CBAM ภาคเหล็กและเหล็กกล้าเป็นภาคที่ใหญ่ที่สุดของมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) ของสหภาพยุโรปเมื่อวัดตามมูลค่านำเข้า
ในปี 2568 สหภาพยุโรปนำเข้าเหล็กและเหล็กกล้าที่อยู่ใน CBAM ในตอนที่ 72 และ 73 จากนอกสหภาพ 60,952 ล้านยูโร หรือ 57.73 ล้านตัน (Eurostat Comext DS-045409, 2025 สกัดข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569)
กฎหมายหลักคือระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)
ภาคผนวก I ระบุภาคเหล็กไว้ 15 รายการ ได้แก่ ตอนที่ 72 (มีข้อยกเว้น) 13 หัวข้อของตอนที่ 73 และรหัสสินแร่เหล็กหนึ่งรหัส
ค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) กำหนดรายรหัส CN และรายเส้นทางการผลิตในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 (Implementing Regulation) สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน (รหัส CN 7208) ค่าเบนช์มาร์กมาตรฐานคือ 1.370 tCO2e ต่อตัน สำหรับเส้นทาง BF-BOF 0.481 สำหรับ DRI-EAF และ 0.072 สำหรับเศษเหล็ก-EAF
ค่า 0.072 คือค่าที่ใช้กับเหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย เพราะตารางประเทศไทยระบุเส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก (E) เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) เหล็กแผ่นรีดร้อนไทยจึงมีต้นทุน 168.08 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 เทียบกับ 109.90 ยูโรของตุรกี
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องทราบว่ารหัสใดทำให้เกิดหน้าที่ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) และค่าเบนช์มาร์กกำหนดอย่างไร
ผู้นำเข้ายังต้องทราบต้นทุนใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) ที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 ซึ่งอยู่ที่ 82.32 ยูโรต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e)
หน้านี้รวบรวมรหัส CN ค่าเบนช์มาร์กทางการ ต้นทุนตามเส้นทางการผลิต ขั้นตอนของผู้นำเข้าก่อนกำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) ครั้งแรกวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) และสถานะของเหล็กไทย
CBAM สำหรับเหล็กคืออะไร และครอบคลุมสินค้าใดบ้าง
CBAM สำหรับเหล็กคือระบบใบรับรองตามระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งกำหนดให้ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปส่งมอบใบรับรอง CBAM ตามปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของเหล็กและเหล็กกล้าที่นำเข้าแต่ละตัน
เหล็กอยู่ในขอบเขตเพราะกระบวนการผลิต โดยเฉพาะเส้นทางเตาถลุงเหล็กและเตาผลิตเหล็กกล้าแบบเป่าออกซิเจน (BF-BOF) ปล่อย CO2 ซึ่งผู้ผลิตในสหภาพยุโรปต้องจ่ายราคาภายใต้ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) แต่ผู้ผลิตนอกสหภาพไม่ต้องจ่าย
CBAM ป้องกันการรั่วไหลของคาร์บอน (carbon leakage) โดยทำให้เหล็กนำเข้ามีต้นทุนคาร์บอนเทียบเท่ากัน CBAM ไม่ใช่ภาษีหรืออากรศุลกากร แต่เป็นระบบใบรับรองที่ผูกกับราคา EU ETS
CBAM ครอบคลุมเหล็กในสามส่วนของ Combined Nomenclature ได้แก่ ตอนที่ 72 ซึ่งครอบคลุมเหล็กในรูปขั้นต้นและกึ่งสำเร็จรูป ตอนที่ 73 ซึ่งครอบคลุมสิ่งของทำด้วยเหล็ก และรหัส CN 2601 12 00 ในตอนที่ 26 ซึ่งครอบคลุมสินแร่เหล็กที่ผ่านการอัดก้อน
ภาคผนวก I แบ่งภาคนี้ออกเป็น 15 รายการ ได้แก่ ตอนที่ 72 ทั้งตอน (ยกเว้นกลุ่มรหัส 10 กลุ่ม) 13 หัวข้อของตอนที่ 73 และรหัสสินแร่ ตารางค่าเบนช์มาร์กของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 แสดงรหัส 8 หลักภายใต้รายการเหล่านี้ 478 รหัส
เหล็กเป็นสินค้าในภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956 CBAM จึงนับเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) ไม่นับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) จากไฟฟ้าที่ใช้ในการผลิตเหล็ก
แนวทางนี้สอดคล้องกับผู้ผลิตเหล็กในสหภาพยุโรป ซึ่งได้รับการชดเชยต้นทุนคาร์บอนทางอ้อมผ่านความช่วยเหลือของรัฐภายใต้ข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC แทนการเรียกเก็บโดยตรง
ข้อยกเว้นเดียวคือสินแร่เหล็กที่ผ่านการอัดก้อน (รหัส CN 2601 12 00) ซึ่งภาคผนวก II ไม่ได้ระบุ จึงนับการปล่อยทางอ้อมด้วย
เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 DG TAXUD เผยแพร่แนวทางเฉพาะภาคเหล็กและเหล็กกล้าสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) ได้แก่ แนวทางฉบับที่ 5d สำหรับผู้ผลิตเหล็กนอกสหภาพยุโรปและผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant)
แนวทางนี้เป็นส่วนหนึ่งของ แนวทาง CBAM 10 ฉบับสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (ภาษาอังกฤษ) ที่เผยแพร่ในวันเดียวกัน
รหัส CN ของเหล็กภายใต้ CBAM: ตอนที่ 72 และตอนที่ 73 ครบทุกกลุ่ม
รหัส CN ของเหล็กภายใต้ CBAM อยู่ในตอนที่ 72 ตอนที่ 73 และหนึ่งรหัสในตอนที่ 26 แต่ละกลุ่มครอบคลุมขั้นตอนหรือประเภทผลิตภัณฑ์เหล็กที่ต่างกัน
ภาคผนวก I แบ่งภาคนี้ออกเป็น 15 รายการ และ รายการสินค้า CBAM แสดงทุกรายการพร้อมข้อยกเว้น ตารางด้านล่างแสดงกลุ่มรหัสหลัก คำอธิบายสินค้า และสถานะการอยู่ใน CBAM
| รหัส CN / ช่วงรหัส | คำอธิบายสินค้า | อยู่ใน CBAM หรือไม่ |
|---|---|---|
| 2601 12 00 | สินแร่เหล็กและสินแร่เข้มข้นที่ผ่านการอัดก้อน (เช่น ซินเตอร์และเม็ด) | อยู่ |
| 7201 | เหล็กถลุงและสปีเกิลไอเซนเป็นก้อนหรือแท่ง | อยู่ |
| 7202 (เฟอร์โรอัลลอยสามชนิด) | เฟอร์โรแมงกานีส (7202 11, 7202 19) เฟอร์โรโครเมียม (7202 41, 7202 49) และเฟอร์โรนิกเกิล (7202 60) | อยู่ |
| 7202 (รหัสอื่นทั้งหมด) | เฟอร์โรซิลิคอน (7202 21, 7202 29) เฟอร์โรซิลิโคแมงกานีส (7202 30) และเฟอร์โรอัลลอยอื่น | ไม่อยู่ (ยกเว้น) |
| 7203 | ผลิตภัณฑ์เหล็กที่ได้จากการรีดิวซ์สินแร่เหล็กโดยตรง (DRI) | อยู่ |
| 7204 | เศษและของที่ใช้ไม่ได้ทำด้วยเหล็ก (เศษเหล็ก) | ไม่อยู่ (ยกเว้น) |
| 7205 | เม็ดและผงของเหล็กถลุง สปีเกิลไอเซน เหล็ก หรือเหล็กกล้า | อยู่ |
| 7206 | เหล็กและเหล็กกล้าไม่เจือเป็นอินกอตหรือรูปทรงขั้นต้นอื่น | อยู่ |
| 7207 | ผลิตภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูปของเหล็กหรือเหล็กกล้าไม่เจือ | อยู่ |
| 7208 ถึง 7212 | เหล็กรีดแบนของเหล็กหรือเหล็กกล้าไม่เจือ | อยู่ |
| 7213 ถึง 7217 | เหล็กเส้น เหล็กลวด และลวดของเหล็กหรือเหล็กกล้าไม่เจือ | อยู่ |
| 7218 ถึง 7223 | เหล็กกล้าไร้สนิมกึ่งสำเร็จรูปและสำเร็จรูป | อยู่ |
| 7224 ถึง 7229 | เหล็กกล้าเจืออื่นกึ่งสำเร็จรูปและสำเร็จรูป | อยู่ |
| 7301 ถึง 7302 | เข็มพืดและวัสดุสร้างทางรถไฟ | อยู่ |
| 7303 ถึง 7307 | หลอด ท่อ และอุปกรณ์ข้อต่อทำด้วยเหล็กหล่อ เหล็ก หรือเหล็กกล้า | อยู่ |
| 7308 ถึง 7311 | โครงสร้าง อ่างเก็บ ถัง และภาชนะทำด้วยเหล็กหรือเหล็กกล้า | อยู่ |
| 7318 | สกรู สลักเกลียว น็อต และหมุดย้ำ | อยู่ |
| 7326 | สิ่งของอื่นทำด้วยเหล็กหรือเหล็กกล้า (ทั้งหัวข้อ) | อยู่ |
รหัส CN เช่น 7207 11 11, 7207 11 14 และ 7207 12 10 ครอบคลุมผลิตภัณฑ์กึ่งสำเร็จรูปของเหล็กกล้าไม่เจือ และเป็นรายการที่มีปริมาณสูงในแบบแสดงรายการ CBAM เพราะเป็นวัตถุดิบหลักสำหรับการแปรรูปต่อในสหภาพยุโรป
เหล็กรีดแบน เช่น 7208 10, 7209 15 และ 7210 11 เป็นอีกกลุ่มที่มีปริมาณสูง การปล่อยฝังตัวของสินค้าเหล่านี้สืบย้อนไปถึงเส้นทางการผลิตเหล็กกล้าดิบของโรงงานผู้ส่งออก
เศษเหล็ก (7204) อยู่นอก CBAM เพราะรายการตอนที่ 72 ในภาคผนวก I ยกเว้นไว้โดยระบุชื่อ เศษเหล็กจึงไม่ใช่สินค้า CBAM และไม่ใช่สารตั้งต้น (precursor) จึงไม่มีการปล่อยฝังตัวติดมากับเศษเหล็กเข้าสู่เหล็กที่ผลิตจากเศษเหล็ก
โรงงานที่ใช้เศษเหล็กในสัดส่วนสูงจึงรายงานการปล่อยได้ต่ำลงเมื่อแจ้งค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบ
ข้อเสนอของคณะกรรมาธิการยุโรป COM(2025)989 (ยังไม่เป็นกฎหมาย ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569) หากได้รับการรับรองจะนับเศษเหล็กก่อนการบริโภค (pre-consumer scrap) เป็นสารตั้งต้น
การเปรียบเทียบเศษเหล็กก่อนและหลังการบริโภคอยู่ที่ ช่องโหว่เศษเหล็กใน CBAM
พิกัด HS 6 หลักแรกตรงกัน แต่รหัส CN 8 หลักของสหภาพยุโรปไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย ผู้ส่งออกไทยควรยืนยันรหัส CN กับผู้นำเข้า
รายการรหัส 8 หลักทั้งหมดอยู่ที่ รหัส CN ของเหล็กภายใต้ CBAM
สินค้าในตอนที่ 73 ใดมีความเสี่ยงด้าน CBAM สูงที่สุด
สินค้าในตอนที่ 73 เช่น โครงสร้างเหล็ก (7308) ภาชนะรับแรงดัน (7311) และสกรูและน็อต (7318) มีความเสี่ยงด้าน CBAM สูงเมื่อผลิตจากเหล็กกล้าดิบเส้นทาง BF-BOF
การปล่อยฝังตัวของเหล็กต้นทางส่งต่อไปยังสิ่งของสำเร็จรูปผ่านการคำนวณสารตั้งต้น ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องแจ้งการปล่อยฝังตัวของเหล็กต้นทางที่ใช้ผลิตสินค้าปลายทาง
เหล็กม้วนรีดร้อน (7208) เป็นสารตั้งต้นหลักของเหล็กแผ่นรีดเย็น (7209) และเหล็กแผ่นเคลือบ (7210) และการปล่อยของเหล็กม้วนส่งต่อไปตามมวลเหล็กที่ใช้
ประเด็นนี้สำคัญต่อไทย เพราะสิ่งของในตอนที่ 73 คิดเป็น 265.2 ล้านยูโรจาก 430.2 ล้านยูโรของเหล็กที่สหภาพยุโรปนำเข้าจากไทยในปี 2568 และสกรู สลักเกลียว และน็อต (7318) เป็นหัวข้อใหญ่ที่สุดที่ 119.3 ล้านยูโร (Eurostat Comext DS-045409, 2025)
ผู้นำเข้าที่ซื้อสิ่งของในตอนที่ 73 ควรขอข้อมูลการปล่อยจากผู้ขาย เพราะค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแทนที่โดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 สำหรับสินค้าแปรรูปอยู่ในระดับสูง
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของจีนสำหรับโครงสร้างเหล็ก (หัวข้อ 7308) คือ 6.035 tCO2e/t เทียบกับ 3.169 สำหรับเหล็กแท่งแบน (slab รหัส CN 7207 12 10) ขณะที่ค่าเบนช์มาร์กมาตรฐานของหัวข้อ 7308 เส้นทาง (C) คือ 1.491
เมื่อรวมส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 โครงสร้างเหล็กจากจีนหนึ่งตันที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีต้นทุนสุทธิ 426.81 ยูโรสำหรับการนำเข้าปี 2569 ที่ 82.32 ยูโร
การใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงกับเหล็กจีนจึงทำให้หน้าที่ใบรับรองสูงกว่าการใช้การปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบในกรณีส่วนใหญ่
โครงสร้างเหล็กอื่น ๆ จากไทย (7308 90 98) มีค่ามาตรฐานอ้างอิง 4.29 ซึ่งต่ำกว่าของจีน แต่มีต้นทุน 377.15 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569 เพราะค่าเบนช์มาร์กเส้นทาง (E) ของรหัสนี้มีเพียง 0.141
เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง เส้นทางการผลิต (production route) ไม่ได้กำหนดตามแต่ละเที่ยวขนส่ง แต่กำหนดโดยแถวของประเทศในภาคผนวก I
เมื่อใช้ค่าจริง มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป กำหนดให้รายงานการปล่อยของผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ระบุเส้นทางการผลิต
เหตุผลคือค่าเบนช์มาร์กต่างกันตามเส้นทาง และผลทางการเงินของทั้งสามเส้นทางต่างกันมาก
ค่าเบนช์มาร์กทางการของ CBAM เหล็กและค่าการปล่อย
ค่าเบนช์มาร์ก CBAM ของเหล็กกำหนดในข้อ 5.3 ของภาคผนวกระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ที่รับรองในเดือนธันวาคม 2568 ค่าเบนช์มาร์กไม่ใช่ค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยและไม่ใช่ค่ามาตรฐานอ้างอิง
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เรียกแนวคิดนี้ว่า ค่ากลางความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Benchmark value)
เมื่อนำค่าเบนช์มาร์กคูณด้วยตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) จะได้การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) ซึ่งนำไปหักออกจากการปล่อยฝังตัวที่ผู้นำเข้าแจ้ง
ตารางในระเบียบแสดงค่ารายรหัส CN เป็นสองคอลัมน์ ได้แก่ Column A ซึ่งใช้กับค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบ และ Column B (ค่าเบนช์มาร์กมาตรฐาน) ซึ่งใช้กับค่ามาตรฐานอ้างอิง
ค่า Column B ของผลิตภัณฑ์เหล็กกล้าคาร์บอนหลักแสดงในตารางด้านล่าง หน่วยเป็น tCO2e ต่อตันสินค้า
| รหัส CN และสินค้า | เส้นทาง (C) BF-BOF | เส้นทาง (D) DRI-EAF | เส้นทาง (E) เศษเหล็ก-EAF |
|---|---|---|---|
| 7207 11 14, 7207 12 10: เหล็กกึ่งสำเร็จรูป (เหล็กแท่งเล็ก เหล็กแท่งแบน) | 1.364 | 0.475 | 0.066 |
| 7208: เหล็กแผ่นรีดร้อน | 1.370 | 0.481 | 0.072 |
| 7209: เหล็กแผ่นรีดเย็น | 1.458 | 0.533 | 0.108 |
| 7210: เหล็กแผ่นเคลือบ | 1.491 | 0.567 | 0.141 |
| 7213 และ 7214 20 00: เหล็กเส้นและเหล็กลวด | 1.364 | 0.475 | 0.066 |
ค่า 1.370 tCO2e/t ของ BF-BOF ใช้เมื่อผู้นำเข้าแจ้งค่ามาตรฐานอ้างอิงของเหล็กแผ่นรีดร้อนจากประเทศที่ตารางในภาคผนวก I ระบุเส้นทาง (C) เช่น จีน อินเดีย และตุรกี รายละเอียดอยู่ที่ เส้นทาง BF-BOF
ค่าเบนช์มาร์กต่ำกว่าความเข้มข้นการปล่อยของเตาถลุงเหล็กทั่วไป และผู้นำเข้าต้องจ่ายส่วนต่างนั้น ในปี 2569 การปรับลดเท่ากับ 0.975 × 1.370 = 1.33575 tCO2e ต่อตัน และทุก tCO2e ที่แจ้งเกินกว่านั้นต้องใช้ใบรับรองเต็มราคา
ผู้ส่งออกที่มีการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศสามารถส่งข้อมูลนั้นเพื่อลดหน้าที่ใบรับรองของผู้นำเข้าได้
เส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก: เหตุที่ตารางของไทยต่างจากประเทศอื่น
ค่า 0.072 tCO2e/t ของเศษเหล็ก-EAF ต่ำกว่าค่า BF-BOF 19 เท่า สะท้อนข้อได้เปรียบเชิงโครงสร้างของเตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็กรีไซเคิลเป็นวัตถุดิบหลัก แต่ค่าเบนช์มาร์กที่ต่ำหมายถึงการหักที่น้อยลง
เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ค่าเบนช์มาร์กเศษเหล็ก-EAF ใช้เฉพาะกับหกประเทศที่ตารางในภาคผนวก I ระบุเส้นทางนี้ ได้แก่ อาเซอร์ไบจาน เมียนมา มาซิโดเนียเหนือ ฟิลิปปินส์ ไทย และอุซเบกิสถาน
แถวเหล็กในตารางของประเทศไทยระบุเส้นทาง E (เหล็กกล้าคาร์บอน เศษเหล็ก-EAF) 103 แถว เส้นทาง H (เหล็กกล้าเจือต่ำ เศษเหล็ก-EAF) 32 แถว และ E/H 6 แถว
การปรับลดของเหล็กไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงในปี 2569 จึงอยู่ที่ 0.06435 ถึง 0.137475 tCO2e ต่อตันสำหรับแถวเส้นทาง E ที่คำนวณในหน้านี้ เทียบกับ 1.3299 ถึง 1.33575 สำหรับประเทศเส้นทาง (C)
ผลคือเหล็กแผ่นรีดร้อนไทย (7208 10 00) ซึ่งมีค่ามาตรฐานอ้างอิง 1.92 ต่ำกว่าตุรกี (2.428) กลับมีต้นทุนสูงกว่า คือ 168.08 ยูโรเทียบกับ 109.90 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569
รายละเอียดของเส้นทางนี้อยู่ที่ เส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้า (EAF)
ประเด็นที่ยังไม่ยุติคือ แถวเหล็กกล้าเจือของไทยที่ระบุเส้นทาง H ต้องใช้ค่าเบนช์มาร์ก (H) หรือค่า (J) ที่สูงกว่า หน้านี้จึงไม่แสดงตัวอย่างสำหรับแถวเส้นทาง H
ตุรกีเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดในทางกลับกัน ตุรกีเป็นแหล่งเหล็กที่อยู่ใน CBAM ใหญ่อันดับสองตามปริมาณในปี 2568 (Eurostat Comext, 2025) และตารางของตุรกีระบุเส้นทาง (C) สำหรับเหล็กกล้าคาร์บอนทั้งหมด
เหล็ก EAF ของตุรกีที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงใช้ค่า 2.310 tCO2e/t สำหรับเหล็กแท่งเล็กและเหล็กเส้น และค่าเบนช์มาร์ก 1.364 ผู้ส่งออกเศษเหล็ก-EAF ของตุรกีจึงมีแรงจูงใจทางการเงินที่จะส่งข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบให้ผู้นำเข้า
การเลือกเส้นทางเป็นไปตามข้อ 5.1 ของภาคผนวกระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ต้องใช้เส้นทางเดียวกับที่ระบุในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 สำหรับประเทศต้นทางของสินค้าหรือสารตั้งต้นนั้น
ผู้นำเข้าเลือกเส้นทางเองไม่ได้ และไม่มีตารางประเทศใดระบุเส้นทาง DRI-EAF (D) เมื่อใช้ค่าจริง ผู้ประกอบกิจการโรงงานรายงานเส้นทางของสถานประกอบการ (installation) และผู้ทวนสอบเป็นผู้ตรวจสอบ
ผู้ส่งออกที่ใช้เตาแบบผสม หรือสถานประกอบการที่เปลี่ยนสัดส่วนวัตถุดิบระหว่างรอบการผลิต ต้องบันทึกการแบ่งเส้นทางเพื่อให้แบบแสดงรายการ CBAM ถูกต้อง
ค่าเบนช์มาร์กของทุกรหัสอยู่ที่ ค่าเบนช์มาร์ก CBAM ของเหล็ก
การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของเหล็กภายใต้ CBAM คำนวณอย่างไร
การคำนวณใช้น้ำหนักของสินค้าที่นำเข้า ตัวเลขการปล่อยที่ใช้ (การปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ หรือค่ามาตรฐานอ้างอิงในภาคผนวก I รวมส่วนปรับเพิ่ม) การปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า และการหักลดตามมาตรา 9 สำหรับราคาคาร์บอนที่จ่ายแล้วในประเทศผู้ผลิต
ผู้นำเข้าต้องทราบตัวเลขนี้ก่อนกำหนดยื่นแบบแสดงรายการวันที่ 30 กันยายน 2570
สูตรพื้นฐานคือ การปล่อยฝังตัว (tCO2e) = มวลสุทธิของสินค้าที่นำเข้า (ตัน) × การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (specific embedded emissions, tCO2e/t)
ตัวอย่างเหล็กแท่งแบนจากจีน (รหัส CN 7207 12 10) 500 ตันที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงในปี 2569: ค่า 3.169 บวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 เป็น 3.4859 tCO2e/t การปล่อยฝังตัวรวม 1,742.95 tCO2e และต้นทุนก่อนการปรับลดคือ 143,479.64 ยูโรที่ 82.32 ยูโร
จำนวนใบรับรองที่ต้องส่งมอบน้อยกว่านั้น เพราะต้องหักการปรับลดออกก่อน โดยการปรับลดเท่ากับ ตัวประกอบ CBAM × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (CSCF) × ค่าเบนช์มาร์ก
ตัวประกอบ CBAM คือสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่ ร้อยละ 97.5 ในปี 2569 (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC) และ CSCF คือร้อยละ 100 สำหรับปี 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862 (Implementing Decision))
สำหรับเหล็กแท่งแบนจากจีน การปรับลดคือ 0.975 × 1.00 × 1.364 = 1.3299 tCO2e/t เหลือ 2.1560 ใบรับรองต่อตัน รวม 1,078 ใบรับรอง และต้นทุนสุทธิ 88,740.96 ยูโร หรือร้อยละ 61.8 ของต้นทุนก่อนการปรับลด
สำหรับการนำเข้าปี 2573 ซึ่งตัวประกอบ CBAM คือร้อยละ 51.5 และส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 30 ปริมาณเดียวกันมีต้นทุน 140,653.60 ยูโรที่ราคาเดิม ตัวเลขปี 2570 ขึ้นไปอาจเปลี่ยนหากค่าเบนช์มาร์กได้รับการปรับ
ตัวอย่างเดียวกันกับเหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) 500 ตัน: 1.92 × 1.10 = 2.112 tCO2e/t การปล่อยฝังตัวรวม 1,056 tCO2e และต้นทุนก่อนการปรับลด 86,929.92 ยูโร
การปรับลดของเส้นทาง E คือ 0.975 × 1.00 × 0.072 = 0.0702 tCO2e/t เหลือ 2.0418 ใบรับรองต่อตัน หรือ 1,020.9 ใบรับรองก่อนปัดเศษ ต้นทุนสุทธิ 84,040.49 ยูโร คิดเป็นร้อยละ 96.7 ของต้นทุนก่อนการปรับลด
สำหรับการนำเข้าปี 2573 เหล็กแผ่นรีดร้อนไทย 500 ตันมีต้นทุน 101,209.15 ยูโรที่ราคาเดิม ตัวเลขปี 2570 ขึ้นไปอาจเปลี่ยนหากค่าเบนช์มาร์กได้รับการปรับ
การคำนวณตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การเก็บข้อมูลที่สถานประกอบการจนถึงแบบแสดงรายการ CBAM อธิบายไว้ที่ การคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว
การคำนวณต้นทุน CBAM เหล็กตามเส้นทางการผลิต (ปี 2569)
ต้นทุน CBAM ของเหล็กขึ้นกับการปล่อยที่แจ้ง เส้นทางและค่าเบนช์มาร์กที่ผูกกับตัวเลขนั้น ราคาใบรับรองของไตรมาสที่นำเข้า และตัวประกอบ CBAM ของปีที่นำเข้า
ตารางด้านล่างใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแทนที่โดย (EU) 2026/1740 และค่าเบนช์มาร์ก Column B ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโร คำนวณเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569
คอลัมน์ปี 2569 ใช้ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 และตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 97.5 คอลัมน์ปี 2573 ใช้ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 30 และตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 51.5 ที่ราคาเดียวกัน
| ประเทศต้นทาง สินค้า และรหัส CN | ค่ามาตรฐานอ้างอิง (tCO2e/t) | เส้นทางในภาคผนวก I และค่าเบนช์มาร์ก | ต้นทุนปี 2569 ก่อนการปรับลด (ต่อตันสินค้า) | ต้นทุนสุทธิปี 2569 (ต่อตันสินค้า) | ต้นทุนสุทธิปี 2573 (ต่อตันสินค้า) |
|---|---|---|---|---|---|
| ตุรกี เหล็กแท่งเล็ก 7207 11 14 | 2.310 | (C) BF-BOF 1.364 | EUR 209.18 | EUR 99.70 | EUR 189.38 |
| จีน เหล็กแท่งแบน 7207 12 10 | 3.169 | (C) BF-BOF 1.364 | EUR 286.96 | EUR 177.48 | EUR 281.31 |
| จีน เหล็กแผ่นรีดร้อน 7208 | 3.187 | (C) BF-BOF 1.370 | EUR 288.59 | EUR 178.63 | EUR 282.98 |
| อินเดีย เหล็กแผ่นรีดร้อน 7208 | 4.280 | (C) BF-BOF 1.370 | EUR 387.56 | EUR 277.60 | EUR 399.95 |
| เกาหลีใต้ เหล็กแผ่นรีดร้อน 7208 | 2.118 | (C) BF-BOF 1.370 | EUR 191.79 | EUR 81.83 | EUR 168.58 |
| มาซิโดเนียเหนือ เหล็กเส้น 7213 | 1.530 | (E) เศษเหล็ก-EAF 0.066 | EUR 138.54 | EUR 133.25 | EUR 160.94 |
| ไทย เหล็กแผ่นรีดร้อน 7208 10 00 | 1.920 | (E) เศษเหล็ก-EAF 0.072 | EUR 173.86 | EUR 168.08 | EUR 202.42 |
| ไทย ลวดเหล็กไม่เคลือบ 7217 10 10 | 1.920 | (E) เศษเหล็ก-EAF 0.066 | EUR 173.86 | EUR 168.56 | EUR 202.67 |
| ไทย สกรูและสลักเกลียวหกเหลี่ยม 7318 15 88 | 2.408 | (E) เศษเหล็ก-EAF 0.066 | EUR 218.05 | EUR 212.75 | EUR 254.90 |
ต้นทุนสุทธิอยู่ในระดับสูงตั้งแต่ปีแรกคือปี 2569 สำหรับเส้นทาง (C) การปรับลดเป็นปริมาณคงที่ประมาณ 1.33 tCO2e ต่อตัน และส่วนที่เกินทั้งหมด รวมทั้งส่วนปรับเพิ่ม ต้องใช้ใบรับรองเต็มราคา
สำหรับเส้นทาง (E) ของไทยและมาซิโดเนียเหนือ การปรับลดน้อยมากตั้งแต่ปีแรก แรงกดดันหลักจึงมาจากส่วนปรับเพิ่ม ไม่ใช่การลดลงของตัวประกอบ CBAM ในปี 2573 ต้นทุนเหล็กแผ่นรีดร้อนไทย (202.42 ยูโร) ใกล้เคียงกับตุรกี (201.75 ยูโร)
อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ระบุว่าคาดว่าจะมีการปรับค่าเบนช์มาร์กสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 ตัวเลขปี 2573 จึงเป็นค่าสำหรับการวางแผน
ค่ามาตรฐานอ้างอิง 3.169 tCO2e/t ของเหล็กแท่งแบนจีนให้ต้นทุนก่อนการปรับลด 286.96 ยูโรและต้นทุนสุทธิ 177.48 ยูโรต่อตันในปี 2569
การปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบซึ่งต่ำกว่าค่า 3.4859 (รวมส่วนปรับเพิ่ม) ทุก 0.1 tCO2e มีมูลค่า 8.23 ยูโรต่อตันที่ราคานี้ ก่อนคำนึงถึงฐานค่าเบนช์มาร์กที่ต่างกันของเส้นทางค่าจริง
ผู้ส่งออกเหล็กจีนจึงมีแรงจูงใจสูงที่จะลงทุนวัดการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบ โดยเฉพาะเมื่อส่วนปรับเพิ่มเป็นร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 และไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM ตั้งแต่ปี 2577 อัตรา 8.23 ยูโรต่อ 0.1 tCO2e ใช้กับเหล็กไทยเช่นกัน
ผู้นำเข้าและผู้ส่งออกคำนวณสินค้าและปริมาณของตนเองได้ที่ เครื่องคำนวณ CBAM ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620)
ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีของผู้นำเข้า
จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)
ขั้นตอนการปฏิบัติตาม CBAM ของเหล็กสำหรับผู้นำเข้าในสหภาพยุโรป
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องทำห้าขั้นตอนตามลำดับเพื่อปฏิบัติตามหน้าที่ CBAM ของเหล็กภายใต้ระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 ลงวันที่ 8 ตุลาคม 2568 (Omnibus) ขั้นตอนทั้งห้าเรียงตามเวลาดังนี้
- ขอสถานะผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต โดยยื่นคำขอต่อหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิก (national competent authority) ที่ผู้นำเข้าจัดตั้งอยู่ กำหนดยื่นคำขอเพื่อนำเข้าชั่วคราวในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบคือ 31 มีนาคม 2569 ซึ่งผ่านไปแล้ว หน่วยงานมีเวลา 120 วันปฏิทินในการวินิจฉัย และขยายได้ถึง 180 วันหากขอข้อมูลเพิ่ม (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/486)
- รวบรวมข้อมูลการปล่อยฝังตัว จากผู้ขายเหล็กนอกสหภาพยุโรปแต่ละราย ผู้ขายที่แจ้งค่าจริงให้รายงานการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบรายสถานประกอบการ รายสินค้า และรายปีปฏิทิน โดยระบุเส้นทางการผลิต หากไม่มีข้อมูลจริง ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 สำหรับประเทศต้นทางและรหัส CN พร้อมส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ในปี 2569
- เก็บบันทึกของการนำเข้าแต่ละครั้ง ซึ่งเป็นข้อมูลที่ใช้คำนวณการปล่อยฝังตัว (มาตรา 7(5) และภาคผนวก V): รหัส CN มวลสุทธิ ประเทศต้นทาง สถานประกอบการผลิต และข้อมูลการปล่อยที่ใช้ การนำเข้าสำแดงต่อศุลกากรตามปกติ ข้อมูลศุลกากรส่งถึงระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) จากฝั่งศุลกากร และการปล่อยฝังตัวรายงานในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (มาตรา 6)
- ซื้อใบรับรอง CBAM บนแพลตฟอร์มกลางร่วม (common central platform) การขายใบรับรอง CBAM เริ่มวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) ราคาสำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 เป็นราคาเฉลี่ยรายไตรมาสของราคาประมูล EU ETS ในไตรมาสที่นำเข้า (มาตรา 21(1a)) ตั้งแต่ปี 2570 ณ สิ้นแต่ละไตรมาส ผู้ยื่นแบบฯ ต้องมีใบรับรอง CBAM ในบัญชีอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยฝังตัวในสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ต้นปีปฏิทิน โดยนำการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่ามาคำนวณด้วย (การถือครองใบรับรองรายไตรมาส มาตรา 22(2))
- ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี และส่งมอบใบรับรอง CBAM ภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 (มาตรา 6(1) และมาตรา 22(1)) แบบแสดงรายการระบุการปล่อยฝังตัวรวม ใบรับรองที่ต้องส่งมอบหลังการปรับลด และการหักลดตามมาตรา 9 สำหรับราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศผู้ผลิต
ผู้ยื่นแบบฯ ที่ส่งมอบใบรับรองไม่ครบภายในวันที่ 30 กันยายนต้องรับบทลงโทษ (penalty) ตามมาตรา 26(1) คือค่าปรับการปล่อยส่วนเกินของ EU ETS 100 ยูโรต่อ tCO2e ก่อนการปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ สำหรับใบรับรองแต่ละใบที่ไม่ได้ส่งมอบ
การจ่ายค่าปรับไม่ปลดหน้าที่ส่งมอบใบรับรองที่ขาด (มาตรา 26(3)) ผู้ที่ไม่ใช่ผู้ยื่นแบบฯ ที่ได้รับอนุญาตแต่นำเข้าเหล็ก CBAM โดยไม่ปฏิบัติตาม ต้องจ่ายสามถึงห้าเท่าของค่าปรับนั้นตามมาตรา 26(2) ซึ่งเป็นผลทางการเงินที่รุนแรงที่สุดในระบบ
ผู้ส่งออกไทยไม่มีหน้าที่ใดในห้าขั้นตอนนี้ ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM และผู้ประกอบกิจการโรงงานในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM
รายละเอียดการซื้อ การส่งมอบ และการขอให้ซื้อคืนใบรับรองอยู่ที่ ใบรับรอง CBAM
ประเทศผู้ส่งออกเหล็กหลักภายใต้ CBAM: ประเทศใดได้รับผลกระทบมากที่สุด
ผลกระทบของ CBAM ต่อเหล็กแตกต่างกันตามค่ามาตรฐานอ้างอิง ปริมาณการค้ากับสหภาพยุโรป และราคาคาร์บอนในประเทศ
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 และระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง ต้นทุนสุทธิด้านล่างคือการนำเข้าปี 2569 ด้วยค่ามาตรฐานอ้างอิงที่ 82.32 ยูโร
ตัวเลขนำเข้ามาจาก Eurostat คือการนำเข้าของ EU27 ปี 2568 ของเหล็กและเหล็กกล้าที่อยู่ใน CBAM ในตอนที่ 72 และ 73 (รหัสในภาคผนวก I ไม่รวมสินแร่เหล็ก 2601 12 00) พร้อมสัดส่วนในการนำเข้าจากนอกสหภาพตามปริมาณ (Comext DS-045409 สกัดข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569)
ตัวเลขเหล่านี้เป็นสถิติการค้า ไม่ใช่ข้อมูลจากแบบแสดงรายการ CBAM ห้าประเทศด้านล่างเรียงตามปริมาณ ทั้งนี้รัสเซียอยู่อันดับสามด้วยปริมาณ 5.17 ล้านตัน
- จีน: 9.07 ล้านตันและ 13,454 ล้านยูโรในปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 15.7 ของปริมาณและร้อยละ 22.1 ของมูลค่าที่นำเข้าจากนอกสหภาพ อันดับหนึ่งทั้งสองด้าน ระบบซื้อขายสิทธิระดับชาติของจีนขยายไปยังเหล็ก ซีเมนต์ และการถลุงอะลูมิเนียมตามแผนงานลงวันที่ 20 มีนาคม 2568 โดยจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 และไม่ได้รับการรับรองภายใต้มาตรา 9 ค่ามาตรฐานอ้างอิง 3.169 tCO2e/t ของเหล็กแท่งแบนจีน (7207 12 10) ให้ต้นทุนสุทธิ 177.48 ยูโรต่อตัน ต่ำกว่าอินเดียแต่สูงกว่าตุรกีหรือเกาหลีใต้มาก
- ตุรกี: 7.43 ล้านตันและ 7,176 ล้านยูโร (ร้อยละ 12.9 ของปริมาณ อันดับสอง) เพิ่มจาก 4.56 ล้านตันในปี 2566 ตารางของตุรกีระบุเส้นทาง (C) สำหรับเหล็กกล้าคาร์บอนทั้งหมด ค่ามาตรฐานอ้างอิง 2.310 tCO2e/t สำหรับเหล็กแท่งเล็กและเหล็กเส้น (สุทธิ 99.70 ยูโรต่อตัน) ระเบียบ ETS ของตุรกีประกาศเมื่อ 27 สิงหาคม 2569 และระยะนำร่องจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 จึงไม่มีราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงและไม่มีการหักลดตามมาตรา 9 ไม่ว่าเส้นทางใด
- ยูเครน: 4.25 ล้านตันและ 2,449 ล้านยูโร (ร้อยละ 7.4 ของปริมาณ อันดับสี่) เพิ่มจาก 2.85 ล้านตันในปี 2566 เคียฟขอผ่อนผัน CBAM จากสหภาพยุโรป และ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ไม่มีข้อยกเว้น
- อินเดีย: 4.01 ล้านตันและ 4,390 ล้านยูโร (ร้อยละ 6.9 ของปริมาณ อันดับห้า และอันดับสามตามมูลค่า) ตารางของอินเดียระบุเส้นทาง (C) และ Carbon Credit Trading Scheme ไม่ได้รับการรับรองภายใต้มาตรา 9 ค่ามาตรฐานอ้างอิงคือ 4.280 tCO2e/t สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน (7208) และ 4.270 สำหรับเหล็กแท่งเล็ก ให้ต้นทุนสุทธิ 277.60 ยูโรต่อตันสำหรับ 7208
- เกาหลีใต้: 3.63 ล้านตันและ 3,639 ล้านยูโร (ร้อยละ 6.3 ของปริมาณ อันดับหก) K-ETS อยู่ในระยะที่ 4 (2569 ถึง 2573) ICAP รายงานว่าเหล็กยังได้รับการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 ในระยะนี้ และระบบนี้ไม่ได้รับการรับรองภายใต้มาตรา 9 ค่ามาตรฐานอ้างอิง 2.118 tCO2e/t สำหรับ 7208 ให้ต้นทุนสุทธิ 81.83 ยูโรต่อตัน
เหล็กจากไทยภายใต้ CBAM: มูลค่า ค่ามาตรฐานอ้างอิง และราคาคาร์บอน
สหภาพยุโรปนำเข้าเหล็กและเหล็กกล้าที่อยู่ใน CBAM จากไทยในปี 2568 มูลค่า 430.2 ล้านยูโร ปริมาณ 242,721 ตัน คิดเป็นร้อยละ 0.71 ของมูลค่าและร้อยละ 0.42 ของปริมาณที่นำเข้าจากนอกสหภาพ
ไทยอยู่อันดับ 21 ตามมูลค่าและอันดับ 28 ตามปริมาณ (Eurostat Comext DS-045409, 2025) มูลค่าเพิ่มขึ้นจาก 259.8 ล้านยูโรในปี 2567 และปริมาณเพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัวจาก 114,846 ตัน
สิ่งของในตอนที่ 73 คิดเป็น 265.2 ล้านยูโร (92,469 ตัน) และผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปในตอนที่ 72 คิดเป็น 164.2 ล้านยูโร (150,153 ตัน) กลุ่มที่เหลือ คือ เหล็กกล้าดิบและกึ่งสำเร็จรูป เหล็กถลุง เฟอร์โรอัลลอย และ DRI รวมกันไม่ถึง 1 ล้านยูโรและ 100 ตัน ส่วนสินแร่เหล็กเป็นศูนย์
หัวข้อเหล็กหลักจากไทยในปี 2568 เรียงตามมูลค่ามีห้ารายการดังนี้ (Eurostat Comext, 2025)
- 7318 สกรู สลักเกลียว น็อต แหวนรอง หมุดย้ำ: 119.3 ล้านยูโร 74,373 ตัน อันดับ 11 ตามมูลค่าและอันดับ 6 ตามปริมาณ
- 7308 โครงสร้างเหล็กและส่วนประกอบ: 68.6 ล้านยูโร 5,509 ตัน
- 7219 เหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน กว้าง 600 มม. ขึ้นไป: 67.2 ล้านยูโร 30,317 ตัน อันดับ 10 ทั้งสองด้าน
- 7208 เหล็กแผ่นรีดร้อน: 42.8 ล้านยูโร 80,093 ตัน
- 7217 ลวดเหล็กหรือเหล็กกล้าไม่เจือ: 33.8 ล้านยูโร 27,146 ตัน อันดับ 4 ทั้งตามมูลค่าและปริมาณ
เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208) เพิ่มจากแทบศูนย์ในปี 2567 เป็น 80,093 ตันในปี 2568 แหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบไม่ได้อธิบายสาเหตุ หน้านี้จึงไม่ระบุสาเหตุ
ข้อมูลฝั่งไทยเป็นข้อมูลการส่งออกในสกุลดอลลาร์สหรัฐ จึงไม่นำมาเทียบในตารางเดียวกับ Eurostat
สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) รายงานว่าในเดือนมกราคมถึงมิถุนายน 2568 ไทยส่งออกเหล็กที่อยู่ใน CBAM ไปสหภาพยุโรป 169.78 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือร้อยละ 83.38 ของสินค้า CBAM ที่ส่งไปสหภาพยุโรป
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของเหล็กไทยกำหนดอย่างไร
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยอยู่ในตารางประเทศไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแทนที่โดย (EU) 2026/1740 ค่าเหล่านี้กำหนดตามความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศผู้ส่งออกแล้วบวกส่วนปรับเพิ่ม (ภาคผนวก IV ข้อ 4.1 ของระเบียบ (EU) 2023/956)
ค่าของไทยคือ 1.92 tCO2e/t สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน (7208 10 00) ลวดเหล็ก (7217 10 10) และเหล็กกึ่งสำเร็จรูป (7207 11 14) 2.331 สำหรับเหล็กแผ่นรีดเย็น (7209 16 90) และเหล็กแผ่นเคลือบ (7210 49 00) และ 2.408 สำหรับสกรูและสลักเกลียว (7318 15 88)
ตารางของไทยมี 40 แถวที่แสดงเป็นขีด (-) และทุกแถวเป็นเหล็ก รวมทั้งเหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน 7219 ทุกแถว สินค้าเหล่านี้จึงใช้ค่าของตาราง “Other countries” เช่น 5.02 สำหรับรหัส 7219 34 10 ซึ่งให้ต้นทุน 352.64 ยูโรต่อตันสินค้าในปี 2569
ต้นทุนรายสินค้าของไทยครบ 11 รายการ และการเปรียบเทียบกับญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และเวียดนาม อยู่ที่ CBAM กับผู้ส่งออกเหล็กไทย
ราคาคาร์บอนของไทยหักลดตามมาตรา 9 ได้หรือไม่
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่ได้ เพราะยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย และระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง
ราคาคาร์บอนเดียวที่มีผลบังคับใช้ในไทยคือกลไกราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน ที่ 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า มีผลตั้งแต่วันที่ 23 เมษายน 2568 โดยอัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยน และไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ
ผลต่อเหล็กมีน้อยแม้จะได้รับการรับรองในอนาคต เพราะเหล็กนับเฉพาะการปล่อยทางตรง (ภาคผนวก II) และเชื้อเพลิงอุตสาหกรรมหลักอยู่นอกกลไกนี้ จะเกี่ยวข้องเฉพาะดีเซล น้ำมันเตา หรือ LPG ที่เผาในสถานประกอบการ
ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) และภาษีคาร์บอนของไทยอยู่ในร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ซึ่งคณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2568 และยังไม่เป็นกฎหมาย ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569
ร่างเดียวกันมีกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) ซึ่งเป็นมาตรการสำหรับสินค้าที่นำเข้าสู่ไทย แยกจากมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (CBAM) ของสหภาพยุโรป และไม่ใช่ราคาที่ผู้ผลิตไทยจ่าย
เงื่อนไขการหักลดและหลักฐานที่ต้องใช้อธิบายไว้ที่ การหักลดราคาคาร์บอนตามมาตรา 9
หน่วยงานไทยใดให้ข้อมูล CBAM ภาคเหล็ก
กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) แจ้งเตือนผู้ส่งออกในหกภาคส่วนเมื่อวันที่ 28 เมษายน 2569 เรื่องค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน
อบก. เผยแพร่คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM สำหรับสี่อุตสาหกรรม รวมทั้งเหล็กและเหล็กกล้า (ปรับปรุง 26 ธันวาคม 2568) โดยไม่มีค่าใช้จ่าย และมีแพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝง (CBAM and CFP Platform)
ในการประชุมคณะกรรมาธิการร่วมไทย-สหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 ทั้งสองฝ่ายตกลงกระชับความร่วมมือด้านการลดคาร์บอนและราคาคาร์บอนเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับ CBAM (แถลงการณ์ร่วม EEAS 2 ตุลาคม 2569)
ภาพรวมการค้า ราคาคาร์บอน และหน่วยงานของไทยอยู่ที่ CBAM กับประเทศไทย
CBAM มีผลต่อผู้นำเข้าและผู้ส่งออกเหล็กอย่างไรในปี 2569 และปีต่อ ๆ ไป
หน้าที่ CBAM ของเหล็กมีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 และผลทางการเงินสำหรับผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีนัยสำคัญตั้งแต่ปีแรก คือ 99.70 ยูโรต่อตันสำหรับเหล็กแท่งเล็กจากตุรกี 168.08 ยูโรสำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อนไทย และ 177.48 ยูโรสำหรับเหล็กแท่งแบนจีน ที่ราคา 82.32 ยูโร
ต้นทุนเพิ่มทุกปีเมื่อส่วนปรับเพิ่มเป็นร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ในปี 2571 และตัวประกอบ CBAM ลดลง ช่วงวางแผนสำคัญคือปี 2572 ถึง 2573 เมื่อตัวประกอบ CBAM ลดจากร้อยละ 77.5 เป็นร้อยละ 51.5 ในปีเดียว
ผู้นำเข้าที่ซื้อเหล็กแท่งแบนจีน (7207 12 10) 10,000 ตันต่อปีที่ค่ามาตรฐาน 3.169 มีต้นทุนใบรับรองสุทธิประมาณ 1,774,800 ยูโรสำหรับการนำเข้าปี 2569 และประมาณ 2,813,100 ยูโรสำหรับปี 2573 ที่ราคาและปริมาณเดิม (ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570)
เหล็กแผ่นรีดร้อนไทยปริมาณเดียวกันมีต้นทุนประมาณ 1,680,800 ยูโรในปี 2569 และ 2,024,200 ยูโรในปี 2573 ส่วนต่างระหว่างสองปีน้อยกว่า เพราะการปรับลดของเส้นทาง E มีน้อยตั้งแต่ต้น (ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570)
ผู้ส่งออกนอกสหภาพยุโรปควรลงทุนในสามเรื่องก่อนปี 2570 คือ การติดตามการปล่อยตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 การทวนสอบ (verification) และการบันทึกเส้นทางการผลิต
ผู้ทวนสอบต้องได้รับการรับรองระบบงานตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 (Delegated Regulation) ผู้ส่งออกที่ดำเนินการครบทั้งสามเรื่องจะแสดงได้ว่าการปล่อยจริงต่ำกว่าค่ามาตรฐานของประเทศ
ผลคือหน้าที่ใบรับรองของผู้นำเข้าลดลง และผู้ส่งออกได้เปรียบด้านราคาเหนือคู่แข่งที่พึ่งค่ามาตรฐานอ้างอิง สำหรับไทย ข้อได้เปรียบนี้มาจากการปล่อยจริงที่ต่ำกว่า 2.112 tCO2e/t (ค่ามาตรฐานรวมส่วนปรับเพิ่มปี 2569 ของเหล็กแผ่นรีดร้อน) ไม่ใช่จากการปรับลด
รายชื่อผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานอยู่ที่ ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน
CBAM เหล็ก: ต้นทุนรายประเทศและเครื่องมือ
ส่วนนี้ตอบคำถามเรื่องต้นทุน CBAM ของเหล็กจากประเทศผู้ส่งออกหลัก และเครื่องมือที่ผู้นำเข้าและผู้ส่งออกใช้ประมาณและจัดการหน้าที่ใบรับรอง
ต้นทุน CBAM ของเหล็กจากตุรกีเท่าไร
ตุรกีเป็นแหล่งเหล็กที่อยู่ใน CBAM ใหญ่อันดับสองในปี 2568 ด้วยปริมาณ 7.43 ล้านตัน (Eurostat Comext สกัดข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569) และตารางในภาคผนวก I กำหนดเส้นทาง BF-BOF ให้เหล็กกล้าคาร์บอนทั้งหมด
เหล็กแท่งเล็กและเหล็กเส้นจากตุรกี (รหัส CN 7207 11 14 และ 7213) เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง 2.310 tCO2e/t ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ของปี 2569 และค่าเบนช์มาร์กเส้นทาง (C) 1.364 จะได้ 1.2111 ใบรับรองต่อตัน หรือ 99.70 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร) และ 209.18 ยูโรก่อนการปรับลด
เหล็กแผ่นรีดร้อน (รหัส CN 7208 ค่ามาตรฐาน 2.428) มีต้นทุน 109.90 ยูโรต่อตัน ไม่มีการหักลดตามมาตรา 9 เพราะระยะนำร่อง ETS ของตุรกีจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 และ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด
ข้อมูลการค้าและการปฏิบัติตามอยู่ที่ CBAM Turkey (ภาษาอังกฤษ)
ต้นทุน CBAM ของเหล็กจากอินเดียเท่าไร
ตารางของอินเดียในภาคผนวก I กำหนดเส้นทาง BF-BOF (C) ให้เหล็กกล้าคาร์บอนทุกรหัส ไม่ว่าจะผลิตด้วยเตาประเภทใด ค่ามาตรฐานอ้างอิงของอินเดียสูงที่สุดกลุ่มหนึ่ง คือ 4.270 tCO2e/t สำหรับเหล็กแท่งเล็ก (7207 11 14) และ 4.280 สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน (7208)
เมื่อรวมส่วนปรับเพิ่มปี 2569 และค่าเบนช์มาร์กเส้นทาง (C) ต้นทุนสุทธิคือ 277.18 และ 277.60 ยูโรต่อตันที่ 82.32 ยูโร Carbon Credit Trading Scheme ไม่ได้รับการรับรองภายใต้มาตรา 9 ข้อมูลเพิ่มเติมอยู่ที่ CBAM India (ภาษาอังกฤษ)
เหล็กจีนมีค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM สูงกว่าประเทศอื่นหรือไม่
สูงกว่าบางประเทศและต่ำกว่าบางประเทศ ค่ามาตรฐานอ้างอิงของจีนคือ 3.169 tCO2e/t สำหรับเหล็กแท่งแบน (7207 12 10) และ 3.187 สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน (7208) ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแทนที่โดย (EU) 2026/1740
สำหรับรหัสเหล็กแท่งแบน ค่านี้สูงกว่าตุรกี (2.310) เกาหลีใต้ (2.118) และญี่ปุ่น (2.100) แต่ต่ำกว่าอินเดีย (4.270) และอินโดนีเซีย (8.230) และเท่ากับ 2.32 เท่าของค่าเบนช์มาร์ก BF-BOF 1.364 ของรหัสนั้น
ผู้ผลิตจีนที่ส่งข้อมูลการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบระดับสถานประกอบการใช้แทนค่ามาตรฐานได้ แต่กฎการติดตามตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 และการทวนสอบโดยผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานในสหภาพยุโรปมีต้นทุนบริหารสูง ภาพรวมของจีนอยู่ที่ CBAM China (ภาษาอังกฤษ)
เกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตันใช้กับการนำเข้าเหล็กหรือไม่
ใช้ เกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis) ต่อผู้นำเข้าต่อปีปฏิทินใช้กับเหล็ก (มาตรา 2a และภาคผนวก VII ข้อ 1) โดยรวมทุกรหัส CN และทุกประเทศต้นทาง เหล็กจึงนับรวมกับซีเมนต์ อะลูมิเนียม และปุ๋ยที่ผู้นำเข้านำเข้า
ผู้นำเข้าที่นำเข้าไม่เกิน 50 ตัน (น้ำหนักสุทธิ) ได้รับยกเว้นจากการซื้อใบรับรองและการยื่นแบบแสดงรายการสำหรับปีนั้น แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1))
เกณฑ์นี้ประเมินจากปริมาณตลอดปีปฏิทิน ไม่ใช่รายเที่ยวขนส่ง ไฟฟ้าและไฮโดรเจนไม่ได้รับยกเว้นตามเกณฑ์นี้ (มาตรา 2a(4)) แต่เหล็กได้รับ
ผู้ส่งออกเหล็กจากเศษเหล็กอ้างค่าการปล่อยเป็นศูนย์ได้หรือไม่
ไม่ได้ เศษเหล็กในฐานะวัตถุดิบไม่มีการปล่อยฝังตัว แต่เหล็กที่ผลิตจากเศษเหล็กมี เพราะเตาอาร์กไฟฟ้ามีการปล่อยทางตรงจากการสิ้นเปลืองอิเล็กโทรดและเชื้อเพลิงเสริม แม้ใช้เศษเหล็กร้อยละ 100
ค่าเศษเหล็ก-EAF ในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 เช่น 0.066 tCO2e/t สำหรับเหล็กแท่งเล็กและ 0.072 สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน เป็นค่าเบนช์มาร์กสำหรับการหักลด ไม่ใช่ค่าการปล่อยที่ผู้ส่งออกอ้างได้ ตัวเลขการปล่อยของผู้ส่งออกคือการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ
หากไม่มีข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบ ผู้นำเข้าแจ้งค่ามาตรฐานอ้างอิงของประเทศ ซึ่งสำหรับตุรกีคือ 2.310 tCO2e/t สำหรับเหล็กแท่งเล็กและเหล็กเส้นไม่ว่าจะผลิตด้วยเตาประเภทใด และสำหรับไทยคือ 1.92 สำหรับเหล็กแท่งเล็ก (7207 11 14) และเหล็กแผ่นรีดร้อน (7208 10 00)
ใบรับรอง CBAM ของเหล็กมีราคาต่างจากสิทธิ EU ETS หรือไม่
ไม่ต่าง ราคาใบรับรอง CBAM ผูกกับ EU ETS โดยตรง สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ราคาใบรับรองเท่ากับราคาเฉลี่ยรายไตรมาสของราคาปิดการประมูล EU ETS ในไตรมาสที่นำเข้า (มาตรา 21(1a))
ราคาไตรมาส 1 ปี 2569 เท่ากับ 75.36 ยูโร ไตรมาส 2 เท่ากับ 75.28 ยูโร และไตรมาส 3 เท่ากับ 82.32 ยูโร ตั้งแต่ปี 2570 ใช้ราคาเฉลี่ยรายสัปดาห์ (มาตรา 21(1)) และไม่มีราคาคาร์บอน CBAM แยกต่างหาก การคาดการณ์ต้นทุนจึงผูกกับการคาดการณ์ราคา EU ETS
ที่ราคาไตรมาส 3 ปี 2569 เหล็กแท่งเล็กจากตุรกีที่ใช้ค่ามาตรฐานมีต้นทุน 209.18 ยูโรก่อนการปรับลดและ 99.70 ยูโรต่อตันหลังการปรับลด ราคาล่าสุดติดตามได้ที่ ตัวติดตามราคา CBAM
ผู้นำเข้าค้นหารหัส CN ของสินค้าเหล็กอย่างไร
ผู้นำเข้าระบุรหัส CN ของสินค้าเหล็กแต่ละรายการด้วย Combined Nomenclature ของสหภาพยุโรปซึ่งปรับปรุงทุกปี รหัส CN กำหนดว่าใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กใด สินค้าอยู่ในขอบเขตหรือไม่ (เศษเหล็ก 7204 ไม่อยู่) และต้องขอข้อมูลสถานประกอบการใดจากผู้ขาย
ผู้ส่งออกไทยควรระบุรหัส CN 8 หลักร่วมกับผู้นำเข้า เพราะพิกัดศุลกากร 8 หลักของไทย (AHTN) ตรงกับรหัส CN เฉพาะ 6 หลักแรก (HS) การค้นหารหัสเหล็กทุกรายการในตอนที่ 72 และ 73 ใช้ เครื่องมือค้นหารหัส CN ของเหล็ก
ผู้ส่งออกเหล็กไทยต้องซื้อใบรับรอง CBAM เองหรือไม่
ไม่ต้อง ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปเป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ผู้ประกอบกิจการโรงงานในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM การลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM เป็นทางเลือก (มาตรา 10) และผู้ที่ไม่ลงทะเบียนส่งรายงานการปล่อยให้ผู้ซื้อแต่ละรายโดยตรงได้
ผลทางการค้าเกิดกับผู้ส่งออกโดยตรง ผู้ซื้อจะขอข้อมูลการปล่อยหรือขอลดราคาตามต้นทุนใบรับรอง รายการข้อมูลอยู่ที่ ข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียม
ท่านขอรับการแนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณหรือการทวนสอบได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายที่ ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM