ภายใต้มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) ของสหภาพยุโรป เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) ที่นำเข้าในปี 2569 และคำนวณด้วยค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) มีต้นทุน 168.08 ยูโรต่อตันสินค้า ที่ราคาใบรับรองไตรมาส 3 ปี 2569
หน้าที่ตามกฎหมายทั้งหมดตกอยู่กับผู้นำเข้าในสหภาพยุโรป แต่ต้นทุนนี้จะย้อนกลับมาถึงผู้ส่งออกไทยผ่านการต่อรองราคา การเปลี่ยนไปซื้อจากผู้ขายรายอื่น หรือการสูญเสียสัญญา
กฎหมายหลักคือระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)
หากผู้ส่งออกส่งข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ผ่านการทวนสอบ (verification) ไม่ได้ ลูกค้าจะต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ซึ่งบวกส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ร้อยละ 10 ในปี 2569 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571
สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าในขอบเขต CBAM จากไทย 474.3 ล้านยูโรในปี 2568 (Eurostat Comext DS-045409) หน้านี้อธิบายข้อมูลที่ผู้นำเข้าต้องการ ส่วน O3CI ต้นทุนรายสินค้าของไทย ห้าทางเลือกเชิงกลยุทธ์ และสถานะราคาคาร์บอนของไทย
CBAM ของสหภาพยุโรปส่งผลอย่างไรต่อผู้ส่งออกไทย
ผู้ส่งออกไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM แต่เผชิญแรงกดดันทางการค้าในทันทีให้ส่งข้อมูลการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบ หากส่งไม่ได้จะเสียเปรียบคู่แข่งที่ส่งได้
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่นำเข้าสินค้าในหกภาคส่วน (เหล็กและเหล็กกล้า ซีเมนต์ อะลูมิเนียม ปุ๋ย ไฟฟ้า และไฮโดรเจน) ต้องซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) ตามการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ของสินค้า
จำนวนใบรับรองที่ต้องส่งมอบคำนวณหลังหักการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) ราคาใบรับรองสำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 เป็นราคาเฉลี่ยรายไตรมาสของการประมูลในระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) (มาตรา 21(1a))
ราคาทางการต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) ของปี 2569 คือ ไตรมาส 1 ที่ 75.36 ยูโร ไตรมาส 2 ที่ 75.28 ยูโร และไตรมาส 3 ที่ 82.32 ยูโร (ประกาศเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2569)
หากผู้นำเข้ามีข้อมูลการปล่อยจำเพาะของสถานประกอบการ (installation) ที่ผ่านการทวนสอบ ผู้นำเข้าจะคำนวณจากค่าจริงนั้น หากไม่มี ผู้นำเข้าต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (Implementing Regulation)
ค่ามาตรฐานอ้างอิงไม่ใช่ค่าประมาณที่เป็นกลาง แต่เป็นค่ารายประเทศที่บวกส่วนปรับเพิ่มไว้แล้ว และผู้ผลิตจำนวนมากรายงานค่าที่ต่ำกว่านี้
ตัวอย่างเช่น สแลบเหล็กจากจีน (รหัส CN 7207 12 10) มีค่ามาตรฐานอ้างอิง 3.169 tCO2e ต่อตัน หรือ 3.4859 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ของปี 2569
ความเข้มข้นการปล่อยโดยประมาณของอุตสาหกรรมเหล็กที่ใช้เตาถลุงอยู่ที่ราว 2.0 tCO2e ต่อตัน ตัวเลขนี้เป็นค่าโดยประมาณเพื่อเปรียบเทียบเท่านั้น ไม่ใช่ค่ามาตรฐานอ้างอิง ค่าเบนช์มาร์ก หรือค่าที่ผ่านการทวนสอบ
ส่วนต่างระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงที่บวกส่วนปรับเพิ่มแล้วกับการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ คือจำนวนใบรับรองที่ผู้ซื้อในสหภาพยุโรปจะนำไปคิดในราคาสัญญากับผู้ส่งออก
ทำไมค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยจึงส่งผลหนักกว่าประเทศอื่น
ตารางค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยระบุเส้นทางการผลิต (production route) E (เหล็กกล้าคาร์บอนจากเตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก) ไว้ 103 แถว และเส้นทาง H (เหล็กกล้าผสมต่ำจากเตาอาร์กไฟฟ้า) 32 แถว
ค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ของเส้นทาง E ในคอลัมน์ B สำหรับแถวของไทยอยู่ที่ 0.027 ถึง 0.331 tCO2e ต่อตันเท่านั้น และ 0.066 ถึง 0.072 สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อนและลวด (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) การปรับลดจึงไม่เกินประมาณ 0.32 ต่อตัน
ผลคือ สินค้าเหล็กไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงต้องรับภาระเกือบเต็มจำนวนของค่าที่บวกส่วนปรับเพิ่มแล้วตั้งแต่ปี 2569 ต่างจากสินค้ากึ่งสำเร็จรูปจากตุรกี (รหัส CN 7207 11 14) เส้นทาง C ซึ่งได้รับการปรับลด 1.3299 ต่อตัน
ตารางอะลูมิเนียมของไทยระบุเส้นทาง L (อะลูมิเนียมทุติยภูมิ) กรอบกฎหมายทั้งหมดอธิบายไว้ในคู่มือ CBAM ของสหภาพยุโรป ตั้งแต่การกำหนดราคาใบรับรองจนถึงกำหนดเวลายื่นแบบหลังการแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus)
ไทยส่งออกสินค้า CBAM ไปสหภาพยุโรปเท่าใด
สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้าที่อยู่ใน CBAM (รหัสในภาคผนวก I) จากไทย 474.3 ล้านยูโร หรือ 249,323 ตัน (ไม่รวมไฟฟ้า) ในปี 2568 คิดเป็นร้อยละ 0.43 ของมูลค่าและร้อยละ 0.21 ของปริมาณการนำเข้าจากนอกสหภาพยุโรป
ข้อมูลมาจาก Eurostat: การนำเข้าของ EU27 จากไทยสำหรับสินค้าในขอบเขต CBAM (รหัสในภาคผนวก I) ปี 2568 (ค.ศ. 2025) ฐานข้อมูล Comext DS-045409 ดึงข้อมูลเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2569 ตัวเลขเหล่านี้เป็นสถิติการค้า ไม่ใช่ปริมาณที่ต้องซื้อใบรับรอง CBAM
ตารางด้านล่างแยกการนำเข้าจากไทยตามภาคส่วนและกลุ่มย่อย ปี 2566 ถึง 2568 (Eurostat Comext DS-045409 สัดส่วนรวมประเทศที่ได้รับยกเว้น)
| ภาคส่วน | ปี 2566 | ปี 2567 | ปี 2568 | สัดส่วนปี 2568 (มูลค่า / ปริมาณ) |
|---|---|---|---|---|
| สินค้า CBAM ทั้งหมด (ไม่รวมไฟฟ้า) | EUR 332.5 ล้าน; 119,259 ตัน | EUR 309.8 ล้าน; 122,301 ตัน | EUR 474.3 ล้าน; 249,323 ตัน | 0.43% / 0.21% |
| เหล็กและเหล็กกล้า ตอนที่ 72 และ 73 (ไม่รวมสินแร่เหล็ก) | EUR 272.4 ล้าน; 107,114 ตัน | EUR 259.8 ล้าน; 114,846 ตัน | EUR 430.2 ล้าน; 242,721 ตัน | 0.71% / 0.42% |
| ในจำนวนนี้: ผลิตภัณฑ์ตอนที่ 73 | EUR 202.4 ล้าน; 83,212 ตัน | EUR 181.6 ล้าน; 73,947 ตัน | EUR 265.2 ล้าน; 92,469 ตัน | 0.99% / 0.92% |
| ในจำนวนนี้: ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปตอนที่ 72 | EUR 70.0 ล้าน; 23,874 ตัน | EUR 78.0 ล้าน; 40,876 ตัน | EUR 164.2 ล้าน; 150,153 ตัน | 0.65% / 0.47% |
| ในจำนวนนี้: เหล็กกล้าดิบและกึ่งสำเร็จรูป | EUR 69,869; 25.2 ตัน | EUR 216,823; 23.1 ตัน | EUR 680,341; 44.8 ตัน | ไม่ได้คำนวณ |
| ในจำนวนนี้: เหล็กถลุง โลหะผสมเหล็ก และเหล็กพรุน (DRI) | EUR 6,422; 2.7 ตัน | EUR 331; 0.2 ตัน | EUR 63,463; 54.0 ตัน | ไม่ได้คำนวณ |
| อะลูมิเนียม | EUR 60.1 ล้าน; 12,136 ตัน | EUR 50.0 ล้าน; 7,454 ตัน | EUR 44.2 ล้าน; 6,599 ตัน | 0.15% / 0.07% |
| ในจำนวนนี้: อะลูมิเนียมที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) | EUR 2.3 ล้าน; 873 ตัน | EUR 1.4 ล้าน; 501 ตัน | EUR 1,055; 0 ตัน | 0 |
| ซีเมนต์ | EUR 2,238; 0.1 ตัน | EUR 789; 0.2 ตัน | EUR 3,804; 1.3 ตัน | 0 |
| ปุ๋ย | 9 ตัน (EUR 0.02 ล้าน) | 1 ตัน | 1 ตัน | 0 |
| ไฮโดรเจน และไฟฟ้า | ไม่มีรายการจากไทย | ไม่มีรายการจากไทย | ไม่มีรายการจากไทย |
สินแร่เหล็กที่ทำเป็นก้อน (agglomerated) (รหัส CN 2601 12 00) จากไทยเป็นศูนย์ในปี 2566 และ 2568 และมีเพียง 858 ยูโร (0.1 ตัน) ในปี 2567 ตัวเลขเหล็กในตารางเป็นตัวเลขที่ไม่รวมสินแร่เหล็ก
ไทยเป็นแหล่งนำเข้าอันดับ 33 ตามมูลค่าและอันดับ 40 ตามปริมาณของสินค้า CBAM ทั้งหมดในปี 2568 สำหรับเหล็กที่ไม่รวมสินแร่ ไทยอยู่อันดับ 21 ตามมูลค่า ส่วนผลิตภัณฑ์ตอนที่ 73 อยู่อันดับ 14 ทั้งตามมูลค่าและปริมาณ (การจัดอันดับของ cbamguide.com จากข้อมูล Eurostat)
มูลค่ารวมปี 2568 เพิ่มขึ้นร้อยละ 53 จากปี 2567 และปริมาณเพิ่มขึ้นกว่าเท่าตัว เหล็กแผ่นรีดร้อน (7208) เพิ่มจาก 10 ตันในปี 2566 เป็น 80,093 ตันในปี 2568 ยังไม่พบแหล่งข้อมูลที่อธิบายสาเหตุ
สินค้าหลักจากไทยตามประเภทพิกัด 4 หลัก
สกรูและสลักเกลียว (7318) เป็นประเภทสินค้าที่ใหญ่ที่สุดจากไทยในปี 2568 ที่ 119.3 ล้านยูโร และไทยเป็นแหล่งนำเข้าลวดเหล็ก (7217) อันดับ 4 ของสหภาพยุโรปทั้งตามมูลค่าและปริมาณ
ตารางด้านล่างเรียงประเภทพิกัด 4 หลักของสินค้าจากไทยตามมูลค่าปี 2568 พร้อมอันดับเทียบกับแหล่งนำเข้านอกสหภาพยุโรปทั้งหมด (Eurostat Comext DS-045409)
| ประเภทพิกัด | สินค้า | ปี 2566 | ปี 2567 | ปี 2568 | สัดส่วนปี 2568 (มูลค่า / ปริมาณ) | อันดับปี 2568 (มูลค่า / ปริมาณ) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 7318 | สกรู สลักเกลียว แป้นเกลียว แหวน หมุดย้ำ ทำด้วยเหล็กหรือเหล็กกล้า | EUR 132.6 ล้าน; 71,239 ตัน | EUR 103.5 ล้าน; 60,344 ตัน | EUR 119.3 ล้าน; 74,373 ตัน | 1.81% / 4.06% | 11 / 6 |
| 7308 | โครงสร้างเหล็กและส่วนประกอบ | EUR 6.3 ล้าน; 1,707 ตัน | EUR 5.6 ล้าน; 1,758 ตัน | EUR 68.6 ล้าน; 5,509 ตัน | 1.11% / 0.20% | 12 / 23 |
| 7219 | เหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน กว้าง 600 มม. ขึ้นไป | EUR 30.6 ล้าน; 11,515 ตัน | EUR 43.2 ล้าน; 18,652 ตัน | EUR 67.2 ล้าน; 30,317 ตัน | 3.22% / 2.94% | 10 / 10 |
| 7208 | เหล็กแผ่นรีดร้อน เหล็กไม่เจือ กว้าง 600 มม. ขึ้นไป | EUR 0.04 ล้าน; 10 ตัน | EUR 0.01 ล้าน; 0.1 ตัน | EUR 42.8 ล้าน; 80,093 ตัน | 0.65% / 0.70% | 19 / 19 |
| 7217 | ลวดเหล็กหรือเหล็กกล้าไม่เจือ | EUR 19.8 ล้าน; 7,319 ตัน | EUR 25.2 ล้าน; 20,117 ตัน | EUR 33.8 ล้าน; 27,146 ตัน | 5.16% / 3.84% | 4 / 4 |
| 7307 | อุปกรณ์ข้อต่อท่อทำด้วยเหล็ก | EUR 25.6 ล้าน; 2,612 ตัน | EUR 29.2 ล้าน; 2,908 ตัน | EUR 33.4 ล้าน; 3,139 ตัน | 1.61% / 0.78% | 8 / 12 |
| 7326 | ผลิตภัณฑ์อื่นทำด้วยเหล็กหรือเหล็กกล้า | EUR 22.6 ล้าน | EUR 23.9 ล้าน | EUR 27.7 ล้าน; 4,470 ตัน | 0.38% / 0.24% | ไม่ได้จัดอันดับ |
| 7616 | ผลิตภัณฑ์อื่นทำด้วยอะลูมิเนียม | EUR 17.8 ล้าน; 1,378 ตัน | EUR 22.8 ล้าน; 1,258 ตัน | EUR 17.4 ล้าน; 1,061 ตัน | 0.63% / 0.45% | 16 / 15 |
| 7607 | อะลูมิเนียมฟอยล์ | EUR 15.2 ล้าน; 3,690 ตัน | EUR 8.6 ล้าน; 2,113 ตัน | EUR 10.3 ล้าน; 2,494 ตัน | 0.78% / 0.88% | 17 / 15 |
| 7205 | เม็ดและผงของเหล็กถลุงหรือเหล็กกล้า | EUR 11.4 ล้าน; 607 ตัน | EUR 4.6 ล้าน; 944 ตัน | EUR 9.1 ล้าน; 1,808 ตัน | 4.87% / 1.65% | 8 / 8 |
| 7210 | เหล็กแผ่นเคลือบ เหล็กไม่เจือ | EUR 4.3 ล้าน | EUR 1.0 ล้าน | EUR 8.7 ล้าน; 10,475 ตัน | 0.16% / 0.16% | ไม่ได้จัดอันดับ |
ความเสี่ยงของไทยจึงอยู่ที่สินค้าปลายน้ำในตอนที่ 73 เหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน ลวด โครงสร้างเหล็ก และข้อต่อท่อ มากกว่าเหล็กกล้าดิบ
สถิติฝั่งไทยเป็นข้อมูลการส่งออกในหน่วยดอลลาร์สหรัฐ จึงไม่นำมาเทียบในตารางเดียวกับ Eurostat สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) รายงานว่าการส่งออกสินค้า CBAM ไปสหภาพยุโรปช่วงมกราคมถึงตุลาคม 2568 เพิ่มขึ้นร้อยละ 54.71 (The Nation วันที่ 5 มกราคม 2569)
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปต้องการข้อมูลอะไรจากผู้ส่งออกไทย
ผู้นำเข้าต้องการรายงานสรุปการปล่อย 16 รายการข้อมูล (summary emissions report) ตามภาคผนวก IV ข้อ 1.2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 ครอบคลุมการระบุสถานประกอบการ เส้นทางการผลิต การปล่อยจำเพาะ การปล่อยทางอ้อมเมื่อต้องนับ และสารตั้งต้น
หัวข้อย่อยด้านล่างแบ่งข้อมูลเหล่านี้เป็นกลุ่ม ส่วนหลักฐานราคาคาร์บอนตามมาตรา 9 เป็นเอกสารแยกต่างหาก ข้อมูลทั้งหมดจัดทำเป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(4) ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547)
คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่เอกสารแนวทางสิบฉบับสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 แนวทางฉบับที่ 2 เป็นคู่มือย่อสำหรับผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) นอกสหภาพยุโรป
แนวทางฉบับที่ 3 อธิบายวิธีคำนวณการปล่อยฝังตัว และแนวทางรายภาคส่วนหกฉบับ (5a ถึง 5f) ให้รายละเอียดการติดตามและคำนวณสำหรับปีรายงาน 2569 รายชื่อทั้งหมดอยู่ในข่าวเอกสารแนวทาง CBAM สิบฉบับ (ภาษาอังกฤษ)
ในประเทศไทย องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เผยแพร่คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM สำหรับสี่อุตสาหกรรม (ไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม) โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ฉบับปรับปรุงวันที่ 26 ธันวาคม 2568
อบก. ยังมีแพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝงและคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CBAM and CFP Platform) เอกสารของหน่วยงานไทยช่วยในการเตรียมข้อมูล แต่ใช้แทนวิธีการของสหภาพยุโรปไม่ได้
ข้อมูลการระบุสถานประกอบการ
ผู้นำเข้าต้องระบุสถานประกอบการที่ผลิตสินค้า ไม่ใช่เพียงบริษัทผู้ส่งออก ข้อมูลที่ต้องส่งเพื่อระบุสถานประกอบการมีห้ารายการ ดังนี้
- ชื่อนิติบุคคลของบริษัทผู้ผลิตและที่อยู่จริงของสถานประกอบการ
- รหัส UN/LOCODE ของสถานประกอบการ (รหัสสถานที่มาตรฐานสากล)
- พิกัดภูมิศาสตร์ (ลองจิจูดและละติจูด) ทศนิยมหกตำแหน่ง
- สำหรับสถานประกอบการที่ลงทะเบียนแล้ว: รหัสประจำสถานประกอบการในระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry)
- ผู้ติดต่อที่สถานประกอบการกำหนดให้ตอบคำถามข้อมูล CBAM
ข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ
การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (specific embedded emissions) คือ tCO2e ต่อตันสินค้าที่ผลิต ซึ่งต้องคำนวณในระดับสถานประกอบการโดยใช้วิธีการของสหภาพยุโรปทั้งหมด
ภาคผนวก II ข้อ B.2 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 กำหนดวิธีติดตามการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) ไว้สองวิธี วิธีแรกคือวิธีคำนวณ ซึ่งใช้ข้อมูลกิจกรรมและค่าสัมประสิทธิ์ ผ่านวิธีมาตรฐาน (ข้อ B.3.1) หรือวิธีสมดุลมวล (ข้อ B.3.2)
วิธีสมดุลมวลติดตามปริมาณคาร์บอนที่ป้อนเข้า หักด้วยคาร์บอนที่ออกไปกับผลิตภัณฑ์ วิธีที่สองคือวิธีตรวจวัด (ข้อ B.6) ซึ่งวัดความเข้มข้นของก๊าซเรือนกระจกและอัตราการไหลของก๊าซไอเสียอย่างต่อเนื่อง
ผู้ประกอบกิจการโรงงานเลือกวิธีที่ให้ผลแม่นยำและน่าเชื่อถือที่สุด และใช้หลายวิธีร่วมกันในส่วนต่าง ๆ ของสถานประกอบการได้ ส่วนการปล่อย N2O ต้องใช้วิธีตรวจวัด
วิธีติดตามตามระบบอื่นที่ระยะเปลี่ยนผ่าน (transitional period) อนุญาตให้ใช้ได้จนถึงสิ้นปี 2567 ใช้ไม่ได้อีกในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ ขอบเขตการปล่อยที่ต้องรายงานแตกต่างกันตามภาคส่วน ดังตารางด้านล่าง
| ภาคส่วน | การปล่อยทางตรง | การปล่อยทางอ้อม | ก๊าซเรือนกระจก |
|---|---|---|---|
| เหล็กและเหล็กกล้า | ต้องรายงาน | ไม่ต้อง ยกเว้นสินแร่เหล็กที่ทำเป็นก้อน (รหัส CN 2601 12 00) | CO2 |
| ซีเมนต์ | ต้องรายงาน | ต้องรายงาน | CO2 |
| อะลูมิเนียม | ต้องรายงาน | ไม่ต้อง | CO2 + PFCs (CF4, C2F6) |
| ปุ๋ย | ต้องรายงาน | ต้องรายงาน | CO2 + N2O |
| ไฟฟ้า | ต้องรายงาน | ไม่เกี่ยวข้อง | CO2 |
| ไฮโดรเจน | ต้องรายงาน | ไม่ต้อง | CO2 |
ผู้ผลิตซีเมนต์ ปุ๋ย และสินแร่เหล็กที่ทำเป็นก้อน (รหัส CN 2601 12 00) ต้องส่งข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) จากไฟฟ้าที่ใช้ในการผลิตด้วย จึงต้องเปิดเผยปริมาณการใช้ไฟฟ้าต่อตันสินค้า
ค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยคือค่าของโครงข่ายไฟฟ้าของประเทศในภาคผนวก II ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 เว้นแต่มีการเชื่อมต่อทางเทคนิคโดยตรงกับโรงไฟฟ้าหรือมีสัญญาซื้อขายไฟฟ้า (ภาคผนวก IV ข้อ 6 ของระเบียบ (EU) 2023/956)
สินค้าส่งออกหลักของไทยคือเหล็กและอะลูมิเนียม ไฟฟ้าที่ใช้ในเตาอาร์กไฟฟ้าหรือโรงหลอมจึงไม่นับรวมในการปล่อยฝังตัวของสินค้า CBAM ของไทย (ภาคผนวก II ของระเบียบ (EU) 2023/956)
เอกสารราคาคาร์บอน (สำหรับการหักลดตามมาตรา 9)
ผู้นำเข้าหักลดจำนวนใบรับรองตามมาตรา 9 ได้เฉพาะส่วนที่ตรงกับราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศผู้ผลิต ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 สินค้าไทยยังใช้การหักลดนี้ไม่ได้
หากประเทศของผู้ส่งออกมีระบบราคาคาร์บอน เช่น ระบบซื้อขายสิทธิหรือภาษีคาร์บอน และผู้ผลิตจ่ายราคาคาร์บอนสำหรับการปล่อยฝังตัวของสินค้าส่งออก ผู้ซื้อในสหภาพยุโรปใช้การหักลดตามมาตรา 9 เพื่อลดจำนวนใบรับรองได้
เอกสารที่ต้องให้คือจำนวนเงินที่จ่ายต่อ tCO2e (หลังหักสิทธิแบบให้เปล่า เงินคืน หรือเงินชดเชยจากรัฐ) ชื่อและฐานทางกฎหมายของระบบ และหลักฐานการจ่ายจริง เช่น ใบแจ้งหนี้ บันทึกในทะเบียน หรือใบประเมินภาษี
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังอยู่ในขั้นร่างและยังไม่ได้รับการรับรอง ขณะเดียวกันก็ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด
คาร์บอนเครดิตภาคสมัครใจ (รวมถึง T-VER ของไทย) ราคาคาร์บอนภายในองค์กร และเงินอุดหนุนด้านพลังงานของรัฐ นำมาใช้หักลดตามมาตรา 9 ไม่ได้
มาตรา 3(29) นิยามราคาคาร์บอน (carbon price) ว่าเป็นจำนวนเงินที่จ่ายในประเทศที่สามภายใต้ระบบลดการปล่อยคาร์บอน ในรูปของภาษี ค่าธรรมเนียม หรือสิทธิการปล่อย ส่วนมาตรา 9 นับเฉพาะจำนวนที่จ่ายจริง
ข้อมูลการปล่อยของสารตั้งต้น
สินค้าแบบซับซ้อน (complex goods) ซึ่งผลิตจากสินค้า CBAM อื่นเป็นวัตถุดิบ ต้องรายงานการปล่อยฝังตัวของสารตั้งต้น (precursor) แต่ละรายการแยกกัน
ผู้ผลิตปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์ต้องส่งข้อมูลการปล่อยฝังตัวของปูนเม็ด (clinker) ที่ใช้ และผู้ผลิตยูเรียต้องส่งข้อมูลการปล่อยฝังตัวของแอมโมเนียต้นน้ำ
หากสารตั้งต้นมาจากสถานประกอบการอื่น ต้องขอข้อมูลจากสถานประกอบการนั้น ให้ข้อมูลผ่านการทวนสอบ แล้วส่งต่อให้ผู้นำเข้า
ความหมายและวิธีคำนวณรายภาคส่วนอยู่ในหน้าการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของ CBAM และรายการข้อมูลทั้งหมดอยู่ในหน้าข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียม
ส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM: ช่องทางส่งข้อมูลของผู้ส่งออก
ส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal) คือส่วนที่ผู้ประกอบกิจการโรงงานนอกสหภาพยุโรปใช้อัปโหลดข้อมูลการปล่อยเพียงครั้งเดียว ให้ข้อมูลผ่านการทวนสอบ แล้วแบ่งปันกับผู้ซื้อในสหภาพยุโรป
O3CI ย่อมาจาก Operators of Third-Country Installations ซึ่งเป็นชื่อที่คณะกรรมาธิการยุโรปใช้ ส่วนนี้เป็นส่วนหนึ่งของระบบทะเบียน CBAM ไม่ใช่ระบบแยกต่างหาก
ส่วน O3CI ทำอะไรได้
ส่วน O3CI มีหน้าที่หลักสามประการสำหรับผู้ส่งออกนอกสหภาพยุโรป ดังนี้
- เก็บข้อมูลการปล่อยระดับสถานประกอบการ ในโครงสร้างที่ตรงกับช่องข้อมูลของแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration)
- เปิดเผยข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบ ให้ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ที่นำเข้าสินค้าของท่าน (มาตรา 10(7)) ผู้ซื้อแต่ละรายแจ้งหมายเลข EORI ของตน แล้วดึงข้อมูลผ่านโมดูลของตนเอง
- รองรับโครงสร้างการรายงานของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ โครงสร้างบังคับสามเอกสารเข้ามาแทนที่แบบฟอร์มสื่อสารข้อมูลซึ่งเป็นทางเลือก ผู้รายงานค่าจริงจัดทำรายงานการปล่อยและรายงานสรุป (ภาคผนวก IV ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547) เป็นภาษาอังกฤษ
การอัปโหลดเพียงครั้งเดียวใช้ได้กับผู้นำเข้าทุกราย ผู้ทวนสอบตรวจข้อมูลและออกรายงานการทวนสอบ (verification report) ผ่านระบบทะเบียนเดียวกัน จากนั้นท่านแบ่งปันข้อมูลกับผู้ซื้อทุกรายที่นำเข้าจากสถานประกอบการของท่านได้
ส่วน O3CI ทำอะไรไม่ได้
ส่วน O3CI ใช้แทนการทวนสอบโดยบุคคลที่สามไม่ได้ ข้อมูลต้องผ่านการทวนสอบโดยผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) ก่อน ผู้นำเข้าจึงจะใช้เป็นค่าจริงได้
สำหรับรอบการทวนสอบแรกที่ครอบคลุมสินค้านำเข้าปี 2569 ต้องมีการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit) ผู้ทวนสอบต้องเข้าโรงงาน สังเกตกระบวนการผลิต ตรวจเครื่องมือวัด และสุ่มตรวจบันทึกข้อมูล (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 มาตรา 2 ถึง 4)
ผู้ทวนสอบต้องได้รับการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป ตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 (Delegated Regulation) โดยประเมินตามมาตรฐาน EN ISO/IEC 17029:2019
หน่วยงานรับรองระบบงานของไทย อินเดีย จีน ตุรกี หรือเกาหลีใต้ รับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ไม่ได้ หน่วยตรวจสอบที่ตั้งอยู่ในไทยต้องยื่นคำขอต่อหน่วยรับรองระบบงานของสหภาพยุโรปแห่งใดแห่งหนึ่งในเจ็ดแห่งที่รับผู้สมัครจากประเทศที่สาม
เจ็ดแห่งนั้นอยู่ในฝรั่งเศส กรีซ อิตาลี เนเธอร์แลนด์ โปแลนด์ สโลวาเกีย และสวีเดน ตามตารางสถานะของคณะกรรมาธิการยุโรปวันที่ 21 ตุลาคม 2569
ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 มีหน่วยทวนสอบเจ็ดรายที่มีหลักฐานการรับรองระบบงาน จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติห้าแห่ง ห้ารายแรกได้แก่ EmiCert S.A. (ESYD กรีซ), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. และ SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia อิตาลี) และ Intertek Certification AB (Swedac สวีเดน)
อีกสองรายคือ Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) แห่งดัมเยตตา ประเทศอียิปต์ (RvA เนเธอร์แลนด์ วันที่ 22 ตุลาคม 2569) และ SGS BELGIUM nv (BELAC เบลเยียม ขอบเขตมีผลตั้งแต่วันที่ 5 พฤศจิกายน 2569)
หกรายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป ส่วน ISSC เป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป และไม่มีรายใดตั้งอยู่ในไทย RvA ใช้ขั้นตอน TAB กับ ISSC คือประเมินครบทุกส่วนแล้วยกเว้นการสังเกตการทวนสอบ RvA จะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรกของ ISSC แล้วจึงเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ
DNV ประกาศเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 ว่าได้รับการรับรองระบบงานจาก Accredia แต่ Accredia ยังไม่ได้เผยแพร่เรื่องนี้ ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 จึงยังไม่นับ DNV ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบของตนเอง
วิธีลงทะเบียนสถานประกอบการ จัดทำรายงาน และเลือกผู้ทวนสอบอยู่ในหน้าส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM และการทวนสอบ CBAM สำหรับผู้ส่งออก
ต้นทุนของการไม่ส่งข้อมูล: CBAM สำหรับสินค้าไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง
แรงจูงใจให้ส่งข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบเริ่มตั้งแต่ปี 2569 และเพิ่มขึ้นเมื่อสิทธิแบบให้เปล่าของผู้ผลิตในสหภาพยุโรปลดลงและส่วนปรับเพิ่มสูงขึ้น
ตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) ตามกฎหมายของปี 2569 คือร้อยละ 97.5 ซึ่งเป็นสัดส่วนการจัดสรรสิทธิการปล่อยแบบให้เปล่า (free allocation) ที่ผู้ผลิตในสหภาพยุโรปยังคงได้รับ (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC)
การปรับลดต่อตันเท่ากับตัวประกอบ CBAM × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน × ค่าเบนช์มาร์ก (มาตรา 31 และระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนเป็นร้อยละ 100 ในปี 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862)
การปรับลดเป็นปริมาณคงที่ต่อตัน ไม่ใช่ร้อยละของการปล่อย ทุก tCO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์ก รวมถึงส่วนปรับเพิ่มทั้งหมด ต้องจ่ายราคาใบรับรองเต็มจำนวนตั้งแต่ปี 2569
สแลบเหล็กจากจีน (รหัส CN 7207 12 10) แสดงให้เห็นขนาดของต้นทุน: ค่ามาตรฐานอ้างอิง 3.169 tCO2e ต่อตันกลายเป็น 3.4859 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 เมื่อหักด้วย 0.975 × ค่าเบนช์มาร์ก 1.364 จะเหลือ 2.156 ใบรับรองต่อตัน หรือ 177.48 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคา 82.32 ยูโร
สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2573 สแลบเดียวกันมีต้นทุน 281.31 ยูโรต่อตันที่ราคาคงที่ 82.32 ยูโร โดยคิดจากส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 30 ตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 51.5 และค่าเบนช์มาร์กปัจจุบัน
ค่าเบนช์มาร์กอาจมีการปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 (อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620)
ผู้ส่งออกที่ส่งข้อมูลไม่ได้จะเสียเปรียบด้านราคามากขึ้นเรื่อย ๆ และผู้ซื้อในสหภาพยุโรปจะเปลี่ยนไปหาผู้ขายรายอื่นเร็วขึ้นเมื่อภาระทางการเงินสูงขึ้น ตารางด้านล่างแสดงต้นทุนปี 2569 ของสินค้าที่พบบ่อยสี่รายการเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง
| สินค้า | ประเทศ | ค่ามาตรฐานอ้างอิงในภาคผนวก I (tCO2e/t) | บวกส่วนปรับเพิ่มปี 2569 | ต้นทุนปี 2569 ต่อตันสินค้า |
|---|---|---|---|---|
| สแลบเหล็ก (7207 12 10) | จีน | 3.169 | 3.4859 | EUR 177.48 |
| ปูนเม็ดสีเทา (2523 10 00) | ตุรกี | 1.410 | 1.551 | EUR 74.22 |
| แอมโมเนียแอนไฮดรัส (2814 10 00) | อียิปต์ | 2.050 | 2.0705 | EUR 48.28 |
| อะลูมิเนียมปฐมภูมิที่ยังไม่ได้ขึ้นรูป (7601) | สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ | 1.870 | 2.057 | EUR 55.12 |
ค่ามาตรฐานอ้างอิง: ภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ตามที่แทนที่ด้วยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 บวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ของปี 2569 (ปุ๋ยร้อยละ 1) ต้นทุน: ค่าเบนช์มาร์กคอลัมน์ B 1.364, 0.666, 1.522 และ 1.423 (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) ตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 97.5 ราคาทางการไตรมาส 3 ปี 2569 82.32 ยูโร แถวปูนเม็ดของตุรกีเป็นขีด จึงใช้ค่าของ “Other Countries and Territories”
ปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาจากตุรกีที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงมีต้นทุน 76.94 ยูโรต่อตันสำหรับสินค้านำเข้าปี 2569 และ 125.87 ยูโรสำหรับปี 2573 ที่ราคาคงที่ 82.32 ยูโร ซึ่งอาจสูงกว่าราคาส่งออก FOB
การยอมรับค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงไม่ใช่ทางเลือกที่ปราศจากผลกระทบ แต่เป็นการตัดสินใจที่ทำให้ลูกค้าในสหภาพยุโรปต้องจ่ายแพงขึ้นจนอาจเลิกซื้อ
ต้นทุนของสินค้าไทยรายรหัส CN
เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (รหัส CN 7208 10 00) ต้องใช้ใบรับรอง 2.0418 ใบต่อตันสินค้าในปี 2569 (1.92 × 1.10 = 2.112 หักด้วย 0.975 × 0.072 = 0.0702) คิดเป็น 168.08 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคา 82.32 ยูโร
ตารางด้านล่างคำนวณต้นทุนของสินค้าหลักของไทยด้วยวิธีเดียวกันตามสูตรของกฎหมาย เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ค่ามาตรฐานอ้างอิงมาจากตารางประเทศไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ตามที่แทนที่ด้วยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740
| สินค้า (รหัส CN) | ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย (tCO2e/t) | เส้นทาง | ใบรับรองต่อตันสินค้า ปี 2569 | ปี 2569 | ปี 2570 | ปี 2573 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| เหล็กแผ่นรีดร้อน เหล็กไม่เจือ (7208 10 00) | 1.92 | E | 2.0418 | EUR 168.08 | EUR 184.03 | EUR 202.42 |
| ลวดเหล็ก ไม่เคลือบ (7217 10 10) | 1.92 | E | 2.04765 | EUR 168.56 | EUR 184.50 | EUR 202.67 |
| สกรูและสลักเกลียวหัวหกเหลี่ยม ไม่ใช่เหล็กกล้าไร้สนิม (7318 15 88) | 2.408 | E | 2.58445 | EUR 212.75 | EUR 232.71 | EUR 254.90 |
| แป้นเกลียว ไม่ใช่เหล็กกล้าไร้สนิม เส้นผ่านศูนย์กลางใน ≤ 12 มม. (7318 16 92) | 4.449 | E | 4.82955 | EUR 397.57 | EUR 434.33 | EUR 473.32 |
| โครงสร้างเหล็ก อื่น ๆ (7308 90 98) | 4.29 | E | 4.581525 | EUR 377.15 | EUR 412.76 | EUR 453.12 |
| เหล็กกล้าไร้สนิมรีดเย็น 0.5 ถึง 1 มม. (7219 34 10) | ขีดในตารางไทย ใช้ค่า “Other countries” 5.02 | ไม่ได้พิมพ์ | 4.28375 | EUR 352.64 | EUR 396.58 | EUR 485.07 |
| ผลิตภัณฑ์อื่นทำด้วยอะลูมิเนียม (7616 99 90) | 1.73 | L | 1.7587 | EUR 144.78 | EUR 159.32 | EUR 178.86 |
| อะลูมิเนียมฟอยล์ (7607 11 90) | 1.73 | L | 1.65145 | EUR 135.95 | EUR 150.72 | EUR 174.20 |
ต้นทุนต่อตันสินค้า ที่ราคาคงที่ 82.32 ยูโร ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 (2569) ร้อยละ 20 (2570) และร้อยละ 30 (2573) ตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 97.5, 95 และ 51.5 ค่าเบนช์มาร์กคอลัมน์ B ตามเส้นทางที่ระบุในตารางของไทย ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงสำหรับสินค้านำเข้าตั้งแต่ปี 2570 ตัวเลขปี 2570 และ 2573 จึงเป็นค่าประมาณ
ต้นทุนของเหล็กไทยเพิ่มขึ้นช้ากว่าของจีน เหล็กแผ่นรีดร้อนไทยเพิ่มจาก 168.08 ยูโรในปี 2569 เป็น 202.42 ยูโรในปี 2573 ขณะที่สแลบจากจีนเพิ่มจาก 177.48 เป็น 281.31 ยูโร
สาเหตุคือการปรับลดของเส้นทาง E มีน้อยตั้งแต่แรก การลดลงของตัวประกอบ CBAM จึงแทบไม่เปลี่ยนต้นทุนของไทย ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นมาจากส่วนปรับเพิ่มเป็นหลัก ข้อมูลจริงที่ผ่านการทวนสอบจึงมีคุณค่าที่สุดสำหรับผู้ส่งออกไทยตั้งแต่ปีแรก
แถวที่เป็นขีดทั้ง 40 แถวในตารางของไทยเป็นสินค้าเหล็กทั้งหมด และทุกแถวของเหล็กกล้าไร้สนิมรีดแบน (7219) เป็นขีด ประเภทสินค้าที่ใหญ่เป็นอันดับ 3 ของไทยจึงต้องใช้ค่าของ “Other countries”
ท่านคำนวณต้นทุนตามสินค้าและปริมาณของท่านได้ที่เครื่องคำนวณ CBAM ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณบนค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่ผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM
โครงสร้างค่ามาตรฐานอ้างอิงทั้งหมด รวมถึงวิธีกำหนดค่ารายประเทศและรายสินค้า อธิบายไว้ในหน้าค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM สำหรับผู้ส่งออก
จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)
ห้าทางเลือกเชิงกลยุทธ์ของผู้ส่งออกไทยภายใต้ CBAM
ผู้ส่งออกนอกสหภาพยุโรปมีทางเลือกห้าทางในการรับมือกับ CBAM แต่ละทางมีต้นทุน ระยะเวลา และความเสี่ยงทางการค้าแตกต่างกัน ดังรายละเอียดด้านล่าง
ทางเลือกที่ 1: ส่งข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ เป็นวิธีป้องกันหลักในระยะสั้นสำหรับผู้ส่งออกที่การปล่อยจริงต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิง และเหมาะกับผู้ส่งออกไทยเป็นพิเศษ เพราะการปรับลดของเส้นทาง E มีน้อย
ค่าบริการทวนสอบสำหรับสถานประกอบการหนึ่งแห่งอยู่ที่ 5,000 ถึง 50,000 ยูโรต่อรอบ ขึ้นกับความซับซ้อนและที่ตั้งของผู้ทวนสอบ ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณของตลาด ไม่ใช่ราคาทางการ
ประโยชน์เกิดขึ้นทันที ทุกตันที่การปล่อยจริงต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงช่วยให้เลี่ยงต้นทุนส่วนปรับเพิ่มและเสริมความน่าเชื่อถือ ทั้งนี้ต้องลงทุนในระบบติดตามต่อเนื่องหรือการเก็บข้อมูล การฝึกอบรมพนักงาน และการสร้างความสัมพันธ์กับผู้ทวนสอบ
ทางเลือกที่ 2: ลงทุนลดการปล่อยคาร์บอน การลดความเข้มข้นการปล่อยเป็นการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ
ตัวอย่างเช่น ผู้ผลิตเหล็กที่เปลี่ยนจากเตาถลุงมาใช้เตาอาร์กไฟฟ้า ผู้ผลิตซีเมนต์ที่เพิ่มสัดส่วนวัสดุประสานทดแทน และโรงถลุงอะลูมิเนียมที่ลดการปล่อยจากแอโนดและ PFC (อะลูมิเนียมนับเฉพาะการปล่อยทางตรง)
ทางเลือกนี้ใช้เวลาลงทุน 3 ถึง 10 ปี แต่สร้างความได้เปรียบระยะยาวเมื่อต้นทุน CBAM เพิ่มขึ้นเร็วขึ้นจนถึงปี 2577 รายละเอียดอยู่ในหน้าการลดการปล่อยคาร์บอนสำหรับผู้ส่งออก
ทางเลือกที่ 3: ใช้การหักลดราคาคาร์บอนตามมาตรา 9 เมื่อผู้ผลิตจ่ายราคาคาร์บอนจริงในประเทศ ผู้ซื้อในสหภาพยุโรปขอลดจำนวนใบรับรองที่ต้องส่งมอบได้ตามมาตรา 9
K-ETS ของเกาหลีใต้ดำเนินการตั้งแต่ปี 2558 และครอบคลุมร้อยละ 77.75 ของการปล่อยทั้งประเทศในปี 2566 (ICAP) แต่ ICAP รายงานว่าเหล็กยังได้รับสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 ในระยะที่ 4 (2569 ถึง 2573) ทำให้ราคาที่จ่ายจริงมีจำกัด
คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ร่างระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 โดยกำหนดเส้นทางการรับรองสี่แบบ (ETS ภาษีคาร์บอนที่แหล่งกำเนิด ภาษีคาร์บอนจากเชื้อเพลิง และระบบผสม) และปิดรับฟังความเห็นเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ร่างนี้ยังไม่ได้รับการรับรอง จึงยังไม่มีราคาคาร์บอนของประเทศใดได้รับการยอมรับ รวมถึง K-ETS
ภาษีคาร์บอนของแอฟริกาใต้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน 2562 อัตราตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 คือ 308 แรนด์ต่อ tCO2e (ประมาณ 16.62 ยูโร) และมีค่าลดหย่อนได้สูงสุดร้อยละ 95 ภาษีนี้เป็นราคาที่ผู้ผลิตจ่ายจริง แต่ยังไม่ได้รับการยอมรับตามมาตรา 9 เช่นกัน
สำหรับผู้ส่งออกในประเทศที่มีราคาคาร์บอน การผลักดันให้ราคานั้นได้รับการยอมรับเมื่อระเบียบการบังคับใช้ผ่านแล้ว คือหนทางที่ช่วยให้ผู้ซื้อมีต้นทุน CBAM ต่ำลง ตารางด้านล่างแสดงสถานะของไทย (ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569)
| ระบบ | ฐานทางกฎหมาย | ราคาและขอบเขต | สถานะ | ความสัมพันธ์กับมาตรา 9 |
|---|---|---|---|---|
| ราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน | ประกาศกรมสรรพสามิต ลงราชกิจจานุเบกษา 22 เมษายน 2568 มีผล 23 เมษายน 2568 | 200 บาทต่อ tCO2e ผ่านค่าการปล่อยของเชื้อเพลิงแต่ละชนิด อัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยน ไม่ครอบคลุมถ่านหินและก๊าซธรรมชาติ | มีผลบังคับ | ยังไม่มีการรับรอง หากมีการรับรองในอนาคต ผลต่อสินค้า CBAM ก็จะน้อย |
| ระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) | ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... | ภาคส่วนยังไม่กำหนด | ร่าง คณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการ 2 ธันวาคม 2568 | ไม่ใช่ราคาคาร์บอนที่จ่าย |
| ภาษีคาร์บอน | ร่างพระราชบัญญัติเดียวกัน | สินค้ากำหนดโดยกฎหมายลำดับรอง | ร่าง | ไม่ใช่ราคาคาร์บอนที่จ่าย |
| กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) | หมวด 9 ของร่างพระราชบัญญัติ | มาตรการนำเข้าของไทยเอง | ร่าง | เป็นมาตรการนำเข้า ไม่ใช่ราคาที่จ่าย |
| T-VER และตลาดคาร์บอนของ อบก. | โครงการภาคสมัครใจ | ราคาตลาด | ภาคสมัครใจ | ใช้ไม่ได้ |
ราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมันเป็นเงินที่จ่ายในรูปภาษีและคำนวณตาม CO2e จึงสอดคล้องกับถ้อยคำในมาตรา 3(29) แต่ยังใช้หักลดไม่ได้ เพราะระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง
หากมีการรับรองในอนาคต ผลก็จะน้อย เพราะเหล็กและอะลูมิเนียมนับเฉพาะการปล่อยทางตรง และก๊าซธรรมชาติกับถ่านหินอยู่นอกขอบเขตของราคาคาร์บอนนี้ เหลือเพียงดีเซล น้ำมันเตา หรือ LPG ที่เผาไหม้ในสถานประกอบการ
ประเด็นที่ยังไม่มีข้อยุติคือ ส่วนคาร์บอนที่แยกออกจากอัตราภาษีรวมซึ่งไม่เปลี่ยนแปลงนั้น ถือเป็นราคาที่ “จ่ายจริง” หลังหักเงินคืนหรือการชดเชยใด ๆ ตามมาตรา 9(1) หรือไม่ ยังไม่มีเอกสารใดตอบคำถามนี้ รายละเอียดอยู่ในหน้าการหักลดราคาคาร์บอน
ทางเลือกที่ 4: ยอมรับค่ามาตรฐานอ้างอิงและรับผลทางการค้า ทางเลือกนี้มีต้นทุนสูงที่สุดตั้งแต่ปีแรก เพราะส่วนปรับเพิ่มและการปล่อยทั้งหมดที่เกินค่าเบนช์มาร์กต้องจ่ายราคาเต็ม
ทางเลือกนี้เหมาะเฉพาะผู้ส่งออกที่การปล่อยเท่ากับหรือสูงกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิง หรือส่งไปสหภาพยุโรปในปริมาณน้อยจนไม่คุ้มค่าทวนสอบ ตั้งแต่ปี 2571 ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 30 รวมกับตัวประกอบ CBAM ที่ลดลง ทำให้ทางนี้ไม่ยั่งยืนสำหรับผู้ส่งออกปริมาณมาก
ทางเลือกที่ 5: เปลี่ยนตลาดส่งออกไปยังตลาดที่ไม่มี CBAM ควรทราบว่าภาษี CBAM ของสหราชอาณาจักร ซึ่งเป็นภาษีแยกต่างหากสำหรับห้าภาคส่วน จะเริ่มวันที่ 1 มกราคม 2570
ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569 แคนาดายังไม่ได้ออกกฎหมายการปรับคาร์บอนที่พรมแดน การรับฟังความเห็นของกระทรวงการคลังแคนาดาซึ่งเริ่มเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2564 ปิดไปแล้ว และงบประมาณประจำปี 2025 ที่เสนอเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2568 ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องนี้
ในสหรัฐอเมริกา ร่าง Foreign Pollution Fee Act of 2025 (S.1325) ค้างอยู่ในคณะกรรมาธิการการคลังของวุฒิสภาตั้งแต่ยื่นเสนอเมื่อวันที่ 8 เมษายน 2568 (Congress.gov ตรวจสอบวันที่ 12 ตุลาคม 2569) รายละเอียดสหราชอาณาจักรอยู่ในหน้าUK CBAM (ภาษาอังกฤษ)
ทางเลือกนี้ช่วยบรรเทาผลในระยะสั้นสำหรับผู้ส่งออกที่การปล่อยสูงจริงและลดการปล่อยได้ไม่ทัน แต่ไม่ใช่กลยุทธ์ที่ยั่งยืนสำหรับปริมาณส่งออกส่วนใหญ่ การเปรียบเทียบทั้งห้าทางอยู่ในหน้ากลยุทธ์ CBAM สำหรับผู้ส่งออก
ประเทศใดได้รับผลกระทบจาก CBAM มากที่สุด
แรงกดดันต่อผู้ส่งออกนอกสหภาพยุโรปต่างกันตามปริมาณส่งออกไปสหภาพยุโรป ความเข้มข้นการปล่อยของภาคส่วน และการมีระบบราคาคาร์บอนที่เข้าเกณฑ์
ตุรกี: ประเทศที่ได้รับผลกระทบทางการค้ามากที่สุด
สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้า CBAM (รหัสในภาคผนวก I) จากตุรกี 10.83 พันล้านยูโรในปี 2568 เป็นอันดับ 2 รองจากจีนตามมูลค่า และเป็นอันดับ 1 ตามปริมาณที่ 14.81 ล้านตัน (ไม่รวมไฟฟ้า) (Eurostat Comext DS-045409 ดึงข้อมูลวันที่ 12 ตุลาคม 2569)
ตุรกีเป็นแหล่งนำเข้าซีเมนต์และปูนเม็ดอันดับ 1 ของสหภาพยุโรป ร้อยละ 43.0 ตามปริมาณ และเป็นแหล่งเหล็กอันดับ 2 ที่ 7.43 ล้านตัน (Eurostat Comext ปี 2568)
ตุรกีออกกฎหมายสภาพภูมิอากาศฉบับแรก (เลขที่ 7552) เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2568 และระเบียบระบบซื้อขายสิทธิของตุรกีมีผลวันที่ 27 สิงหาคม 2569 ระยะนำร่องปี 2569 ถึง 2570 จัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 จึงไม่มีราคาที่จ่ายจริงและไม่มีการหักลดตามมาตรา 9
ปูนเม็ดสีเทาและปูนซีเมนต์ปอร์ตแลนด์สีเทาของตุรกีใช้ค่าของ “Other Countries and Territories” เพราะแถวของตุรกีในตารางเป็นขีด ค่าดังกล่าวคือ 1.410 และ 1.440 tCO2e ต่อตัน หรือ 1.551 และ 1.584 เมื่อบวกส่วนปรับเพิ่มปี 2569
Türkçimento (สมาคมซีเมนต์ของตุรกี) รายงานค่า 0.88 tCO2 ต่อตันปูนเม็ดสีเทา ตัวเลขนี้เป็นของสมาคม ไม่ใช่ค่าจริงที่ผ่านการทวนสอบหรือค่ามาตรฐานอ้างอิง
เมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ปูนเม็ดสีเทามีต้นทุน 74.22 ยูโรต่อตันสำหรับปี 2569 รายละเอียดอยู่ในหน้าCBAM ตุรกี (ภาษาอังกฤษ)
อินเดีย: เน้นเหล็กและไม่มีราคาคาร์บอนที่ได้รับการยอมรับ
อินเดียมีสัดส่วนร้อยละ 4.8 ของมูลค่าการนำเข้าสินค้า CBAM จากนอกสหภาพยุโรปในปี 2568 คือ 5.30 พันล้านยูโร ลดลงจาก 6.87 พันล้านยูโรในปี 2566 (Eurostat Comext DS-045409 ดึงข้อมูลวันที่ 12 ตุลาคม 2569)
ในปี 2568 เหล็กตอนที่ 72 และ 73 คิดเป็น 4.39 พันล้านยูโร หรือ 4.01 ล้านตัน เทียบกับ 4.60 ล้านตันในปี 2567
ระบบ Carbon Credit Trading Scheme (CCTS) ของอินเดียเป็นระบบเส้นฐานและเครดิต (baseline-and-credit) ที่อิงความเข้มข้นการปล่อย ICAP ระบุเจ็ดภาคส่วนที่มีเป้าหมายแล้ว รวมถึงอะลูมิเนียมและซีเมนต์ และรายงานว่า ณ เดือนกุมภาพันธ์ 2569 เป้าหมายของเหล็กยังไม่ได้ประกาศ
ระบบนี้ยังไม่ได้รับการยอมรับตามมาตรา 9 ผู้ผลิตเหล็กอินเดีย เช่น Tata Steel, JSW Steel และ SAIL อยู่ภายใต้แรงกดดันให้สร้างขีดความสามารถด้านการทวนสอบและลดความเข้มข้นการปล่อย
จีน: ผลกระทบสูงสุดตามมูลค่า
จีนมีสัดส่วนร้อยละ 15.4 ของมูลค่าการนำเข้าสินค้า CBAM จากนอกสหภาพยุโรปในปี 2568 คือ 17.09 พันล้านยูโร และร้อยละ 9.5 ตามปริมาณ ส่วนใหญ่เป็นเหล็ก (13.45 พันล้านยูโร) และอะลูมิเนียม (3.25 พันล้านยูโร) (Eurostat Comext DS-045409)
จีนขยาย ETS ระดับประเทศให้ครอบคลุมเหล็ก ซีเมนต์ และอะลูมิเนียมในเดือนมีนาคม 2568 ทำให้ครอบคลุมเพิ่มขึ้นประมาณ 3 พันล้านตัน CO2 และนิติบุคคล 1,500 ราย โดยจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 ตามผลผลิต
ราคาเฉลี่ยตลาดรองปี 2568 อยู่ที่ 70.78 หยวน (9.85 ดอลลาร์สหรัฐ) ตามข้อมูลของ ICAP ราคาที่จ่ายจริงจึงมีน้อยหรือไม่มีเลย และระบบนี้ยังไม่ได้รับการยอมรับตามมาตรา 9
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของสแลบจีนที่ 3.169 tCO2e ต่อตันจึงจูงใจให้ผู้ผลิตที่ปล่อยต่ำกว่านี้ส่งข้อมูลจริง
เกาหลีใต้: มีราคาคาร์บอน แต่ยังไม่ได้รับการยอมรับ
K-ETS ของเกาหลีใต้ดำเนินการตั้งแต่ปี 2558 ครอบคลุมร้อยละ 77.75 ของการปล่อยทั้งประเทศในปี 2566 (ICAP) และเข้าสู่ระยะที่ 4 (2569 ถึง 2573) ในปี 2569
ราคาเฉลี่ยตลาดรองปี 2568 อยู่ที่ 9,393 วอน (6.60 ดอลลาร์สหรัฐ) ตามข้อมูลของ ICAP และภาคส่วนที่เสี่ยงต่อการรั่วไหลของคาร์บอน (carbon leakage) รวมถึงเหล็ก ยังได้รับสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 100 ในระยะที่ 4 ราคาที่จ่ายจริงจึงอาจต่ำกว่าราคาตลาดมาก
การลดใบรับรองสำหรับผู้ผลิตเช่น POSCO และ Hyundai Steel ขึ้นกับระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ซึ่งยังไม่ได้รับการรับรอง และขึ้นกับราคาที่จ่ายจริง
ไทยอยู่ในตำแหน่งใด
ไทยมีสัดส่วนน้อย (ร้อยละ 0.43 ของมูลค่าในปี 2568) แต่สินค้าเหล็กไทยใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงเส้นทาง E ที่แทบไม่มีการปรับลด และไม่มีราคาคาร์บอนที่ใช้หักลดตามมาตรา 9 ได้ ต้นทุนต่อตันของเหล็กไทยจึงสูงกว่าที่สัดส่วนทางการค้าสะท้อน
ยังไม่มีมาตรการ การยกเว้น หรือการรับรองภายใต้ CBAM ที่เป็นการเฉพาะสำหรับไทย
การประชุมคณะกรรมการร่วมระหว่างไทยและสหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 ที่กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 ตกลงเพิ่มความร่วมมือด้านการลดคาร์บอน การเงินสีเขียว และราคาคาร์บอน เพื่อช่วยเตรียมความพร้อมสำหรับ CBAM (EEAS วันที่ 2 ตุลาคม 2569)
การเจรจาความตกลงการค้าเสรีระหว่างไทยกับสหภาพยุโรป รอบที่ 10 จัดขึ้นวันที่ 28 กันยายน ถึง 6 ตุลาคม 2569 และยังไม่ได้ข้อสรุป ณ เดือนตุลาคม 2569 ภาพรวมของไทยอยู่ในหน้าCBAM และประเทศไทย
CBAM ฝั่งผู้ส่งออกเชื่อมโยงกับหน้าที่ของผู้นำเข้าอย่างไร
กลยุทธ์ของผู้ส่งออกทำงานอยู่ภายในห่วงโซ่หน้าที่ของผู้นำเข้า ตั้งแต่การได้รับอนุญาตจนถึงการยื่นแบบประจำปีและการส่งมอบใบรับรอง
ผู้นำเข้าใช้ข้อมูลของผู้ส่งออกอย่างไร
ผู้นำเข้าคำนวณจำนวนใบรับรองจากการปล่อยจำเพาะต่อตัน หักด้วยการปรับลด (ตัวประกอบ CBAM × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน × ค่าเบนช์มาร์ก) และการหักลดตามมาตรา 9 (ถ้ามี) แล้วคูณด้วยปริมาณที่นำเข้า จากนั้นคิดเป็นเงินตามราคาใบรับรอง CBAM ทางการ
ผู้ส่งออกใช้เครื่องคำนวณ CBAM เพื่อจำลองต้นทุนที่ระดับราคาและปีต่าง ๆ ได้ เครื่องคำนวณใช้สูตรตามกฎหมายกับค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ ผลลัพธ์เป็นค่าประมาณ ตัวเลขที่ผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM
เมื่อไม่มีข้อมูลของผู้ส่งออก ผู้นำเข้าใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงบวกส่วนปรับเพิ่ม แล้วนำต้นทุนส่วนเกินไปต่อรองราคาในสัญญา
ตั้งแต่ปี 2570 ณ สิ้นแต่ละไตรมาส ผู้นำเข้าต้องถือใบรับรองอย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยฝังตัวในสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ต้นปี หลังการปรับลด (มาตรา 22(2) ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083)
สินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ไม่มีข้อกำหนดการถือครองรายไตรมาส การขายใบรับรองเริ่มวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) แบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรกสำหรับสินค้านำเข้าปี 2569 ต้องยื่นภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) (มาตรา 6(1))
ภาพรวมหน้าที่ของผู้ซื้อ ทั้งการได้รับอนุญาต ระบบทะเบียน การถือครองรายไตรมาส และการยื่นแบบ อยู่ในหน้าCBAM สำหรับผู้นำเข้าในสหภาพยุโรป (ภาษาอังกฤษ)
คำถามที่พบบ่อย: CBAM สำหรับผู้ส่งออกไทย
ผู้ส่งออกไทยมีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM ของสหภาพยุโรปหรือไม่
ไม่มี ผู้ส่งออกนอกสหภาพยุโรปไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายโดยตรงภายใต้ระเบียบ (EU) 2023/956 หน้าที่ทางการเงินและการรายงานตกอยู่กับผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาตซึ่งจัดตั้งในสหภาพยุโรป คือผู้นำเข้า
อย่างไรก็ดี หากผู้ส่งออกส่งข้อมูลการปล่อยที่ผ่านการทวนสอบไม่ได้ ต้นทุน CBAM ของผู้ซื้อจะสูงขึ้น และผู้ซื้อจะผลักต้นทุนกลับมาด้วยการกดราคาซื้อ หรือเปลี่ยนไปหาผู้ขายที่ส่งข้อมูลได้
ถ้าผู้ส่งออกไม่ส่งข้อมูลการปล่อยเลยจะเกิดอะไรขึ้น
ผู้นำเข้าต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงที่คณะกรรมาธิการยุโรปกำหนด บวกส่วนปรับเพิ่ม คือร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 สำหรับเหล็ก ซีเมนต์ อะลูมิเนียม และไฮโดรเจน และร้อยละ 1 ทุกปีสำหรับปุ๋ย
ผู้ผลิตส่วนใหญ่ในภาคส่วนที่ปล่อยสูงมีการปล่อยจริงต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิง การใช้ค่ามาตรฐานฯ จึงทำให้ภาระ CBAM สูงเกินจริง และผู้นำเข้าต้องจ่ายมากกว่าที่จำเป็น ต้นทุนส่วนเกินนี้กลายเป็นแรงกดดันให้ผู้ส่งออกส่งข้อมูลหรือยอมรับราคาที่ต่ำลง
ผู้ส่งออกขอหักลดภาษีคาร์บอนที่จ่ายในไทยได้หรือไม่
ผู้ส่งออกยื่นขอเองไม่ได้ แต่ช่วยสนับสนุนคำขอของผู้ซื้อตามมาตรา 9 ของระเบียบ (EU) 2023/956 ได้ ผู้ซื้อขอลดได้เฉพาะส่วนของราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศผู้ผลิต หลังหักสิทธิแบบให้เปล่า เงินคืน และการชดเชยอื่น และเอกสารต้องได้รับการรับรองโดยบุคคลที่เป็นอิสระ
ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังเป็นร่าง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด รวมถึงราคาคาร์บอน 200 บาทต่อ tCO2e ในภาษีสรรพสามิตน้ำมันของไทย K-ETS ของเกาหลีใต้ ETS ของจีน CCTS ของอินเดีย และภาษีคาร์บอนของแอฟริกาใต้
ผู้ส่งออกต้องลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM หรือไม่
ไม่ต้อง การลงทะเบียนในส่วน O3CI เป็นทางเลือกของผู้ประกอบกิจการโรงงานนอกสหภาพยุโรป (มาตรา 10) ผู้ส่งออกส่งรายงานการปล่อยและรายงานการทวนสอบให้ผู้นำเข้าโดยตรงด้วยวิธีอื่นที่มีหลักฐานได้
อย่างไรก็ดี ส่วน O3CI เป็นช่องทางที่ส่งข้อมูลครั้งเดียวแล้วใช้ได้กับผู้ซื้อทุกราย จึงช่วยลดภาระในการตอบคำขอข้อมูลจากผู้นำเข้าหลายราย
CBAM ครอบคลุมภาคส่วนใดที่กระทบผู้ส่งออกไทย
ภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 ครอบคลุมหกภาคส่วน ได้แก่ เหล็กและเหล็กกล้า ซีเมนต์ อะลูมิเนียม ปุ๋ย (แอมโมเนีย กรดไนตริก ยูเรีย และปุ๋ยผสม) ไฟฟ้า และไฮโดรเจน CBAM ใช้เฉพาะสินค้าที่อยู่ในรหัส CN (Combined Nomenclature) ที่ระบุ
สินค้าในภาคส่วนใกล้เคียง เช่น ผลิตภัณฑ์เหล็กปลายน้ำ ผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียมแปรรูป หรือปุ๋ยอินทรีย์ ไม่อยู่ใน CBAM เว้นแต่รหัส CN ของสินค้านั้นอยู่ในภาคผนวก I สำหรับไทย การส่งออกเกือบทั้งหมดเป็นเหล็กและอะลูมิเนียม
พิกัดศุลกากร 8 หลักของไทย (AHTN) ไม่ใช่รหัส CN 8 หลักของสหภาพยุโรป มีเพียง 6 หลักแรก (HS) ที่ตรงกัน ผู้ส่งออกควรยืนยันรหัส CN กับผู้นำเข้า รายชื่อทั้งหมดอยู่ในหน้ารายการสินค้า CBAM
ต้นทุน CBAM เริ่มมีนัยสำคัญต่อผู้ส่งออกเมื่อใด
ตั้งแต่ปีแรกสำหรับสินค้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ตัวประกอบ CBAM ตามกฎหมายของปี 2569 คือร้อยละ 97.5 ซึ่งเป็นสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่ ทุก tCO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์ก รวมส่วนปรับเพิ่ม ถูกคิดราคาเต็ม
สแลบเหล็กจากจีน (รหัส CN 7207 12 10) มีต้นทุน 177.48 ยูโรต่อตันสำหรับปี 2569 และ 281.31 ยูโรสำหรับปี 2573 ที่ราคา 82.32 ยูโร บนค่าเบนช์มาร์กปัจจุบันซึ่งอาจปรับปรุงตั้งแต่ปี 2570 เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย (7208 10 00) มีต้นทุน 168.08 ยูโรต่อตันตั้งแต่ปี 2569 การวางแผนจึงต้องเริ่มในปี 2569
ผู้นำเข้าที่นำเข้าน้อยได้รับยกเว้นจาก CBAM หรือไม่
ได้รับยกเว้น ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM รวมทุกรหัส CN ไม่เกิน 50 ตัน (น้ำหนักสุทธิ) ต่อปีปฏิทินได้รับยกเว้น (มาตรา 2a และภาคผนวก VII ข้อ 1) แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1))
ไฟฟ้าและไฮโดรเจนไม่ได้รับยกเว้น (มาตรา 2a(4)) เกณฑ์นี้นับต่อผู้นำเข้า ไม่ใช่ต่อผู้ส่งออก ผู้ซื้อรายใหญ่ของสินค้าไทยจึงมักมีปริมาณเกินเกณฑ์
กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดนของไทย (Thai CBAM) ต่างจาก CBAM ของสหภาพยุโรปอย่างไร
กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) เป็นมาตรการนำเข้าของไทยเองในหมวด 9 ของร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... ซึ่ง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังเป็นร่าง ไม่ใช่กฎหมาย
มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (CBAM) ของสหภาพยุโรปใช้กับสินค้าที่นำเข้าสู่สหภาพยุโรป และอยู่ในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบแล้วตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 Thai CBAM ไม่ใช่ราคาคาร์บอนที่จ่าย จึงไม่ลดภาระ CBAM ของสหภาพยุโรป
หน่วยงานไทยใดให้ข้อมูล CBAM แก่ผู้ส่งออก
กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) แจ้งเตือนผู้ส่งออกในหกภาคส่วนเมื่อวันที่ 28 เมษายน 2569 สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) วิเคราะห์ผลกระทบต่อการส่งออก
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) มีคู่มือการรายงานสี่อุตสาหกรรมและแพลตฟอร์มคำนวณ
กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมรับผิดชอบร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และกรมศุลกากรมีคู่มือเตรียมความพร้อมสำหรับผู้ประกอบการ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่พบเงินอุดหนุนหรือศูนย์ช่วยเหลือเฉพาะ CBAM ของไทย
ท่านขอรับการแนะนำผู้ให้บริการด้านการคำนวณและการทวนสอบได้ฟรีที่ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM ผู้ให้บริการอาจจ่ายค่าแนะนำให้ cbamguide.com ซึ่งไม่มีผลต่อการคัดเลือก