรฐานอ้างอิงของเหล็ก (รวมทั้งซีเมนต์ อะลูมิเนียม และไฮโดรเจน) ตั้งแต่ปี 2571 (ค.ศ. 2028) คือร้อยละ 30 เหนือความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของประเทศ ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621
ร้อยละ 30 เป็นขั้นสุดท้ายของสามขั้น คือร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ปุ๋ยคงที่ร้อยละ 1 ตลอด
ผู้ส่งออกไทยมีหน้าที่ต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือไม่
ไม่มี หน้าที่ตาม CBAM เป็นของผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปหรือตัวแทนออกของทางอ้อม ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM เป็นผู้เลือกระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับค่าจริง
ผู้ประกอบกิจการโรงงานในไทยลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM และส่งข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบได้ เพื่อให้ผู้นำเข้าไม่ต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง
ผู้นำเข้าเปลี่ยนจากค่ามาตรฐานอ้างอิงเป็นค่าจริงหลังใช้ไปหนึ่งปีได้หรือไม่
ได้ ผู้นำเข้าเปลี่ยนเป็นค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบได้สำหรับรอบแบบแสดงรายการถัดไป เมื่อสถานประกอบการมีแผนการติดตามตรวจสอบที่ผ่านการทวนสอบและรายงานการทวนสอบจากผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน ไม่ต้องแก้แบบแสดงรายการเดิมที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง
การเปลี่ยนมีผลตั้งแต่รอบที่ได้ข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบครั้งแรก เมื่อได้ค่าจริงแล้วต้องใช้อย่างสม่ำเสมอ สลับไปมาระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับค่าจริงสำหรับสถานประกอบการเดียวกันไม่ได้หากไม่มีเหตุผลที่บันทึกไว้ว่าข้อมูลขาดหาย
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบเหมือนกับของระยะเปลี่ยนผ่านหรือไม่
ไม่เหมือน ค่ามาตรฐานอ้างอิงของระยะเปลี่ยนผ่าน (transitional period) ที่ใช้รายงานตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773 (ตุลาคม 2566 ถึงธันวาคม 2568) ใช้วิธีและตัวเลขต่างจากค่าของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งกำหนดรายประเทศต้นทางและรายรหัส CN
ค่าของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบสำหรับเหล็กแท่งแบนจีน (รหัส CN 7207 12 10) คือ 3.169 tCO2e ต่อตัน และเหล็กแผ่นรีดร้อนไทย (รหัส CN 7208 10 00) คือ 1.92 ก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม ผู้ที่ใช้ค่าระยะเปลี่ยนผ่านประเมินต้นทุนควรตรวจทุกตัวเลขกับภาคผนวกที่แก้ไขแล้ว
ค่ามาตรฐานอ้างอิงใช้กับสารตั้งต้นในสินค้าแบบซับซ้อนหรือไม่
ใช้ เมื่อนำเข้าสินค้าแบบซับซ้อน (complex goods) เช่น ท่อเหล็ก โครงสร้างอะลูมิเนียม หรือปุ๋ยผสม การปล่อยฝังตัวของสารตั้งต้นที่อยู่ในสินค้านับรวมในการปล่อยฝังตัวทั้งหมด หากไม่มีข้อมูลจริงของสารตั้งต้น ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงรายประเทศของสารตั้งต้นนั้น
ปัญหาค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงสะสมไปตามห่วงโซ่อุปทาน ผู้นำเข้าท่อเหล็กที่ผู้จัดหาใช้เหล็กแท่งแบนจีนโดยไม่มีข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบ แบกค่ามาตรฐานอ้างอิงของเหล็กแท่งแบนจีนไว้ในการปล่อยฝังตัวของท่อ ภาพรวมรายภาคส่วนอยู่ที่ภาคส่วน CBAM
หน่วยงานไทยใดให้ข้อมูลเรื่อง CBAM แก่ผู้ส่งออก
กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) เตือนผู้ส่งออกในหกภาคส่วนเรื่องค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน เมื่อ 28 เมษายน 2569
อบก. เผยแพร่คู่มือการรายงาน CBAM สี่อุตสาหกรรม (ปรับปรุง 26 ธันวาคม 2568) และสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) แนะนำให้ขอความรู้และความช่วยเหลือจาก อบก. และสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบโครงการเงินอุดหนุนเฉพาะ CBAM ของไทย สถานะของไทยสรุปไว้ที่CBAM กับประเทศไทย และท่านขอให้แนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณหรือการทวนสอบได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายที่ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM