CBAM อะลูมิเนียม 2569: นับเฉพาะการปล่อยทางตรงและ PFCs ไม่นับไฟฟ้า และเส้นทางทุติยภูมิของไทย

CBAM อะลูมิเนียมคิดการปล่อยทางตรงและ PFCs ไม่คิดไฟฟ้า ค่ามาตรฐานอ้างอิงของอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปอยู่ระหว่าง 0.360 ถึง 3.198 tCO2e ต่อตัน ค่าเบนช์มาร์กปฐมภูมิ 1.423 ส่วนไทยอยู่ในเส้นทางทุติยภูมิ (L)

เนื้อหาในหน้านี้
แผนภาพห่วงโซ่อะลูมิเนียม: อะลูมินาและเศษโลหะไม่ใช่สินค้า CBAM และไม่นับไฟฟ้าของโรงถลุง CO2 และ PFCs ของโรงถลุงถูกนับในอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (CN 7601) ซึ่งเป็นสารตั้งต้นของผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม

CBAM อะลูมิเนียมครอบคลุม 14 รายการในภาคผนวก I ตั้งแต่อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) ไปจนถึงเส้น แท่ง โปรไฟล์ ฟอยล์ โครงสร้าง และของอื่น ๆ ทำด้วยอะลูมิเนียม

เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปจากจีนมีต้นทุน 157.44 ยูโรต่อตันสินค้าสำหรับการนำเข้าปี 2569 ที่ราคาใบรับรอง CBAM ทางการของไตรมาส 3 ปี 2569 ที่ 82.32 ยูโร

CBAM อะลูมิเนียมคิดเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) และเพอร์ฟลูออโรคาร์บอน (PFCs) จากการผลิต ไม่คิดการปล่อยจากไฟฟ้าที่ใช้ถลุงโลหะ แม้ไฟฟ้าจะเป็นแหล่งคาร์บอนหลักของโรงถลุงที่ใช้ไฟฟ้าจากถ่านหินก็ตาม

สำหรับอะลูมิเนียมปฐมภูมิที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงคิดภาระจากค่า 1.700 ถึง 3.198 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) ต่อตัน ซึ่งต่างกันตามประเทศแหล่งกำเนิด แล้วหักด้วยการปรับลดที่คำนวณจากค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) 1.423

กติกานี้มาจากระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956) ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 ลงวันที่ 8 ตุลาคม 2568 (Omnibus)

สถานะของไทยต่างออกไป ตารางของไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (Implementing Regulation) ระบุเส้นทางอะลูมิเนียมทุติยภูมิ (L) ในทุกแถวของอะลูมิเนียม

อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปจากไทยจึงมีต้นทุนเพียง 25.29 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 แต่ฟอยล์และของทำด้วยอะลูมิเนียมจากไทยมีต้นทุน 135.95 ถึง 144.78 ยูโรต่อตันสินค้า

หน้านี้อธิบายว่า CBAM คิดการปล่อยส่วนใดของอะลูมิเนียม วิธีคำนวณ ต้นทุนปี 2569 ถึง 2577 เหตุที่ไม่คิดไฟฟ้า การคิด PFCs ความต่างระหว่างอะลูมิเนียมปฐมภูมิและทุติยภูมิ และความหมายของทั้งหมดนี้สำหรับอะลูมิเนียมจากไทย


CBAM คิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกส่วนใดของอะลูมิเนียมที่นำเข้า

CBAM สำหรับอะลูมิเนียมคิดเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ทางตรง ซึ่งรวม CO2 จากการสิ้นเปลืองแอโนดคาร์บอนและ PFCs แต่ไม่รวมการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) จากไฟฟ้าในระบบสายส่ง

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปจึงรายงานและซื้อใบรับรอง CBAM ตามขอบเขตที่แคบนี้เท่านั้น

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เรียกค่าเบนช์มาร์ก CBAM ว่าค่ากลางความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Benchmark value)

ค่าเบนช์มาร์ก CBAM ของอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) คือ 1.423 tCO2e ต่อตันสำหรับอะลูมิเนียมปฐมภูมิ และ 0.091 สำหรับอะลูมิเนียมทุติยภูมิ (ภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ข้อ 5.3)

อะลูมิเนียมอยู่ในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งจำกัดภาระ CBAM ไว้ที่การปล่อยทางตรงสำหรับสินค้าในรายการนั้น (มาตรา 7(1)) เหล็กและไฮโดรเจนใช้หลักเดียวกัน

ซีเมนต์และปุ๋ยนับการปล่อยทางอ้อมจากไฟฟ้าด้วย เพราะผู้ผลิตสินค้าสองกลุ่มนี้ในสหภาพยุโรปไม่ได้รับการชดเชยต้นทุนคาร์บอนทางอ้อมจากรัฐภายใต้ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS)

ผลในทางปฏิบัติคือแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) ที่ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ต้องยื่นภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 แสดงเฉพาะการปล่อยทางตรง (มาตรา 6(1))

ค่าการปล่อยทางตรงนั้นมาจากข้อมูลจริงของโรงถลุงที่ผ่านการทวนสอบ (verification) หรือจากค่ามาตรฐานอ้างอิง ไฟฟ้าที่โรงถลุงใช้ไม่อยู่ในแบบแสดงรายการนั้น

ขอบเขตที่ต่างกันระหว่างภาคอุตสาหกรรมทำให้ภาระทางการเงินต่างกันมาก จึงควรทำความเข้าใจภาพรวมของมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรปก่อนคำนวณต้นทุนรายภาค

วันที่ 14 สิงหาคม 2569 DG TAXUD เผยแพร่เอกสารแนวทางเฉพาะภาคอะลูมิเนียมสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) คือ Guidance No 5e สำหรับผู้ผลิตอะลูมิเนียมนอกสหภาพยุโรปและผู้ยื่นแบบฯ ซึ่งเป็นหนึ่งในเอกสารแนวทาง CBAM สิบฉบับของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (ภาษาอังกฤษ)


อะลูมิเนียมจากไทยในตลาดสหภาพยุโรป: สินค้าและมูลค่า

สหภาพยุโรปนำเข้าอะลูมิเนียมในขอบเขต CBAM จากไทยในปี 2568 มูลค่า 44.16 ล้านยูโร ปริมาณ 6,599 ตัน คิดเป็นร้อยละ 0.15 ของมูลค่าและร้อยละ 0.07 ของปริมาณการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรป

ตัวเลขนี้ลดลงจาก 60.09 ล้านยูโร (12,136 ตัน) ในปี 2566 และ 50.03 ล้านยูโร (7,454 ตัน) ในปี 2567 หากไม่นับแหล่งกำเนิดที่ได้รับยกเว้น สัดส่วนของไทยคือร้อยละ 0.20 ของมูลค่า (Eurostat, EU27 imports from Thailand of CBAM-covered goods (Annex I codes), 2025 (Comext DS-045409, extracted October 12, 2026))

ตารางด้านล่างแสดงหัวข้อรหัส CN หลักของอะลูมิเนียมจากไทย เรียงตามมูลค่าปี 2568 (Eurostat Comext DS-045409, 2025 โดยอันดับนับรวมแหล่งกำเนิดที่ได้รับยกเว้น)

รหัส CN (4 หลัก) สินค้า 2566 2567 2568 สัดส่วนปี 2568 (มูลค่า / ปริมาณ) อันดับของไทยปี 2568 (มูลค่า / ปริมาณ)
7616 ของอื่น ๆ ทำด้วยอะลูมิเนียม EUR 17.80 ล้าน; 1,378 ตัน EUR 22.77 ล้าน; 1,258 ตัน EUR 17.35 ล้าน; 1,061 ตัน 0.63% / 0.45% 16 / 15
7607 ฟอยล์อะลูมิเนียม หนาไม่เกิน 0.2 มม. EUR 15.17 ล้าน; 3,690 ตัน EUR 8.58 ล้าน; 2,113 ตัน EUR 10.27 ล้าน; 2,494 ตัน 0.78% / 0.88% 17 / 15
7606 แผ่นและแถบ หนาเกิน 0.2 มม. EUR 6.62 ล้าน; 2,024 ตัน EUR 5.95 ล้าน; 1,767 ตัน EUR 5.66 ล้าน; 1,589 ตัน 0.14% / 0.15% 18 / 18
7612 ถัง กระป๋อง กล่อง และภาชนะ ความจุไม่เกิน 300 ลิตร EUR 2.62 ล้าน; 337 ตัน EUR 3.95 ล้าน; 564 ตัน EUR 5.33 ล้าน; 698 ตัน 0.97% / 1.17% 11 / 11
7604 เส้น แท่ง และโปรไฟล์ EUR 13.66 ล้าน; 3,526 ตัน EUR 5.19 ล้าน; 1,073 ตัน EUR 3.51 ล้าน; 544 ตัน 0.18% / 0.14% 24 / 27
7610 โครงสร้าง ประตู หน้าต่าง และส่วนของโครงสร้าง EUR 1.23 ล้าน; 259 ตัน EUR 1.53 ล้าน; 115 ตัน EUR 1.45 ล้าน; 176 ตัน 0.10% / 0.07% 29 / 30
7601 อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป EUR 2.33 ล้าน; 873 ตัน EUR 1.37 ล้าน; 501 ตัน EUR 1,055; ต่ำกว่า 1 ตัน 0.00% / 0.00% ไม่จัดอันดับ

อะลูมิเนียมจากไทยในสหภาพยุโรปเกือบทั้งหมดเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูป ไม่ใช่โลหะที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป จุดแข็งของไทยอยู่ที่กระป๋องและภาชนะ (7612) ซึ่งไทยเป็นแหล่งนำเข้าอันดับที่ 11 ตามมูลค่าและปริมาณ ตามด้วยฟอยล์ (7607) และของทำด้วยอะลูมิเนียม (7616)

สถิติฝั่งไทยเป็นข้อมูลการส่งออกในสกุลดอลลาร์สหรัฐ จึงเทียบกับตัวเลข Eurostat โดยตรงไม่ได้

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) รายงานว่าช่วงมกราคมถึงมิถุนายน 2568 ไทยส่งออกอะลูมิเนียมในกลุ่มสินค้า CBAM ไปสหภาพยุโรป 33.85 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลงร้อยละ 7.99 และคิดเป็นร้อยละ 16.62 ของสินค้า CBAM ที่ไทยส่งไปสหภาพยุโรป


การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของอะลูมิเนียมคำนวณอย่างไร

วิธีคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของอะลูมิเนียมแยกการผลิตออกเป็นสองประเภทที่มีระดับการปล่อยต่างกันมาก คืออะลูมิเนียมปฐมภูมิและอะลูมิเนียมทุติยภูมิ

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของอะลูมิเนียมแต่ละล็อตขึ้นกับตัวแปรสี่ตัว ดังนี้

  • ประเภทการผลิต: ปฐมภูมิ (อิเล็กโทรลิซิสแบบ Hall-Héroult จากอะลูมินา) หรือทุติยภูมิ (หลอมเศษอะลูมิเนียมรีไซเคิลใหม่)
  • การสิ้นเปลืองแอโนดคาร์บอน: CO2 ทางตรงที่เกิดเมื่อแอโนดคาร์บอนถูกออกซิไดซ์ระหว่างอิเล็กโทรลิซิส
  • การปล่อย PFCs: ก๊าซเพอร์ฟลูออโรคาร์บอนที่เกิดในอิเล็กโทรลิซิสของโรงถลุงบางแห่ง
  • สัดส่วนเศษอะลูมิเนียม: สัดส่วนวัตถุดิบรีไซเคิล ซึ่ง CBAM ถือว่ามีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวเป็นศูนย์

สำหรับอะลูมิเนียมปฐมภูมิ การปล่อยทางตรงครอบคลุมทั้ง CO2 จากแอโนดและ PFCs ที่แปลงเป็น CO2 เทียบเท่า สำหรับอะลูมิเนียมทุติยภูมิ จะนับเฉพาะพลังงานเชื้อเพลิงที่ใช้ในเตาหลอมซ้ำ

เมื่อใช้ข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ โรงหลอมทุติยภูมิที่ปล่อยใกล้ค่าเบนช์มาร์ก 0.091 จะมีภาระใบรับรองใกล้ศูนย์ เพราะการปรับลดหักการปล่อยส่วนใหญ่ออกไป

ระเบียบวิธีของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบใช้หลักการปันส่วนตามสมดุลมวลเมื่อผลิตภัณฑ์มีทั้งโลหะปฐมภูมิและวัตถุดิบรีไซเคิล รายละเอียดอยู่ในหน้าวิธีคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว


ต้นทุน CBAM ของอะลูมิเนียมปฐมภูมิในปี 2569 เท่าไร

อะลูมิเนียมปฐมภูมิที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) จากจีนที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีต้นทุน CBAM 157.44 ยูโรต่อตันสินค้าสำหรับการนำเข้าปี 2569 โดยใช้ราคาใบรับรอง CBAM ทางการของไตรมาส 3 ปี 2569 ที่ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e ซึ่งประกาศเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569

