การหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สามเป็นกลไกตามมาตรา 9 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM)
กลไกนี้ทำให้ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ส่งมอบใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) น้อยลง หากผู้ผลิตจ่ายราคาคาร์บอน (carbon price) ในประเทศผู้ผลิตไปแล้วจริงสำหรับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) เดียวกัน
เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ร่างระเบียบการบังคับใช้ (Implementing Regulation) ซึ่งกำหนดวิธีคำนวณการหักลดเป็นครั้งแรก
เนื้อหาหลักของร่างมีสามเรื่อง ได้แก่ สี่ช่องทางรับรองราคาคาร์บอนต่างประเทศ เพดานร้อยละ 10 สำหรับเครดิตตามข้อ 6 ของความตกลงปารีส และการรับรองหลักฐานการจ่ายโดยผู้มีบทบาทใหม่ที่เรียกว่าบุคคลอิสระ (independent person)
ร่างนี้ยังไม่มีผลเป็นกฎหมาย ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง (adopted) และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอน (recognition) ของประเทศใด รวมถึงไทย
การรับฟังความเห็นปิดลงเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569 และมีรายงานว่าคณะกรรมการผู้แทนประเทศสมาชิก (comitology) จะลงมติในเดือนกันยายน 2569 แต่ยังไม่มีการยืนยันผล และยังไม่มีข้อความฉบับสุดท้ายใน Official Journal ของสหภาพยุโรป
สี่ช่องทางและเพดานร้อยละ 10 จึงยังเป็นร่างที่อาจเปลี่ยนแปลงได้ทุกข้อ
อ่านรายละเอียดของการลงมติที่มีรายงานว่าจะเกิดขึ้นในเดือนกันยายน 2569 ได้ในหมวดข่าว (ภาษาอังกฤษ)
การหักลดมีความสำคัญเพราะ CBAM คิดราคาการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวตามราคาของระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) โดยไม่คำนึงว่าผู้ผลิตจ่ายราคาคาร์บอนในประเทศของตนไปแล้วเท่าใด
หากไม่มีมาตรา 9 ผู้ผลิตที่ไม่ได้จ่ายราคาคาร์บอนเลยกับผู้ผลิตที่อยู่ในตลาดคาร์บอนภาคบังคับจะมีภาระใบรับรองเท่ากันสำหรับการปล่อย 1 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e)
ร่างนี้เป็นกลไกทางเทคนิคเพื่อป้องกันการจ่ายราคาคาร์บอนซ้ำซ้อน โดยไม่ลดทอนบทบาทของ CBAM ในการป้องกันการรั่วไหลของคาร์บอน (carbon leakage)
สำหรับไทย ประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับสินค้า CBAM ที่สหภาพยุโรปนำเข้าจากไทยมูลค่า 474.3 ล้านยูโรในปี 2568 โดย 430.2 ล้านยูโรเป็นเหล็กและเหล็กกล้า (Eurostat Comext DS-045409, 2025) ราคาคาร์บอนเดียวที่มีผลบังคับใช้ในไทยคือส่วนราคาคาร์บอน 200 บาทต่อ tCO2e ในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน
ร่างระเบียบครอบคลุมอะไร และทำไมยังเป็นเพียงร่าง
ร่างครอบคลุมห้าเรื่อง ได้แก่ การกำหนดราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศผู้ผลิต (carbon price effectively paid) ของสินค้าแต่ละรายการ การแปลงราคาเป็นยูโร การแปลงเป็นจำนวนใบรับรองที่ลดได้ หลักฐานการจ่าย และคุณสมบัติของผู้รับรองหลักฐาน
ฐานทางกฎหมายของร่างคือมาตรา 9(5) ของระเบียบ (EU) 2023/956 และร่างนี้ต่อยอดจากการเปิดรับข้อมูลและหลักฐาน (call for evidence) ระหว่างวันที่ 28 สิงหาคม ถึง 25 กันยายน 2568
ตารางด้านล่างสรุปสถานะของร่าง ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569
| ขั้นตอน | วันที่ | สถานะ |
|---|---|---|
| การเปิดรับข้อมูลและหลักฐาน (call for evidence) | 28 ส.ค. ถึง 25 ก.ย. 2568 | ปิดแล้ว |
| เผยแพร่ร่างฉบับทำงาน (working draft) | 13 พ.ค. 2569 | เผยแพร่แล้ว (Ref. Ares(2026)4841230) |
| ช่วงรับฟังความเห็นสาธารณะ | 13 พ.ค. ถึง 10 มิ.ย. 2569 | ปิดแล้ว |
| การลงมติของคณะกรรมการผู้แทนประเทศสมาชิก (comitology) | มีรายงานว่าเดือน ก.ย. 2569 | เป็นเพียงกำหนดการที่มีรายงาน (Carbon Pulse อ้างเจ้าหน้าที่คณะกรรมาธิการ) ยังไม่มีการยืนยันผล ณ 12 พ.ย. 2569 |
| การรับรองระเบียบโดยคณะกรรมาธิการ | ยังไม่ยืนยัน ณ 12 พ.ย. 2569 | รอดำเนินการ ไม่มีข้อความฉบับสุดท้ายใน Official Journal |
| วันเริ่มใช้บังคับหากได้รับการรับรอง | 1 ม.ค. 2569 (มีผลย้อนหลัง) | มาตรา 32 ของร่าง |
ผลในทางปฏิบัติมีสองข้อ ข้อแรก ร่างระบุว่า “shall apply from 1 January 2026” หากได้รับการรับรอง ระเบียบจึงครอบคลุมราคาคาร์บอนที่จ่ายตั้งแต่ต้นปี 2569 ซึ่งเป็นปี CBAM ปัจจุบัน ไม่ใช่เฉพาะที่จ่ายหลังวันรับรอง
ข้อที่สอง ร่างยังไม่มีผลผูกพันในขณะนี้ ผู้นำเข้าที่ขอหักลดสำหรับปี 2569 จึงต้องอาศัยถ้อยคำทั่วไปของมาตรา 9 และมาตรา 3(29) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ไม่ใช่กฎด้านหลักฐานในร่าง
ราคาคาร์บอนแบบใดเข้าเงื่อนไข สถานะรายประเทศ และตัวอย่างการคำนวณฉบับเต็ม ดูได้ที่หน้ามาตรา 9 ของระเบียบ CBAM
สี่ช่องทางรับรองราคาคาร์บอนต่างประเทศ
ร่างกำหนดช่องทางรับรองราคาคาร์บอนต่างประเทศไว้สี่ช่องทาง ทุกช่องทางยึดนิยามราคาคาร์บอนในมาตรา 3(29) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ได้แก่ ภาษี อากร หรือค่าธรรมเนียม หรือสิทธิการปล่อยภายใต้ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มีผลผูกพัน
อารัมภบท ข้อ 8 ของร่างเพิ่มเงื่อนไขที่ใช้กับทั้งสี่ช่องทาง คือ กลไกต้องมีผลผูกพันและกำหนดหน้าที่แก่ผู้ประกอบการทุกรายในภาคส่วนนั้นโดยไม่เลือกปฏิบัติ (“without discrimination”)
สี่ช่องทางตามร่างมีดังนี้
- ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อย (emissions trading system) คือระบบกำหนดเพดานและซื้อขายซึ่งผู้ประกอบการต้องส่งมอบสิทธิตามปริมาณที่ปล่อย ร่างขยายช่องทางนี้ให้ครอบคลุมระบบเส้นฐานและเครดิต (baseline-and-credit) ตามมาตรา 2(5) ของร่าง ในระบบนี้ ผู้ที่ปล่อยต่ำกว่าเส้นฐานความเข้มข้นจะได้เครดิตที่ซื้อขายได้ ส่วนผู้ที่ปล่อยสูงกว่าต้องซื้อเครดิต อารัมภบท ข้อ 10 ถือว่าเครดิตนี้ “equivalent to allowances paid under an emissions trading system”
- ภาษี อากร หรือค่าธรรมเนียมคาร์บอนที่แหล่งปล่อย (point-source) ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) จ่ายโดยตรงตามปริมาณการปล่อยที่วัดได้ของสถานประกอบการ (installation) หลักฐานคือบันทึกทางการของหน่วยงานจัดเก็บภาษี ซึ่งต้องแสดงการเปลี่ยนอัตราระหว่างงวดด้วย
- ภาษีคาร์บอนที่เก็บจากเชื้อเพลิง (fuel-based carbon tax) จัดเก็บตามปริมาณคาร์บอนในเชื้อเพลิง และมักจัดเก็บที่ต้นทางจากผู้จำหน่ายเชื้อเพลิง อารัมภบท ข้อ 9 ให้ผู้ยื่นแบบฯ อ้างราคานี้ได้แม้สถานประกอบการไม่ได้เป็นผู้จ่ายเอง โดยมีเงื่อนไขว่าอัตราภาษีต้องสอดคล้องกับค่าการปล่อย (emission factor) ของเชื้อเพลิงนั้น
- ระบบที่ปฏิบัติตามได้หลายวิธี (mixed-compliance system) ผู้ประกอบการเลือกวิธีปฏิบัติตามได้มากกว่าหนึ่งวิธี โดยทั่วไปคือการจ่ายราคาคงที่ควบคู่กับการซื้อคาร์บอนเครดิต อารัมภบท ข้อ 11 กำหนดให้แสดงหลักฐานของวิธีที่ผู้ประกอบการใช้จริง
ตารางด้านล่างสรุปหลักฐานที่แต่ละช่องทางต้องมีตามร่าง
| ช่องทาง | ผู้จ่ายโดยทั่วไป | หลักฐานหลัก |
|---|---|---|
| ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อย (รวมระบบเส้นฐานและเครดิต) | ผู้ประกอบกิจการโรงงาน | ราคาประมูลเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักรายปี หรือราคาตลาดรอง พร้อมหลักฐานการส่งมอบสิทธิหรือเครดิต |
| ภาษี อากร หรือค่าธรรมเนียมที่แหล่งปล่อย | ผู้ประกอบกิจการโรงงาน | บันทึกทางการของหน่วยงานภาษี รวมการเปลี่ยนอัตราระหว่างปี |
| ภาษีคาร์บอนที่เก็บจากเชื้อเพลิง | ผู้จำหน่ายเชื้อเพลิง (ส่งผ่านต้นทุน) | หลักฐานว่าอัตราภาษีตรงกับค่าการปล่อยของเชื้อเพลิง |
| ระบบที่ปฏิบัติตามได้หลายวิธี | ผู้ประกอบกิจการโรงงาน ผ่านวิธีที่เลือก | หลักฐานของวิธีที่ใช้จริง รวมบันทึกการซื้อเครดิตถ้ามี |
เครดิตตามข้อ 6 นับได้ไม่เกินร้อยละ 10 ส่วนเครดิตในประเทศไม่มีเพดานจากสหภาพยุโรป
คาร์บอนเครดิตระหว่างประเทศนับรวมในการหักลดได้ไม่เกินร้อยละ 10 ของการปล่อยที่รายงานและยืนยันภายใต้กลไกของประเทศที่สาม และต้องเป็นผลการลดการปล่อยที่โอนระหว่างประเทศ (ITMOs) ซึ่งได้รับอนุญาตและออกตามข้อ 6.2 หรือข้อ 6.4 ของความตกลงปารีส
การซื้อเครดิตส่วนที่เกินร้อยละ 10 ไม่นับเป็นราคาคาร์บอนที่ได้รับการรับรองตามร่าง
อารัมภบท ข้อ 13 อธิบายเหตุผลว่า คณะกรรมาธิการต้องการให้ผู้ผลิตในประเทศที่สามลดการปล่อยส่วนใหญ่ภายในประเทศของตน แทนการซื้อเครดิตชดเชยระหว่างประเทศเพื่อลดภาระ CBAM แต่ยังเปิดให้ใช้ ITMOs ที่ผ่านการคัดกรองเป็นช่องทางเสริมในขอบเขตจำกัด
เพดานร้อยละ 10 ใช้เฉพาะกับเครดิตที่เกิดนอกประเทศที่อ้างราคาคาร์บอน สหภาพยุโรปไม่ได้กำหนดเพดานแยกสำหรับเครดิตในประเทศ อารัมภบท ข้อ 12 ให้ใช้เพดานที่ประเทศนั้นกำหนดเอง โดยไม่ซ้อนเพดานของสหภาพยุโรปเพิ่ม
เพดานเครดิตในประเทศของระบบต่าง ๆ ที่ใช้อยู่แตกต่างกันมาก ดังตัวอย่างสี่ระบบต่อไปนี้
- ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 พระราชบัญญัติภาษีคาร์บอนของแอฟริกาใต้ (Carbon Tax Act) ให้หักเครดิตชดเชยได้ร้อยละ 10 สำหรับการปล่อยจากกระบวนการและการรั่วซึม และร้อยละ 15 สำหรับการปล่อยจากการเผาไหม้ เพิ่มจากร้อยละ 5 และร้อยละ 10 ตามลำดับ (บทวิเคราะห์ของ Webber Wentzel ว่าด้วยการแก้ไขระยะที่สอง)
- Cap-and-Invest Program ของแคลิฟอร์เนียจำกัดการใช้เครดิตชดเชยไว้ที่ประมาณร้อยละ 6
- K-ETS ของเกาหลีใต้เคยให้ใช้ Korean Offset Credits ได้ถึงร้อยละ 10 และต่อมาลดเหลือร้อยละ 5
- ภาษีคาร์บอนของโคลอมเบียให้ใช้เครดิตในประเทศครอบคลุมได้ถึงร้อยละ 50 ของภาระภาษี
เพดานของแต่ละประเทศจึงเป็นเพดานเดียวที่ใช้กับเครดิตในประเทศ โดยไม่มีการจำกัดซ้ำที่พรมแดน ระบบที่ให้ใช้เครดิตในประเทศได้มากจึงอาจมีราคาคาร์บอนที่หักลดได้สูงกว่าที่เพดานร้อยละ 10 สำหรับเครดิตระหว่างประเทศบ่งชี้
สำหรับไทย คาร์บอนเครดิต T-VER และตลาดคาร์บอนขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เป็นกลไกภาคสมัครใจ จึงไม่ใช่ราคาคาร์บอนตามมาตรา 3(29) และ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ไทยยังไม่มีระบบภาคบังคับที่ให้ใช้เครดิตในประเทศ
หลักฐานการจ่ายและการรับรองที่ผู้นำเข้าต้องมี
หลักฐานการจ่ายต้องเป็นรายงานราคาคาร์บอน (carbon price report) ที่ผู้ประกอบกิจการโรงงานในประเทศที่สามจัดทำ และได้รับการรับรองโดยบุคคลอิสระที่ได้รับการรับรองระบบงาน ไม่ใช่คำยืนยันของผู้นำเข้าเอง
บทบาทผู้รับรองนี้เป็นบทบาทใหม่ใน CBAM และแยกจากผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) ซึ่งทวนสอบข้อมูลการปล่อยฝังตัวตามกฎหมายอยู่แล้ว
ข้อกำหนดหลักด้านหลักฐานการจ่ายตามร่างมีห้าข้อดังนี้
- การรับรองระบบงานของบุคคลอิสระ ผู้รับรองต้องได้รับการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติตามมาตรฐาน EN ISO/IEC 17029:2019 ในขอบข่ายเฉพาะ “certification of the carbon price effectively paid” การรับรองระบบงานมีอายุไม่เกินห้าปีและมีการตรวจติดตามทุกปี
- ระดับนัยสำคัญ (materiality) บุคคลอิสระใช้ระดับนัยสำคัญร้อยละ 5 ของราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงต่อตันที่ปันส่วนให้สินค้าแต่ละรหัส CN เพื่อตัดสินว่าความคลาดเคลื่อนต้องแก้ไขก่อนการรับรองหรือไม่
- การแปลงสกุลเงิน ราคาคาร์บอนต่างประเทศต้องแปลงเป็นยูโรด้วยอัตราแลกเปลี่ยนเฉลี่ยรายปีที่คณะกรรมาธิการประกาศโดยอิงอัตราของธนาคารกลางยุโรป หรือข้อมูล Eurostat หากไม่มีอัตราของธนาคารกลางยุโรป ราคาที่เป็นเงินบาทก็ต้องแปลงด้วยวิธีนี้
- ราคาที่ผ่านการรับรองใช้ได้กับค่าจริงเท่านั้น ราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงซึ่งผ่านการรับรองใช้ได้เฉพาะเมื่อการปล่อยฝังตัวของสินค้าคำนวณจากค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบ หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) มาตรา 9(4) ให้หักลดได้โดยอ้างอิงราคาคาร์บอนมาตรฐานรายปี (default carbon price) เท่านั้น ร่างยังให้ใช้ราคาคาร์บอนมาตรฐานกับสารตั้งต้น (precursor) และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) ได้ หากผู้จำหน่ายไม่มีรายงานที่ผ่านการรับรอง
- การคืนเงินทำให้ยอดที่อ้างได้ลดลง การจัดสรรสิทธิการปล่อยแบบให้เปล่า (free allocation) การยกเว้นตามเส้นฐาน การคืนภาษี และการชดเชยต้นทุนทางอ้อม ล้วนลดราคาคาร์บอนที่นับว่า “จ่ายจริง” ยกเว้นรายได้ที่ระบบนำกลับไปเป็นเงินอุดหนุนสาธารณะที่โปร่งใสและมุ่งลดการปล่อยของสถานประกอบการนั้นเอง
เงื่อนไขนี้ผูกกับการทวนสอบ CBAM โดยตรง ผู้นำเข้าที่แจ้งการปล่อยด้วยค่ามาตรฐานอ้างอิงจะอ้างราคาคาร์บอนที่ผู้จำหน่ายจ่ายจริงไม่ได้
ผู้นำเข้ารายนั้นหักลดได้โดยอ้างอิงราคาคาร์บอนมาตรฐานรายปีเท่านั้น (มาตรา 9(4)) ซึ่งคณะกรรมาธิการอาจกำหนดและแสดงไว้ในระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) ตั้งแต่ปี 2570 และ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการเผยแพร่ราคาคาร์บอนมาตรฐานของประเทศใด รวมถึงไทย
ความสัมพันธ์ระหว่างการหักลดกับค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM จึงสำคัญสำหรับผู้ส่งออกไทยที่ยังไม่มีข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ
หลักฐานต้องได้รับการรับรองโดยบุคคลที่เป็นอิสระจากผู้ยื่นแบบฯ และจากหน่วยงานของประเทศที่สาม (มาตรา 9(2)) และต้องเก็บไว้จนถึงสิ้นปีที่สี่หลังปีที่ยื่นหรือควรยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) (มาตรา 9(3))
วิธีคำนวณจำนวนใบรับรองที่ลดได้
ร่างกำหนดสูตรไว้สองแบบ ขึ้นอยู่กับว่าผู้ยื่นแบบฯ แจ้งการปล่อยฝังตัวจริงพร้อมราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงซึ่งผ่านการรับรอง หรือใช้ราคาคาร์บอนมาตรฐานที่คณะกรรมาธิการประกาศ
ทั้งสองสูตรหารราคาคาร์บอนด้วยราคาอ้างอิงใบรับรอง CBAM รายปี ซึ่งเป็นค่าเฉลี่ยของราคาใบรับรอง CBAM ที่ประกาศสำหรับปีที่นำเข้า ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2548
| ฐานการคำนวณ | สูตร | ความหมาย |
|---|---|---|
| ราคาคาร์บอนจริงที่ผ่านการรับรอง | จำนวนที่ลด = (ราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงเป็น EUR ต่อตันสินค้า หรือต่อ MWh) ÷ (ราคาอ้างอิงใบรับรอง CBAM รายปี) × ปริมาณสินค้าที่แจ้ง | ราคาที่จ่ายจริงคิดต่อหน่วยสินค้าอยู่แล้ว จึงแปลงเป็นจำนวนใบรับรองได้ทันที |
| ราคาคาร์บอนมาตรฐาน | จำนวนที่ลด = (ราคาคาร์บอนมาตรฐานของคณะกรรมาธิการเป็น EUR ต่อ tCO2e) × (การปล่อยฝังตัวจำเพาะที่แจ้งเป็น tCO2e ต่อหน่วย) ÷ (ราคาอ้างอิงใบรับรอง CBAM รายปี) × ปริมาณสินค้าที่แจ้ง | ราคามาตรฐานคิดต่อ tCO2e จึงต้องคูณด้วยความเข้มข้นการปล่อยของสินค้าก่อน |
ตัวอย่างอย่างง่าย: หากราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงซึ่งผ่านการรับรองเท่ากับ 20 ยูโรต่อตันสินค้า ราคาอ้างอิงใบรับรอง CBAM รายปีเท่ากับ 75 ยูโรต่อ tCO2e และผู้ยื่นแบบฯ นำเข้า 1,000 ตัน จำนวนที่ลดคือ (20 ÷ 75) × 1,000 หรือประมาณ 267 ใบรับรอง
ตัวเลขนี้ยังไม่รวมการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) ซึ่งหักออกในการคำนวณเดียวกัน ส่วนตัวเลข 20 ยูโรและ 75 ยูโรเป็นค่าสมมติเพื่อประกอบคำอธิบายเท่านั้น
ส่วนราคาคาร์บอนอยู่ตรงไหนในสูตรคำนวณ CBAM
ส่วนราคาคาร์บอนตามมาตรา 9 เป็นองค์ประกอบลำดับที่สามของสูตร ต่อจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (specific embedded emissions) และการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า
สูตรเต็มคือ จำนวนใบรับรอง = max[0; การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ − การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า − ส่วนราคาคาร์บอนตามมาตรา 9] × มวลสินค้า (มาตรา 6(2)(c) และมาตรา 31 ของระเบียบ (EU) 2023/956) วิธีคำนวณทั้งหมดอยู่ที่การคำนวณ CBAM
ตัวอย่าง: เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย รหัส CN 7208 10 00 ที่นำเข้าในปี 2569 โดยใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง คำนวณได้ดังนี้ 1.92 × 1.10 = 2.112 หักด้วย 0.975 × 1.00 × 0.072 = 0.0702 และหักส่วนราคาคาร์บอน 0 ได้ 2.0418 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 168.08 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคาไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร)
ส่วนราคาคาร์บอนเป็นศูนย์เพราะยังไม่มีราคาคาร์บอนของไทยที่ได้รับการรับรองและยังไม่มีราคาคาร์บอนมาตรฐานของไทย
ตัวเลขเป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ทางการ (ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 และค่าเบนช์มาร์กตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) คำนวณด้วย lib/cbam-law.js เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569
แถวเหล็กของไทยระบุเส้นทางการผลิต (production route) แบบเตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก (E) การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าจึงมีเพียง 0.0702 ต่อตัน เทียบกับ 2.112 ที่ต้องรายงาน
สำหรับสินค้าไทยกลุ่มนี้ นอกจากการใช้ค่าจริงแล้ว การหักลดตามมาตรา 9 ในอนาคตจึงเป็นหนึ่งในไม่กี่ทางที่ลดจำนวนใบรับรองได้
ผู้ส่งออกคำนวณตามสินค้าและปริมาณของตนได้ที่เครื่องคำนวณ CBAM (ภาษาอังกฤษ) ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีของผู้นำเข้า
จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)
ราคาคาร์บอนของไทยเข้าข่ายช่องทางใด และหักลดได้หรือไม่
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ราคาคาร์บอนของไทยหักลดภายใต้มาตรา 9 ไม่ได้ ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย และระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง
ราคาคาร์บอนเดียวที่มีผลบังคับใช้ในไทยคือกลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน ตามประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขการกำหนดราคาคาร์บอนสำหรับสินค้าน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน
ประกาศฉบับนี้ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2568 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน 2568
ประกาศกำหนดราคาคาร์บอนไว้ที่ 200 บาทต่อ tCO2e และคำนวณส่วนราคาคาร์บอนต่อหน่วยของน้ำมันแต่ละชนิดจากค่าการปล่อยของผลิตภัณฑ์นั้น
อัตราภาษีสรรพสามิตรวมไม่เปลี่ยนแปลง เพราะส่วนราคาคาร์บอนแยกออกมาจากอัตราเดิม และการกำหนดราคาสูงกว่า 200 บาทต้องได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี (Infoquest 19 พฤษภาคม 2568)
ตารางด้านล่างสรุปมาตรการด้านราคาคาร์บอนของไทยเทียบกับช่องทางในร่าง (สถานะ ณ 4 พ.ย. 2569)
| มาตรการของไทย | สถานะ | ช่องทางที่ใกล้เคียงหากร่างได้รับการรับรอง | ข้อจำกัดสำหรับสินค้า CBAM |
|---|---|---|---|
| กลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน (200 บาทต่อ tCO2e) | มีผลตั้งแต่ 23 เม.ย. 2568 | ภาษีคาร์บอนที่เก็บจากเชื้อเพลิง (ช่องทางที่ 3) | ครอบคลุมเบนซิน แก๊สโซฮอล์ น้ำมันก๊าด น้ำมันเครื่องบิน ดีเซล LPG และน้ำมันเตา ไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ ยังไม่ได้รับการรับรองภายใต้มาตรา 9 |
| ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) | ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ครม. อนุมัติหลักการ 2 ธ.ค. 2568 อยู่ระหว่างคณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณา | ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อย (ช่องทางที่ 1) | ยังไม่เป็นกฎหมาย ไม่มีราคาที่จ่ายจริง ICAP ระบุว่าระบบนำร่องอาจเริ่มในปี 2572 |
| ภาษีคาร์บอน | ร่าง (พระราชบัญญัติฉบับเดียวกัน) | ภาษีที่แหล่งปล่อยหรือที่เชื้อเพลิง ขึ้นกับการออกแบบ | ยังไม่เป็นกฎหมาย สินค้าที่ต้องเสียภาษีจะกำหนดโดยกฎหมายลำดับรอง |
| กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) | ร่าง (หมวด 9 ของร่างพระราชบัญญัติ) | ไม่เข้าข่าย | เป็นมาตรการสำหรับสินค้าที่นำเข้าสู่ไทย ไม่ใช่ราคาที่ผู้ผลิตไทยจ่าย |
| คาร์บอนเครดิต T-VER และตลาดคาร์บอนของ อบก. | ภาคสมัครใจ | ไม่เข้าข่าย | ไม่ใช่ราคาคาร์บอนตามมาตรา 3(29) |
วิธีคำนวณของไทยที่ผูกส่วนราคาคาร์บอนกับค่าการปล่อยของน้ำมันแต่ละชนิด สอดคล้องกับลักษณะที่อารัมภบท ข้อ 9 ของร่างอธิบายไว้สำหรับช่องทางที่ 3 แต่ความสอดคล้องนี้ไม่ใช่การรับรอง และไม่ได้หมายความว่าภาษีนี้นำไปหักลดภายใต้มาตรา 9 ได้
ประเด็นที่ยังไม่มีคำตอบสำหรับไทยมีสี่ข้อดังนี้
- เป็นราคาที่ “จ่ายจริง” หรือไม่ ส่วนราคาคาร์บอนแยกออกมาจากอัตราภาษีสรรพสามิตเดิมโดยที่อัตรารวมไม่เปลี่ยน และยังไม่มีข้อความทางกฎหมายใดตอบว่าส่วนนี้เป็นราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงหลังหัก “any rebate or other compensation” ตามมาตรา 9(1) หรือไม่
- ขอบเขตการปล่อย เหล็กและอะลูมิเนียมนับเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) ตามภาคผนวก II เชื้อเพลิงที่ใช้ผลิตไฟฟ้าซึ่งโรงงานซื้อมาใช้จึงไม่นับรวม
- ชนิดเชื้อเพลิง ก๊าซธรรมชาติและถ่านหินซึ่งเป็นเชื้อเพลิงอุตสาหกรรมหลักอยู่นอกกลไกนี้ ส่วนที่เกี่ยวข้องจึงมีเพียงดีเซล น้ำมันเตา หรือ LPG ที่เผาในสถานประกอบการ
- หลักฐานรายสถานประกอบการ ร่างกำหนดให้มีรายงานราคาคาร์บอนที่บุคคลอิสระรับรอง ซึ่งเป็นคนละบทบาทกับผู้ทวนสอบ CBAM
ร่างกฎหมายของไทยมีผลต่อการหักลดอย่างไร
ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ซึ่งรวมระบบ ETS ภาษีคาร์บอน และ Thai CBAM ไว้ด้วยกัน ยังไม่มีผลเป็นกฎหมาย ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569
คณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2568 (กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม) ต่อมาเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2569 รัฐมนตรีสุชาติ ชมกลิ่น ระบุว่าคณะกรรมการกฤษฎีกายังพิจารณาร่างเป็นรายมาตรา (Thai PBS Policy Watch)
หากร่างผ่านและระบบ ETS ของไทยจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า สิทธิดังกล่าวจะนับเป็นการคืนเงินตามมาตรา 8 ของร่างระเบียบการบังคับใช้ และทำให้ราคาคาร์บอนที่หักลดได้ลดลง ส่วนภาษีคาร์บอนที่จัดเก็บจริงโดยไม่มีการคืนเงินจะใกล้เคียงความหมายของ “จ่ายจริง” มากกว่า
ร่างของไทยยังมีกลไกในทิศทางกลับกันด้วย อบก. อธิบายว่าภายใต้ Thai CBAM ผู้นำเข้าสินค้าสู่ไทยอาจขอลดภาระราคาคาร์บอนได้ หากสินค้านั้นมีการชำระราคาคาร์บอนไปแล้วในประเทศผู้ผลิต (อบก. 15 กุมภาพันธ์ 2568)
หลักการนี้คล้ายมาตรา 9 ของมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (CBAM) ของสหภาพยุโรป แต่ Thai CBAM ยังเป็นเพียงร่าง และไม่มีผลต่อสินค้าที่ไทยส่งออกไปสหภาพยุโรป
หน่วยงานไทยกล่าวถึงการหักลดหรือไม่
คำเตือนของกรมการค้าต่างประเทศ (คต.) เมื่อ 28 เมษายน 2569 ครอบคลุมค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน แต่ไม่ได้กล่าวถึงมาตรา 9 หรือการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในไทย (ฐานเศรษฐกิจ 28 เมษายน 2569)
ในการประชุมคณะกรรมาธิการร่วมระหว่างไทยและสหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 ทั้งสองฝ่ายตกลงกระชับความร่วมมือด้านการลดคาร์บอน การเงินสีเขียว และราคาคาร์บอน “to facilitate the preparation for the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM)” (แถลงการณ์ร่วม EEAS 2 ตุลาคม 2569)
ข้อตกลงนี้ไม่ใช่การรับรองราคาคาร์บอนของไทย ดูภาพรวมทั้งหมดได้ที่CBAM กับประเทศไทย
ร่างนี้มีความหมายอย่างไรต่อห่วงโซ่อุปทานจากสหราชอาณาจักร ตุรกี และจีน
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยังไม่ได้รับรองราคาคาร์บอนของสหราชอาณาจักร ตุรกี จีน หรือประเทศอื่นใดภายใต้มาตรา 9 ร่างไม่ได้รับรองระบบของประเทศใดโดยตรง แต่กำหนดเกณฑ์ที่จะใช้ตัดสินในอนาคต
ตารางด้านล่างจับคู่แต่ละประเทศกับช่องทางที่น่าจะใช้มากที่สุด โดยเพิ่มไทยไว้เพื่อเปรียบเทียบ
| ประเทศ | ช่องทางที่น่าจะใช้ | สถานะ ณ 4 พ.ย. 2569 |
|---|---|---|
| สหราชอาณาจักร | ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อย | UK ETS เป็นภาคบังคับสำหรับภาคพลังงานและอุตสาหกรรม จัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าบางส่วนแก่อุตสาหกรรม และไม่ได้เชื่อมกับ EU ETS ยังไม่ได้รับการรับรอง |
| ตุรกี | ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อย | ระเบียบ ETS ประกาศใน Official Gazette ของตุรกีและมีผลใช้บังคับเมื่อ 27 ส.ค. 2569 ภายใต้กฎหมายภูมิอากาศเลขที่ 7552 ตาม ICAP ระยะนำร่องครอบคลุมการปล่อยปี 2569 และ 2570 ปี 2569 เป็นการรายงานเท่านั้น สิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 สำหรับการปล่อยปี 2570 และส่งมอบครั้งแรกในเดือน พ.ย. 2571 ยังไม่มีราคาที่จ่ายจริง ยังไม่ได้รับการรับรอง |
| จีน | ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อย (เส้นฐานและเครดิต) | ETS ระดับชาติครอบคลุมเหล็ก ซีเมนต์ และการถลุงอะลูมิเนียมตั้งแต่การขยายปี 2568 (แผนงานเดือน มี.ค. 2568) จัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าตามความเข้มข้น ราคาต่ำกว่า EU ETS มาก ยังไม่ได้รับการรับรอง |
| ไทย | ภาษีคาร์บอนที่เก็บจากเชื้อเพลิง (หากร่างได้รับการรับรอง) | ส่วนราคาคาร์บอน 200 บาทต่อ tCO2e ในภาษีสรรพสามิตน้ำมันมีผลตั้งแต่ 23 เม.ย. 2568 ระบบ ETS เป็นร่าง ยังไม่ได้รับการรับรอง |
UK ETS เป็นระบบภาคบังคับที่มีโครงสร้างคล้ายระบบซื้อขายสิทธิตามช่องทางที่ 1 แต่ความคล้ายคลึงนี้ไม่ได้ทำให้หักลดได้ในขณะนี้ UK ETS ไม่ได้เชื่อมโยงกับ EU ETS และยังไม่มีระเบียบการบังคับใช้ใดยืนยันการรับรอง UK ETS ภายใต้มาตรา 9
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่นำเข้าสินค้าจากสหราชอาณาจักรจึงยังต้องรับภาระใบรับรองโดยไม่มีการหักลดตามมาตรา 9 ดังที่อธิบายไว้ในบทวิเคราะห์การจ่ายซ้ำของ UK CBAM (ภาษาอังกฤษ)
สถานะของตุรกีขึ้นอยู่กับมาตรา 8 ของร่างมากกว่าการเข้าข่ายช่องทางใด ระเบียบ ETS มีผลตั้งแต่วันที่ 27 สิงหาคม 2569 แต่ในระยะนำร่องมีการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100
สิทธิแบบให้เปล่านี้จะนับเป็นการคืนเงินตามมาตรา 8 ของร่าง และทำให้ราคาคาร์บอนที่ได้รับการรับรองลดลงจนใกล้ศูนย์ (ดู CBAM Turkey ภาษาอังกฤษ)
กรณีของจีนสะท้อนการเปลี่ยนแปลงทางเทคนิคที่สำคัญที่สุดของร่าง
อารัมภบท ข้อ 10 ถือว่าระบบเส้นฐานและเครดิตเทียบเท่ากับระบบซื้อขายสิทธิแบบเดิม จึงตอบข้อโต้แย้งต่อ ETS ระดับชาติของจีนในประเด็นเพดานตามความเข้มข้นเทียบกับเพดานสัมบูรณ์ แต่ข้อนี้ยังไม่ใช่การรับรอง
ก่อนที่ห่วงโซ่อุปทานจากจีน (ภาษาอังกฤษ) จะหักลดได้จริง ยังมีอุปสรรคสามเรื่อง ได้แก่ สิทธิแบบให้เปล่า ระดับราคา และการตัดสินอย่างเป็นทางการของคณะกรรมาธิการ
ICAP รายงานว่าราคาเฉลี่ยของ CN-ETS ในตลาดรองปี 2568 อยู่ที่ 70.78 หยวน (ประมาณ 9.85 ดอลลาร์สหรัฐ) ต่อ tCO2e แม้ได้รับการรับรอง ราคาระดับนี้ก็จะหักลดได้เพียงส่วนน้อยของภาระรวม
ผู้ส่งออกไทยควรเตรียมอะไรสำหรับการหักลดราคาคาร์บอน
ผู้ส่งออกไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีและส่งมอบใบรับรอง CBAM ภายในวันที่ 30 กันยายนของทุกปี ครั้งแรกคือวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 (มาตรา 6(1) และมาตรา 22(1))
การหักลดตามมาตรา 9 ต้องใช้ข้อมูลจากโรงงานต้นทาง ระหว่างที่ร่างยังรอการรับรอง ผู้ส่งออกไทยควรเตรียมการห้าข้อดังนี้
- วัดและทวนสอบการปล่อยจริง ช่องทางราคาคาร์บอนที่ผ่านการรับรองใช้ได้เฉพาะกับสินค้าที่แจ้งด้วยค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบ (มาตรา 8(1) ของระเบียบ (EU) 2023/956 กำหนดการทวนสอบเมื่อใช้ค่าจริง)
- แยกบันทึกเชื้อเพลิงที่เผาในสถานประกอบการ บันทึกปริมาณดีเซล น้ำมันเตา และ LPG ที่ซื้อและใช้ในแต่ละสถานประกอบการแยกตามชนิด เพราะในบรรดาเชื้อเพลิงที่เผาในสถานประกอบการ มีเพียงกลุ่มนี้ที่มีส่วนราคาคาร์บอนของไทย ถ่านหินและก๊าซธรรมชาติไม่มี
- ใส่ข้อมูลราคาคาร์บอนในชุดข้อมูลที่ส่งให้ผู้ซื้อ ระบุราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงต่อ tCO2e หลังหักการคืนเงิน ตามหมวดข้อมูลราคาคาร์บอนในข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียม
- เก็บหลักฐานให้ครบระยะเวลา ผู้นำเข้าต้องเก็บหลักฐานจนถึงสิ้นปีที่สี่หลังปีที่ยื่นหรือควรยื่นแบบแสดงรายการ (มาตรา 9(3)) สำหรับการนำเข้าปี 2569 ที่ยื่นในปี 2570 คือสิ้นปี 2574
- ติดตามร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ตรวจสอบว่าระบบ ETS ของไทยจะจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่ามากน้อยเพียงใด เพราะสิทธิแบบให้เปล่าจะลดราคาคาร์บอนที่หักลดได้
ระหว่างนี้ ค่าการปล่อยจริงที่ต่ำและผ่านการทวนสอบยังเป็นทางลดต้นทุนที่ใช้ได้ทันที ดูต้นทุนรายสินค้าของเหล็กไทยได้ที่CBAM กับผู้ส่งออกเหล็กไทย
ผู้ส่งออกขอรับการแนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณหรือการทวนสอบได้ฟรีที่ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM ผู้ให้บริการอาจจ่ายค่าแนะนำให้ cbamguide.com แต่ค่าแนะนำไม่มีผลต่อการคัดเลือก
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการหักลดราคาคาร์บอนตาม CBAM
การหักลดราคาคาร์บอนตามร่างกฎของ CBAM ใช้ได้แล้วหรือยัง
ยังไม่ได้ มีรายงานว่าคณะกรรมการผู้แทนประเทศสมาชิกจะลงมติในเดือนกันยายน 2569 แต่ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ร่างยังไม่ได้รับการรับรอง กฎด้านหลักฐาน การรับรอง และการคำนวณในร่างจึงยังไม่มีผลผูกพัน
ผู้นำเข้ายังขอหักลดได้ตามถ้อยคำทั่วไปของมาตรา 9 และมาตรา 3(29) ของระเบียบ (EU) 2023/956 เพียงแต่ยังไม่มีกรอบหลักฐานโดยละเอียดตามที่ร่างจะกำหนด
ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงขอหักลดได้หรือไม่
ได้ในขอบเขตจำกัด ช่องทางราคาคาร์บอนที่ผ่านการรับรองเปิดเฉพาะสินค้าที่แจ้งด้วยการปล่อยฝังตัวจริงที่ผ่านการทวนสอบ หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง มาตรา 9(4) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ให้หักลดได้โดยอ้างอิงราคาคาร์บอนมาตรฐานรายปีเท่านั้น
คณะกรรมาธิการอาจกำหนดราคาดังกล่าวและแสดงไว้ในระบบทะเบียน CBAM ตั้งแต่ปี 2570 และ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการเผยแพร่ราคาใด รวมถึงของไทย
จะเกิดอะไรขึ้นหากระเบียบไม่ได้รับการรับรองก่อนกำหนดยื่นแบบเดือนกันยายน 2570
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการยืนยันว่าระเบียบได้รับการรับรองแล้ว แม้ Carbon Pulse จะรายงานโดยอ้างเจ้าหน้าที่คณะกรรมาธิการว่าจะมีการลงมติในเดือนกันยายน 2569
หากการรับรองล่าช้าจนใกล้หรือเลยวันที่ 30 กันยายน 2570 ผู้นำเข้าที่ขอหักลดต้องอาศัยถ้อยคำทั่วไปของมาตรา 9 และควรจัดทำหลักฐานให้ครบถ้วนที่สุด เพราะหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิก (national competent authority) ยังตรวจสอบการขอหักลดใด ๆ ได้ในการทบทวน
สิทธิแบบให้เปล่าที่ผู้ผลิตต่างประเทศได้รับทำให้หักลดได้น้อยลงหรือไม่
ใช่ สิทธิแบบให้เปล่า การยกเว้นตามเส้นฐาน การคืนภาษี และการชดเชยต้นทุนทางอ้อม ล้วนลดราคาคาร์บอนที่นับว่า “จ่ายจริง” ตามมาตรา 8 ของร่าง ยกเว้นการชดเชยที่เป็นเงินอุดหนุนสาธารณะที่โปร่งใสและมุ่งลดการปล่อยของสถานประกอบการผู้รับเอง
เพดานร้อยละ 10 ใช้กับคาร์บอนเครดิตทุกชนิดหรือเฉพาะเครดิตระหว่างประเทศ
ใช้เฉพาะเครดิตระหว่างประเทศที่ได้รับอนุญาตและออกตามข้อ 6.2 หรือข้อ 6.4 ของความตกลงปารีส เครดิตในประเทศที่ใช้ในระบบภาคบังคับของประเทศที่สามไม่มีเพดานเพิ่มจากสหภาพยุโรป ร่างให้ใช้เพดานที่ระบบในประเทศกำหนดอยู่แล้ว
ภาษีคาร์บอนในน้ำมัน 200 บาทของไทยหักลดภายใต้ CBAM ได้หรือไม่
ยังไม่ได้ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย และระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง
ส่วนราคาคาร์บอน 200 บาทต่อ tCO2e มีผลตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน 2568 และใช้กับน้ำมันเท่านั้น ไม่รวมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ
แม้ในอนาคต ส่วนนี้ก็จะเกี่ยวข้องเฉพาะดีเซล น้ำมันเตา หรือ LPG ที่เผาในสถานประกอบการ เพราะเหล็กและอะลูมิเนียมนับเฉพาะการปล่อยทางตรง และยังไม่มีข้อความใดตอบว่าส่วนที่แยกออกจากอัตราภาษีรวมเดิมเป็นราคาที่ “จ่ายจริง” หรือไม่