สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าที่อยู่ในมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) จากไทยในปี 2568 มูลค่า 474.3 ล้านยูโร ปริมาณ 249,323 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 53 จากปี 2567 ตามมูลค่า และเพิ่มกว่าเท่าตัวตามปริมาณ
ตัวเลขนี้มาจากสถิติ Eurostat ว่าด้วยการนำเข้าสินค้าตามภาคผนวก I ของ EU27 จากไทยในปี 2568 (Comext DS-045409 สกัดข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569) โดยเหล็กและเหล็กกล้ามีมูลค่า 430.2 ล้านยูโร หรือประมาณร้อยละ 90.7 ของทั้งหมด
ข้อเท็จจริงที่ผู้ส่งออกไทยควรรู้มากที่สุดอยู่ในตารางค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) ของไทย แถวเหล็กของไทยระบุเส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้า (EAF) ที่ใช้เศษเหล็ก สินค้าเหล็กไทยจึงแทบไม่ได้รับการปรับลดจำนวนใบรับรอง
ผลคือเหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) มีต้นทุนใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) 168.08 ยูโรต่อตันสินค้าสำหรับการนำเข้าปี 2569 (ค.ศ. 2026) สูงกว่าเวียดนาม (102.84 ยูโร) และตุรกี (109.90 ยูโร) แม้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยจะต่ำกว่า
หน้านี้อธิบายการค้าของไทยกับสหภาพยุโรป ต้นทุนรายสินค้า ราคาคาร์บอนของไทยและสถานะตามมาตรา 9 กฎป้องกันการหลบเลี่ยง ขั้นตอนที่ผู้ส่งออกไทยต้องทำ และหน่วยงานรัฐที่ให้ข้อมูล
CBAM ส่งผลต่อประเทศไทยมากเพียงใดในปี 2569
ผลกระทบของ CBAM ต่อไทยกระจุกอยู่ที่เหล็กและอะลูมิเนียม โดยเฉพาะสินค้าเหล็กแปรรูปในตอนที่ 73 ส่วนซีเมนต์ ปุ๋ย ไฮโดรเจน และไฟฟ้าแทบไม่มีการส่งออกไปสหภาพยุโรป
CBAM เป็นระบบใบรับรองตามระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)
ราคาใบรับรอง CBAM ผูกกับราคาในระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) และ CBAM ไม่ใช่ภาษีหรืออากรศุลกากร
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ตามการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ในสินค้า ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) เริ่มวันที่ 1 มกราคม 2569 ภาพรวมของระบบอยู่ที่ มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป
ตารางด้านล่างแสดงการนำเข้าของ EU27 จากไทยแยกตามภาคส่วนและกลุ่มย่อย ซึ่งรวมกันเท่ากับยอดรวม (Eurostat Comext DS-045409, 2025 สัดส่วนคิดจากการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรปรวมประเทศที่ได้รับยกเว้น)
| ภาคส่วน / กลุ่มย่อย | ปี 2566 | ปี 2567 | ปี 2568 | สัดส่วนปี 2568 (มูลค่า / ปริมาณ) |
|---|---|---|---|---|
| สินค้า CBAM ทั้งหมด | EUR 332.5 ล้าน; 119,259 ตัน | EUR 309.8 ล้าน; 122,301 ตัน | EUR 474.3 ล้าน; 249,323 ตัน | 0.43% / 0.21% |
| เหล็กและเหล็กกล้า (ตอนที่ 72 และ 73 ไม่รวมสินแร่) | EUR 272.4 ล้าน; 107,114 ตัน | EUR 259.8 ล้าน; 114,846 ตัน | EUR 430.2 ล้าน; 242,721 ตัน | 0.71% / 0.42% |
| สิ่งของในตอนที่ 73 | EUR 202.4 ล้าน; 83,212 ตัน | EUR 181.6 ล้าน; 73,947 ตัน | EUR 265.2 ล้าน; 92,469 ตัน | 0.99% / 0.92% |
| ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปในตอนที่ 72 | EUR 70.0 ล้าน; 23,874 ตัน | EUR 78.0 ล้าน; 40,876 ตัน | EUR 164.2 ล้าน; 150,153 ตัน | 0.65% / 0.47% |
| เหล็กกล้าดิบและผลิตภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูป | EUR 0.07 ล้าน; 25 ตัน | EUR 0.22 ล้าน; 23 ตัน | EUR 0.68 ล้าน; 45 ตัน | |
| เหล็กถลุง เฟอร์โรอัลลอย และเหล็กพรุน (DRI) | EUR 6,422; 3 ตัน | EUR 331; 0.2 ตัน | EUR 63,463; 54 ตัน | |
| สินแร่เหล็กที่ผ่านการอัดก้อน (2601 12 00) | 0 | EUR 858; 0.1 ตัน | 0 | |
| อะลูมิเนียม | EUR 60.1 ล้าน; 12,136 ตัน | EUR 50.0 ล้าน; 7,454 ตัน | EUR 44.2 ล้าน; 6,599 ตัน | 0.15% / 0.07% |
| อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) | EUR 2.3 ล้าน; 873 ตัน | EUR 1.4 ล้าน; 501 ตัน | EUR 1,055; ต่ำกว่า 1 ตัน | |
| ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม | EUR 57.8 ล้าน; 11,262 ตัน | EUR 48.7 ล้าน; 6,953 ตัน | EUR 44.2 ล้าน; 6,599 ตัน | |
| ซีเมนต์ | EUR 2,238 | EUR 789 | EUR 3,804; 1.3 ตัน | 0 |
| ปุ๋ย | EUR 17,476; 9 ตัน | EUR 2,794; 1 ตัน | EUR 5,553; 1.3 ตัน | 0 |
| ไฮโดรเจนและไฟฟ้า | ไม่มีรายการจากไทย | ไม่มีรายการจากไทย | ไม่มีรายการจากไทย |
ไทยเป็นแหล่งนำเข้าสินค้า CBAM อันดับ 33 ของสหภาพยุโรปตามมูลค่าและอันดับ 40 ตามปริมาณในปี 2568 สำหรับเหล็กไม่รวมสินแร่ ไทยอยู่อันดับ 21 ตามมูลค่าและ 28 ตามปริมาณ และสำหรับสิ่งของในตอนที่ 73 อยู่อันดับ 14 ทั้งสองแบบ (cbamguide.com จัดอันดับจากข้อมูล Comext)
หากไม่นับประเทศที่ได้รับยกเว้น สัดส่วนของไทยคือร้อยละ 0.50 ของมูลค่าในปี 2568 เทียบกับร้อยละ 0.35 ในปี 2566 และ 2567 ตัวเลขเหล่านี้เป็นสถิติการค้า ไม่ใช่ปริมาณที่ต้องแจ้งในแบบแสดงรายการ CBAM
ข้อมูลฝั่งไทยเป็นข้อมูลการส่งออกในสกุลดอลลาร์สหรัฐ จึงไม่นำมาเทียบในตารางเดียวกับ Eurostat สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) รายงานการส่งออกสินค้า CBAM ไปสหภาพยุโรปเดือนมกราคมถึงมิถุนายน 2568 มูลค่า 203.63 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้นร้อยละ 29.08
ในช่วงเดียวกัน เหล็กมีมูลค่า 169.78 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ร้อยละ 83.38) และอะลูมิเนียม 33.85 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ร้อยละ 16.62) ตามรายงานของ สนค. ปี 2568 ส่วนช่วงมกราคมถึงตุลาคม 2568 สนค. รายงานว่าการส่งออกดังกล่าวเพิ่มขึ้นร้อยละ 54.71 (The Nation 5 มกราคม 2569)
สินค้าไทยรายการใดที่สหภาพยุโรปนำเข้ามากที่สุด
สกรู สลักเกลียว และน็อต (ประเภท 7318) เป็นสินค้า CBAM จากไทยที่มีมูลค่าสูงสุด รองลงมาคือโครงสร้างเหล็ก เหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน เหล็กแผ่นรีดร้อน และลวดเหล็ก
ตารางด้านล่างเรียงสินค้าจากไทยตามประเภทพิกัด 4 หลักของ CN ตามมูลค่าปี 2568 โดยจัดอันดับเทียบกับแหล่งนำเข้านอกสหภาพยุโรปทั้งหมด (Eurostat Comext DS-045409, 2025)
| ประเภท (4 หลัก) | สินค้า | ปี 2567 | ปี 2568 | สัดส่วนปี 2568 (มูลค่า / ปริมาณ) | อันดับของไทย (มูลค่า / ปริมาณ) |
|---|---|---|---|---|---|
| 7318 | สกรู สลักเกลียว น็อต แหวนรอง หมุดย้ำ | EUR 103.5 ล้าน; 60,344 ตัน | EUR 119.3 ล้าน; 74,373 ตัน | 1.81% / 4.06% | 11 / 6 |
| 7308 | โครงสร้างเหล็กและส่วนประกอบ | EUR 5.6 ล้าน; 1,758 ตัน | EUR 68.6 ล้าน; 5,509 ตัน | 1.11% / 0.20% | 12 / 23 |
| 7219 | เหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน กว้าง 600 มม. ขึ้นไป | EUR 43.2 ล้าน; 18,652 ตัน | EUR 67.2 ล้าน; 30,317 ตัน | 3.22% / 2.94% | 10 / 10 |
| 7208 | เหล็กแผ่นรีดร้อน เหล็กกล้าไม่เจือ กว้าง 600 มม. ขึ้นไป | EUR 0.01 ล้าน; 0 ตัน | EUR 42.8 ล้าน; 80,093 ตัน | 0.65% / 0.70% | 19 / 19 |
| 7217 | ลวดเหล็กหรือเหล็กกล้าไม่เจือ | EUR 25.2 ล้าน; 20,117 ตัน | EUR 33.8 ล้าน; 27,146 ตัน | 5.16% / 3.84% | 4 / 4 |
| 7307 | อุปกรณ์ข้อต่อท่อเหล็กหรือเหล็กกล้า | EUR 29.2 ล้าน; 2,908 ตัน | EUR 33.4 ล้าน; 3,139 ตัน | 1.61% / 0.78% | 8 / 12 |
| 7326 | สิ่งของอื่นทำด้วยเหล็กหรือเหล็กกล้า | EUR 23.9 ล้าน | EUR 27.7 ล้าน; 4,470 ตัน | 0.38% / 0.24% | |
| 7616 | สิ่งของอื่นทำด้วยอะลูมิเนียม | EUR 22.8 ล้าน; 1,258 ตัน | EUR 17.4 ล้าน; 1,061 ตัน | 0.63% / 0.45% | 16 / 15 |
| 7607 | อะลูมิเนียมฟอยล์ | EUR 8.6 ล้าน; 2,113 ตัน | EUR 10.3 ล้าน; 2,494 ตัน | 0.78% / 0.88% | 17 / 15 |
| 7205 | เม็ดและผงของเหล็กถลุงหรือเหล็กกล้า | EUR 4.6 ล้าน; 944 ตัน | EUR 9.1 ล้าน; 1,808 ตัน | 4.87% / 1.65% | 8 / 8 |
ไทยเป็นแหล่งนำเข้าลวดเหล็ก (7217) อันดับ 4 ของสหภาพยุโรปทั้งตามมูลค่าและปริมาณ รองจากจีน ตุรกี และยูเครนตามปริมาณ ส่วนสกรูและน็อต (7318) ไทยอยู่อันดับ 6 ตามปริมาณ รองจากจีน ไต้หวัน เวียดนาม ตุรกี และอินเดีย
เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208) เพิ่มจากแทบศูนย์ในปี 2567 เป็น 80,093 ตันในปี 2568 ไม่มีแหล่งข้อมูลใดที่ cbamguide.com ตรวจสอบระบุสาเหตุไว้ หน้านี้จึงไม่ระบุสาเหตุเช่นกัน
สินค้าส่วนใหญ่ในตารางเป็นสินค้าแบบซับซ้อน (complex goods) ที่ใช้เหล็กแผ่นหรือลวดเป็นสารตั้งต้น (precursor) การปล่อยฝังตัวของสินค้าเหล่านี้จึงรวมการปล่อยของสารตั้งต้นด้วย ผู้ผลิตไทยที่ต้องการแจ้งค่าจริงต้องได้รับข้อมูลจากผู้ขายเหล็กต้นทาง
ต้นทุน CBAM ของสินค้าไทยรายสินค้าในปี 2569 และ 2573 เป็นเท่าไร
ที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโรต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) สินค้าเหล็กหลักของไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีต้นทุน 160 ถึง 398 ยูโรต่อตันสินค้าสำหรับการนำเข้าปี 2569
สูตรคือ ใบรับรอง = max[0; การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ − การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า − ส่วนราคาคาร์บอนตามมาตรา 9] × มวลสินค้า (มาตรา 6(2)(c) และมาตรา 31 ของระเบียบ (EU) 2023/956)
การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) ต่อตัน = ตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (CSCF) × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ตามภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 (Implementing Regulation)
ตัวประกอบ CBAM คือสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปยังคงได้รับ โดยอยู่ที่ร้อยละ 97.5 ในปี 2569 และร้อยละ 51.5 ในปี 2573 และจะไม่นำมาใช้อีกตั้งแต่ปี 2577 (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC) ส่วน CSCF กำหนดไว้ที่ร้อยละ 100 สำหรับปี 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862)
ตัวอย่างการคำนวณสำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย รหัส CN 7208 10 00: ค่ามาตรฐานอ้างอิง 1.92 × 1.10 = 2.112 หักด้วย 0.975 × 1.00 × 0.072 = 0.0702 ได้ 2.0418 ใบรับรองต่อตันสินค้า ที่ราคา 82.32 ยูโร ต้นทุนเท่ากับ 168.08 ยูโรต่อตันสินค้า
ตารางด้านล่างคำนวณด้วยวิธีเดียวกัน ค่ามาตรฐานอ้างอิงคือค่า “total emissions” ในตารางประเทศไทยของภาคผนวก I ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ได้แทนที่แล้ว ค่าเบนช์มาร์กคือ Column B ตามเส้นทางที่แถวของไทยระบุ คำนวณเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ด้วย lib/cbam-law.js
| สินค้า (รหัส CN) | ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย (tCO2e/t) | ปี 2569 รวมส่วนปรับเพิ่ม 10% | ค่าเบนช์มาร์ก Column B (เส้นทาง) | ใบรับรองต่อตันสินค้า ปี 2569 | ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2569 | ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2573 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208 10 00) | 1.92 | 2.112 | 0.072 (E) | 2.0418 | EUR 168.08 | EUR 202.42 |
| ลวดเหล็กไม่เคลือบ (7217 10 10) | 1.92 | 2.112 | 0.066 (E) | 2.04765 | EUR 168.56 | EUR 202.67 |
| ข้อต่อท่อเหล็ก (7307 99 80) | 1.849 | 2.0339 | 0.085 (E) | 1.951025 | EUR 160.61 | EUR 194.27 |
| โครงสร้างเหล็กอื่น ๆ (7308 90 98) | 4.29 | 4.719 | 0.141 (E) | 4.581525 | EUR 377.15 | EUR 453.12 |
| สกรูและสลักเกลียวหกเหลี่ยม ไม่ใช่เหล็กกล้าไร้สนิม (7318 15 88) | 2.408 | 2.6488 | 0.066 (E) | 2.58445 | EUR 212.75 | EUR 254.90 |
| น็อต เส้นผ่านศูนย์กลางในไม่เกิน 12 มม. (7318 16 92) | 4.449 | 4.8939 | 0.066 (E) | 4.82955 | EUR 397.57 | EUR 473.32 |
| สิ่งของเหล็กอื่น ๆ (7326 90 98) | 1.98 | 2.178 | 0.141 (E) | 2.040525 | EUR 167.98 | EUR 205.91 |
| เหล็กกล้าไร้สนิมรีดเย็น หนา 0.5 ถึง 1 มม. (7219 34 10) | ขีด (-) ในตารางไทย ใช้ค่า "Other countries" 5.02 | 5.522 | 1.27 (ไม่ระบุเส้นทาง) | 4.28375 | EUR 352.64 | EUR 485.07 |
| อะลูมิเนียมฟอยล์ (7607 11 90) | 1.73 | 1.903 | 0.258 (L) | 1.65145 | EUR 135.95 | EUR 174.20 |
| สิ่งของอื่นทำด้วยอะลูมิเนียม (7616 99 90) | 1.73 | 1.903 | 0.148 (L) | 1.7587 | EUR 144.78 | EUR 178.86 |
คอลัมน์ปี 2573 ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงและราคาเดิม (82.32 ยูโรคงที่) กับส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 30 และตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 51.5 ส่วนรหัส 7219 34 10 ใช้ค่าเบนช์มาร์ก 1.23 สำหรับปี 2571 ถึง 2573 ทั้งนี้ อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 คาดว่าจะมีการปรับค่าเบนช์มาร์กสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 ตัวเลขตั้งแต่ปี 2570 จึงเป็นค่าประมาณ
ที่ราคาคงที่ 82.32 ยูโร ต้นทุนของเหล็กแผ่นรีดร้อนไทยต่อตันสินค้าเท่ากับ 168.08 ยูโรในปี 2569 เพิ่มเป็น 184.03 ยูโรในปี 2570 และ 200.14 ยูโรในปี 2571 แล้วอยู่ที่ 202.42 ยูโรในปี 2573 ส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) คือร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571
ในปี 2568 เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208) จากไทยมีมูลค่าทางสถิติเฉลี่ยประมาณ 534 ยูโรต่อตัน ณ ชายแดนสหภาพยุโรป (42.8 ล้านยูโรสำหรับ 80,093 ตัน คำนวณโดย cbamguide.com) ต้นทุนปี 2569 จึงคิดเป็นประมาณร้อยละ 31 ของมูลค่านี้ และปี 2573 ประมาณร้อยละ 38
ผู้ส่งออกตรวจสอบสินค้าและปริมาณของตนได้ที่ เครื่องคำนวณ CBAM ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีของผู้นำเข้า
ทำไมค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยต่ำ แต่ต้นทุนกลับสูง
เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ค่าเบนช์มาร์กเป็นไปตามเส้นทางการผลิต (production route) ที่ระบุในแถวของประเทศนั้น (ภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ข้อ 5.1) ผู้ส่งออกเลือกเส้นทางเองไม่ได้
แถวเหล็กของไทยระบุเส้นทาง E (เหล็กกล้าคาร์บอน เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) 103 แถว และ H (เหล็กกล้าเจือต่ำ เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) 32 แถว ค่าเบนช์มาร์ก Column B ของเส้นทาง E มีเพียง 0.066 ถึง 0.072 tCO2e ต่อตันสำหรับเหล็กกึ่งสำเร็จรูปและเหล็กแผ่นรีดร้อน
สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อนไทย การปรับลดจึงมีมูลค่าเพียง 5.78 ยูโรต่อตัน (ต้นทุนก่อนปรับลด 173.86 ยูโร) ขณะที่ประเทศซึ่งแถวเหล็กระบุเส้นทาง C (เส้นทางเตาถลุงเหล็กและเตาผลิตเหล็กกล้าแบบเป่าออกซิเจน หรือ BF-BOF) ได้หัก 1.33575 tCO2e ต่อตัน
ส่วนแถวอะลูมิเนียมของไทยระบุเส้นทาง L (อะลูมิเนียมทุติยภูมิ)
ตารางด้านล่างเปรียบเทียบสองสินค้าหลักของไทยกับแหล่งนำเข้าคู่แข่ง สำหรับการนำเข้าปี 2569 ด้วยค่ามาตรฐานอ้างอิง (82.32 ยูโร ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620 คำนวณเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569)
| ประเทศต้นทาง | 7208 10 00 ค่ามาตรฐานฯ (เส้นทาง) | 7208 10 00 ต้นทุน ปี 2569 | 7208 10 00 ต้นทุน ปี 2573 | 7318 15 88 ค่ามาตรฐานฯ | 7318 15 88 ต้นทุน ปี 2569 | 7318 15 88 ต้นทุน ปี 2573 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ญี่ปุ่น | 2.100 (C) | EUR 80.20 | EUR 166.65 | 2.800 | EUR 144.07 | EUR 241.82 |
| เกาหลีใต้ | 2.118 (C) | EUR 81.83 | EUR 168.58 | 3.474 | EUR 205.10 | EUR 313.95 |
| ไต้หวัน | 2.310 (C) | EUR 99.22 | EUR 189.13 | 2.707 | EUR 135.65 | EUR 231.87 |
| เวียดนาม | 2.350 (C) | EUR 102.84 | EUR 193.41 | 2.750 | EUR 139.54 | EUR 236.47 |
| ตุรกี | 2.428 (C) | EUR 109.90 | EUR 201.75 | 5.430 | EUR 382.22 | EUR 523.27 |
| ไทย | 1.920 (E) | EUR 168.08 | EUR 202.42 | 2.408 (E) | EUR 212.75 | EUR 254.90 |
| จีน | 3.187 (C) | EUR 178.63 | EUR 282.98 | 6.375 | EUR 467.79 | EUR 624.40 |
| อินเดีย | 4.280 (C) | EUR 277.60 | EUR 399.95 | 5.720 | EUR 408.48 | EUR 554.31 |
| อินโดนีเซีย | 8.230 (C) | EUR 635.28 | EUR 822.66 | 8.230 | EUR 635.77 | EUR 822.92 |
ทุกแถวยกเว้นไทยระบุเส้นทาง C ค่าเบนช์มาร์กคือ 1.370 (7208 10 00) และ 1.364 (7318 15 88) ส่วนไทยคือ 0.072 และ 0.066 ปี 2573 ใช้ราคาและค่าเบนช์มาร์กคงที่
สำหรับสกรูรหัส CN 7318 15 88 ต้นทุนของไทยสูงกว่าญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ไต้หวัน และเวียดนาม (ไต้หวันและเวียดนามเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 2 และ 3 ตามปริมาณ) แต่ต่ำกว่าจีน ตุรกี อินเดีย และอินโดนีเซีย
ช่องว่างระหว่างไทยกับประเทศเส้นทาง C จะแคบลงเรื่อย ๆ เพราะการปรับลดของประเทศเหล่านั้นลดลงตามตัวประกอบ CBAM ขณะที่ไทยได้รับการปรับลดน้อยมากตั้งแต่ต้น
ประเด็นที่ยังไม่ยุติ: สำหรับแถวเหล็กกล้าเจือของไทยที่ระบุเส้นทาง H ยังไม่ชัดเจนว่าต้องใช้ค่าเบนช์มาร์กของเส้นทาง H หรือค่าของเส้นทาง J ซึ่งสูงกว่า หน้านี้จึงไม่แสดงตัวอย่างสำหรับแถวเส้นทาง H รายละเอียดอยู่ที่ เส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้า (EAF)
เหล็กกล้าไร้สนิม 7219 จากไทยใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงใด
เหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน 7219 ทุกแถวในตารางของไทยเป็นขีด (-) ผู้นำเข้าจึงต้องใช้ค่าของ “Other countries” ซึ่งสำหรับรหัส CN 7219 34 10 คือ 5.02 tCO2e ต่อตัน
ตารางของไทยมี 275 แถว เป็นแถวที่มีค่า 217 แถว และเป็นขีด 40 แถว แถวที่เป็นขีดทั้งหมดเป็นสินค้าเหล็ก ประเภทพิกัดที่มีมูลค่าสูงเป็นอันดับสามของไทยจึงมีต้นทุน 352.64 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 แม้แถวนี้จะไม่ได้ระบุเส้นทาง C หรือ E
ตารางของไทยครอบคลุมปุ๋ย เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม และไฮโดรเจน แต่ไม่มีตารางซีเมนต์ ซีเมนต์จากไทยจึงใช้ค่าของ “Other countries” เช่นกัน ซึ่งแทบไม่มีผล เพราะการนำเข้าปี 2568 มีเพียง 1.3 ตัน ค่าของแต่ละประเทศอยู่ที่ ค่ามาตรฐานอ้างอิงสำหรับผู้ส่งออก
ไทยมีราคาคาร์บอนแบบใดบ้าง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569
ราคาคาร์บอน (carbon price) เพียงรูปแบบเดียวของไทยที่มีผลบังคับใช้แล้ว คือกลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน 200 บาทต่อ tCO2e ส่วนระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ภาษีคาร์บอน และ Thai CBAM ยังเป็นร่างกฎหมาย
คณะรัฐมนตรีเห็นชอบหลักการเมื่อ 21 มกราคม 2568 ต่อมาประกาศกรมสรรพสามิต เรื่อง หลักเกณฑ์และเงื่อนไขการกำหนดราคาคาร์บอนสำหรับสินค้าน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 22 เมษายน 2568 และมีผลตั้งแต่ 23 เมษายน 2568
อัตราภาษีสรรพสามิตรวมไม่เปลี่ยนแปลง เพราะราคาคาร์บอนเป็นส่วนที่แยกออกมาจากอัตราเดิม การกำหนดราคาสูงกว่า 200 บาทต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี (อินโฟเควสท์ 19 พฤษภาคม 2568)
ตารางด้านล่างสรุปมาตรการด้านราคาคาร์บอนของไทย ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569
| มาตรการ | ฐานทางกฎหมาย | ความครอบคลุมและราคา | สถานะ |
|---|---|---|---|
| กลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน | ประกาศกรมสรรพสามิต (ราชกิจจานุเบกษา 22 เม.ย. 2568) | เบนซินและแก๊สโซฮอล์ (E10, E20, E85) น้ำมันก๊าด น้ำมันเครื่องบิน ดีเซลและไบโอดีเซล (B5, B7, B10) LPG และโพรเพน น้ำมันเตา ที่ 200 บาทต่อ tCO2e ไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ | มีผลตั้งแต่ 23 เม.ย. 2568 |
| ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) | ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... (14 หมวด 205 มาตรา) | ภาคส่วนจะกำหนดในกฎหมายลำดับรองหลังเก็บข้อมูลปี 2570 ถึง 2571 (ICAP) | ร่าง ไม่มีราคา ICAP ระบุว่า ETS นำร่องอาจเริ่มในปี 2572 |
| ภาษีคาร์บอน | ร่างพระราชบัญญัติฉบับเดียวกัน | สินค้ากำหนดโดยกฎหมายลำดับรอง | ร่าง ไม่มีราคา |
| กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) | หมวด 9 ของร่างพระราชบัญญัติ | สินค้านำเข้าสู่ไทยที่กำหนดโดยกฎกระทรวง ผู้นำเข้าขึ้นทะเบียน รายงาน และซื้อใบรับรองที่อิงราคา ETS ของไทยในอนาคต | ร่าง |
| T-VER และตลาดคาร์บอน | โครงการขององค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) | คาร์บอนเครดิตภาคสมัครใจ ราคาตลาด | ภาคสมัครใจ T-VER ตั้งแต่ปี 2556 ตาม ICAP |
ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ได้รับความเห็นชอบในหลักการจากคณะรัฐมนตรีเมื่อ 2 ธันวาคม 2568 โดยมีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมเป็นหน่วยงานหลัก
เมื่อ 28 เมษายน 2569 ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมกล่าวว่าคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาเสร็จแล้ว ร่างจะกลับเข้าคณะรัฐมนตรี ตั้งเป้าให้มีผลภายในปี 2569 และบังคับใช้ในปี 2570 ถึง 2571 (ฐานเศรษฐกิจ)
แต่เมื่อ 5 มิถุนายน 2569 นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่าคณะกรรมการกฤษฎีกายังอยู่ระหว่างพิจารณาเป็นรายมาตรา (Thai PBS Policy Watch) cbamguide.com ไม่พบการพิจารณาในสภาผู้แทนราษฎร ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569
จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)
ราคาคาร์บอนของไทยใช้หักลดตามมาตรา 9 ได้หรือไม่
ยังไม่ได้ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย และระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง
มาตรา 9 ให้ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ขอลดจำนวนใบรับรองตามราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศผู้ผลิต (carbon price effectively paid) หลังหักการคืนเงินหรือการชดเชยใด ๆ (มาตรา 9(1))
ร่างระเบียบการบังคับใช้ว่าด้วยการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สาม เผยแพร่เมื่อ 13 พฤษภาคม 2569 และปิดรับฟังความเห็นเมื่อ 10 มิถุนายน 2569 ร่างนี้กำหนดเส้นทางสี่แบบ ได้แก่ ระบบซื้อขายสิทธิ ภาษีคาร์บอนที่แหล่งปล่อย ภาษีคาร์บอนที่เชื้อเพลิง และระบบผสม
ร่างดังกล่าวจำกัดการใช้คาร์บอนเครดิตระหว่างประเทศตามมาตรา 6 ของความตกลงปารีสไว้ไม่เกินร้อยละ 10 ของการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบ กลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมันของไทยใกล้กับเส้นทางภาษีคาร์บอนที่เชื้อเพลิง แต่ร่างยังไม่มีผลเป็นกฎหมาย
ประเด็นที่ทำให้มูลค่าการหักลดสำหรับสินค้าไทยมีน้อยหรือยังไม่ชัดเจน มีห้าข้อดังนี้
- ยังไม่มีการรับรอง ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังเป็นร่าง และไม่มีราคาคาร์บอนของประเทศที่สามใดได้รับการรับรอง
- เหล็กและอะลูมิเนียมนับเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) (ภาคผนวก II) เชื้อเพลิงที่ใช้ผลิตไฟฟ้าที่โรงงานซื้อมาจึงไม่เกี่ยวข้อง
- ถ่านหินและก๊าซธรรมชาติอยู่นอกกลไก เกี่ยวข้องเฉพาะดีเซล น้ำมันเตา หรือ LPG ที่เผาในสถานประกอบการ (installation)
- ความหมายของคำว่า “จ่ายจริง” ยังไม่ยุติ ยังไม่มีบทบัญญัติใดระบุว่า ส่วนราคาคาร์บอนที่แยกออกจากอัตราภาษีเดิมซึ่งอัตรารวมไม่เปลี่ยนแปลง ถือเป็นราคาที่จ่ายจริงหลังหักการคืนเงินหรือการชดเชยตามมาตรา 9(1) หรือไม่
- หลักฐานต้องจัดทำรายสถานประกอบการ และได้รับการรับรองโดยบุคคลที่เป็นอิสระจากผู้ยื่นแบบฯ และจากหน่วยงานของประเทศที่สาม (มาตรา 9(2)) ร่างระเบียบกำหนดให้ผู้รับรองนี้แยกจากผู้ทวนสอบ CBAM
เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง การหักลดทำได้เฉพาะโดยอ้างอิงราคาคาร์บอนมาตรฐานรายปีที่คณะกรรมาธิการยุโรปอาจกำหนดตั้งแต่ปี 2570 (มาตรา 9(4)) ยังไม่มีการกำหนดสำหรับไทย หลักฐานต้องเก็บไว้จนถึงสิ้นปีที่สี่หลังปีที่ยื่นหรือควรยื่นแบบแสดงรายการ (มาตรา 9(3))
ร่าง ETS ร่างภาษีคาร์บอน Thai CBAM (มาตรการสำหรับสินค้านำเข้าสู่ไทย) และคาร์บอนเครดิต T-VER ไม่ใช่ราคาคาร์บอนที่ผู้ผลิตไทยจ่ายจริง รายละเอียดอยู่ที่ การหักลดราคาคาร์บอนตามมาตรา 9
กฎป้องกันการหลบเลี่ยง CBAM เกี่ยวข้องกับผู้ส่งออกไทยอย่างไร
มาตรา 27 ของระเบียบ (EU) 2023/956 นิยามการหลบเลี่ยงว่าเป็นการเปลี่ยนรูปแบบการค้าที่เกิดจากแนวปฏิบัติ กระบวนการ หรืองานที่ไม่มีเหตุผลหรือความจำเป็นทางเศรษฐกิจเพียงพอ นอกจากการเลี่ยงหน้าที่ตาม CBAM
มาตรา 27 ยกตัวอย่างแนวปฏิบัติไว้สองแบบ โดยไม่ได้จำกัดเฉพาะสองแบบนี้ และไม่มีรายชื่อประเทศ คณะกรรมาธิการยุโรปเป็นผู้ติดตามสถานการณ์ในระดับสหภาพ (มาตรา 27(3)) ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ไม่มีมาตรการ การยกเว้น หรือการรับรองใดเฉพาะสำหรับไทย
แนวปฏิบัติสามแบบที่เกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทานของไทยมีดังนี้
- การดัดแปลงสินค้าเล็กน้อยให้เข้ารหัส CN ที่ไม่อยู่ในภาคผนวก I เว้นแต่การดัดแปลงเปลี่ยนลักษณะสำคัญของสินค้า (มาตรา 27(2)(a))
- การแบ่งซอยการนำเข้า รวมถึงผ่านข้อตกลงที่ไม่แท้จริง เพื่อไม่ให้เกินเกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis) (มาตรา 27(2)(b) เพิ่มโดยระเบียบ (EU) 2025/2083)
- การส่งสินค้าผ่านประเทศที่สามเพื่อเปลี่ยนประเทศถิ่นกำเนิด ซึ่งมาตรา 27 ไม่ได้ระบุไว้โดยตรง แต่อาจเข้าข่ายนิยามทั่วไป
คณะกรรมาธิการยุโรปเปิดการสอบสวนได้เมื่อได้รับข้อมูลพร้อมหลักฐาน หรือด้วยความริเริ่มของตนเอง และสรุปผลภายในเก้าเดือน ผู้ผลิตสกรู ลวด และโครงสร้างเหล็กของไทยที่ใช้เหล็กนำเข้าควรเก็บบันทึกแหล่งที่มาของสารตั้งต้นและกระบวนการผลิตในโรงงาน
ผู้ยื่นแบบฯ ที่ส่งมอบใบรับรองไม่ครบภายในวันที่ 30 กันยายน ต้องเสียค่าปรับต่อใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบ ในอัตราเดียวกับค่าปรับการปล่อยส่วนเกินของ EU ETS คือ 100 ยูโรต่อ tCO2e ซึ่งปรับเพิ่มตามดัชนีราคาผู้บริโภคยุโรป (มาตรา 26(1))
นอกจากค่าปรับแล้ว ผู้ยื่นแบบฯ ยังต้องส่งมอบใบรับรองที่ขาดอยู่ด้วย (มาตรา 26(3))
บุคคลที่ไม่ใช่ผู้ยื่นแบบฯ แต่นำสินค้าเข้าโดยไม่ปฏิบัติตามกฎ ต้องเสียค่าปรับสามถึงห้าเท่าของอัตราดังกล่าว หรือ 300 ถึง 500 ยูโรก่อนปรับตามดัชนี (มาตรา 26(2))
ผู้นำเข้าที่ไม่มีสถานะผู้ยื่นแบบฯ และนำเข้าเกินเกณฑ์ 50 ตัน จะพ้นหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการและส่งมอบใบรับรองสำหรับการนำเข้านั้นเมื่อชำระค่าปรับแล้ว (มาตรา 26(2a)) รายละเอียดอยู่ที่ การป้องกันการหลบเลี่ยง CBAM
ผู้ส่งออกไทยต้องทำอะไรเพื่อรับมือกับ CBAM
ผู้ส่งออกไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM หน้าที่ทั้งหมดเป็นของผู้นำเข้าในสหภาพยุโรป แต่ผู้ซื้อต้องการข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบเพื่อหลีกเลี่ยงค่ามาตรฐานอ้างอิง
ผู้ยื่นแบบฯ ต้องยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) และส่งมอบใบรับรอง CBAM ภายในวันที่ 30 กันยายนของทุกปี ครั้งแรกคือวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 (มาตรา 6(1) และมาตรา 22(1))
ประเทศสมาชิกที่ผู้ยื่นแบบฯ ตั้งอยู่เป็นผู้ขายใบรับรอง CBAM ผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วม โดยเริ่มขายวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) ขั้นตอนที่ผู้ส่งออกไทยควรทำมีห้าข้อดังนี้
- ลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) อัปโหลดข้อมูลสถานประกอบการครั้งเดียวและแบ่งปันให้ผู้ซื้อทุกรายในสหภาพยุโรป การลงทะเบียนเป็นทางเลือก (มาตรา 10) ใช้บัญชี EU Login ที่มีการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน
- จัดทำแผนการติดตามตรวจสอบ (monitoring plan) ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 กำหนดขอบเขตระบบ แหล่งปล่อย เครื่องมือวัด และวิธีคำนวณสำหรับเส้นทางการผลิตของโรงงาน
- เตรียมรายงานสรุปการปล่อย 16 รายการข้อมูล (summary emissions report) ตามภาคผนวก IV ข้อ 1.2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 เป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(4)) ภายในโครงสร้างเอกสารสามฉบับตามแนวทางฉบับที่ 3 ของคณะกรรมาธิการยุโรป (14 สิงหาคม 2569) และระบุพิกัดภูมิศาสตร์เป็นทศนิยมหกตำแหน่ง
- ว่าจ้างผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) การทวนสอบ (verification) บังคับเมื่อแจ้งค่าจริง (มาตรา 8(1)) ปีแรกต้องมีการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit) (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 มาตรา 2 ถึง 4)
- เก็บเอกสารแหล่งที่มาของสารตั้งต้น บันทึกการซื้อเหล็กต้นทาง การแปรรูปในโรงงาน และข้อมูลการปล่อยจากผู้ขาย ซึ่งจำเป็นทั้งสำหรับสินค้าแบบซับซ้อนและสำหรับตอบคำถามเรื่องถิ่นกำเนิด
เฉพาะหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปเท่านั้นที่รับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้ (ระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 (Delegated Regulation) โดยประเมินตามมาตรฐาน EN ISO/IEC 17029:2019)
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีหลักฐานการรับรองระบบงานผู้ทวนสอบเจ็ดราย จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติห้าแห่ง ห้ารายแรกคือ EmiCert S.A. (ESYD กรีซ) Bureau Veritas Italia S.p.A. RINA Services S.p.A. และ SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia อิตาลี) และ Intertek Certification AB (Swedac สวีเดน)
อีกสองรายคือ Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) แห่งดัมเยตตา อียิปต์ (RvA เนเธอร์แลนด์ 22 ตุลาคม 2569) ซึ่งเป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป และ SGS BELGIUM nv (BELAC เบลเยียม ภาคผนวกขอบเขตมีผลตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2569) หกรายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป และไม่มีนิติบุคคลไทยในรายชื่อนี้
RvA ใช้ขั้นตอน TAB กับ ISSC โดยประเมินครบทุกส่วนยกเว้นการสังเกตการทวนสอบ RvA จะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรกของ ISSC แล้วจึงเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ
DNV ประกาศเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่เรื่องนี้ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงยังไม่นับ DNV
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน รายชื่อที่ติดตามอยู่ที่ ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน
หน่วยทวนสอบของไทยต้องยื่นขอกับหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติเจ็ดแห่งที่รับผู้สมัครจากนอกสหภาพยุโรป (ตารางของคณะกรรมาธิการยุโรป 21 ตุลาคม 2569) ได้แก่ COFRAC (ฝรั่งเศส) ESYD (กรีซ) Accredia (อิตาลี) RvA (เนเธอร์แลนด์) PCA (โปแลนด์) SNAS (สโลวาเกีย) และ Swedac (สวีเดน)
ผู้ให้บริการทวนสอบเสนอค่าบริการประมาณ 5,000 ถึง 50,000 ยูโรต่อสถานประกอบการ ซึ่งเป็นค่าประมาณของตลาด ไม่ใช่ตัวเลขของคณะกรรมาธิการยุโรป รายการข้อมูลทั้งหมดอยู่ที่ ข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียม
หน่วยงานรัฐของไทยให้ข้อมูล CBAM อะไรบ้าง
กระทรวงพาณิชย์ องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก และกระทรวงการต่างประเทศเป็นแหล่งข้อมูล CBAM หลักของไทย ส่วนสหภาพยุโรปไม่ได้เผยแพร่ระเบียบ (EU) 2023/956 เป็นภาษาไทย
หน่วยงานไทยใช้ชื่อมาตรการต่างกัน กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) ใช้ "มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน" ส่วนกระทรวงการต่างประเทศและ สนค. ใช้ "มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน" ทั้งสองหมายถึง CBAM ของสหภาพยุโรป
| หน่วยงาน | สิ่งที่เผยแพร่ | วันที่ของหลักฐาน |
|---|---|---|
| กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) กระทรวงพาณิชย์ | คำเตือนผู้ส่งออกในหกภาคส่วน ค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน สอบถามได้ที่กลุ่มงานบริหารสินค้าสองทาง กองบริหารสินค้าข้อตกลงและมาตรการการค้า | 28 เม.ย. 2569 (ฐานเศรษฐกิจ) |
| สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) | บทวิเคราะห์การส่งออกของไทย แนะนำให้ขอความรู้และความช่วยเหลือทางการเงินจาก อบก. และสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) (ไม่ระบุชื่อโครงการ) | 2567 ถึง ม.ค. 2569 |
| องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) | คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ฟรีสำหรับสี่อุตสาหกรรม (ไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม) และแพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝง (CBAM and CFP Platform) | ปรับปรุง 26 ธ.ค. 2568 |
| กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม | หน่วยงานหลักของร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (ETS ภาษีคาร์บอน Thai CBAM) | 2 ธ.ค. 2568 |
| กรมยุโรป กระทรวงการต่างประเทศ | ประชุมกับ DG TAXUD ร่วมกับหน่วยงานด้านมาตรฐาน กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ ส.อ.ท. และคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) | 13 มิ.ย. 2568 |
| กรมศุลกากร | คู่มือเตรียมความพร้อมสำหรับผู้ประกอบการ (cbamguide.com ยังไม่ได้ตรวจเนื้อหา) | ไฟล์ลงวันที่ 27 ต.ค. 2568 |
| กรมสรรพสามิต | กลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน | 22 เม.ย. 2568 |
คต. อธิบาย (28 เมษายน 2569) ว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงคำนวณจากกลุ่มโรงงานที่ปล่อยสูงสุด ซึ่งไม่ตรงกับระเบียบ เพราะภาคผนวก IV ข้อ 4.1 ของระเบียบ (EU) 2023/956 กำหนดค่ามาตรฐานอ้างอิงตามความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศผู้ส่งออก แล้วบวกส่วนปรับเพิ่ม
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 cbamguide.com ไม่พบเงินอุดหนุนหรือศูนย์ช่วยเหลือของรัฐบาลไทยที่เฉพาะสำหรับ CBAM ท่านขอให้ cbamguide.com แนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณหรือการทวนสอบได้ฟรีที่ ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM ผู้ให้บริการอาจจ่ายค่าแนะนำแก่ cbamguide.com ซึ่งไม่มีผลต่อการคัดเลือก
ไทยเทียบกับประเทศอาเซียนอื่นภายใต้ CBAM อย่างไร
ไทยเป็นแหล่งนำเข้าเหล็กของสหภาพยุโรปที่เล็กกว่าเวียดนามและอินโดนีเซียมาก และต่างจากเวียดนามตรงที่ยังไม่มี ETS ที่ครอบคลุมโรงงานเหล็ก
สหภาพยุโรปนำเข้าเหล็กและเหล็กกล้าในตอนที่ 72 และ 73 จากเวียดนาม 2.94 ล้านตัน และจากอินโดนีเซีย 3.16 ล้านตันในปี 2568 เทียบกับ 242,721 ตันจากไทย (Eurostat Comext, 2025)
ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของเวียดนามเริ่มระยะนำร่องในเดือนสิงหาคม 2568 ตามพระราชกฤษฎีกา 119/2025/ND-CP ครอบคลุมโรงงานเหล็กและเหล็กกล้า 25 แห่ง และจัดสรรสิทธิให้เปล่าจนถึงปี 2571 (ICAP) ระบบ ETS ภาคบังคับของอินโดนีเซียครอบคลุมเฉพาะการผลิตไฟฟ้า
แถวเหล็กของเวียดนามและอินโดนีเซียระบุเส้นทาง C ต่างจากไทยซึ่งระบุเส้นทาง E ค่ามาตรฐานอ้างอิงของอินโดนีเซียสำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อนคือ 8.23 tCO2e ต่อตัน ต้นทุนปี 2569 (635.28 ยูโร) จึงสูงกว่าไทยประมาณ 3.8 เท่า
ในการประชุมคณะกรรมการร่วมไทย-สหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 ที่กรุงเทพฯ เมื่อ 29 กันยายน 2569 ทั้งสองฝ่ายตกลงกระชับความร่วมมือด้านการลดคาร์บอนและราคาคาร์บอน เพื่ออำนวยความสะดวกในการเตรียมพร้อมสำหรับ CBAM
ทั้งสองฝ่ายยังแสดงความยินดีต่อความคืบหน้าของการเจรจาความตกลงการค้าเสรี (แถลงการณ์ร่วม EEAS 2 ตุลาคม 2569)
การซื้อจากโรงงานไทยทำให้ผู้นำเข้าถูกสอบสวนการหลบเลี่ยงโดยอัตโนมัติหรือไม่
ไม่ การซื้อจากโรงงานไทยไม่ทำให้เกิดการสอบสวนการหลบเลี่ยง คณะกรรมาธิการยุโรปสอบสวนตามมาตรา 27 ของระเบียบ (EU) 2023/956 เมื่อได้รับข้อมูลพร้อมหลักฐาน หรือเมื่อเห็นสมควรเอง และสรุปผลภายในเก้าเดือน
ผู้นำเข้าที่มีเอกสารถิ่นกำเนิด รวมทั้งบันทึกการผลิตของโรงงานและแหล่งที่มาของสารตั้งต้น จะพร้อมตอบคำถามของศุลกากรหรือหน่วยงานผู้มีอำนาจ
ผู้ส่งออกไทยใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงแทนการทวนสอบได้หรือไม่
ได้ แต่สำหรับไทยมีต้นทุนสูง เพราะการปรับลดตามเส้นทาง E แทบเป็นศูนย์ และส่วนปรับเพิ่มสูงขึ้นจากร้อยละ 10 ในปี 2569 เป็นร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ทุกตันที่เพิ่มขึ้นจากส่วนปรับเพิ่มต้องใช้ใบรับรองเต็มจำนวน
โรงงานที่มีการปล่อยจริงต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงรวมส่วนปรับเพิ่ม และได้รับการปรับลดตามค่าเบนช์มาร์ก Column A บวกสิทธิแบบให้เปล่าในสารตั้งต้น จะช่วยลดต้นทุนของผู้ซื้อได้ วิธีเปรียบเทียบอยู่ที่ ค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM
แนวโน้ม CBAM สำหรับผู้ส่งออกไทยถึงปี 2573 เป็นอย่างไร
แรงกดดันต่อสินค้าไทยมาจากสามทาง ได้แก่ ส่วนปรับเพิ่มที่สูงขึ้นถึงปี 2571 ข้อเสนอขยายไปยังสินค้าปลายน้ำ และร่างกฎหมายภูมิอากาศของไทยที่ยังไม่ผ่าน
สำหรับแถวเส้นทาง E ของไทย ต้นทุนเพิ่มเร็วที่สุดระหว่างปี 2569 ถึง 2571 ตามส่วนปรับเพิ่ม จากนั้นค่อนข้างทรงตัวถึงปี 2573 หากราคาคงที่ ส่วนประเทศเส้นทาง C ต้นทุนเพิ่มต่อเนื่องเมื่อตัวประกอบ CBAM ลดจากร้อยละ 90 ในปี 2571 เป็นร้อยละ 51.5 ในปี 2573
การขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ (downstream extension) ยังเป็นข้อเสนอของคณะกรรมาธิการยุโรป COM(2025)989 (ยังไม่เป็นกฎหมาย) โดยเสนอให้เริ่มวันที่ 1 มกราคม 2571
จำนวนสินค้าที่จะครอบคลุมคือประมาณ 180 รายการตามข้อเสนอของคณะกรรมาธิการ ประมาณ 200 รายการตามจุดยืนของคณะมนตรี และประมาณ 457 รายการตามจุดยืนของรัฐสภายุโรป (ค่าประมาณ)
รัฐสภายุโรปรับมติเจรจาเมื่อ 15 กันยายน 2569 ด้วยคะแนน 464 ต่อ 50 งดออกเสียง 159 การเจรจาไตรภาคีครั้งแรกเมื่อ 20 ตุลาคม 2569 ยังไม่ได้ข้อตกลงโดยรวม และมีรายงานว่าครั้งที่สองจะมีขึ้น 30 พฤศจิกายน 2569 ทั้งสามฉบับครอบคลุมเฉพาะสินค้าที่ทำจากเหล็กและอะลูมิเนียม
ไทยซึ่งส่งออกสิ่งของในตอนที่ 73 เป็นหลักควรติดตามรายการสุดท้าย รายละเอียดอยู่ที่ การขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ และแนวทางการลงทุนอยู่ที่ กลยุทธ์ CBAM สำหรับผู้ส่งออก
CBAM ของสหภาพยุโรปต่างจาก Thai CBAM อย่างไร
CBAM ของสหภาพยุโรป (มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน) ใช้กับสินค้าที่นำเข้าสู่สหภาพยุโรปและมีผลแล้วตั้งแต่ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ 1 มกราคม 2569
ส่วนกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) ใช้กับสินค้าที่นำเข้าสู่ไทย และยังเป็นร่างในหมวด 9 ของร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569
CBAM เป็นภาษีนำเข้าหรือไม่
CBAM ไม่ใช่ภาษีนำเข้า CBAM เป็นระบบใบรับรองตามระเบียบ (EU) 2023/956 ที่ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรป (ไม่ใช่ผู้ส่งออกไทย) ซื้อตามการปล่อยฝังตัวของสินค้า ราคาใบรับรองสำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 เป็นราคาเฉลี่ยรายไตรมาส (มาตรา 21(1a)) และเป็นรายสัปดาห์ตั้งแต่ปี 2570 (มาตรา 21(1))
ผู้นำเข้ารายเล็กได้รับยกเว้นหรือไม่
ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM รวมทุกรหัส CN ไม่เกิน 50 ตัน (น้ำหนักสุทธิ) ต่อปีปฏิทินได้รับยกเว้น (มาตรา 2a และภาคผนวก VII ข้อ 1) แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1)) ไฟฟ้าและไฮโดรเจนไม่ได้รับยกเว้น (มาตรา 2a(4))
พิกัด HS 6 หลักแรกตรงกัน แต่รหัส CN 8 หลักของสหภาพยุโรปไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย ผู้ส่งออกควรยืนยันรหัส CN กับผู้นำเข้า รายการรหัสอยู่ที่ รายการสินค้าภายใต้ CBAM
ผู้นำเข้าต้องถือใบรับรองรายไตรมาสหรือไม่
ตั้งแต่ปี 2570 ณ สิ้นแต่ละไตรมาส ผู้ยื่นแบบฯ ต้องมีใบรับรอง CBAM ในบัญชีอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยฝังตัวในสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ต้นปีปฏิทิน โดยนำการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่ามาคำนวณด้วย (มาตรา 22(2))
การตรวจครั้งแรกคือวันที่ 31 มีนาคม 2570 และสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ไม่อยู่ภายใต้ข้อกำหนดนี้
การส่งออกไปสหราชอาณาจักรแทนช่วยได้หรือไม่
CBAM ของสหราชอาณาจักรเป็นภาษีแยกต่างหาก ครอบคลุมห้าภาคส่วน (อะลูมิเนียม ซีเมนต์ ปุ๋ย ไฮโดรเจน เหล็กและเหล็กกล้า) เริ่ม 1 มกราคม 2570
อัตราภาษีตัวอย่างที่ประกาศเมื่อ 16 ตุลาคม 2569 คือ 9.69 ปอนด์ต่อ tCO2e สำหรับเหล็ก และ 9.79 ปอนด์สำหรับอะลูมิเนียม ซึ่งยังไม่ก่อภาระภาษีจริง (รายละเอียดที่ UK CBAM ภาษาอังกฤษ)
มาตรการอื่นของสหภาพยุโรปที่กระทบเหล็กไทยมีอะไรบ้าง
ระเบียบว่าด้วยเหล็ก (EU) 2026/1384 ใช้บังคับตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2569 กำหนดโควตาภาษีรวม 18,345,922 ตันต่อปี และอากรร้อยละ 50 นอกโควตา ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1963 กำหนดหลักฐานประเทศที่หลอมและหล่อ (melt and pour) ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 มาตรการทั้งสองไม่ใช่ส่วนหนึ่งของ CBAM และไม่นับเป็นต้นทุน CBAM
อากรตอบโต้การทุ่มตลาดเหล็กแผ่นรีดร้อนปี 2568 (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/1919) ใช้กับอียิปต์ ญี่ปุ่น และเวียดนาม ไทยไม่อยู่ในคดีนี้ ภาพรวมของภาคเหล็กอยู่ที่ CBAM กับผู้ส่งออกเหล็กไทย และ คู่มือ CBAM ภาคอะลูมิเนียม