ค่ามาตรฐานอ้างอิงของจีนคือ 3.000 tCO2e ต่อตัน หรือ 3.300 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) คือ 0.975 × 1.423 = 1.387425 จึงเหลือ 1.912575 ใบรับรองต่อตันสินค้า

ตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) คือสัดส่วนการจัดสรรสิทธิการปล่อยแบบให้เปล่า (free allocation) ที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปยังคงได้รับ กำหนดโดยมาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC และใช้ผ่านมาตรา 31 ของระเบียบ (EU) 2023/956

การปรับลดเป็นปริมาณคงที่ต่อตัน ดังนั้นทุก tCO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์ก รวมทั้งส่วนปรับเพิ่มทั้งหมด ต้องจ่ายตามราคาใบรับรองเต็มจำนวน

ตารางด้านล่างแสดงต้นทุนของอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง สำหรับแหล่งกำเนิดเส้นทางปฐมภูมิสามแห่งและไทย ตลอดช่วงที่สิทธิแบบให้เปล่าทยอยลดลง โดยตรึงราคาใบรับรองไว้ที่ 82.32 ยูโร

ปี ตัวประกอบ CBAM (สิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่) ส่วนปรับเพิ่ม จีน (ค่ามาตรฐาน 3.000, K) "Other countries and territories" (2.203, K) สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (1.870, K) ไทย (0.360, L)
2569 97.5% 10% EUR 157.44/ตัน EUR 85.27/ตัน EUR 55.12/ตัน EUR 25.29/ตัน
2570 95% 20% EUR 185.07/ตัน EUR 106.34/ตัน EUR 73.44/ตัน EUR 28.45/ตัน
2571 90% 30% EUR 215.62/ตัน EUR 130.33/ตัน EUR 94.69/ตัน EUR 31.78/ตัน
2573 51.5% 30% EUR 260.72/ตัน EUR 175.43/ตัน EUR 139.79/ตัน EUR 34.67/ตัน
2577 ไม่ใช้ตัวประกอบ CBAM 30% EUR 321.05/ตัน EUR 235.76/ตัน EUR 200.12/ตัน EUR 38.53/ตัน

ต้นทุนต่อตันสินค้า = (ค่ามาตรฐานอ้างอิงบวกส่วนปรับเพิ่ม ลบด้วยตัวประกอบ CBAM × ค่าเบนช์มาร์ก) × 82.32 ยูโร โดยตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (CSCF) เท่ากับร้อยละ 100 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862) ค่าเบนช์มาร์กคือ 1.423 สำหรับเส้นทาง K และ 0.091 สำหรับเส้นทาง L (ภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ข้อ 5.3) โดยเส้นทางเป็นไปตามที่พิมพ์ในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2026/1740 ตั้งแต่ปี 2577 การปรับลดเป็นศูนย์ ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 ตัวเลขปี 2570 เป็นต้นไปจึงเป็นค่าประมาณ คำนวณด้วย lib/cbam-law.js วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569

ภาระปี 2569 เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีนัยสำคัญแล้ว และจะเพิ่มขึ้นทุกปี การเพิ่มขึ้นที่มากที่สุดเกิดระหว่างปี 2572 กับปี 2573 เมื่อตัวประกอบ CBAM ลดจากร้อยละ 77.5 เป็นร้อยละ 51.5

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่ซื้ออะลูมิเนียมปฐมภูมิจากประเทศที่ไม่ได้รับยกเว้นควรวางแผนรับช่วงนั้นตั้งแต่ตอนนี้ และเปรียบเทียบเส้นทางค่ามาตรฐานอ้างอิงกับข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบของแต่ละโรงถลุง

ต้นทุนของผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมจากไทยรายรหัส CN

ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมจากไทยมีต้นทุน 103.12 ถึง 144.78 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง สูงกว่าอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปจากไทยสี่ถึงหกเท่า

ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยสำหรับผลิตภัณฑ์อยู่ระหว่าง 1.05 ถึง 1.73 tCO2e ต่อตัน แต่ค่าเบนช์มาร์ก Column B ของเส้นทาง L สำหรับผลิตภัณฑ์มีเพียง 0.140 ถึง 0.258 การปรับลดจึงมีน้อย และผลิตภัณฑ์จากไทยต้องจ่ายเกือบเต็มจำนวนของค่ามาตรฐานที่บวกส่วนปรับเพิ่มแล้ว

ตารางด้านล่างแสดงผลการคำนวณสำหรับรหัส CN ที่ไทยส่งออกไปสหภาพยุโรปมากที่สุด (ปี 2569 ราคา 82.32 ยูโร ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620 คำนวณวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569)

สินค้า (รหัส CN) ค่ามาตรฐานของไทย (tCO2e/ตัน) รวมส่วนปรับเพิ่ม 10% การปรับลด (0.975 × ค่าเบนช์มาร์ก L) ใบรับรองต่อตันสินค้า ปี 2569 ต้นทุนปี 2569 ต้นทุนปี 2573
อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601 10 90) 0.36 0.396 0.975 × 0.091 = 0.088725 0.307275 EUR 25.29 EUR 34.67
เส้นและแท่งอะลูมิเนียมผสม (7604 29 10) 1.27 1.397 0.975 × 0.148 = 0.1443 1.2527 EUR 103.12 EUR 129.64
ประตูและหน้าต่าง (7610 10 00) 1.29 1.419 0.975 × 0.152 = 0.1482 1.2708 EUR 104.61 EUR 131.61
ฟอยล์ ไม่มีวัสดุรองหลัง (7607 11 90) 1.73 1.903 0.975 × 0.258 = 0.25155 1.65145 EUR 135.95 EUR 174.20
ภาชนะสำหรับสเปรย์ (7612 90 20) 1.73 1.903 0.975 × 0.258 = 0.25155 1.65145 EUR 135.95 EUR 174.20
แผ่นอะลูมิเนียมผสม หนา 0.2 ถึง 3 มม. (7606 12 92) 1.73 1.903 0.975 × 0.148 = 0.1443 1.7587 EUR 144.78 EUR 178.86
ของอื่น ๆ ทำด้วยอะลูมิเนียม (7616 99 90) 1.73 1.903 0.975 × 0.148 = 0.1443 1.7587 EUR 144.78 EUR 178.86

ปี 2573 ใช้ค่ามาตรฐานและราคาเดิม ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 30 และตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 51.5 ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 (อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620)

ท่านประมาณการต้นทุนสำหรับสินค้าและปริมาณของท่านได้ในเครื่องคำนวณ CBAM ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ของผู้นำเข้า


ทำไม CBAM อะลูมิเนียมจึงไม่คิดการปล่อยทางอ้อมจากไฟฟ้า

CBAM ไม่คิดการปล่อยทางอ้อมจากไฟฟ้าของอะลูมิเนียม เพราะโรงถลุงในสหภาพยุโรปที่เป็นคู่แข่งได้รับการชดเชยต้นทุนคาร์บอนทางอ้อมในรูปความช่วยเหลือจากรัฐตามมาตรา 10a(6) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC

หากเก็บ CBAM จากการปล่อยทางอ้อมขณะที่ยังชดเชยผู้ผลิตในสหภาพยุโรป สินค้าที่ผลิตในสหภาพยุโรปและสินค้านำเข้าจะได้รับการปฏิบัติไม่เท่าเทียมกัน ระเบียบปัจจุบันจึงถือว่าการชดเชยกับภาระ CBAM ต่อการปล่อยทางอ้อมใช้ร่วมกันไม่ได้

การถลุงอะลูมิเนียมปฐมภูมิใช้ไฟฟ้าในปริมาณมาก และความเข้มข้นคาร์บอนของไฟฟ้าแตกต่างกันมากระหว่างไฟฟ้าพลังน้ำ ก๊าซ และถ่านหิน

การปล่อยจากไฟฟ้าทั้งหมดนี้อยู่นอกการคำนวณ ตารางค่ามาตรฐานอ้างอิงระบุช่องการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียมเป็น "N/A" และค่ารวมเท่ากับค่าทางตรง

ช่องว่างนี้คือสิ่งที่เรียกว่าช่องโหว่ของการปล่อยทางอ้อม โรงถลุงที่ใช้ไฟฟ้าจากถ่านหินจ่าย CBAM เฉพาะการปล่อยทางตรงจากการถลุง ไม่จ่ายสำหรับคาร์บอนจากไฟฟ้าซึ่งมากกว่าหลายเท่า

อารัมภบท ข้อ 65 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ขอให้คณะกรรมาธิการยุโรปรวบรวมข้อมูลที่จำเป็นต่อการขยายขอบเขตไปยังการปล่อยทางอ้อมของสินค้าในภาคผนวก II “โดยเร็วที่สุด” (as soon as possible)

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 อะลูมิเนียมยังอยู่ในภาคผนวก II จึงคิดเฉพาะการปล่อยทางตรง

รายงานทบทวนของคณะกรรมาธิการยุโรปวันที่ 16 ธันวาคม 2568 (COM(2025)783) พิจารณาทางเลือกทางเทคนิคห้าแนวทางสำหรับการคิดการปล่อยทางอ้อม และสรุปว่าต้องวิเคราะห์เพิ่ม โดยอาจมีข้อเสนอหลังการทบทวนปลายปี 2570

การขยายขอบเขตใด ๆ ต้องสอดคล้องกับการชดเชยต้นทุนทางอ้อมที่โรงถลุงในสหภาพยุโรปได้รับตามข้อบังคับ EU ETS งานทางเทคนิคดำเนินต่อไป วันที่ 8 มิถุนายน 2569 DG TAXUD เผยแพร่การศึกษาทางเทคนิคเรื่องการปล่อยทางอ้อมใน CBAM

การศึกษานั้นพิจารณาค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยมาตรฐาน (default emission factors) สำหรับการปล่อยทางอ้อม และความเป็นไปได้ของการขยายไปยังภาคที่ยังไม่นับ ได้แก่ อะลูมิเนียม เหล็ก และไฮโดรเจน

การศึกษาชี้ทิศทางของข้อเสนอในอนาคต แต่ไม่เปลี่ยนขอบเขตการปล่อยทางตรงของ CBAM อะลูมิเนียมในปัจจุบัน รายละเอียดอยู่ในหน้าการปล่อยทางอ้อมของอะลูมิเนียม

ตารางด้านล่างเปรียบเทียบขอบเขตการปล่อยของห้าภาคอุตสาหกรรมสินค้า

ภาคอุตสาหกรรม การปล่อยทางตรง การปล่อยทางอ้อม อยู่ในภาคผนวก II (เฉพาะทางตรง)
อะลูมิเนียม คิด ไม่คิด ใช่
เหล็กและเหล็กกล้า คิด ไม่คิด (ยกเว้นรหัส CN 2601 12 00) ใช่
ซีเมนต์ คิด คิด ไม่ใช่
ปุ๋ย คิด คิด ไม่ใช่
ไฮโดรเจน คิด ไม่คิด ใช่

PFCs คืออะไร และมีความสำคัญต่อ CBAM อย่างไร

เพอร์ฟลูออโรคาร์บอน (PFCs) เป็นก๊าซเรือนกระจกกลุ่มที่สองที่แบบแสดงรายการ CBAM ของอะลูมิเนียมต้องครอบคลุมนอกเหนือจาก CO2 ภาคผนวก I ระบุ “carbon dioxide and perfluorocarbons” สำหรับทุกรายการของอะลูมิเนียม

PFCs เกิดระหว่างปรากฏการณ์แอโนด (anode effect) ในการรีดิวซ์อะลูมินาด้วยไฟฟ้าตามกระบวนการ Hall-Héroult เมื่อความเข้มข้นของอะลูมินาในอ่างอิเล็กโทรไลต์ต่ำกว่าเกณฑ์วิกฤต แรงดันไฟฟ้าจะพุ่งสูงขึ้นและเกิดก๊าซสองชนิด

  • CF4 (เตตระฟลูออโรมีเทน): ศักยภาพทำให้โลกร้อน (GWP-100) 6,630 ตามรายงาน IPCC AR5
  • C2F6 (เฮกซะฟลูออโรอีเทน): GWP-100 11,100 ตามรายงาน IPCC AR5

อัตราการปล่อย PFCs ต่างกันมากระหว่างโรงถลุง โรงถลุงสมัยใหม่ที่ใช้ระบบควบคุมกระบวนการขั้นสูงลดความถี่ของปรากฏการณ์แอโนดได้จนใกล้ศูนย์ โรงถลุงรุ่นเก่าปล่อย PFCs ต่อตันโลหะในระดับที่วัดได้

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องได้ข้อมูล PFCs ที่ผ่านการทวนสอบจากโรงงานผู้ผลิต หรือใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571

ยิ่งส่วนปรับเพิ่มสูงขึ้น โรงงานที่ปล่อย PFCs ต่ำกว่าค่ามาตรฐานยิ่งมีแรงจูงใจทางการเงินที่จะส่งข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบ รายละเอียดอยู่ในหน้าPFCs ใน CBAM อะลูมิเนียม

PFCs เกิดในการถลุงปฐมภูมิ ไม่ใช่ในการหลอมเศษหรือการรีด อัด และขึ้นรูป ซึ่งเป็นกิจกรรมของผู้ผลิตผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมในไทยที่ปรากฏในสถิติการค้า แต่ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ที่ใช้ข้อมูลจริงยังต้องนับการปล่อยที่ฝังมากับโลหะที่ซื้อมาเป็นสารตั้งต้น (precursor)


จดหมายข่าว CBAM (ภาษาอังกฤษ)

จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)

อะลูมิเนียมปฐมภูมิกับทุติยภูมิ: ช่องว่างของต้นทุน CBAM

อะลูมิเนียมทุติยภูมิที่ผลิตจากการหลอมเศษรีไซเคิลมีภาระ CBAM ต่ำกว่าอะลูมิเนียมปฐมภูมิมาก เพราะเศษอะลูมิเนียมนับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวเป็นศูนย์ ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่ซื้อวัตถุดิบรีไซเคิลจึงได้เปรียบด้านต้นทุนเชิงโครงสร้าง

การเปรียบเทียบเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงแสดงช่องว่างเดียวกัน เพราะภาคผนวก I กำหนดเส้นทางการผลิต (production route) หนึ่งเส้นทางให้แถวอะลูมิเนียมของแต่ละประเทศ คือ (K) ปฐมภูมิ หรือ (L) ทุติยภูมิ

ตารางด้านล่างเปรียบเทียบเส้นทางการผลิตอะลูมิเนียมทั้งสองแบบ

เส้นทางการผลิตในภาคผนวก I ค่าเบนช์มาร์ก Column B รหัส CN 7601 ตัวอย่างแหล่งกำเนิดและค่ามาตรฐานอ้างอิง ต้นทุน CBAM ที่ 82.32 ยูโร (2569) ต้นทุน CBAM ที่ 82.32 ยูโร (2573)
(K) ปฐมภูมิ (Hall-Héroult) 1.423 tCO2e/ตัน จีน 3.000 tCO2e/ตัน EUR 157.44/ตัน EUR 260.72/ตัน
(L) ทุติยภูมิ (เศษรีไซเคิล) 0.091 tCO2e/ตัน เกาหลีใต้ 0.360 tCO2e/ตัน EUR 25.29/ตัน EUR 34.67/ตัน
(L) ทุติยภูมิ (เศษรีไซเคิล) 0.091 tCO2e/ตัน ไทย 0.360 tCO2e/ตัน EUR 25.29/ตัน EUR 34.67/ตัน

คอลัมน์ปี 2573 ใช้ค่าเบนช์มาร์กปัจจุบัน ซึ่งอาจปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 (อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) ตารางของประเทศเป็นตัวกำหนดเส้นทาง ผู้นำเข้าเลือกเองไม่ได้

จากตาราง 68 ประเทศที่มีค่าสำหรับรหัส CN 7601 มี 31 ตารางที่ระบุเส้นทาง (K) และ 37 ตารางที่ระบุ (L) ส่วน "Other countries and territories" ระบุ (K) ผู้ผลิตทุติยภูมิในประเทศเส้นทาง (K) จึงถูกคิดตามค่ามาตรฐานของปฐมภูมิ เว้นแต่จะรายงานข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ

เมื่อใช้ข้อมูลจริง ค่าเบนช์มาร์กทุติยภูมิ 0.091 หักการปล่อยจากการหลอมซ้ำได้เกือบทั้งหมด ผู้นำเข้าในอุตสาหกรรมยานยนต์ บรรจุภัณฑ์ และก่อสร้างที่เปลี่ยนจากโลหะผสมปฐมภูมิมาใช้ทุติยภูมิกำลังตอบสนองต่อสัญญาณราคาที่ CBAM ทำให้ชัดขึ้นทุกปี

เส้นทาง L ของไทย: ต้นทุนต่ำสำหรับโลหะ แต่ไม่ใช่สำหรับผลิตภัณฑ์

เส้นทาง L ทำให้อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปจากไทยมีต้นทุนต่ำที่สุดกลุ่มหนึ่ง แต่ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมจากไทยอาจมีต้นทุนสูงกว่าผลิตภัณฑ์จากบางประเทศเส้นทาง K

ประเทศเส้นทาง K มีค่ามาตรฐานของผลิตภัณฑ์สูงกว่า แต่ได้ค่าเบนช์มาร์ก 1.485 ถึง 1.599 ซึ่งหักออกได้มาก ไทยมีค่ามาตรฐานต่ำกว่าแต่หักได้เพียง 0.140 ถึง 0.258 ตารางด้านล่างเปรียบเทียบฟอยล์อะลูมิเนียม (รหัส CN 7607 11 90) ปี 2569 ที่ 82.32 ยูโร

แหล่งกำเนิด เส้นทาง ค่ามาตรฐาน (tCO2e/ตัน) ใบรับรองต่อตันสินค้า ต้นทุนปี 2569
อินโดนีเซีย K 2.51 1.201975 EUR 98.95
สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ K 2.66 1.366975 EUR 112.53
ไทย L 1.73 1.65145 EUR 135.95
ตุรกี K 3.071 1.819075 EUR 149.75
มาเลเซีย K 3.289 2.058875 EUR 169.49
เวียดนาม L 2.48 2.47645 EUR 203.86
"Other countries and territories" K 3.893 2.723275 EUR 224.18
อินเดีย K 4.126 2.979575 EUR 245.28
จีน K 5.559 4.555875 EUR 375.04

ที่มา: ภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2026/1740 และค่าเบนช์มาร์ก Column B ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 คำนวณด้วย lib/cbam-law.js วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569

ฟอยล์จากไทยมีต้นทุนต่ำกว่าจีน อินเดีย มาเลเซีย ตุรกี และเวียดนาม แต่สูงกว่าอินโดนีเซียและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ในไทยที่ใช้อะลูมิเนียมทุติยภูมิจริงและมีข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบมีโอกาสลดต้นทุนได้มากที่สุด ข้อมูลที่ต้องเตรียมอยู่ในหน้าCBAM อะลูมิเนียมสำหรับผู้ส่งออกไทย


CBAM อะลูมิเนียมใช้กับประเทศและรหัส CN ใด

สินค้าอะลูมิเนียมมีภาระ CBAM เมื่ออยู่ในรหัส CN ที่ภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 ระบุ และผู้นำเข้ามีน้ำหนักสุทธิของสินค้า CBAM รวมในปีปฏิทินเกินเกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis) ตามมาตรา 2a

เกณฑ์นี้นับต่อผู้นำเข้า รวมทุกรหัส CN และทุกประเทศแหล่งกำเนิด (ภาคผนวก VII ข้อ 1) ผู้นำเข้าที่ต่ำกว่าเกณฑ์ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1)) ภาคผนวก I ระบุสินค้าอะลูมิเนียม 14 รายการ ดูครบทุกรายการได้ในรายการสินค้า CBAM

CBAM อะลูมิเนียมครอบคลุมรหัส CN ใดบ้าง

รายการในภาคผนวก I ที่มีภาระ CBAM อะลูมิเนียมในปี 2569 มี 14 รายการ ดังนี้

  • 7601: อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601 10 ไม่ผสม; 7601 20 อะลูมิเนียมผสม)
  • 7603: ผงและเกล็ดอะลูมิเนียม
  • 7604: เส้น แท่ง และโปรไฟล์อะลูมิเนียม
  • 7605: ลวดอะลูมิเนียม
  • 7606: แผ่นและแถบอะลูมิเนียม หนาเกิน 0.2 มม.
  • 7607: ฟอยล์อะลูมิเนียม หนาไม่เกิน 0.2 มม.
  • 7608: หลอดและท่ออะลูมิเนียม
  • 7609 00 00: อุปกรณ์ข้อต่อหลอดหรือท่ออะลูมิเนียม
  • 7610: โครงสร้างและส่วนของโครงสร้างอะลูมิเนียม
  • 7611 00 00: ถังเก็บ แท็งก์ และภาชนะอะลูมิเนียม ความจุเกิน 300 ลิตร
  • 7612: ถังทรงกระบอก ดรัม กระป๋อง และกล่องอะลูมิเนียม ความจุไม่เกิน 300 ลิตร
  • 7613 00 00: ภาชนะอะลูมิเนียมสำหรับก๊าซอัดหรือก๊าซเหลว
  • 7614: ลวดตีเกลียว สายเคเบิล และแถบถักอะลูมิเนียม ไม่หุ้มฉนวนไฟฟ้า
  • 7616: ของอื่น ๆ ทำด้วยอะลูมิเนียม

หัวข้อในตอนที่ 76 สองหัวข้อไม่อยู่ในภาคผนวก I คือ 7602 (เศษและของที่ใช้ไม่ได้ของอะลูมิเนียม) และ 7615 (เครื่องใช้บนโต๊ะอาหาร ในครัว และในบ้าน)

ผู้นำเข้าควรตรวจสอบด้วยเครื่องมือค้นหารหัส CNก่อนยื่นแบบ เพราะการจัดพิกัดเป็นตัวกำหนดว่ามีภาระหรือไม่ รายละเอียดอยู่ในหน้ารหัส CN ของ CBAM อะลูมิเนียม

พิกัด HS 6 หลักแรกของไทยตรงกับของสหภาพยุโรป แต่รหัส CN 8 หลักของสหภาพยุโรปไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย ผู้ส่งออกไทยควรให้ผู้ซื้อยืนยันรหัส CN 8 หลักที่ใช้ในใบขนสินค้าขาเข้าของสหภาพยุโรป

จีนมีภาระ CBAM อะลูมิเนียมสูงที่สุดหรือไม่

ใช่ หากวัดตามมูลค่าในกลุ่มแหล่งกำเนิดที่ CBAM ครอบคลุม สหภาพยุโรปนำเข้าอะลูมิเนียมในขอบเขต CBAM จากจีนในปี 2568 มูลค่า 3.25 พันล้านยูโร ปริมาณ 613,000 ตัน สูงสุดในกลุ่มแหล่งกำเนิดที่ไม่ได้รับยกเว้น และอันดับสองรองจากนอร์เวย์ (Eurostat Comext DS-045409, 2025)

หากวัดตามปริมาณ จีนอยู่อันดับที่ห้า คิดเป็นร้อยละ 6.7 ของการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรป เกือบทั้งหมดไม่ใช่โลหะปฐมภูมิ อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) จากจีนมีเพียง 12,000 ตัน ภาระจึงอยู่ที่ผลิตภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูปและสำเร็จรูป

สิ่งที่ผู้นำเข้าที่ซื้อจากผู้ผลิตจีนต้องพิจารณาคือ ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 หรือไม่

ค่าของจีนสำหรับอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปคือ 3.000 tCO2e ต่อตัน สูงเป็นอันดับสองในภาคผนวก I รองจากโมซัมบิก (3.198) ภาพรวมของจีนอยู่ในหน้าCBAM China (ภาษาอังกฤษ)

นอร์เวย์ (4.47 พันล้านยูโร และ 1.55 ล้านตัน) และไอซ์แลนด์ (2.20 พันล้านยูโร และ 821,000 ตัน) เป็นแหล่งนำเข้าใหญ่ที่สุดสองแห่งตามปริมาณในปี 2568 และสวิตเซอร์แลนด์ส่งออก 1.67 พันล้านยูโร

ทั้งสามประเทศอยู่นอก CBAM ตามภาคผนวก III ข้อ 1 แหล่งกำเนิดที่ได้รับยกเว้นคิดเป็นร้อยละ 29 ของปริมาณการนำเข้าอะลูมิเนียมในขอบเขต CBAM

CBAM อะลูมิเนียมคล้ายกับ CBAM เหล็กหรือไม่

CBAM อะลูมิเนียมและCBAM เหล็กคิดเฉพาะการปล่อยทางตรงและไม่คิดไฟฟ้าเหมือนกัน เพราะทั้งสองอยู่ในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 ความต่างเชิงโครงสร้างคืออะลูมิเนียมต้องนับ PFCs ด้วย ซึ่งเหล็กไม่มี

ช่องว่างของการปล่อยทางอ้อมในอะลูมิเนียมใหญ่กว่าเหล็กเมื่อเทียบสัดส่วน เพราะการถลุงอะลูมิเนียมใช้ไฟฟ้าต่อตันมากกว่าการผลิตเหล็กมาก

ความต่างอีกข้อสำหรับไทยคือแถวเหล็กของไทยส่วนใหญ่ระบุเส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้า (EAF) จากเศษเหล็ก ซึ่งค่าเบนช์มาร์กต่ำเช่นเดียวกับเส้นทาง L ของอะลูมิเนียม

อะลูมิเนียมทุติยภูมิได้รับยกเว้นจาก CBAM หรือไม่

อะลูมิเนียมทุติยภูมิไม่ได้รับยกเว้นจาก CBAM ในฐานะกลุ่มสินค้า แต่เศษอะลูมิเนียมรีไซเคิลที่ใช้เป็นวัตถุดิบนับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวเป็นศูนย์ การปรับลดปี 2569 สำหรับอะลูมิเนียมทุติยภูมิที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปคือ 0.975 × 0.091 = 0.088725 tCO2e ต่อตัน

เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ผลขึ้นกับตารางของประเทศ แหล่งกำเนิดเส้นทาง (L) เช่น เกาหลีใต้และไทย มีค่า 0.360 tCO2e ต่อตัน คิดเป็น 25.29 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 ที่ 82.32 ยูโร

อย่างไรก็ตาม หน้าที่ตาม CBAM ยังคงอยู่ ผู้นำเข้าต้องยื่นแบบแสดงรายการ และข้อมูลการปล่อยต้องผ่านการทวนสอบหรือใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง

ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปประมาณต้นทุน CBAM อะลูมิเนียมได้อย่างไร

ผู้นำเข้าประมาณต้นทุนได้ในสี่ขั้นตอน ดังนี้

  1. เริ่มจากการปล่อยต่อตัน จากค่ามาตรฐานอ้างอิงหรือข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ
  2. บวกส่วนปรับเพิ่ม เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (ร้อยละ 10 ในปี 2569)
  3. หักการปรับลด จากค่าเบนช์มาร์ก CBAM ของรหัส CN และเส้นทางการผลิต
  4. คูณด้วยราคาใบรับรอง CBAM ทางการ ของไตรมาส (ปี 2569 มาตรา 21(1a)) หรือของสัปดาห์ (ตั้งแต่ปี 2570 มาตรา 21(1))

เครื่องคำนวณ CBAM ให้ประมาณการเบื้องต้นได้ครบทั้งหกภาค โดยใช้สูตรตามกฎหมายกับค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณ ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM

บทลงโทษ (penalty) กรณีส่งมอบใบรับรอง CBAM (surrender) ไม่ครบภายในวันที่ 30 กันยายน คือค่าปรับการปล่อยส่วนเกินของ EU ETS ต่อใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบ ในอัตรา 100 ยูโรต่อ tCO2e ปรับเพิ่มตามดัชนีราคาผู้บริโภคยุโรป (มาตรา 26(1)) การชำระค่าปรับไม่ทำให้พ้นหน้าที่ส่งมอบใบรับรองที่ขาด (มาตรา 26(3))

ผู้ที่ไม่ใช่ผู้ยื่นแบบฯ จ่ายสามถึงห้าเท่าของจำนวนนั้น (มาตรา 26(2))

บทลงโทษทั้งสองคิดต่อใบรับรองโดยไม่มีเพดาน การประมาณต้นทุนที่แม่นยำและการขออนุญาตให้ทันเวลาจึงเป็นเรื่องสำคัญอันดับแรกในการบริหารความเสี่ยงของผู้นำเข้าอะลูมิเนียมจากประเทศที่ไม่ได้รับยกเว้น

ราคาคาร์บอนของไทยหักลดตามมาตรา 9 ได้หรือไม่

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังหักลดไม่ได้ ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ว่าด้วยการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สามยังเป็นร่างที่ไม่ได้รับการรับรอง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด รวมถึงไทย

ราคาคาร์บอนเดียวที่มีผลในไทยคือองค์ประกอบราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า มีผลตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน 2568 ครอบคลุมผลิตภัณฑ์น้ำมัน เช่น ดีเซล น้ำมันเตา และ LPG

องค์ประกอบนี้ไม่ครอบคลุมก๊าซธรรมชาติและถ่านหิน และอัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยน (ประกาศกรมสรรพสามิต ราชกิจจานุเบกษา 22 เมษายน 2568)

สำหรับอะลูมิเนียม ผลนี้จะมีน้อยแม้ในอนาคต เพราะ CBAM คิดเฉพาะการปล่อยทางตรง เชื้อเพลิงในโรงไฟฟ้าจึงไม่เกี่ยวข้อง มีเพียงน้ำมันเตา ดีเซล หรือ LPG ที่เผาในเตาหลอมของสถานประกอบการ (installation) ที่มีองค์ประกอบ 200 บาท

ยังไม่มีข้อความทางกฎหมายใดตอบว่า องค์ประกอบที่แยกออกจากอัตราภาษีเดิมถือเป็นราคาคาร์บอน “ที่จ่ายจริง” ตามมาตรา 9(1) หรือไม่

ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ภาษีคาร์บอน และกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) ของไทยยังอยู่ในร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569

Thai CBAM เป็นมาตรการนำเข้าของไทยเอง แยกจากมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป รายละเอียดอยู่ในหน้าการหักลดราคาคาร์บอน

หน่วยงานไทยใดมีข้อมูล CBAM สำหรับอุตสาหกรรมอะลูมิเนียม

หน่วยงานไทยที่เผยแพร่ข้อมูล CBAM ที่เกี่ยวกับอะลูมิเนียมมีดังนี้

  • องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.): คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ฟรีสี่อุตสาหกรรม รวมอุตสาหกรรมอะลูมิเนียม (ปรับปรุง 26 ธันวาคม 2568) และแพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝงและคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CBAM and CFP Platform)
  • กรมการค้าต่างประเทศ (คต.): คำเตือนถึงผู้ส่งออกในหกภาคอุตสาหกรรม เรื่องค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน (28 เมษายน 2569)
  • สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.): บทวิเคราะห์การส่งออกสินค้า CBAM ของไทย และคำแนะนำให้ติดต่อ อบก. และสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

หน้าเว็บที่แนะนำคู่มือของ อบก. ไม่ได้กล่าวถึง PFCs การปล่อยทางอ้อม หรือค่ามาตรฐานอ้างอิงของอะลูมิเนียม คต. อธิบายว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงคำนวณจากโรงงานที่ปล่อยสูงสุด ซึ่งไม่ถูกต้อง ค่าของไทยอยู่ในตารางประเทศไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621

วันที่ 29 กันยายน 2569 ที่ประชุมคณะกรรมการร่วมไทยและสหภาพยุโรปครั้งที่ 2 ที่กรุงเทพฯ ตกลงเพิ่มความร่วมมือด้านการลดคาร์บอน การเงินสีเขียว และราคาคาร์บอนเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับ CBAM ภาพรวมของไทยอยู่ในหน้าCBAM กับประเทศไทย

การขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำเกี่ยวกับอะลูมิเนียมอย่างไร

การขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ (downstream extension) เป็นข้อเสนอของคณะกรรมาธิการยุโรป COM(2025)989 (ยังไม่เป็นกฎหมาย ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569) ซึ่งเสนอให้เริ่มวันที่ 1 มกราคม 2571 และครอบคลุมเฉพาะสินค้าเหล็กและอะลูมิเนียม

จำนวนสินค้าที่ครอบคลุมมีประมาณ 180 รายการตามคณะกรรมาธิการ 200 รายการตามคณะมนตรี และ 457 รายการตามรัฐสภายุโรป (ประมาณการ)

การเจรจาไตรภาคี (trilogue) ครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 ยังไม่ได้ข้อตกลงโดยรวม และส่งสี่ประเด็นให้ระดับเทคนิคพิจารณาต่อ หนึ่งในนั้นคือเกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนักของอะลูมิเนียม (รายงานข่าว)

มีรายงานว่าการเจรจาครั้งที่สองจะจัดขึ้นวันที่ 30 พฤศจิกายน 2569 รายละเอียดอยู่ในหน้าการขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ


คำถามที่พบบ่อย: CBAM อะลูมิเนียม

CBAM ใช้กับอะลูมิเนียมรีไซเคิลหรือไม่

CBAM ใช้กับอะลูมิเนียมนำเข้าทุกรายการในรหัส CN ที่ครอบคลุม ไม่ว่าจะเป็นโลหะปฐมภูมิหรือรีไซเคิล เศษรีไซเคิลที่ใช้เป็นวัตถุดิบนับการปล่อยเป็นศูนย์ ภาระใบรับรองของอะลูมิเนียมทุติยภูมิที่ใช้ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบจึงใกล้ศูนย์

การแยกเศษก่อนการบริโภคและหลังการบริโภคคือที่มาของช่องโหว่ของเศษโลหะใน CBAM เพราะสัดส่วนเศษหลังการบริโภคยังตรวจสอบที่ด่านศุลกากรไม่ได้ หน้าที่ยื่นแบบยังใช้กับผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่นำเข้าเกิน 50 ตันต่อปี

ค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM ของอะลูมิเนียมปฐมภูมิเท่าไร

ค่ามาตรฐานอ้างอิงของอะลูมิเนียมปฐมภูมิที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601) ในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ขึ้นกับแหล่งกำเนิด

ค่าของจีนคือ 3.000 tCO2e ต่อตัน รัสเซีย 2.160 อินเดีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และบาห์เรนประเทศละ 1.870 ตุรกี 1.700 และ "Other countries and territories" 2.203

ค่าเหล่านี้ครอบคลุมเฉพาะการปล่อยทางตรง ส่วนปรับเพิ่มคือร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานจึงจ่ายสูงขึ้นทุกปี ไทยระบุเส้นทางทุติยภูมิ (L) และมีค่า 0.360 รายละเอียดอยู่ในหน้าค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM

ประเทศผู้ส่งออกอะลูมิเนียมใดได้รับยกเว้นจาก CBAM

สินค้าที่มีแหล่งกำเนิดในไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ นอร์เวย์ และสวิตเซอร์แลนด์ และในดินแดน Büsingen, Heligoland, Livigno, Ceuta และ Melilla อยู่นอก CBAM ตามภาคผนวก III ข้อ 1 ของระเบียบ (EU) 2023/956 (มาตรา 2(4)) การค้าระหว่างประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปไม่อยู่ใน CBAM

ประเทศผู้ส่งออกอะลูมิเนียมอื่นทั้งหมด เช่น จีน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ บาห์เรน รัสเซีย อินเดีย ตุรกี เกาหลีใต้ และไทย อยู่ภายใต้ CBAM ในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดตามมาตรา 9

ผู้ส่งออกอะลูมิเนียมไทยต้องซื้อใบรับรอง CBAM หรือไม่

ไม่ต้อง ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM การขายใบรับรองเริ่มวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) สำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569

การลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) เป็นทางเลือก (มาตรา 10) และใช้เปิดเผยข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบให้ผู้ยื่นแบบฯ ผ่านระบบทะเบียน ผู้ประกอบกิจการที่ไม่ได้ลงทะเบียนยังส่งรายงานการปล่อยให้ผู้นำเข้าโดยตรงได้

ท่านขอให้แนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณและการทวนสอบได้ฟรีที่ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM

CBAM ครอบคลุมผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมใดบ้าง

CBAM ครอบคลุมอะลูมิเนียม 14 รายการในภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 ได้แก่ อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) ผงและเกล็ด (7603) เส้น แท่ง และโปรไฟล์ (7604) ลวด (7605) แผ่นและแถบ (7606) ฟอยล์ (7607) หลอดและท่อ (7608) อุปกรณ์ข้อต่อหลอดหรือท่อ (7609 00 00) และโครงสร้าง (7610)

รายการที่เหลือคือ ถังเก็บและแท็งก์ความจุเกิน 300 ลิตร (7611 00 00) ถังทรงกระบอก ดรัม กระป๋อง และกล่อง (7612) ภาชนะสำหรับก๊าซอัดหรือก๊าซเหลว (7613 00 00) ลวดตีเกลียวและสายเคเบิล (7614) และของอื่น ๆ ทำด้วยอะลูมิเนียม (7616)

เศษอะลูมิเนียม (7602) และเครื่องใช้ในบ้าน (7615) ไม่อยู่ใน CBAM การขยาย CBAM ไปยังผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมและเหล็กปลายน้ำเพิ่มเติมเป็นข้อเสนอ (COM(2025)989) ยังไม่เป็นกฎหมาย ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569

CBAM ใช้กับอะลูมิเนียมจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบียอย่างไร

อะลูมิเนียมจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และซาอุดีอาระเบียอยู่ภายใต้ CBAM เต็มรูปแบบ และตารางของทั้งสองประเทศระบุเส้นทางปฐมภูมิ (K) สำหรับอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (รหัส CN 7601)

ค่ามาตรฐานอ้างอิงคือ 1.870 tCO2e ต่อตันสำหรับสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และ 1.700 สำหรับซาอุดีอาระเบีย ก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม

เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง การนำเข้าปี 2569 มีต้นทุน 55.12 ยูโรต่อตันสินค้าจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และ 39.73 ยูโรต่อตันสินค้าจากซาอุดีอาระเบีย ที่ราคาทางการของไตรมาส 3 ปี 2569 ที่ 82.32 ยูโร

สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ส่งอะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูปเข้าสหภาพยุโรป 454,000 ตันในปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 7.2 ของปริมาณการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรป (Eurostat Comext DS-045409, extracted October 12, 2026)


แหล่งข้อมูล: ระเบียบ (EU) 2023/956 · ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) · ระเบียบการบังคับใช้ 2025/2621 · ข้อมูล EU ETS ผ่าน EEX ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย