ใบรับรอง CBAM 2570: ราคา วิธีซื้อ การถือครองขั้นต่ำร้อยละ 50 และการส่งมอบ

การขายใบรับรอง CBAM เริ่ม 1 กุมภาพันธ์ 2570 ราคาไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโรต่อ tCO2e วิธีคำนวณจำนวนใบรับรอง การถือครองร้อยละ 50 การส่งมอบภายใน 30 กันยายน และต้นทุนต่อตันของเหล็กและอะลูมิเนียมจากไทย

เนื้อหาในหน้านี้
วงจรชีวิตของใบรับรอง CBAM: ซื้อบนแพลตฟอร์มกลางร่วม ถือครองในบัญชีระบบทะเบียน CBAM อย่างน้อยร้อยละ 50 ณ สิ้นแต่ละไตรมาส แล้วส่งมอบภายใน 30 ก.ย. ซื้อคืนตามคำขอภายใน 31 ต.ค. หรือถูกยกเลิกในวันที่ 1 พ.ย.

ใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) เริ่มขายวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (ค.ศ. 2027) ตามมาตรา 20(1)

ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ทุกรายที่นำเข้าสินค้าในหกภาคส่วนต้องซื้อ ถือครอง และส่งมอบใบรับรองในจำนวนที่ตรงกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ภายในวันที่ 30 กันยายน

ใบรับรอง CBAM ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมหรืออากรศุลกากร แต่เป็นภาระที่คิดตามปริมาณการปล่อยและผูกกับราคา EU ETS ผู้นำเข้าต้องรับผิดชอบการปล่อยทุกตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) ที่ฝังอยู่ในสินค้า

กฎหมายหลักคือระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956) ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 ลงวันที่ 8 ตุลาคม 2568 (Omnibus)

หลักเกณฑ์ในหน้านี้เป็นหลักเกณฑ์ของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period)

สามขั้นตอน ได้แก่ การซื้อ การถือครองขั้นต่ำร้อยละ 50 รายไตรมาส และการส่งมอบตามกำหนดประจำปี เป็นตัวตัดสินว่าผู้นำเข้าปฏิบัติตามกฎหมาย หรือต้องเสียค่าปรับตามมาตรา 26(1) (100 ยูโรต่อ tCO2e ก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ) พร้อมกับยังต้องซื้อใบรับรองที่ขาดอยู่

สำหรับผู้ส่งออกไทย ผลลัพธ์ต่างจากตัวอย่างทั่วไปมาก เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) ที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) ต้องใช้ใบรับรอง 2.0418 ใบต่อตันสินค้าในปี 2569 หรือ 168.08 ยูโรต่อตันที่ราคาไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร) ขณะที่เหล็กกึ่งสำเร็จรูปจากตุรกีอยู่ที่ 99.70 ยูโร

หน้านี้อธิบายวงจรของใบรับรอง CBAM ตั้งแต่ต้นจนจบ ได้แก่ การคำนวณราคา การถือครองรายไตรมาส การส่งมอบ การขอให้ซื้อคืน การยกเลิก และสิ่งที่ผู้ส่งออกไทยควรเตรียม ภาพรวมของมาตรการอยู่ในหน้ามาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป


ใบรับรอง CBAM คืออะไร

ใบรับรอง CBAM คือตราสารอิเล็กทรอนิกส์ในระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) หนึ่งใบเท่ากับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวหนึ่ง tCO2e ในสินค้าหกภาคส่วน ได้แก่ เหล็กและเหล็กกล้า ซีเมนต์ อะลูมิเนียม ปุ๋ย ไฟฟ้า และไฮโดรเจน

คำนิยามอยู่ในมาตรา 3(24) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ใบรับรองไม่มีการซื้อขายในตลาดใด โอนระหว่างผู้ยื่นแบบฯ ไม่ได้ และใช้ปฏิบัติตาม EU ETS ไม่ได้ ใบรับรองมีไว้เพื่อการส่งมอบใบรับรอง CBAM (surrender) ตามยอดการปล่อยในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) เท่านั้น

กลไกนี้ป้องกันการรั่วไหลของคาร์บอน (carbon leakage) โดยทำให้สินค้านำเข้ามีต้นทุนคาร์บอนเท่ากับสินค้าที่ผลิตในสหภาพยุโรปภายใต้ระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) แต่ใบรับรอง CBAM ไม่ใช่ใบอนุญาตปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EUA)

ตามกฎหมาย วงจรของใบรับรองมีสี่ขั้น ดังนี้

  • การขาย: ประเทศสมาชิกที่ผู้ยื่นแบบฯ จัดตั้งกิจการอยู่เป็นผู้ขายใบรับรองบนแพลตฟอร์มกลางร่วม (common central platform) (มาตรา 20(1))
  • การถือครอง: ใบรับรองอยู่ในบัญชีของผู้ยื่นแบบฯ ในระบบทะเบียน CBAM
  • การส่งมอบ: คณะกรรมาธิการยุโรปนำใบรับรองที่ส่งมอบแล้วออกจากระบบทะเบียน (มาตรา 22(1))
  • การยกเลิก: คณะกรรมาธิการยุโรปยกเลิกใบรับรองที่เหลือในวันที่ 1 พฤศจิกายนของปีที่กำหนด (มาตรา 24)

ใบรับรองทุกใบมีข้อมูลกำกับสี่รายการ ได้แก่ ประเทศสมาชิกผู้ขาย วันที่ซื้อ ราคาที่จ่าย (ราคาตามมาตรา 21 ที่ใช้กับการซื้อนั้น) และปีที่ซื้อ (vintage) ปีที่ซื้อมีความสำคัญ เพราะมาตรา 24(1) กำหนดวันยกเลิกตามปีที่ซื้อ

ใบรับรองที่ซื้อในปี 2570 และยังเหลืออยู่ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2572 จะถูกยกเลิกในวันนั้น ข้อยกเว้นรอบแรกตามมาตรา 24(2) คือ ใบรับรองที่ซื้อในปี 2570 สำหรับการปล่อยปี 2569 ถูกยกเลิกตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2570 ผู้นำเข้าจึงสะสมใบรับรองไว้นานกว่านี้ไม่ได้

ผู้ส่งออกไทยต้องซื้อใบรับรอง CBAM หรือไม่

ผู้ส่งออกไทยไม่ต้องซื้อใบรับรอง CBAM ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่ได้รับสถานะผู้ยื่นแบบฯ เป็นผู้ซื้อและส่งมอบใบรับรองทั้งหมด

ผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM การลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) เป็นทางเลือก (มาตรา 10) และจำเป็นเฉพาะเมื่อต้องการส่งข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ (verification) ให้ผู้ซื้อ

อย่างไรก็ตาม ผลทางการค้าเกิดขึ้นทันที เพราะจำนวนใบรับรองที่ผู้ซื้อต้องซื้อขึ้นอยู่กับตัวเลขการปล่อยที่ผู้ส่งออกให้ไว้

ข้อมูลการปล่อยที่ต่ำและผ่านการทวนสอบช่วยลดต้นทุนของผู้ซื้อ ส่วนการใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงเปิดทางให้ผู้ซื้อขอลดราคาสินค้า แนวทางสำหรับผู้ส่งออกอยู่ในหน้าCBAM สำหรับผู้ส่งออกนอกสหภาพยุโรป


ราคาใบรับรอง CBAM คำนวณอย่างไร

ราคาใบรับรอง CBAM สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 คือค่าเฉลี่ยรายไตรมาสของราคาปิดการประมูล EU ETS ของไตรมาสที่นำเข้า (มาตรา 21(1a)) และตั้งแต่ปี 2570 เป็นค่าเฉลี่ยรายสัปดาห์ (มาตรา 21(1))

ระเบียบ (EU) 2025/2083 เพิ่มมาตรา 21(1a) เข้ามา ส่วนการคำนวณและการประกาศราคาเป็นไปตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2548 (Implementing Regulation) ใบรับรองสำหรับสินค้าปี 2569 ส่งมอบในเดือนกันยายน 2570 แต่ยังใช้ราคารายไตรมาสของปีที่นำเข้า

CBAM ไม่มีราคาของตัวเอง ราคาใบรับรองขึ้นลงตามราคาคาร์บอนของ EU ETS โดยตรง ราคาทางการปี 2569 ที่ประกาศแล้วมีดังนี้

ไตรมาสที่นำเข้า (2569) ราคาใบรับรอง CBAM (EUR/tCO2e) วันที่ประกาศ ฐานทางกฎหมาย
ไตรมาส 1 75.36 7 เม.ย. 2569 มาตรา 21(1a)
ไตรมาส 2 75.28 6 ก.ค. 2569 มาตรา 21(1a)
ไตรมาส 3 82.32 5 ต.ค. 2569 มาตรา 21(1a)
ไตรมาส 4 กำหนดประกาศ 4 ม.ค. 2570 ยังไม่ประกาศ มาตรา 21(1a)

ราคาไตรมาส 3 สูงกว่าไตรมาส 2 อยู่ 7.04 ยูโร (ร้อยละ 9.35) และเป็นการปรับขึ้นอย่างมีนัยสำคัญครั้งแรกของราคารายไตรมาสในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ

ตัวติดตามราคา CBAM แสดงราคาปัจจุบันและย้อนหลังจากข้อมูลการประมูล EU ETS ทุกสัปดาห์ ส่วนบทวิเคราะห์การพยากรณ์อยู่ในหน้าราคาใบรับรอง CBAM ปี 2027 (ภาษาอังกฤษ)

ต้นทุนต่อตันสินค้าในปี 2569 ตามวิธีของกฎหมาย

จำนวนใบรับรองต่อตันสินค้าเท่ากับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (specific embedded emissions) หักด้วยการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) และการหักราคาคาร์บอนตามมาตรา 9 ผลลัพธ์ต้องไม่ต่ำกว่าศูนย์ (มาตรา 6(2)(c) และมาตรา 31)

ตารางด้านล่างแสดงต้นทุนปี 2569 ของสินค้าหกรายการ คำนวณด้วยค่ามาตรฐานอ้างอิงที่ราคาไตรมาส 3 ปี 2569

ค่ามาตรฐานฯ คือค่า “total emissions” ในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ส่วนค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) คือค่า Column B ในข้อ 5.3 ของภาคผนวกของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620

ประเทศและสินค้า (รหัส CN) ค่ามาตรฐานฯ (tCO2e/t) รวมส่วนปรับเพิ่ม ค่าเบนช์มาร์ก ใบรับรองต่อตันสินค้า ต้นทุนก่อนการปรับลด ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2569
ตุรกี เหล็กกึ่งสำเร็จรูป (7207 11 14) 2.310 2.541 1.364 1.2111 EUR 209.18 EUR 99.70
จีน เหล็กกึ่งสำเร็จรูป (7207 12 10) 3.169 3.4859 1.364 2.1560 EUR 286.96 EUR 177.48
ประเทศอื่น ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทา (2523 29 00) 1.440 1.584 0.666 0.93465 EUR 130.39 EUR 76.94
จีน อะลูมิเนียมยังไม่ขึ้นรูป (7601) 3.000 3.300 1.423 1.912575 EUR 271.66 EUR 157.44
อียิปต์ ยูเรีย (3102 10 19) 1.390 1.4039 0.902 0.52445 EUR 115.57 EUR 43.17
ประเทศอื่น ไฮโดรเจน (2804 10 00) 17.740 19.514 5.089 14.552225 EUR 1,606.39 EUR 1,197.94

ส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ปี 2569 คือร้อยละ 10 (ยูเรียร้อยละ 1) ใบรับรองต่อตันเท่ากับค่ามาตรฐานฯ รวมส่วนปรับเพิ่ม ลบ 0.975 × 1.00 × ค่าเบนช์มาร์ก แถวเหล็กใช้ค่าเบนช์มาร์กเส้นทาง BF-BOF (C) และแถวอะลูมิเนียมใช้ค่าอะลูมิเนียมปฐมภูมิ (K) ตามที่ระบุในแถวของภาคผนวก I

แถวซีเมนต์ “ประเทศอื่น” ใช้กับตุรกีด้วย เพราะแถวของตุรกีสำหรับสินค้านี้เป็นขีด ค่ามาตรฐานฯ ของเหล็ก อะลูมิเนียม และไฮโดรเจนครอบคลุมเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) ส่วนซีเมนต์และปุ๋ยรวมการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) ด้วย

ค่าเบนช์มาร์ก CBAM ซึ่ง อบก. เรียกว่า “ค่ากลางความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Benchmark value)” เป็นคนละค่ากับค่ามาตรฐานอ้างอิง การปรับลดต่อตันเท่ากับตัวประกอบ CBAM × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM

หลักที่ว่าผลลัพธ์ต้องไม่ต่ำกว่าศูนย์ระบุไว้ในเอกสารแนวทางของ DG TAXUD ฉบับที่ 1 ลงวันที่ 14 สิงหาคม 2569

ตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) คือสัดส่วนการจัดสรรสิทธิการปล่อยแบบให้เปล่า (free allocation) ที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปยังคงได้รับ ปี 2569 คือร้อยละ 97.5 ตามมาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC ซึ่งแก้ไขโดยข้อบังคับ (Directive) (EU) 2023/959

ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (cross-sectoral correction factor) เท่ากับร้อยละ 100 สำหรับปี 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862 (Implementing Decision)) ส่วนปรับเพิ่มบวกเข้ากับค่ามาตรฐานฯ ก่อนการหัก และค่าเบนช์มาร์กไม่มีส่วนปรับเพิ่ม

สินค้าที่ปล่อยเท่ากับค่าเบนช์มาร์กพอดีเท่านั้นที่จ่ายเพียงร้อยละ 2.5 ของการปล่อยในปี 2569 ทุก tCO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์ก รวมส่วนปรับเพิ่มทั้งหมด ต้องจ่ายเต็มราคา เหล็กกึ่งสำเร็จรูปจากตุรกีจึงมีต้นทุน 99.70 ยูโรต่อตัน หรือร้อยละ 47.7 ของ 209.18 ยูโรก่อนการปรับลด

สำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 คณะกรรมาธิการยุโรปประกาศราคาเฉลี่ยรายสัปดาห์ในวันทำการแรกของสัปดาห์ถัดไป (มาตรา 21(2))

ราคานั้นใช้ตั้งแต่วันทำการแรกหลังการประกาศจนถึงวันทำการแรกของสัปดาห์ถัดไป สัปดาห์ที่ไม่มีการประมูลใช้ค่าเฉลี่ยของสัปดาห์ล่าสุดที่มีการประมูล (มาตรา 21(1))

ต้นทุนต่อตันของสินค้าจากไทยในปี 2569

เหล็กจากไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงต้องจ่ายเกือบเต็มจำนวนการปล่อย เพราะแถวเหล็กในตารางของไทยระบุเส้นทางการผลิต (production route) E (เตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) ซึ่งมีค่าเบนช์มาร์กต่ำมาก

ตารางของไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ระบุเส้นทาง E ไว้ 103 แถว และเส้นทาง H ไว้ 32 แถว

ค่าเบนช์มาร์ก Column B ของเส้นทาง E ในแถวเหล่านี้อยู่ที่ 0.027 ถึง 0.331 tCO2e/t (เหล็กแผ่นรีดร้อน 7208 10 00 คือ 0.072) การปรับลดของเหล็กแผ่นรีดร้อนจึงเหลือ 0.0702 ต่อตัน เทียบกับ 1.3299 ของตุรกีที่ใช้เส้นทาง BF-BOF (C)

ตารางด้านล่างแสดงสินค้าหลักที่สหภาพยุโรปนำเข้าจากไทย คำนวณด้วย lib/cbam-law.js เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569 ที่ราคา 82.32 ยูโร ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานฯ และค่าเบนช์มาร์กทางการ ตัวเลขที่มีผลผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีของผู้นำเข้า

สินค้าไทย (รหัส CN) ค่ามาตรฐานฯ ไทย เส้นทาง รวมส่วนปรับเพิ่ม 10% การปรับลด (0.975 × ค่าเบนช์มาร์ก) ใบรับรองต่อตันสินค้า ต้นทุนก่อนการปรับลด ต้นทุนต่อตันสินค้า ปี 2569
เหล็กแผ่นรีดร้อน ไม่เจือ (7208 10 00) 1.92 E 2.112 0.975 × 0.072 = 0.0702 2.0418 EUR 173.86 EUR 168.08
ลวดเหล็ก ไม่เคลือบ (7217 10 10) 1.92 E 2.112 0.975 × 0.066 = 0.06435 2.04765 EUR 173.86 EUR 168.56
สลักเกลียวหกเหลี่ยม ไม่ใช่สเตนเลส ≥ 800 MPa (7318 15 88) 2.408 E 2.6488 0.06435 2.58445 EUR 218.05 EUR 212.75
โครงสร้างเหล็ก อื่น ๆ (7308 90 98) 4.29 E 4.719 0.975 × 0.141 = 0.137475 4.581525 EUR 388.47 EUR 377.15
เหล็กแผ่นสเตนเลสรีดเย็น 0.5 ถึง 1 มม. (7219 34 10) ขีด (ใช้ค่าประเทศอื่น 5.02) ไม่ได้ระบุ 5.522 0.975 × 1.27 = 1.23825 4.28375 EUR 454.57 EUR 352.64
อะลูมิเนียมฟอยล์ (7607 11 90) 1.73 L 1.903 0.975 × 0.258 = 0.25155 1.65145 EUR 156.65 EUR 135.95
ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมอื่น ๆ (7616 99 90) 1.73 L 1.903 0.975 × 0.148 = 0.1443 1.7587 EUR 156.65 EUR 144.78

เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทยมีต้นทุน 168.08 ยูโรต่อตัน หรือร้อยละ 96.7 ของต้นทุนก่อนการปรับลด เทียบกับร้อยละ 47.7 ของตุรกี ค่ามาตรฐานฯ ของไทยสำหรับเหล็กกึ่งสำเร็จรูป รหัส CN 7207 11 14 คือ 1.92 ซึ่งต่ำกว่า 2.310 ของตุรกี แต่ต้นทุนปี 2569 คือ 168.56 ยูโร สูงกว่า 99.70 ยูโรของตุรกี

แถวที่เป็นขีดทั้ง 40 แถวในตารางของไทยเป็นแถวเหล็ก และทุกแถวของเหล็กแผ่นสเตนเลส 7219 เป็นขีด สินค้ากลุ่มนี้จึงใช้ค่า “ประเทศอื่น” สำหรับแถวที่ระบุเส้นทาง H ยังไม่มีข้อยุติว่าต้องใช้ค่าเบนช์มาร์ก H หรือ J หน้านี้จึงไม่ยกตัวอย่างเหล็กเจือจากไทย

ผู้ส่งออกคำนวณสินค้าและปริมาณของตนเองได้ด้วยเครื่องคำนวณ CBAM ค่ามาตรฐานฯ ของไทยครบทุกรายการอยู่ในหน้าค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM


วิธีซื้อใบรับรอง CBAM

ตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 ประเทศสมาชิกแต่ละประเทศขายใบรับรอง CBAM บนแพลตฟอร์มกลางร่วมให้แก่ผู้ยื่นแบบฯ ที่จัดตั้งในประเทศนั้น (มาตรา 20(1))

คณะกรรมาธิการยุโรปจัดตั้งและบริหารแพลตฟอร์มหลังการจัดซื้อจัดจ้างร่วมกับประเทศสมาชิก (มาตรา 20(2)) แพลตฟอร์มส่งข้อมูลการขายและการซื้อคืนเข้าระบบทะเบียน CBAM ทุกสิ้นวันทำการ (มาตรา 20(3)) ไม่มีตลาดรอง ไม่มีกระดานซื้อขาย และผู้ยื่นแบบฯ ขายใบรับรองให้กันไม่ได้

ขั้นตอนการซื้อใบรับรอง CBAM มีสี่ขั้น ดังนี้

  1. ตรวจสถานะการอนุญาต เฉพาะผู้ยื่นแบบฯ เท่านั้นที่ซื้อใบรับรองได้ (มาตรา 4) กำหนดยื่นคำขออนุญาตที่ยังให้สิทธินำเข้าต่อได้ระหว่างรอการพิจารณาคือวันที่ 31 มีนาคม 2569 ผู้นำเข้าที่ไม่ได้รับอนุญาตเข้าถึงส่วนการซื้อไม่ได้ และเสี่ยงค่าปรับสามถึงห้าเท่าของค่าปรับตามมาตรา 26(1) คือ 300 ถึง 500 ยูโรต่อ tCO2e ก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ (มาตรา 26(2))
  2. เข้าสู่ระบบทะเบียน CBAM ลงชื่อเข้าใช้ระบบทะเบียน CBAM (ภาษาอังกฤษ) ด้วยบัญชี EU Login ที่ยืนยันตัวตนสองขั้น การยืนยันตัวตนและการตรวจสิทธิดำเนินผ่านระบบ UUM&DS (มาตรา 8 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2024/3210) ประเทศสมาชิกอาจให้เข้าผ่านพอร์ทัลศุลกากรของตน (เยอรมนี: Zoll-Portal) บัญชีแสดงยอดใบรับรอง ประวัติการนำเข้าจากศุลกากร และราคาที่ประกาศล่าสุด
  3. คำนวณจำนวนที่ต้องซื้อ จากการปล่อยสะสมถึงปัจจุบันและข้อกำหนดการถือครองรายไตรมาส (หัวข้อถัดไป) ใบรับรองนับเป็นจำนวนเต็ม tCO2e
  4. ยื่นคำขอซื้อและชำระเงิน ตามร่างกฎการขายและการซื้อคืน คำขอบันทึกในระบบทะเบียน CBAM และชำระเป็นยูโรผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วม (ภาษาอังกฤษ) ราคาเป็นราคาตามมาตรา 21 คือราคารายไตรมาสของไตรมาสที่นำเข้าสำหรับการปล่อยปี 2569 และราคารายสัปดาห์ปัจจุบันสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 คณะกรรมาธิการยุโรปบันทึกเลขประจำใบรับรอง ราคา และวันที่ขายในบัญชี (มาตรา 20(5))

การซื้อเป็นงวดรายไตรมาสให้ตรงกับวันตรวจการถือครอง (31 มีนาคม 30 มิถุนายน 30 กันยายน และ 31 ธันวาคม) เป็นวิธีที่จัดการได้ง่ายที่สุด ผู้ยื่นแบบฯ ที่นำเข้าปริมาณมากและคาดการณ์ได้มักซื้อทยอยตามปริมาณที่สะสม แทนการซื้อครั้งเดียวก่อนกำหนดส่งมอบ


ร่างกฎการขายและการซื้อคืน: การรับฟังความเห็นเดือนกรกฎาคม 2569

วันที่ 9 กรกฎาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปเปิดรับฟังความเห็นต่อร่างระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (Delegated Regulation) ตามมาตรา 20(6) ซึ่งกำหนดรายละเอียดการขายและการซื้อคืนใบรับรองก่อนเปิดขาย 1 กุมภาพันธ์ 2570

การรับฟังความเห็นปิดวันที่ 6 สิงหาคม 2569 โดยมีความเห็น 93 รายการ ส่วนใหญ่ส่งเข้ามาในวันสุดท้าย ผู้ส่งความเห็นรวมถึง Danish Industry, VDMA, ORLEN และ Brazil Steel Institute ตลอดจนกระทรวงของบราซิลและผู้ผลิตเหล็กเกาหลีและตุรกี

คณะกรรมาธิการยุโรปวางแผนรับรองร่างในไตรมาส 4 ปี 2569 ช้ากว่ากำหนดเดิมในไตรมาส 2 ปี 2569 ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 หน้ากฎหมาย CBAM ของคณะกรรมาธิการยังไม่มีกฎการขายและการซื้อคืนที่รับรองแล้ว ทุกข้อด้านล่างจึงเป็นร่าง ไม่ใช่กฎหมาย

ร่างนี้ยืนยันรูปแบบของใบรับรองตามระเบียบหลัก และเพิ่มรายละเอียดเจ็ดข้อ ดังนี้

  • คำขอซื้อและคำขอซื้อคืนบันทึกในระบบทะเบียน CBAM
  • คำขอแต่ละครั้งมีใบรับรอง 1 ถึง 99,999 ใบ
  • ค่าธรรมเนียมคงที่ 0.05 ยูโรต่อใบรับรองในแต่ละรายการ
  • ใบรับรองมีเลขประจำตัว และยังคงโอนและซื้อขายไม่ได้
  • ผู้ยื่นแบบฯ แต่ละรายยื่นคำขอซื้อคืนได้ปีละหนึ่งครั้ง
  • การชำระเงินเป็นยูโรผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วม
  • ประเทศสมาชิกขายใบรับรองผ่านหน่วยงานผู้มีอำนาจที่กำหนดเท่านั้น

ข่าวการรับฟังความเห็นต่อกฎการขายและการซื้อคืนใบรับรอง อธิบายร่างฉบับเต็ม และรายงานการปิดรับฟังความเห็นพร้อม 93 ความเห็น สรุปว่าใครส่งความเห็นและขออะไร (ทั้งสองหน้าเป็นภาษาอังกฤษ)

ข้อเรียกร้องที่พบบ่อย ได้แก่ รอบการซื้อคืนรายเดือน การพิจารณาคำขอที่เร็วขึ้น และการคัดค้านค่าธรรมเนียมต่อรายการ จนกว่าร่างจะได้รับการรับรอง กรอบที่อธิบายในหน้านี้ยังคงเดิม


ข้อกำหนดการถือครองใบรับรองรายไตรมาสร้อยละ 50

ตั้งแต่ปี 2570 ณ สิ้นแต่ละไตรมาส ผู้ยื่นแบบฯ ต้องมีใบรับรอง CBAM ในบัญชีอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวในสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคมของปีปฏิทินนั้น (มาตรา 22(2))

การถือครองใบรับรองรายไตรมาส (quarterly holding) มาจากมาตรา 22(2) ที่แก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 ซึ่งลดเกณฑ์จากระดับเดิมที่สูงกว่า เพื่อให้ผู้นำเข้ามีความยืดหยุ่นทางการเงิน การตรวจครั้งแรกคือวันที่ 31 มีนาคม 2570 สำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2570

สินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ไม่มีข้อกำหนดนี้

มาตรา 22(2) ให้ผู้ยื่นแบบฯ เลือกฐานการคำนวณได้สองแบบ ฐาน (a) คือค่ามาตรฐานอ้างอิงโดยไม่รวมส่วนปรับเพิ่ม ฐาน (b) คือจำนวนใบรับรองที่ส่งมอบสำหรับปีก่อน ซึ่งใช้ได้เมื่อใบขนสินค้าขาเข้าเป็นสินค้ารหัส CN และประเทศกำเนิดเดียวกับในแบบแสดงรายการฉบับก่อน

ทั้งสองฐานนำการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าตามมาตรา 31 มาคำนวณด้วย การถือครองจึงวัดหลังการปรับลดนั้น จุดตรวจทั้งสี่และช่วงสะสมที่ครอบคลุมแสดงในตารางด้านล่าง

สิ้นไตรมาส ช่วงสะสมที่ครอบคลุม การถือครองขั้นต่ำ
31 มีนาคม 1 ม.ค. ถึง 31 มี.ค. (ไตรมาส 1) ≥ 50% ของการปล่อยไตรมาส 1
30 มิถุนายน 1 ม.ค. ถึง 30 มิ.ย. (ครึ่งปีแรก) ≥ 50% ของการปล่อยสะสมครึ่งปีแรก
30 กันยายน 1 ม.ค. ถึง 30 ก.ย. (9 เดือน) ≥ 50% ของการปล่อยสะสม 9 เดือน
31 ธันวาคม 1 ม.ค. ถึง 31 ธ.ค. (ทั้งปี) ≥ 50% ของการปล่อยสะสมทั้งปี

ยอดที่ใช้คำนวณสะสมตั้งแต่ 1 มกราคม ไม่ได้นับเฉพาะไตรมาสนั้น แต่ละจุดตรวจจึงคำนวณจากยอดที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ผู้นำเข้าที่มีการปล่อยหลังการปรับลด 1,000 tCO2e ในไตรมาส 1 และอีก 1,000 tCO2e ในไตรมาส 2 ต้องถือครองอย่างน้อย 1,000 ใบ ณ 30 มิถุนายน ไม่ใช่ 500 ใบ

แม่แบบติดตามใบรับรอง CBAM (ภาษาอังกฤษ) เป็นไฟล์ CSV ฟรีที่มีบัญชีการซื้อและยอดถือครองสิ้นไตรมาส ช่วยกระทบยอดสะสมทุกจุดตรวจ

ตัวอย่างการถือครอง: เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทยที่นำเข้าในปี 2570

เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) ตามฐาน (a) มีฐานการถือครอง 1.8516 tCO2e ต่อตันสินค้าในปี 2570 ที่เกณฑ์ร้อยละ 50 จึงต้องถือครอง 0.9258 ใบต่อตัน

ค่ามาตรฐานฯ ไม่รวมส่วนปรับเพิ่มคือ 1.92 tCO2e ต่อตัน การปรับลดคือ 0.95 × 1.00 × 0.072 = 0.0684 tCO2e ต่อตัน (ตัวประกอบ CBAM ปี 2570 ร้อยละ 95 ค่าเบนช์มาร์ก Column B เส้นทาง E 0.072) เหลือ 1.8516 tCO2e ต่อตัน ผลการคำนวณของผู้นำเข้าที่รับสินค้า 500 ตันทุกไตรมาสมีดังนี้

  • ไตรมาส 1: 500 ตัน × 1.8516 = 925.8 tCO2e ต้องถือครอง ณ 31 มีนาคม 2570 อย่างน้อย 462.9 ปัดขึ้นเป็น 463 ใบ
  • ไตรมาส 2: สะสม 1,000 ตัน = 1,851.6 tCO2e ต้องถือครอง ณ 30 มิถุนายน 2570 อย่างน้อย 926 ใบ (มีอยู่ 463 ใบ ซื้อเพิ่ม 463 ใบ)
  • ไตรมาส 3: สะสม 1,500 ตัน = 2,777.4 tCO2e ต้องถือครอง ณ 30 กันยายน 2570 อย่างน้อย 1,389 ใบ
  • ไตรมาส 4: สะสม 2,000 ตัน = 3,703.2 tCO2e ต้องถือครอง ณ 31 ธันวาคม 2570 อย่างน้อย 1,852 ใบ

ตัวอย่างเดียวกันในหน้าภาษาอังกฤษใช้เหล็กกึ่งสำเร็จรูปจากตุรกี (รหัส CN 7207 11 14) การปรับลดคือ 0.95 × 1.00 × 1.364 = 1.2958 เหลือ 1.0142 tCO2e ต่อตัน ที่ 500 ตันต่อไตรมาสต้องถือครอง 254 ใบ ณ 31 มีนาคม และ 508 ใบ ณ 30 มิถุนายน

ใบรับรองสำหรับสินค้าปี 2570 ขายในราคารายสัปดาห์ซึ่งยังไม่ทราบ หากใช้ราคาไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร) เป็นค่าอ้างอิงเท่านั้น ใบรับรอง 463 ใบจะมีมูลค่า 38,114.16 ยูโร และ 254 ใบมีมูลค่า 20,909.28 ยูโร

ตามอารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ค่าเบนช์มาร์กอาจได้รับการปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 ค่า 0.072 และ 1.364 จึงอาจเปลี่ยนแปลง

หากถือครองไม่ครบจะเกิดอะไรขึ้น

การถือครองไม่ครบ ณ สิ้นไตรมาสไม่มีค่าปรับต่อตัน หน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิก (national competent authority) แจ้งให้ผู้ยื่นแบบฯ เติมใบรับรองให้ครบภายในหนึ่งเดือน (มาตรา 22(3))

เมื่อคณะกรรมาธิการยุโรปพบว่าบัญชีไม่เป็นไปตามมาตรา 22(2) จะแจ้งหน่วยงานดังกล่าวผ่านระบบทะเบียน CBAM

การฝ่าฝืนร้ายแรงหรือซ้ำซากเป็นเหตุเพิกถอนสถานะผู้ยื่นแบบฯ (มาตรา 17(8)) ค่าปรับตามมาตรา 26(1) ใช้เฉพาะกับใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบภายใน 30 กันยายน

ทั้งสองฐานไม่ต้องใช้ข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบ ฐาน (a) ใช้ค่ามาตรฐานฯ ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2026/1740 โดยไม่รวมส่วนปรับเพิ่ม ส่วนปรับเพิ่ม (ร้อยละ 10 ปี 2569 ร้อยละ 20 ปี 2570 ร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ปุ๋ยร้อยละ 1) ใช้เฉพาะกับการคำนวณการส่งมอบประจำปี

วิธีคำนวณการปล่อยฝังตัวจำเพาะของแต่ละภาคส่วนอยู่ในหน้าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวใน CBAM


วิธีส่งมอบใบรับรอง CBAM

การส่งมอบใบรับรอง CBAM คือการนำใบรับรองในบัญชีไปหักกับการปล่อยที่แจ้งในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (มาตรา 3(25)) กำหนดคือ 30 กันยายนของทุกปีสำหรับปีปฏิทินก่อนหน้า ครั้งแรกคือ 30 กันยายน 2570 สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569

การส่งมอบทำผ่านระบบทะเบียน CBAM แล้วคณะกรรมาธิการยุโรปนำใบรับรองที่ส่งมอบออกจากระบบ (มาตรา 22(1)) ขั้นตอนการส่งมอบมีห้าขั้น ดังนี้

  1. กำหนดยอดการปล่อยฝังตัว ใบรับรองที่ส่งมอบต้องตรงกับการปล่อยที่แจ้งในแบบแสดงรายการ (มาตรา 22(1)) การทวนสอบ CBAM จำเป็นเฉพาะเมื่อใช้การปล่อยจริง (มาตรา 8(1)) แบบแสดงรายการที่ใช้ค่ามาตรฐานฯ ไม่ต้องผ่านผู้ทวนสอบ การทวนสอบเป็นไปตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 โดยผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) ตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 การลงทะเบียนผู้ทวนสอบในระบบทะเบียนเปิดวันที่ 1 กันยายน 2569
  2. คำนวณภาระสุทธิ หักการปรับลด SEFA (ส่วนที่มาจากสิทธิแบบให้เปล่าที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปยังได้รับ คำนวณตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 เป็นตัวประกอบ CBAM × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM) แล้วหักส่วนลดตามมาตรา 9 สำหรับราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศกำเนิด ผลลัพธ์ไม่ต่ำกว่าศูนย์
  3. ตรวจว่ามีใบรับรองพอ บัญชีต้องมีใบรับรองเท่ากับหรือมากกว่าภาระสุทธิเมื่อยื่นแบบ หากขาดให้ซื้อเพิ่มก่อนยื่น
  4. ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี ผ่านระบบทะเบียน CBAM (มาตรา 6(1)) แบบต้องระบุปริมาณสินค้าตามประเภทและประเทศกำเนิด ยอดการปล่อยฝังตัว (ผ่านการทวนสอบเมื่อใช้ค่าจริง) จำนวนใบรับรองที่ส่งมอบ และหลักฐานการหักตามมาตรา 9 รายละเอียดทั้งหมดอยู่ในมาตรา 6
  5. ยืนยันการส่งมอบและเก็บเอกสาร เก็บใบขนสินค้า รายงานการทวนสอบ หลักฐานการซื้อใบรับรอง และหลักฐานตามมาตรา 9 จนถึงสิ้นปีที่สี่หลังจากปีที่ยื่นหรือควรยื่นแบบ (มาตรา 7(6) และ 9(3))

เอกสารที่ต้องยื่นพร้อมการส่งมอบขึ้นกับวิธีที่ใช้ เมื่อใช้ค่าจริง แบบแสดงรายการต้องอ้างอิงรายงานการทวนสอบ (verification report) และแยกการปล่อยตามสถานประกอบการ (installation) ที่ผลิต หากขอหักตามมาตรา 9 ต้องมีหลักฐานเพิ่มเติม รายละเอียดอยู่ในหน้าแบบแสดงรายการ CBAM (ภาษาอังกฤษ)


จดหมายข่าว CBAM (ภาษาอังกฤษ)

จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)

สิทธิขอให้ซื้อคืน: การป้องกันการซื้อเกิน

ผู้ยื่นแบบฯ ขอให้ซื้อคืนใบรับรองส่วนเกินได้ในราคาที่จ่ายไว้ ประเทศสมาชิกที่ผู้ยื่นแบบฯ จัดตั้งอยู่เป็นผู้ซื้อคืน และคณะกรรมาธิการยุโรปดำเนินการผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วมแทนประเทศนั้น (มาตรา 23(1))

การขอให้ซื้อคืนใบรับรองส่วนเกิน (repurchase) กำหนดในมาตรา 23 ที่แก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 มาตรา 23(2) จำกัดจำนวนไว้เท่ากับใบรับรองที่ผู้ยื่นแบบฯ มีหน้าที่ต้องซื้อตามการถือครองรายไตรมาสตามมาตรา 22(2) ในปีปฏิทินที่ซื้อ

ขีดจำกัดนี้เป็นจำนวนใบรับรอง ไม่ใช่ร้อยละ ผู้ยื่นแบบฯ ที่ซื้อไว้ล่วงหน้าเพราะคาดว่าจะนำเข้าเกิน 50 ตัน แต่สุดท้ายนำเข้าไม่เกิน ขอให้ซื้อคืนได้ทั้งหมด

กำหนดยื่นคำขอคือ 31 ตุลาคมของปีที่ส่งมอบ หรือหนึ่งเดือนหลังกำหนดส่งมอบ 30 กันยายน สำหรับการส่งมอบครั้งแรก กำหนดนี้คือ 31 ตุลาคม 2570 และมาตรา 23(2a) เพิ่มข้อจำกัดว่า ใบรับรองที่ซื้อในปี 2570 สำหรับการปล่อยปี 2569 ซื้อคืนได้ในปี 2570 เท่านั้น

สิทธินี้มีไว้รองรับความเสี่ยงกรณีหนึ่งโดยเฉพาะ คือผู้นำเข้าซื้อล่วงหน้าตามปริมาณที่คาดไว้ แต่นำเข้าจริงน้อยกว่าเพราะอุปสงค์ ห่วงโซ่อุปทาน หรือราคาสินค้าเปลี่ยนไป หากไม่มีการซื้อคืน ใบรับรองส่วนเกินจะถูกยกเลิกโดยไม่มีมูลค่าในวันที่ 1 พฤศจิกายน

การบริหารการซื้อคืนมีข้อควรรู้สามข้อ ดังนี้

  • ขีดจำกัดคำนวณจากภาระตามมาตรา 22(2) ของปี ไม่ใช่ยอดซื้อทั้งหมด ผู้นำเข้าที่มีการปล่อยสะสมปี 2570 ถึง 2,000 tCO2e มีหน้าที่ต้องซื้อ 1,000 ใบ จึงขอให้ซื้อคืนได้ไม่เกิน 1,000 ใบ ไม่ว่าจะซื้อไว้มากเท่าใด
  • ราคาซื้อคืนคือราคาที่จ่ายเมื่อซื้อ ผู้ที่ซื้อที่ 75 ยูโรต่อ tCO2e และขอให้ซื้อคืนเมื่อราคาตลาดเป็น 85 ยูโร จะได้รับเงินคืนเพียง 75 ยูโร
  • ไม่ต้องแสดงเหตุผลหรือรอการอนุมัติ นอกจากยื่นคำขอตามขั้นตอนทางธุรการ ผู้ยื่นแบบฯ ใช้สิทธินี้ได้โดยไม่มีเงื่อนไขภายใน 31 ตุลาคม

ร่างระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบซึ่งรับฟังความเห็นระหว่าง 9 กรกฎาคม ถึง 6 สิงหาคม 2569 กำหนดให้ผู้ยื่นแบบฯ แต่ละรายยื่นคำขอซื้อคืนได้ปีละหนึ่งครั้ง แต่ข้อนี้ยังไม่เป็นกฎหมาย


การยกเลิกใบรับรอง: กฎวันที่ 1 พฤศจิกายน

ทุกวันที่ 1 พฤศจิกายน คณะกรรมาธิการยุโรปยกเลิกใบรับรองที่ซื้อเมื่อสองปีก่อนและยังเหลืออยู่ในบัญชี (มาตรา 24(1)) ใบรับรองปี 2570 ที่เหลือในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2572 ถูกยกเลิกถาวรโดยไม่มีค่าชดเชย

ระยะถือครองขึ้นกับวันที่ซื้อในปีนั้น ใบรับรองที่ซื้อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 อยู่ได้ถึง 1 พฤศจิกายน 2572 ประมาณ 33 เดือน ส่วนใบที่ซื้อปลายเดือนธันวาคม 2570 ถูกยกเลิกในวันเดียวกัน คือหลังจากนั้นประมาณ 22 เดือน

ผู้ยื่นแบบฯ จึงไม่สามารถเก็บใบรับรองไว้เพื่อป้องกันราคาขึ้นได้ตลอดไป

รอบแรกสั้นกว่านั้น ตามข้อยกเว้นในมาตรา 24(2) ใบรับรองที่ซื้อในปี 2570 สำหรับการปล่อยปี 2569 ซึ่งไม่ได้ส่งมอบภายใน 30 กันยายน 2570 และไม่ได้ขอซื้อคืนภายใน 31 ตุลาคม 2570 ถูกยกเลิกวันที่ 1 พฤศจิกายน 2570

กำหนดการยกเลิกในสามปีแรกแสดงในตารางด้านล่าง

ปีที่ซื้อใบรับรอง วันยกเลิกตามมาตรา 24(1) ข้อยกเว้นรอบแรก
2570 (ค.ศ. 2027) 1 พฤศจิกายน 2572 ใบรับรองสำหรับการปล่อยปี 2569: ยกเลิก 1 พฤศจิกายน 2570 (มาตรา 24(2))
2571 (ค.ศ. 2028) 1 พฤศจิกายน 2573 ไม่มี
2572 (ค.ศ. 2029) 1 พฤศจิกายน 2574 ไม่มี

กฎทั่วไปนับตามปีที่ซื้อ ไม่ใช่ปีของภาระ ข้อยกเว้นเดียวคือรอบแรก ใบรับรองที่เหลือจากแบบแสดงรายการฉบับแรกจึงยกไปใช้ปีต่อไปไม่ได้ ระบบออกแบบมาเพื่อป้องกันการกักตุนใบรับรอง


หากส่งมอบใบรับรองไม่ครบจะเกิดอะไรขึ้น

การส่งมอบใบรับรองไม่ครบภายใน 30 กันยายนทำให้เกิดค่าปรับตามมาตรา 26(1) สำหรับใบรับรองแต่ละใบที่ไม่ได้ส่งมอบ ในอัตรา 100 ยูโรต่อ tCO2e ซึ่งปรับเพิ่มตามดัชนีราคาผู้บริโภคของยุโรป

มาตรา 26(1) ไม่ได้ระบุจำนวนเงินเอง แต่ใช้ค่าปรับการปล่อยส่วนเกินของ EU ETS ตามมาตรา 16(3) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC ซึ่งปรับเพิ่มตามมาตรา 16(4) ของข้อบังคับนั้น อัตราที่เท่ากันนี้ทำให้ตลาดคาร์บอนภายในสหภาพยุโรปและการปรับที่พรมแดนสอดคล้องกัน

การจ่ายค่าปรับไม่ได้ทำให้พ้นภาระ (มาตรา 26(3)) ผู้นำเข้าที่ขาดใบรับรอง 500 ใบต้องจ่ายค่าปรับ 50,000 ยูโรก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ และยังต้องซื้อและส่งมอบ 500 ใบที่ขาด ที่ราคา 82.32 ยูโร ใบรับรองมีราคา 41,160 ยูโร รวม 91,160 ยูโร หรือ 182.32 ยูโรต่อ tCO2e

หน่วยงานผู้มีอำนาจอาจลดค่าปรับได้ เมื่อใบรับรองที่ขาดเกิดจากข้อมูลผิดพลาดที่ผู้ประกอบกิจการโรงงาน ผู้ทวนสอบ หรือบุคคลอิสระที่รับรองเอกสารราคาคาร์บอนให้ไว้ (มาตรา 26(1a)) ข้อนี้ทำให้ข้อมูลที่ผู้ส่งออกไทยส่งให้มีน้ำหนักทางกฎหมาย

ผู้ที่ไม่ใช่ผู้ยื่นแบบฯ ต้องรับบทลงโทษ (penalty) ที่หนักกว่า ตามมาตรา 26(2) การนำสินค้า CBAM เข้าโดยไม่ปฏิบัติตามระเบียบมีค่าปรับสามถึงห้าเท่าของค่าปรับตามมาตรา 26(1) ต่อใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบ คือ 300 ถึง 500 ยูโรก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ

ตามมาตรา 26(2a) ค่าปรับเดียวกันใช้กับผู้นำเข้าที่ไม่มีสถานะแต่นำเข้าเกินเกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis) โดยคิดจากการปล่อยทั้งหมดของปีนั้น การจ่ายค่าปรับทำให้ผู้นำเข้านั้นพ้นหน้าที่ยื่นแบบและส่งมอบสำหรับการนำเข้าดังกล่าว


ใบรับรอง CBAM กับการยกเลิกการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า

ต้นทุนสุทธิของใบรับรอง CBAM เพิ่มขึ้นทุกปี เพราะการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าของ EU ETS สำหรับภาคส่วน CBAM ทยอยถูกยกเลิกทีละขั้นระหว่างปี 2569 ถึง 2577

มาตรา 31 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ปรับลดภาระ CBAM ให้สอดคล้องกับสิทธิแบบให้เปล่านี้ และตัวประกอบ CBAM ตามตารางเวลาในมาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC เป็นตัวกำหนดขนาดของการปรับลดที่หักจากการปล่อยฝังตัว

ตารางด้านล่างคำนวณตามตารางเวลานี้สำหรับเหล็กกึ่งสำเร็จรูปจากตุรกี (รหัส CN 7207 11 14) และเหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) โดยใช้ค่ามาตรฐานฯ ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนร้อยละ 100 และราคาคงที่ 82.32 ยูโร

ตัวประกอบปรับแก้หลังปี 2573 ยังไม่ได้กำหนด จึงไม่มีตัวเลขปี 2574 ถึง 2576

ปี ตัวประกอบ CBAM (สิทธิที่คงอยู่) สัดส่วนที่ถูกยกเลิก ส่วนปรับเพิ่ม ตุรกี 7207 11 14: ใบรับรองต่อตัน ตุรกี: ต้นทุนสุทธิต่อตัน ไทย 7208 10 00: ใบรับรองต่อตัน ไทย: ต้นทุนสุทธิต่อตัน
2569 (2026) 97.5% 2.5% 10% 1.2111 EUR 99.70 2.0418 EUR 168.08
2570 (2027) 95% 5% 20% 1.4762 EUR 121.52 2.2356 EUR 184.03
2571 (2028) 90% 10% 30% 1.7754 EUR 146.15 2.4312 EUR 200.14
2572 (2029) 77.5% 22.5% 30% 1.9459 EUR 160.19 2.4402 EUR 200.88
2573 (2030) 51.5% 48.5% 30% 2.3005 EUR 189.38 2.45892 EUR 202.42
ตั้งแต่ 2577 (2034) ไม่ใช้ตัวประกอบ CBAM 100% 30% 3.0030 EUR 247.21 2.496 EUR 205.47

สำหรับตุรกี ต้นทุนขยับขึ้นแรงที่สุดระหว่างปี 2572 ถึง 2573 เมื่อตัวประกอบ CBAM ลดจากร้อยละ 77.5 เป็นร้อยละ 51.5 ต้นทุนเพิ่มจาก 160.19 เป็น 189.38 ยูโรต่อตันที่ราคาเดียวกัน

ตัวเลขตั้งแต่ปี 2570 ใช้ค่าเบนช์มาร์กปี 2569 ซึ่งอาจได้รับการปรับปรุงตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 ตามอารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620

สำหรับเหล็กไทยเส้นทาง E สถานการณ์ต่างออกไป ต้นทุนเพิ่มจาก 168.08 เป็น 205.47 ยูโร หรือร้อยละ 22 ขณะที่ตุรกีเพิ่มร้อยละ 148 แรงกดดันหลักต่อสินค้าไทยจึงมาจากส่วนปรับเพิ่มที่ขึ้นเป็นร้อยละ 30 ในปี 2571 ไม่ใช่การยกเลิกสิทธิแบบให้เปล่า

วิธี SEFA (Specific Embedded Free Allocation) ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 คำนวณ SEFA ต่อตันเป็นตัวประกอบ CBAM × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM เมื่อใช้ค่ามาตรฐานฯ ใช้ค่า Column B ของเส้นทางที่ระบุในแถวของประเทศ เมื่อใช้ค่าจริงใช้ค่า Column A บวกสิทธิที่ฝังในสารตั้งต้น (precursor)

ความต่างนี้มีผลต่อเหล็กไทย เมื่อมีข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบ การหักจะไม่ผูกกับเส้นทาง E ที่ระบุในตารางอีกต่อไป วิธีคำนวณครบทุกขั้นอยู่ในหน้าวิธีคำนวณ CBAM


ใบรับรอง CBAM มีความหมายอย่างไรต่อผู้ส่งออกไทย

ในปี 2568 สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าในขอบเขต CBAM จากไทยมูลค่า 474.3 ล้านยูโร (249,323 ตัน) สินค้าเหล่านี้ที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ก่อภาระใบรับรองแก่ผู้นำเข้าที่นำเข้าเกินเกณฑ์ 50 ตันต่อปี (Eurostat Comext DS-045409, 2025)

ตัวเลขมาจากสถิติ Eurostat การนำเข้าของ EU27 จากไทยของสินค้าตามรหัสในภาคผนวก I ปี 2568 (ค.ศ. 2025) (Comext DS-045409 ดึงข้อมูลวันที่ 12 ตุลาคม 2569) มูลค่ารวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 53 จากปี 2567 สินค้ากลุ่มหลักแสดงในตารางด้านล่าง

กลุ่มสินค้าจากไทย มูลค่าปี 2568 (2025) ปริมาณปี 2568 ต้นทุนตัวอย่าง ปี 2569 (ตารางข้างต้น)
เหล็กและเหล็กกล้า ตอนที่ 72 และ 73 ไม่รวมสินแร่ EUR 430.2 ล้าน 242,721 ตัน EUR 168.08 ถึง 377.15 ต่อตัน
สลักเกลียว แป้นเกลียว (7318) EUR 119.3 ล้าน 74,373 ตัน EUR 212.75 (7318 15 88)
เหล็กแผ่นสเตนเลสรีดแบน (7219) EUR 67.2 ล้าน 30,317 ตัน EUR 352.64 (7219 34 10)
เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208) EUR 42.8 ล้าน 80,093 ตัน EUR 168.08 (7208 10 00)
ลวดเหล็ก (7217) EUR 33.8 ล้าน 27,146 ตัน EUR 168.56 (7217 10 10)
อะลูมิเนียม EUR 44.2 ล้าน 6,599 ตัน EUR 135.95 ถึง 144.78 ต่อตัน
ซีเมนต์ ปุ๋ย ไฮโดรเจน ไฟฟ้า แทบไม่มี 1 ตันหรือไม่มี ไม่เกี่ยวข้อง

ตัวเลขชุดนี้เป็นสถิติการค้า ไม่ใช่ปริมาณที่ต้องซื้อใบรับรอง ผู้นำเข้าที่นำเข้ารวมไม่เกิน 50 ตัน (น้ำหนักสุทธิ) ต่อปีได้รับยกเว้น (มาตรา 2a และภาคผนวก VII ข้อ 1) แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1))

ผู้ส่งออกไทยควรให้ความสำคัญกับใบรับรอง CBAM ด้วยเหตุผลทางการค้าสามข้อ ดังนี้

  1. ผู้ซื้อคำนวณต้นทุนจากตัวเลขของผู้ส่งออก สินค้าทุกล็อตที่จัดส่งมีภาระใบรับรองตามการปล่อยต่อตัน และผู้ซื้อในสหภาพยุโรปจะเปรียบเทียบผู้ขายจากต้นทุนรวมนี้
  2. ค่ามาตรฐานฯ ของไทยแทบไม่ได้รับการปรับลด เพราะตารางระบุเส้นทาง E ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบช่วยได้สองทาง คือการปล่อยจริงอาจต่ำกว่าค่ามาตรฐานฯ ที่รวมส่วนปรับเพิ่มแล้ว และการหักจะคำนวณจากเส้นทางการผลิตจริงของสถานประกอบการ
  3. ภาระการถือครองรายไตรมาสทำให้ผู้ซื้อต้องใช้เงินสดเร็วขึ้น ตั้งแต่ปี 2570 ผู้ซื้ออาจขอข้อมูลการปล่อยก่อนสิ้นไตรมาสเพื่อวางแผนซื้อใบรับรอง

ข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียมอยู่ในหน้าข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องให้ผู้นำเข้า และขั้นตอนการทวนสอบอยู่ในหน้าการทวนสอบ CBAM สำหรับผู้ส่งออก หน่วยรับรองระบบงานของไทยไม่สามารถรับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้ (ระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551)

ข้อมูลจากหน่วยงานไทยที่ควรอ่านอย่างระมัดระวัง

หน่วยงานไทยบางแห่งอธิบายใบรับรอง CBAM ไม่ครบหรือไม่ตรงกับกฎหมายฉบับปัจจุบัน ผู้ส่งออกควรตรวจกับมาตราของระเบียบ (EU) 2023/956 ก่อนนำไปใช้

บทความของสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (10 มกราคม 2567) เขียนว่าตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ผู้นำเข้าต้องซื้อใบรับรอง ภาระเกิดกับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่วันนั้นจริง แต่การขายใบรับรองเริ่ม 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) และราคาปี 2569 เป็นราคารายไตรมาส (มาตรา 21(1a))

กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) อธิบายตารางส่วนปรับเพิ่มไว้ถูกต้อง (28 เมษายน 2569) แต่ไม่ได้อธิบายราคา การถือครอง การส่งมอบ หรือการซื้อคืน

อย่างไรก็ดี คำอธิบายของ คต. ว่าค่ามาตรฐานฯ มาจากกลุ่มโรงงานที่ปล่อยสูงสุด ไม่ตรงกับภาคผนวก IV ข้อ 4.1 ซึ่งใช้ความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศผู้ส่งออกบวกส่วนปรับเพิ่ม

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เผยแพร่คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM ฟรีสำหรับสี่อุตสาหกรรม (ไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า และอะลูมิเนียม ปรับปรุงล่าสุด 26 ธันวาคม 2568)

อบก. ยังมีแพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝงและคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CBAM and CFP Platform) ข้อมูลประเทศไทยทั้งหมดอยู่ในหน้าCBAM กับประเทศไทย

ราคาคาร์บอนของไทยลดจำนวนใบรับรองได้หรือไม่

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ราคาคาร์บอนของไทยยังลดจำนวนใบรับรอง CBAM ไม่ได้ ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด รวมถึงไทย

ราคาคาร์บอนเดียวที่ใช้บังคับในไทยคือราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ตามประกาศกรมสรรพสามิตที่ลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 22 เมษายน 2568 และมีผลวันที่ 23 เมษายน 2568

อัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยน เพราะส่วนคาร์บอนแยกออกมาจากอัตราเดิม

แม้จะได้รับการรับรองในอนาคต ผลต่อสินค้า CBAM ของไทยก็มีน้อย เหล็กและอะลูมิเนียมนับเฉพาะการปล่อยทางตรง (ภาคผนวก II) ก๊าซธรรมชาติและถ่านหินไม่อยู่ในราคาคาร์บอนนี้ และยังไม่มีข้อยุติว่าส่วนที่แยกจากอัตราเดิมเป็นราคาที่ “จ่ายจริง” ตามมาตรา 9(1) หรือไม่

ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ซึ่งกำหนดระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ภาษีคาร์บอน และกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) ยังเป็นร่าง ไม่ใช่กฎหมาย ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569

Thai CBAM เป็นมาตรการนำเข้าของไทยเอง แยกจากมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป

ในการประชุมคณะกรรมการร่วมระหว่างไทยกับสหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 (29 กันยายน 2569) ทั้งสองฝ่ายตกลงเพิ่มความร่วมมือด้านราคาคาร์บอนเพื่อเตรียมรับ CBAM แต่ไม่มีการยกเว้นหรือการรับรองใด ๆ สำหรับไทย รายละเอียดอยู่ในหน้าการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สาม


จังหวะการซื้อและความเสี่ยงด้านราคา

ผู้ยื่นแบบฯ ทุกรายใช้โครงสร้างราคาเดียวกัน คือราคารายสัปดาห์สำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 (มาตรา 21(1)) และราคารายไตรมาสของไตรมาสที่นำเข้าสำหรับการปล่อยปี 2569 (มาตรา 21(1a))

ระเบียบไม่มีกลไกตรึงราคาล่วงหน้า ผู้นำเข้าที่ต้องการความแน่นอนด้านราคาต้องใช้เครื่องมือทางการเงินของตนเอง เช่น สัญญาซื้อขายล่วงหน้าของ EUA ในตลาดการเงิน ซึ่งแยกจากการซื้อใบรับรอง

ผู้นำเข้ารายใหญ่ใช้วิธีจัดจังหวะการซื้อสามแบบ ซึ่งมีต้นทุนและความเสี่ยงต่างกัน ดังนี้

  • ซื้อตามรอบไตรมาส: ซื้อทุกจุดตรวจให้ครบร้อยละ 50 พอดี ชะลอการใช้เงินสด แต่รับความเสี่ยงราคาตลอดปี หากราคา EU ETS ขึ้นระหว่างไตรมาส 1 ถึง 4 ใบรับรองที่ซื้อในไตรมาส 4 จะแพงกว่า
  • ซื้อทั้งปีตั้งแต่ต้น: ซื้อภาระทั้งปีที่คาดไว้ในเดือนกุมภาพันธ์หรือมีนาคม หลีกเลี่ยงความเสี่ยงราคาขึ้น แต่เสี่ยงใบรับรองเกินหากนำเข้าน้อยกว่าที่คาด การขอให้ซื้อคืน (จำกัดตามมาตรา 23(2) ที่จำนวนที่มีหน้าที่ต้องซื้อตามมาตรา 22(2) ในปีที่ซื้อ) ช่วยได้บางส่วน
  • ซื้อตามสัดส่วนรายเดือน: ซื้อทุกเดือนตามปริมาณนำเข้าและการปล่อยของเดือนนั้น เฉลี่ยราคาตลอด 12 เดือน และรักษาการถือครองเกินร้อยละ 50 โดยไม่รวมความเสี่ยงไว้ในไตรมาสเดียว

หากราคา EU ETS ลดลงมาก ผู้ที่ซื้อไว้ที่ราคาสูงใช้สิทธิขอให้ซื้อคืนได้ถึงจำนวนที่มีหน้าที่ต้องซื้อตามมาตรา 22(2) ในปีที่ซื้อ (มาตรา 23(2)) ส่วนที่เหลือต้องถือไว้เพื่อส่งมอบหรือปล่อยให้ถูกยกเลิก ระเบียบไม่มีช่องทางทำกำไรจากส่วนต่างราคา


สรุปกำหนดเวลาสำคัญ

วงจรใบรับรองตั้งแต่เปิดขาย 1 กุมภาพันธ์ 2570 จนถึงการยกเลิกใบรับรองที่ซื้อในปีแรกตามมาตรา 24(1) ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2572 ใช้เวลา 33 เดือน

กำหนดเวลาสำคัญของปีปฏิบัติตามกฎหมาย 2570 มีดังนี้

  • 1 กันยายน 2569 (ปีก่อนหน้า): เปิดลงทะเบียนผู้ทวนสอบในระบบทะเบียน CBAM ผู้นำเข้าที่ใช้ค่าจริงควรทำสัญญากับผู้ทวนสอบสำหรับการทวนสอบปี 2569
  • 1 กุมภาพันธ์ 2570: เปิดขายใบรับรอง ผู้ยื่นแบบฯ เริ่มซื้อสำหรับการนำเข้าปี 2570
  • 31 มีนาคม 2570: ตรวจการถือครองครั้งแรก ต้องครอบคลุมอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยไตรมาส 1 ปี 2570 หลังการปรับลด (มาตรา 22(2))
  • 30 มิถุนายน 2570: ตรวจครั้งที่สอง ต้องครอบคลุมอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยสะสมครึ่งปีแรก
  • 30 กันยายน 2570: กำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรก (การนำเข้าปี 2569) และส่งมอบใบรับรอง ซึ่งคิดราคารายไตรมาสของปี 2569 ไม่ใช่ราคารายสัปดาห์ของปี 2570 วันเดียวกันเป็นจุดตรวจการถือครองไตรมาส 3 ปี 2570
  • 31 ตุลาคม 2570: กำหนดยื่นคำขอซื้อคืน (มาตรา 23(1)) ในราคาที่ซื้อ จำกัดตามมาตรา 23(2) ใบรับรองที่ซื้อในปี 2570 สำหรับการปล่อยปี 2569 ซื้อคืนได้ในปี 2570 เท่านั้น (มาตรา 23(2a))
  • 1 พฤศจิกายน 2570: ข้อยกเว้นตามมาตรา 24(2) ใบรับรองสำหรับการปล่อยปี 2569 ที่ไม่ได้ส่งมอบหรือขอซื้อคืนถูกยกเลิกโดยไม่มีค่าชดเชย
  • 31 ธันวาคม 2570: ตรวจการถือครองครั้งที่สี่ ต้องครอบคลุมอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยสะสมทั้งปี 2570
  • 1 พฤศจิกายน 2572: ใบรับรองปี 2570 ที่เหลือทั้งหมดถูกยกเลิกถาวรตามมาตรา 24(1)

ลำดับเหตุการณ์ของ CBAM ทั้งหมดอยู่ในหน้าลำดับเวลา CBAM


คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับใบรับรอง CBAM

ขายใบรับรอง CBAM ให้ผู้ยื่นแบบฯ รายอื่นได้หรือไม่

ไม่ได้ ระเบียบไม่มีช่องทางโอนใบรับรอง CBAM ระหว่างผู้ยื่นแบบฯ ช่องทางเดียวคือการขอให้ซื้อคืนตามมาตรา 23

ประเทศสมาชิกที่ผู้ยื่นแบบฯ จัดตั้งอยู่ซื้อคืนในราคาเดิม โดยคณะกรรมาธิการยุโรปดำเนินการผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วม ต่างจาก EUA ที่ซื้อขายระหว่างสถานประกอบการและผู้ค้าได้

ต้องถือครองใบรับรองขั้นต่ำทุกไตรมาสหรือไม่

ต้องถือครอง ตั้งแต่ปี 2570 ขั้นต่ำ ณ สิ้นไตรมาสคือใบรับรองอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยในสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม หลังการปรับลด (มาตรา 22(2)) การตรวจมีสี่ครั้ง คือ 31 มีนาคม 30 มิถุนายน 30 กันยายน และ 31 ธันวาคม

การถือครองไม่ครบไม่มีค่าปรับต่อตัน หน่วยงานผู้มีอำนาจแจ้งให้เติมภายในหนึ่งเดือน (มาตรา 22(3)) และการฝ่าฝืนร้ายแรงหรือซ้ำซากเป็นเหตุเพิกถอนสถานะ (มาตรา 17(8))

ราคาใบรับรอง CBAM เปลี่ยนหลังซื้อหรือไม่

ไม่เปลี่ยน ราคาใบรับรองคงที่ตามราคาที่จ่าย ซึ่งระบบทะเบียน CBAM บันทึกพร้อมวันที่ขาย (มาตรา 20(5)) ราคา EU ETS ที่เปลี่ยนภายหลังไม่กระทบใบรับรองที่ถืออยู่ ความเสี่ยงราคามีเฉพาะใบรับรองที่ยังไม่ได้ซื้อ

แจ้งยอดการปล่อยผิดมีบทลงโทษอย่างไร

แบบแสดงรายการที่แจ้งการปล่อยต่ำกว่าจริงทำให้มีใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบ คณะกรรมาธิการยุโรปและหน่วยงานผู้มีอำนาจทบทวนแบบได้จนถึงสิ้นปีที่สี่หลังจากปีที่ควรยื่น (มาตรา 19(2))

หากพบข้อผิดพลาด หน่วยงานจะกำหนดจำนวนที่ถูกต้องและเรียกให้ส่งมอบใบรับรองเพิ่มภายในหนึ่งเดือน (มาตรา 19(5)) ค่าปรับตามมาตรา 26(1) คือ 100 ยูโรต่อ tCO2e ก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ ต่อใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบ

หน่วยงานอาจลดค่าปรับเมื่อข้อผิดพลาดมาจากผู้ประกอบกิจการโรงงาน ผู้ทวนสอบ หรือบุคคลอิสระที่รับรองเอกสารราคาคาร์บอน (มาตรา 26(1a)) การฝ่าฝืนร้ายแรงหรือซ้ำซากเป็นเหตุเพิกถอนสถานะ (มาตรา 17(8))

ผู้นำเข้าใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงคำนวณภาระใบรับรองได้หรือไม่

ใช้ได้ ผู้นำเข้าที่ไม่ได้ข้อมูลการปล่อยจริงจากผู้ขายใช้ค่ามาตรฐานฯ ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ซึ่งแก้ไขโดย (EU) 2026/1740 ได้ ค่ากำหนดตามประเทศกำเนิดและรหัส CN และบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ปี 2569 ร้อยละ 20 ปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 (ปุ๋ยร้อยละ 1 ทุกปี)

ส่วนปรับเพิ่มบวกก่อนการปรับลด จึงคิดเต็มราคาใบรับรอง แบบที่ใช้ค่ามาตรฐานฯ ไม่ต้องมีผู้ทวนสอบ

ผู้ขายที่ปล่อยจริงต่ำกว่าค่ามาตรฐานฯ มีแรงจูงใจทางการเงินมากขึ้นเมื่อส่วนปรับเพิ่มสูงขึ้น ผู้นำเข้าควรคำนวณทั้งสองวิธี เพราะผลลัพธ์ขึ้นกับสินค้าและสถานประกอบการ

ข้อกำหนดการถือครองรายไตรมาสใช้ในปี 2569 หรือไม่

ไม่ใช้ มาตรา 22(2) กำหนดให้ใช้ข้อกำหนดการถือครองรายไตรมาส “From 2027” (ตั้งแต่ปี 2570) การขายใบรับรองเปิด 1 กุมภาพันธ์ 2570 และการตรวจครั้งแรกคือ 31 มีนาคม 2570 สำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2570

สินค้าปี 2569 ไม่มีการถือครองรายไตรมาส การปล่อยของสินค้าเหล่านี้เป็นภาระส่งมอบครั้งแรก กำหนด 30 กันยายน 2570

ภาษีคาร์บอนในน้ำมัน 200 บาทของไทยลดจำนวนใบรับรองได้หรือไม่

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่ได้ ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด รวมถึงไทย ราคาคาร์บอน 200 บาทต่อ tCO2e อยู่ในภาษีสรรพสามิตน้ำมันตั้งแต่ 23 เมษายน 2568 แต่ไม่ครอบคลุมก๊าซธรรมชาติและถ่านหิน


หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวกำหนดขนาดภาระใบรับรองอย่างไร

จำนวนใบรับรองที่ต้องส่งมอบเท่ากับการปล่อยฝังตัวรวมของสินค้า CBAM ทั้งหมดในปีปฏิทิน หลังหัก SEFA และส่วนลดตามมาตรา 9 ตัวเลขนี้ไม่ได้มาจากมูลค่าหรือน้ำหนักอย่างเดียว แต่มาจากการปล่อยฝังตัวจำเพาะต่อตันของแต่ละสถานประกอบการคูณปริมาณนำเข้า

ซีเมนต์และปุ๋ยรวมการปล่อยทางตรงและทางอ้อม (จากไฟฟ้า) ส่วนเหล็กและเหล็กกล้านับเฉพาะการปล่อยทางตรง กรอบการคำนวณของแต่ละภาคส่วนอยู่ในหน้าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว

การปล่อยจากต่างประเทศได้รับการปฏิบัติเหมือนกันหรือไม่

ทุกประเทศใช้วิธีคำนวณเดียวกัน แต่ผลต่างกันตามเทคโนโลยีและเชื้อเพลิง ค่ามาตรฐานฯ ของเหล็กกึ่งสำเร็จรูป (รหัส CN 7207 11 14) ก่อนบวกส่วนปรับเพิ่ม ได้แก่ ตุรกี 2.310 tCO2e ต่อตัน เกาหลีใต้ 2.118 อินเดีย 4.270 และไทย 1.92

ยังไม่มีการหักตามมาตรา 9 สำหรับประเทศใด คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ร่างระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 วันที่ 13 พฤษภาคม 2569 และปิดรับฟังความเห็น 10 มิถุนายน 2569

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ร่างยังไม่ได้รับการรับรอง ราคาคาร์บอนของทุกประเทศ รวมถึง K-ETS ของเกาหลีใต้ จึงยังไม่ได้รับการรับรอง

การอนุญาตกำหนดว่าใครซื้อใบรับรองได้

เฉพาะผู้ยื่นแบบฯ ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นที่ซื้อใบรับรองได้ มาตรา 20(1) ให้ประเทศสมาชิกขายให้ผู้ยื่นแบบฯ ที่จัดตั้งในประเทศนั้น

เงื่อนไขการอนุญาต ได้แก่ ไม่เคยถูกวินิจฉัยว่าฝ่าฝืนร้ายแรงหรือซ้ำซากในช่วงสามปีก่อนยื่นคำขอ และไม่เคยกระทำความผิดอาญาร้ายแรงเกี่ยวกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจในช่วงห้าปีก่อนยื่นคำขอ (มาตรา 9(1) ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/486)

นอกจากนี้ต้องมีความสามารถทางการเงินและการดำเนินงาน มีเลข EORI ที่ใช้งานได้ และยื่นคำขอที่ถูกต้องต่อหน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศสมาชิกที่ตนจัดตั้งกิจการ

ผู้นำเข้าที่ไม่มีสถานะนำเข้าสินค้า CBAM ได้รวมไม่เกิน 50 ตันต่อปี โดยนับรวมทุกรหัส CN และทุกผู้ขาย (ยกเว้นไฟฟ้าและไฮโดรเจน ตามมาตรา 2a(4))

วันที่ 31 มีนาคม 2569 เป็นกำหนดยื่นคำขอที่ยังให้สิทธินำเข้าต่อได้ระหว่างรอการพิจารณา (มาตรา 17(7a)) คำขอที่ยื่นหลังจากนั้นไม่มีสิทธินี้

ผู้นำเข้าที่ไม่มีสถานะแต่นำเข้าเกินเกณฑ์ต้องจ่ายค่าปรับตามมาตรา 26(2) (300 ถึง 500 ยูโรต่อ tCO2e ก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ) แทน 100 ยูโรตามมาตรา 26(1) ขั้นตอนอยู่ในหน้าผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (ภาษาอังกฤษ)

การอนุญาตเพิกถอนได้หรือไม่

เพิกถอนได้ หน่วยงานผู้มีอำนาจเพิกถอนสถานะได้ตามเหตุในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/486 และฉบับแก้ไข (EU) 2025/2549

เหตุเพิกถอนรวมถึงการฝ่าฝืนกฎหมายศุลกากรหลังได้รับอนุญาต การถูกตัดสินว่าฉ้อโกงภาษี การล้มละลาย การให้ข้อมูลเท็จในคำขอ และการไม่ปฏิบัติตาม CBAM ต่อเนื่อง ผู้ที่ถูกเพิกถอนนำเข้าสินค้า CBAM ไม่ได้และอาจถูกปรับสำหรับการนำเข้าหลังการเพิกถอน

การรายงาน CBAM สนับสนุนการส่งมอบอย่างไร

แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีรวมข้อมูลที่เก็บตลอดปี ได้แก่ บันทึกการนำเข้า รายงานการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบ หลักฐานราคาคาร์บอนตามมาตรา 9 และการคำนวณ SEFA

เอกสารทั้งหมดต้องเก็บจนถึงสิ้นปีที่สี่หลังจากปีที่ยื่นหรือควรยื่นแบบ (มาตรา 7(6) และ 9(3)) รายละเอียดอยู่ในหน้าการรายงาน CBAM (ภาษาอังกฤษ)

ผู้ทวนสอบมีบทบาทหลักเมื่อแจ้งค่าจริง (มาตรา 8(1)) การปล่อยจำเพาะของแต่ละสถานประกอบการต้องได้รับการยืนยันจากผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551

ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 กำหนดการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit) ในปีแรกที่ทวนสอบ (มาตรา 2 ถึง 4) การลงทะเบียนผู้ทวนสอบในระบบทะเบียนเปิดวันที่ 1 กันยายน 2569 และรายงานการทวนสอบเป็นเอกสารหลักฐานหลักของค่าจริงในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี

รายชื่อการรับรองระบบงานที่มีหลักฐานอยู่ในหน้าผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน ผู้ส่งออกที่ต้องการผู้ให้บริการด้านการคำนวณหรือการทวนสอบ ขอรับการแนะนำผู้ให้บริการได้ฟรีผ่านหน้าขอความช่วยเหลือ CBAM

ผู้ให้บริการอาจจ่ายค่าแนะนำให้ cbamguide.com ซึ่งไม่มีผลต่อการคัดเลือก


แหล่งข้อมูล: ระเบียบ (EU) 2023/956 · ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) · ระเบียบการบังคับใช้ 2025/2621 · ข้อมูล EU ETS ผ่าน EEX ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย