ไทม์ไลน์ CBAM 2566 ถึง 2577: ทุกกำหนดการสำคัญ และสิ่งที่ผู้ส่งออกไทยต้องเตรียมก่อนแต่ละวันที่

CBAM เข้าสู่ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ 1 มกราคม 2569 เริ่มขายใบรับรอง 1 กุมภาพันธ์ 2570 และยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ฉบับแรก 30 กันยายน 2570 ดูทุกกำหนดการถึงปี 2577 พร้อมเลขมาตรา ต้นทุนรายปีของเหล็กไทย และปฏิทินฝั่งไทย

เนื้อหาในหน้านี้

ไทม์ไลน์ของมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) ของสหภาพยุโรปครอบคลุม 11 ปี ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2566 (ค.ศ. 2023) ที่หน้าที่รายงานเริ่มต้น จนถึงปี 2577 ที่ไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) อีกต่อไป

วันสำคัญที่ผู้ส่งออกไทยต้องจำมีสามวัน ได้แก่ 1 มกราคม 2569 ซึ่งภาระทางการเงินเริ่มต้น 1 กุมภาพันธ์ 2570 ซึ่งเริ่มขายใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) และ 30 กันยายน 2570 ซึ่งเป็นกำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) ฉบับแรก

กฎหมายหลักคือระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)

CBAM เป็นระบบใบรับรองที่ผูกกับราคาของระบบซื้อขายสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของสหภาพยุโรป (EU ETS) โดยกำหนดให้ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ตามปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ในสินค้า

สหภาพยุโรปนำเข้าสินค้า CBAM จากไทยในปี 2568 มูลค่า 474.3 ล้านยูโร ปริมาณ 249,323 ตัน (Eurostat Comext DS-045409, 2025 ดึงข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569)

การนำเข้าทุกครั้งที่ผ่านพิธีการศุลกากรในสหภาพยุโรปในปี 2569 ต้องรายงานในแบบแสดงรายการ CBAM ฉบับแรกของผู้นำเข้า เว้นแต่ผู้นำเข้ารายนั้นได้รับยกเว้นตามเกณฑ์ 50 ตัน

หน้านี้รวบรวมกำหนดการทั้งหมดพร้อมเลขมาตรา ต้นทุนรายปีของสินค้าเหล็กไทย ปฏิทินฝั่งไทย และสิ่งที่ผู้ส่งออกต้องทำก่อนแต่ละวันที่ ภาพรวมของมาตรการทั้งหมดดูได้ที่ คู่มือ CBAM ของสหภาพยุโรป


ไทม์ไลน์การบังคับใช้ CBAM คืออะไร

ไทม์ไลน์การบังคับใช้ CBAM คือลำดับกำหนดเวลาที่มีผลผูกพันตามระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 โดยเปลี่ยน CBAM จากระยะที่มีเพียงหน้าที่รายงานไปสู่การบังคับใช้ทางการเงินครบถ้วนภายในปี 2577

ไทม์ไลน์แบ่งออกเป็นสองระยะ ระยะแรกคือระยะเปลี่ยนผ่าน (transitional period) ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2566 ถึง 31 ธันวาคม 2568 ในระยะนี้ผู้นำเข้ารายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยไม่มีภาระทางการเงิน

ระยะที่สองคือระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) ซึ่งเริ่ม 1 มกราคม 2569 ในระยะนี้ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ต้องซื้อและส่งมอบใบรับรอง CBAM ซึ่งมีราคาอิงกับ EU ETS

ระเบียบ (EU) 2025/2083 ลงวันที่ 8 ตุลาคม 2568 ซึ่งแก้ไขระเบียบ (EU) 2023/956 (Omnibus) ได้เลื่อนกำหนดการสำคัญที่สุดสองรายการ ได้แก่ กำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ฉบับแรกจาก 31 พฤษภาคม 2570 เป็น 30 กันยายน 2570 และวันเริ่มขายใบรับรองจาก 1 มกราคม 2569 เป็น 1 กุมภาพันธ์ 2570

เอกสารของสหภาพยุโรปใช้ปี ค.ศ. ส่วนเอกสารไทยใช้ปี พ.ศ. (พ.ศ. = ค.ศ. + 543) ตารางด้านล่างเทียบปีสำคัญของไทม์ไลน์ทั้งสองระบบ ทั้งนี้ เลขระเบียบ EU ใช้ปี ค.ศ. เสมอ เช่น ระเบียบ (EU) 2023/956 ไม่ใช่ 2566/956

ค.ศ. พ.ศ. เหตุการณ์สำคัญ
2023 2566 เริ่มระยะเปลี่ยนผ่าน (1 ตุลาคม)
2025 2568 Omnibus มีผล (20 ตุลาคม) และระยะเปลี่ยนผ่านสิ้นสุด (31 ธันวาคม)
2026 2569 ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ ตัวประกอบ CBAM ร้อยละ 97.5
2027 2570 เริ่มขายใบรับรอง การถือครองรายไตรมาส และแบบแสดงรายการ CBAM ฉบับแรก
2028 2571 ส่วนปรับเพิ่มของค่ามาตรฐานอ้างอิงเพิ่มเป็นร้อยละ 30 และวันเริ่มต้นตามข้อเสนอขยายไปยังสินค้าปลายน้ำ
2030 2573 ตัวประกอบ CBAM ลดเหลือร้อยละ 51.5
2034 2577 ไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM อีกต่อไป

ไทม์ไลน์ CBAM ฉบับสมบูรณ์: 16 กำหนดการและฐานทางกฎหมาย

กำหนดการ CBAM สำคัญ 16 รายการด้านล่างครอบคลุมตั้งแต่เริ่มระยะเปลี่ยนผ่านจนถึงการปรับใช้ทางการเงินครบถ้วน แต่ละแถวระบุมาตราที่เป็นฐานทางกฎหมาย

วันที่ เหตุการณ์ ฐานทางกฎหมาย
1 ตุลาคม 2566 เริ่มระยะเปลี่ยนผ่าน หน้าที่ส่งรายงาน CBAM รายไตรมาสเริ่มต้น มาตรา 32 ระเบียบ (EU) 2023/956
31 มกราคม 2567 กำหนดส่งรายงาน CBAM รายไตรมาสฉบับแรก (ไตรมาส 4 ปี 2566) มาตรา 35(1) ระเบียบ (EU) 2023/956; ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773
1 มกราคม 2568 เริ่มยอมรับเฉพาะวิธีการคำนวณของสหภาพยุโรป ส่วนข้อยกเว้นที่ให้ใช้วิธีติดตามและรายงานแบบอื่นสิ้นสุดเมื่อ 31 ธันวาคม 2567 มาตรา 4(2) ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773
31 ธันวาคม 2568 สิ้นสุดระยะเปลี่ยนผ่าน รายงานฉบับสุดท้ายครอบคลุมไตรมาส 4 ปี 2568 และครบกำหนดส่ง 31 มกราคม 2569 มาตรา 32 และ 35(1) ระเบียบ (EU) 2023/956; ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773
1 มกราคม 2569 เริ่มระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ ภาระทางการเงินเริ่มพร้อมกันทั้ง 6 ภาคส่วน มาตรา 36(2)(b) ระเบียบ (EU) 2023/956
31 มีนาคม 2569 วันสุดท้ายของการยื่นคำขออนุญาตที่ยังให้นำเข้าต่อได้ชั่วคราวระหว่างรอผลการพิจารณา มาตรา 17(7a) ซึ่งเพิ่มโดยระเบียบ (EU) 2025/2083
31 กรกฎาคม 2569 ประกาศการแก้ไขภาคผนวกค่ามาตรฐานอ้างอิงใน Official Journal ของสหภาพยุโรป มีผลย้อนหลังถึง 1 มกราคม 2569 ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740
1 กันยายน 2569 ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานขอลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM (CBAM Registry) ได้ตั้งแต่วันนี้ มาตรา 10a(1) ซึ่งเพิ่มโดยระเบียบ (EU) 2025/2083
1 กุมภาพันธ์ 2570 เริ่มขายใบรับรอง CBAM ผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วม (common central platform) มาตรา 20(1) แก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083
31 มีนาคม 2570 การตรวจการถือครองใบรับรองรายไตรมาสครั้งแรก ครอบคลุมสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 มาตรา 22(2); มาตรา 36(2)(c)
30 กันยายน 2570 กำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีฉบับแรก ครอบคลุมการนำเข้าปี 2569 มาตรา 6 แก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083
31 ตุลาคม 2570 กำหนดขอให้ซื้อคืนใบรับรองส่วนเกิน ใบรับรองที่ซื้อในปี 2570 สำหรับการปล่อยปี 2569 ขอซื้อคืนได้เฉพาะในปี 2570 มาตรา 23(1) และ 23(2a) แก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083
1 พฤศจิกายน 2570 ยกเลิกใบรับรองที่ซื้อสำหรับการปล่อยปี 2569 มาตรา 24(2)
30 กันยายน (ทุกปี) กำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีสำหรับปีก่อนหน้า มาตรา 6 ระเบียบ (EU) 2023/956
1 มกราคม 2571 ข้อเสนอ: เพิ่มสินค้าปลายน้ำที่ใช้เหล็กและอะลูมิเนียมเข้มข้นประมาณ 180 รายการ (รอรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีอนุมัติ) ข้อเสนอของคณะกรรมาธิการยุโรป COM(2025)989 (ยังไม่เป็นกฎหมาย)
1 มกราคม 2577 ไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM อีก การจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าสำหรับภาคส่วน CBAM สิ้นสุด และการปรับใช้ทางการเงินครบถ้วน มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC ตามที่แก้ไข

ปฏิทินฝั่งไทย: กำหนดการของไทยที่เกี่ยวข้องกับ CBAM

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ไทยมีราคาคาร์บอน (carbon price) ที่มีผลบังคับเพียงรายการเดียว คือราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) ส่วนระบบการจัดสรรสิทธิการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ภาษีคาร์บอน และ Thai CBAM ยังเป็นร่างกฎหมาย

ตารางด้านล่างเรียงกำหนดการฝั่งไทยตามลำดับเวลา แหล่งที่มาอ่านเมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569 ทุกรายการ

วันที่ เหตุการณ์ สถานะ แหล่งที่มา
23 เมษายน 2568 ราคาคาร์บอนในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน 200 บาท/tCO2e มีผล (ประกาศกรมสรรพสามิตในราชกิจจานุเบกษา 22 เมษายน 2568) อัตราภาษีรวมไม่เปลี่ยน ถ่านหินและก๊าซธรรมชาติไม่อยู่ในขอบเขต มีผลบังคับ กรมสรรพสามิต; Infoquest 19 พฤษภาคม 2568
13 มิถุนายน 2568 กรมยุโรป กระทรวงการต่างประเทศ หารือกับ DG TAXUD ร่วมกับสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) การประชุม กระทรวงการต่างประเทศ
2 ธันวาคม 2568 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบหลักการร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. .... (14 หมวด 205 มาตรา) ซึ่งรวมระบบ ETS ภาษีคาร์บอน และ Thai CBAM ร่าง กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
26 ธันวาคม 2568 องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) ปรับปรุงหน้าคู่มือแนวทางการรายงาน CBAM สำหรับไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า และอะลูมิเนียม เอกสารแนวทาง อบก.
28 เมษายน 2569 กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) เตือนผู้ส่งออกในหกภาคส่วน เรื่องค่ามาตรฐานอ้างอิง ส่วนปรับเพิ่ม การทวนสอบ และเกณฑ์ 50 ตัน คำแนะนำ ฐานเศรษฐกิจ 28 เมษายน 2569
28 เมษายน 2569 ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมระบุว่าคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจร่างเสร็จ ร่างจะกลับเข้าคณะรัฐมนตรี ตั้งเป้ามีผลในปี 2569 และบังคับใช้ปี 2570 ถึง 2571 เป้าหมาย ไม่ใช่กฎหมาย ฐานเศรษฐกิจ 28 เมษายน 2569
5 มิถุนายน 2569 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สุชาติ ชมกลิ่น) ระบุว่าคณะกรรมการกฤษฎีกายังพิจารณาร่างเป็นรายมาตรา ร่าง Thai PBS Policy Watch
28 กันยายน ถึง 6 ตุลาคม 2569 การเจรจาความตกลงการค้าเสรีไทย-สหภาพยุโรป รอบที่ 10 ยังไม่ได้ข้อสรุป ณ เดือนตุลาคม 2569 EEAS
29 กันยายน 2569 คณะกรรมการร่วมไทย-สหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 ที่กรุงเทพฯ ตกลงกระชับความร่วมมือด้านการลดคาร์บอน การเงินสีเขียว และราคาคาร์บอน เพื่อเตรียมรับ CBAM แถลงการณ์ร่วม (เผยแพร่ 2 ตุลาคม 2569) EEAS
2570 ถึง 2571 เก็บข้อมูลเพื่อกำหนดภาคส่วนของระบบ ETS ของไทยในกฎหมายลำดับรอง แผน ICAP
2572 ICAP ระบุว่าระบบ ETS นำร่องของไทยอาจเริ่มได้ การคาดการณ์ ไม่ใช่กำหนดการตามกฎหมาย ICAP

ไม่มีวันที่ใดในปฏิทินฝั่งไทยที่เลื่อนหรือเปลี่ยนกำหนดการ CBAM ของสหภาพยุโรป สินค้าจากไทยอยู่ภายใต้ทุกเส้นตายในหน้านี้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 และไม่มีข้อยกเว้นหรือการรับรองเฉพาะสำหรับไทย

ระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 เรื่องการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สามยังไม่ได้รับการรับรอง ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด รวมถึงไทย

แม้จะได้รับการรับรองในอนาคต ส่วนลดสำหรับเหล็กและอะลูมิเนียมก็จะน้อย เพราะสองภาคส่วนนี้นับเฉพาะการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) และถ่านหินกับก๊าซธรรมชาติไม่อยู่ในขอบเขตของราคาคาร์บอน 200 บาท รายละเอียดอยู่ที่ การหักลดราคาคาร์บอนตามมาตรา 9


ระยะเปลี่ยนผ่าน: ตุลาคม 2566 ถึงธันวาคม 2568

ระยะเปลี่ยนผ่านของ CBAM เริ่ม 1 ตุลาคม 2566 และสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2568 โดยไม่มีภาระทางการเงินใด ๆ

ผู้นำเข้าสินค้าใน 6 ภาคส่วนตามภาคผนวก I ส่งรายงาน CBAM รายไตรมาสที่แสดงปริมาณ แหล่งกำเนิด และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของสินค้า แต่ไม่ต้องซื้อใบรับรองและไม่ต้องจ่ายเงิน

ฐานทางกฎหมายคือมาตรา 32 ของระเบียบ (EU) 2023/956 และรายละเอียดการรายงานอยู่ในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773

ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773 กำหนดวิธีการสำหรับระยะเปลี่ยนผ่านไว้สามทางเลือก ดังนี้

  • วิธีการของสหภาพยุโรป ที่ใช้ข้อมูลการผลิตจริง
  • วิธีติดตามและรายงานแบบอื่น ที่มีขอบเขตและความแม่นยำใกล้เคียงกัน ใช้ได้ถึง 31 ธันวาคม 2567 (มาตรา 4(2))
  • วิธีอื่น ซึ่งรวมถึงค่ามาตรฐานอ้างอิงของระยะเปลี่ยนผ่าน ที่คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ สำหรับผู้นำเข้าที่ไม่มีข้อมูลครบ ใช้ได้ถึง 31 กรกฎาคม 2567 (มาตรา 4(3))

รายงานรายไตรมาสทั้งสี่ฉบับของปี 2568 ต้องใช้วิธีการของสหภาพยุโรปเท่านั้น โดยประมาณการได้ไม่เกินร้อยละ 20 ของการปล่อยฝังตัวทั้งหมดของสินค้าแบบซับซ้อน (complex goods) (มาตรา 5) รายงานไตรมาส 4 ปี 2568 ครบกำหนด 31 มกราคม 2569

ระยะเปลี่ยนผ่านมีไว้เพื่อเก็บข้อมูลและเตรียมระบบ ก่อนเริ่มระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบมีการยื่นคำขออนุญาตกว่า 12,000 รายการ และตามข้อมูล ณ วันที่ 7 มกราคม 2569 ผู้ประกอบการกว่า 4,100 รายได้รับอนุญาตแล้ว

ตัวเลขทั้งสองเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในครึ่งแรกของปี 2569 ขณะที่หน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติของประเทศสมาชิก (national competent authority) ทยอยพิจารณาคำขอที่ค้างอยู่ DEHSt ของเยอรมนีรายงานในเดือนมิถุนายน 2569 ว่าคำขอที่ไม่ครบและหลักฐานที่ขาดเป็นสาเหตุหลักของความล่าช้า

การไม่รายงานในระยะเปลี่ยนผ่านมีบทลงโทษ (penalty) 10 ถึง 50 ยูโรต่อ tCO2e ที่ไม่ได้รายงาน ตามมาตรา 16 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2023/1773 ซึ่งต่ำกว่ามากเมื่อเทียบกับบทลงโทษในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบที่ 100 ยูโรต่อ tCO2e (ก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ)


ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ: ตั้งแต่มกราคม 2569

ระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบเริ่ม 1 มกราคม 2569 และเริ่มภาระทางการเงินพร้อมกันทั้ง 6 ภาคส่วนตามภาคผนวก I

ตั้งแต่วันนั้น เฉพาะผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้นที่นำเข้าสินค้า CBAM ได้ (มาตรา 4) ขั้นตอนการอนุญาตอยู่ในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/486 นิยามของผู้ยื่นแบบฯ อยู่ในมาตรา 3(17)

ผู้ที่ไม่ใช่ผู้ยื่นแบบฯ ที่ได้รับอนุญาตแต่นำสินค้าเข้าโดยไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนด ต้องรับบทลงโทษสามถึงห้าเท่าของบทลงโทษตามมาตรา 26(1) ต่อใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบ หรือ 300 ถึง 500 ยูโรก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ (มาตรา 26(2))

แม้จะมีผู้ค้นหาบ่อยครั้งว่า CBAM ถูกเลื่อนหรือไม่ (ภาษาอังกฤษ) แต่วันเริ่ม 1 มกราคม 2569 ไม่ได้เปลี่ยนแปลง

กำหนดการสำคัญที่สุดของผู้นำเข้าในปี 2569 คือ 31 มีนาคม 2569 ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของการยื่นคำขออนุญาตที่ยังให้นำเข้าต่อได้

ผู้ที่ยื่นภายในวันนั้นนำเข้าต่อได้ระหว่างรอผลการพิจารณา ซึ่งอาจใช้เวลาถึง 120 วันนับจากวันที่ยื่นคำขอครบถ้วน (มาตรา 4(1) ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/486)

ราคาใบรับรอง CBAM ปี 2569 กำหนดเป็นรายไตรมาส

ราคาใบรับรอง CBAM สำหรับสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 คือราคาเฉลี่ยรายไตรมาสของราคาปิดการประมูล EU ETS ในไตรมาสที่นำเข้า (มาตรา 21(1a) ซึ่งเพิ่มโดยระเบียบ (EU) 2025/2083)

ตารางด้านล่างแสดงราคาทางการของปี 2569 ส่วนสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 จะใช้ราคาเฉลี่ยรายสัปดาห์แทน (มาตรา 21(1))

ไตรมาสที่นำเข้า ราคาทางการ (EUR/tCO2e) วันประกาศ
ไตรมาส 1 ปี 2569 75.36 ประกาศแล้ว
ไตรมาส 2 ปี 2569 75.28 ประกาศแล้ว
ไตรมาส 3 ปี 2569 82.32 5 ตุลาคม 2569
ไตรมาส 4 ปี 2569 ยังไม่ประกาศ กำหนด 4 มกราคม 2570

ภาระปี 2569 คำนวณตามวิธีต้นทุนสุทธิ

ภาระในปี 2569 ลดลงด้วยการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) แต่ไม่ได้ลดเป็นสัดส่วนคงที่ของการปล่อยรวม

จำนวนใบรับรองต่อตันสินค้าเท่ากับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวจำเพาะ (specific embedded emissions) หักด้วยตัวประกอบ CBAM (ร้อยละ 97.5 ในปี 2569) × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (ร้อยละ 100) × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM ของสินค้า (มาตรา 31)

ค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ซึ่ง อบก. เรียกว่าค่ากลางความเข้มข้นการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Benchmark value) อยู่ในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ตัวอย่างสองกรณีด้านล่างคำนวณด้วย lib/cbam-law.js เมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569

  1. ผลิตภัณฑ์เหล็กกึ่งสำเร็จรูปจากตุรกี รหัส CN 7207 11 14 (ตัวอย่างอ้างอิงของ cbamguide.com): ค่ามาตรฐานอ้างอิง 2.310 × 1.10 = 2.541 หักด้วย 0.975 × 1.364 = 1.3299 ได้ 1.2111 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 99.70 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคา 82.32 ยูโร
  2. เหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทย รหัส CN 7208 10 00: ค่ามาตรฐานอ้างอิง 1.92 × 1.10 = 2.112 หักด้วย 0.975 × 0.072 = 0.0702 ได้ 2.0418 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 168.08 ยูโรต่อตันสินค้าที่ราคา 82.32 ยูโร

สินค้าไทยจ่ายมากกว่าแม้ค่ามาตรฐานอ้างอิงต่ำกว่า เพราะตารางของไทยระบุเส้นทางเตาอาร์กไฟฟ้าที่ใช้เศษเหล็ก (E) ซึ่งมีค่าเบนช์มาร์กเพียง 0.072 ขณะที่แถวของตุรกีระบุเส้นทาง BF-BOF (C) ที่มีค่าเบนช์มาร์ก 1.364

มีเพียงสินค้าที่ปล่อยเท่ากับค่าเบนช์มาร์กพอดีเท่านั้นที่จ่ายร้อยละ 2.5 ของการปล่อย ส่วนการปล่อยทุก tCO2e ที่เกินค่าเบนช์มาร์ก รวมถึงส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ทั้งหมด ต้องจ่ายเต็มราคาใบรับรอง วิธีคำนวณเต็มอยู่ที่ การคำนวณ CBAM

ผลลัพธ์ทั้งสองเป็นค่าประมาณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กทางการ (ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 และ 2025/2620) ตัวเลขที่ผูกพันคือตัวเลขในแบบแสดงรายการ CBAM ท่านคำนวณสินค้าและปริมาณของท่านเองได้ที่ เครื่องคำนวณ CBAM

การปรับลดนี้ใช้วิธีการ SEFA ตามระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 โครงสร้างทางกฎหมายเบื้องหลังภาระทั้งหมดอยู่ที่ ระเบียบ CBAM (ภาษาอังกฤษ)

การแก้ไขสองครั้งระหว่างปี 2569

กฎของระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบถูกแก้ไขระหว่างปี เมื่อระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 ประกาศใน Official Journal ของสหภาพยุโรปวันที่ 31 กรกฎาคม 2569

ระเบียบนี้แก้ไขภาคผนวกค่ามาตรฐานอ้างอิงโดยมีผลย้อนหลังถึง 1 มกราคม 2569 ผู้นำเข้าที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงสำหรับการปล่อยปี 2569 ใช้ตัวเลขที่แก้ไขแล้วตลอดทั้งปี

บทวิเคราะห์อยู่ที่ การแก้ไขค่ามาตรฐานอ้างอิง (ภาษาอังกฤษ) ตัวเลขของไทยอยู่ที่ ค่ามาตรฐานอ้างอิงสำหรับผู้ส่งออก

สองสัปดาห์ต่อมา วันที่ 14 สิงหาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ เอกสารแนวทางสิบฉบับสำหรับระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (ภาษาอังกฤษ) เอกสารเหล่านี้ไม่มีผลผูกพันและอยู่นอกกฎหมายลำดับรอง แต่ออกมาก่อนรอบการยื่นแบบฯ ครั้งแรกที่สิ้นสุด 30 กันยายน 2570


การลดการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า: 2569 ถึง 2577

ตารางการลดการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation) คือกลไกที่ทำให้ไทม์ไลน์ CBAM มีผลทางการเงินในระยะยาว เมื่อสิทธิแบบให้เปล่าลดลง ส่วนที่หักออกจากภาระใบรับรองก็ลดลงด้วย

ตาราง 9 ปีด้านล่างมาจากมาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC แสดงตัวประกอบ CBAM (สัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่) และสัดส่วนที่ถูกยกเลิกในแต่ละปี

คอลัมน์ต้นทุนคำนวณตามวิธีในกฎหมายสำหรับสินค้าสามรายการที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง โดยตรึงไว้ที่ราคาไตรมาส 3 ปี 2569 (82.32 ยูโร) คำนวณด้วย lib/cbam-law.js เมื่อ 4 พฤศจิกายน 2569

ปี ตัวประกอบ CBAM สิทธิแบบให้เปล่าที่ถูกยกเลิก ตุรกี รหัส CN 7207 11 14 (EUR/ตันสินค้า) ไทย เหล็กแผ่นรีดร้อน รหัส CN 7208 10 00 (EUR/ตันสินค้า) ไทย สลักเกลียวหัวหกเหลี่ยม รหัส CN 7318 15 88 (EUR/ตันสินค้า)
2569 97.5% 2.5% 99.70 168.08 212.75
2570 95% 5% 121.52 184.03 232.71
2571 90% 10% 146.15 200.14 252.80
2572 77.5% 22.5% 160.19 200.88 253.48
2573 51.5% 48.5% 189.38 202.42 254.90
2574 39% 61% ไม่มีตัวเลข: ยังไม่กำหนดตัวประกอบปรับแก้ ไม่มีตัวเลข ไม่มีตัวเลข
2575 26.5% 73.5% ไม่มีตัวเลข: ยังไม่กำหนดตัวประกอบปรับแก้ ไม่มีตัวเลข ไม่มีตัวเลข
2576 14% 86% ไม่มีตัวเลข: ยังไม่กำหนดตัวประกอบปรับแก้ ไม่มีตัวเลข ไม่มีตัวเลข
2577 ไม่มีการใช้ตัวประกอบ CBAM 100% 247.21 205.47 257.69

ข้อมูลนำเข้า: ค่ามาตรฐานอ้างอิงตุรกี 2.310 (เส้นทาง C ค่าเบนช์มาร์ก 1.364) ไทย 1.92 สำหรับ 7208 10 00 และ 2.408 สำหรับ 7318 15 88 (เส้นทาง E ค่าเบนช์มาร์ก 0.072 และ 0.066) ส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 ปี 2569 ร้อยละ 20 ปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571 ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนร้อยละ 100 สำหรับปี 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862) ตั้งแต่ปี 2577 ไม่มีการหัก ต้นทุนจึงเท่ากับค่ามาตรฐานอ้างอิงรวมส่วนปรับเพิ่มคูณราคา ค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงสำหรับสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ปี 2570 (อารัมภบท ข้อ 10 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) ตัวเลขหลังปี 2569 จึงอาจเปลี่ยน

ขั้นที่ชันที่สุดของไทม์ไลน์อยู่ระหว่างปี 2572 ถึง 2573 เมื่อตัวประกอบ CBAM ลดจากร้อยละ 77.5 เหลือร้อยละ 51.5 ผู้นำเข้าที่วางแผนลดคาร์บอนในห่วงโซ่อุปทานหรือเปลี่ยนผู้ขายต้องประเมินความเสี่ยงตลอดช่วงนี้ ไม่ใช่ดูเพียงจุดเริ่มต้นปี 2569

สำหรับเหล็กไทย ส่วนปรับเพิ่มสำคัญกว่าการลดสิทธิแบบให้เปล่า

ต้นทุนเหล็กแผ่นรีดร้อนจากไทยที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงเพิ่มขึ้นเพียงร้อยละ 20.4 จาก 168.08 ยูโรในปี 2569 เป็น 202.42 ยูโรในปี 2573 ขณะที่ต้นทุนของสินค้าตุรกีในตารางเพิ่มขึ้นร้อยละ 90

เหตุผลคือส่วนที่หักได้ของแถวไทยมีเพียง 0.0702 ต่อตันในปี 2569 การลดตัวประกอบ CBAM จึงแทบไม่เปลี่ยนต้นทุน การเพิ่มขึ้น 32.06 ยูโรจากทั้งหมด 34.34 ยูโรเกิดในปี 2569 ถึง 2571 เมื่อส่วนปรับเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 10 เป็นร้อยละ 30

สำหรับผู้ส่งออกไทย วันที่ต้องจับตาจึงเป็น 1 มกราคม 2570 และ 1 มกราคม 2571 ไม่ใช่ปี 2573 ทางเดียวที่จะหลีกเลี่ยงส่วนปรับเพิ่มได้คือการส่งข้อมูลการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ (verification) ให้ผู้ซื้อ รายละเอียดรายสินค้าอยู่ที่ CBAM กับผู้ส่งออกเหล็กไทย

ข้อเสนอ COM(2026) 616 อาจชะลอตารางการลดสิทธิ

วันที่ 17 กรกฎาคม 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ COM(2026) 616 ข้อเสนอแก้ไข EU ETS รอบถัดไป ซึ่งยังไม่เป็นกฎหมาย

หากได้รับการรับรอง ข้อเสนอนี้จะคืนสิทธิแบบให้เปล่าร้อยละ 15 ของส่วนที่ถูกยกเลิกให้ภาคส่วน CBAM ตั้งแต่ปี 2571 และเลื่อนจุดสิ้นสุดจากปี 2577 เป็นปี 2581 ปี 2569 และ 2570 จะไม่เปลี่ยน ตารางด้านล่างเทียบตัวประกอบที่เสนอกับกฎหมายที่มีผล

ปี ตัวประกอบ CBAM ตามกฎหมายที่มีผล ตัวประกอบ CBAM ตาม COM(2026) 616 (ข้อเสนอ ไม่ใช่กฎหมาย)
2569 97.5% 97.5%
2570 95% 95%
2571 90% 91.5%
2572 77.5% 81%
2573 51.5% 59%
2574 39% 48%
2575 26.5% 37.5%
2576 14% 27%
2577 ถึง 2580 ไม่มีการใช้ตัวประกอบ 15%
ตั้งแต่ 2581 ไม่มีการใช้ตัวประกอบ 0%

แหล่งที่มา: มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC; มาตรา 1(15)(b)(i) ของ COM(2026) 616

รัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมของสหภาพยุโรปอภิปรายเชิงนโยบายเมื่อ 12 ตุลาคม 2569 โดยไม่มีมติ และไอร์แลนด์ในฐานะประธานคณะมนตรีตั้งเป้าให้ได้แนวทางทั่วไป (general approach) ในเดือนธันวาคม 2569

ณ วันที่ 13 ตุลาคม 2569 ตารางปี 2569 ถึง 2577 ยังเป็นไทม์ไลน์ที่ผูกพัน และ cbamguide.com ไม่ได้คำนวณต้นทุนตามตัวประกอบที่เสนอ ดู รายงานการอภิปราย 12 ตุลาคม และ บทวิเคราะห์ข้อเสนอ EU ETS ระยะที่ 5 (ภาษาอังกฤษ)


จดหมายข่าว CBAM (ภาษาอังกฤษ)

จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ

เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)

ระเบียบ (EU) 2025/2083 เปลี่ยนไทม์ไลน์ CBAM อย่างไร

ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) รับรองเมื่อ 8 ตุลาคม 2568 ประกาศใน Official Journal ของสหภาพยุโรป 17 ตุลาคม 2568 และมีผล 20 ตุลาคม 2568 โดยเปลี่ยนไทม์ไลน์ CBAM ใน 5 เรื่องสำคัญ

การเปลี่ยนแปลงทั้งหมดดูได้ที่ Omnibus ของ CBAM รายการด้านล่างสรุปเฉพาะ 5 เรื่องที่เกี่ยวกับไทม์ไลน์

  1. เลื่อนกำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM: จาก 31 พฤษภาคม เป็น 30 กันยายนของปีถัดจากปีที่นำเข้า (มาตรา 6 ตามที่แก้ไข) แบบฯ ฉบับแรกสำหรับการนำเข้าปี 2569 ครบกำหนด 30 กันยายน 2570
  2. เลื่อนการเริ่มขายใบรับรอง: จาก 1 มกราคม 2569 เป็น 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) ผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วมที่คณะกรรมาธิการยุโรปบริหาร
  3. ลดข้อกำหนดการถือครองใบรับรองรายไตรมาส (quarterly holding): จากร้อยละ 80 เป็นร้อยละ 50 ของการปล่อยฝังตัวในสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ต้นปีปฏิทิน ใช้ตั้งแต่ปี 2570 โดยนำการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่ามาคำนวณด้วย (มาตรา 22(2)) สินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ไม่มีข้อกำหนดนี้
  4. กำหนดวันลงทะเบียนผู้ทวนสอบ: 1 กันยายน 2569 เป็นวันแรกที่ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานขอลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM ได้ (มาตรา 10a(1))
  5. เพิ่มเกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis): ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM รวมไม่เกิน 50 ตัน (น้ำหนักสุทธิ) ต่อปีปฏิทิน นับรวมทุกรหัส CN และทุกแหล่งกำเนิด ได้รับยกเว้น (มาตรา 2a และภาคผนวก VII ข้อ 1) แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า ไฟฟ้าและไฮโดรเจนไม่ได้รับยกเว้น (มาตรา 2a(4))

เอกสารภาษาไทยที่เผยแพร่ก่อน Omnibus ยังคงพบได้ทางออนไลน์ ผู้อ่านควรตรวจวันที่ก่อนใช้

ตัวอย่างเช่น บทความของสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) วันที่ 10 มกราคม 2567 ระบุว่าผู้นำเข้าต้องเริ่มซื้อใบรับรอง CBAM ตั้งแต่วันเริ่มระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ ซึ่งถูกต้องในขณะนั้น แต่กำหนดการปัจจุบันคือ 1 กุมภาพันธ์ 2570


กำหนดการของใบรับรอง: การส่งมอบ การซื้อคืน และการยกเลิก

กำหนดการของใบรับรอง CBAM ประจำปีมีสามวัน ซึ่งวนซ้ำทุกปีหลังปีที่ยื่นแบบฯ ครั้งแรก

ขั้นตอนการยื่นแบบฯ ทั้งหมดดูได้ที่ แบบแสดงรายการ CBAM (ภาษาอังกฤษ) กำหนดการสามรายการในวงจรชีวิตของใบรับรองมีดังนี้

  • 30 กันยายน: กำหนดยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี ผู้ยื่นแบบฯ ยื่นแบบและส่งมอบใบรับรอง CBAM (surrender) ตามการปล่อยฝังตัวของสินค้าที่นำเข้าในปีปฏิทินก่อนหน้า หลังหักการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าและส่วนลดตามมาตรา 9 (ถ้ามี) (มาตรา 6(1) และ 22(1))
  • 31 ตุลาคม: กำหนดขอให้ซื้อคืนใบรับรองส่วนเกิน (repurchase) ในราคาที่ซื้อ จำกัดตามมาตรา 23(2) ไว้ที่จำนวนใบรับรองที่ผู้ยื่นแบบฯ มีหน้าที่ต้องซื้อตามมาตรา 22(2) ในปีปฏิทินที่ซื้อ
  • 1 พฤศจิกายน: วันยกเลิกใบรับรอง ใบรับรองที่ซื้อในปีก่อนปีปฏิทินที่แล้วและยังอยู่ในบัญชีจะถูกยกเลิกโดยไม่มีการชดเชย (มาตรา 24(1)) วันที่ 1 พฤศจิกายน 2570 ใบรับรองที่ซื้อสำหรับการปล่อยปี 2569 จะถูกยกเลิก (มาตรา 24(2))

รอบแรกของสามกำหนดการนี้เกิดในปลายปี 2570 คือยื่นแบบฯ 30 กันยายน ขอซื้อคืน 31 ตุลาคม และยกเลิก 1 พฤศจิกายน ใบรับรองที่ใช้ส่งมอบสำหรับปี 2569 คือใบรับรองที่ซื้อผ่านแพลตฟอร์มกลางร่วมตั้งแต่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 กลไกการซื้ออยู่ที่ ใบรับรอง CBAM

กฎรายละเอียดเรื่องการขายและการซื้อคืนใบรับรองยังเป็นร่าง การรับฟังความคิดเห็นต่อร่างระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบตามมาตรา 20(6) ปิดเมื่อ 6 สิงหาคม 2569 โดยมีผู้ส่งความเห็น 93 ราย และยังมีแผนรับรองในไตรมาส 4 ปี 2569

ทั้งนี้ กำหนดการข้างต้นกำหนดไว้แล้วในระเบียบ (EU) 2025/2083


กำหนดการเชิงสถาบันที่ควรติดตามในช่วงปลายปี 2569

กำหนดการและเป้าหมายเชิงสถาบัน 8 รายการด้านล่างอยู่นอกปฏิทินการปฏิบัติตามที่ผูกพัน แต่ควรติดตาม ณ วันที่ 23 ตุลาคม 2569

  • 7 กันยายน 2569: ขบวน “European Convoy for Industrial Competitiveness” ของกลุ่มพันธมิตรเหล็กที่มีผู้ลงนามราว 500 ราย ซึ่งเรียกร้องให้ขยาย CBAM ไปยังสินค้าปลายน้ำ มีกำหนดถึงบรัสเซลส์หนึ่งสัปดาห์ก่อนการลงมติ 15 กันยายน เป็นเหตุการณ์ประกอบ ไม่ใช่ขั้นตอนทางกฎหมาย ดู รายงานขบวนของกลุ่มพันธมิตรเหล็ก (ภาษาอังกฤษ)
  • 15 กันยายน 2569: รัฐสภายุโรปรับรองอาณัติการเจรจาวาระแรกสำหรับการขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ (COM(2025)989) ด้วยคะแนน 464 ต่อ 50 งดออกเสียง 159 เปิดทางสู่การเจรจาไตรภาคี (trilogue) กับคณะมนตรี ซึ่งสถาบันตั้งเป้าสรุปก่อนสิ้นปี 2569
  • 18 กันยายน 2569: กำหนดส่งความเห็นในการทบทวน Safeguard Mechanism ของออสเตรเลีย ซึ่งเปิดเมื่อ 7 สิงหาคม 2569
  • 24 กันยายน 2569: คณะทำงานเฉพาะกิจของคณะมนตรีเรื่อง CBAM มีกำหนดประชุมตามทะเบียนการประชุมของ Consilium
  • 25 กันยายน 2569: องค์กรระงับข้อพิพาท (DSB) ของ WTO ตั้งคณะผู้พิจารณา (panel) ในข้อพิพาท DS639 ตามคำขอครั้งที่สองของรัสเซีย ซึ่งเป็นคณะผู้พิจารณาชุดแรกของ WTO เกี่ยวกับมาตรการคาร์บอนข้ามพรมแดน
  • 20 ตุลาคม 2569: การเจรจาไตรภาคีครั้งแรกเรื่องสินค้าปลายน้ำ จบโดยไม่มีข้อตกลงโดยรวมตามรายงานข่าว
  • 30 พฤศจิกายน 2569 (ตามรายงาน): การเจรจาไตรภาคีครั้งที่สองเรื่องสินค้าปลายน้ำ
  • สิ้นปี 2569 (เป้าหมายที่ประกาศ): ไอร์แลนด์ในฐานะประธานคณะมนตรีตั้งเป้าให้ได้แนวทางทั่วไปต่อ COM(2026) 616 ในการประชุมคณะมนตรีสิ่งแวดล้อมเดือนธันวาคม ตามเอกสารวันที่ 25 กันยายน 2569 ส่วน Liese ผู้รายงาน (rapporteur) ของรัฐสภายุโรปตั้งเป้าเดียวกัน คือมีจุดยืนภายในสิ้นปี 2569 และเจรจาไตรภาคีตั้งแต่มกราคม 2570 (Brussels Morning ราว 20 สิงหาคม 2569) ทั้งหมดเป็นเป้าหมาย ไม่ใช่ตารางที่รับรองแล้ว ดู เป้าหมายของ Liese (ภาษาอังกฤษ)

สำหรับไทย กำหนดการเชิงสถาบันที่ใกล้ที่สุดคือการเจรจาความตกลงการค้าเสรีไทย-สหภาพยุโรป รอบที่ 10 และคณะกรรมการร่วมไทย-สหภาพยุโรป ครั้งที่ 2 ในปฏิทินฝั่งไทยข้างต้น สถานะข้อพิพาทอยู่ที่ ข้อพิพาท WTO DS639


การเตรียมการสี่เรื่องก่อนถึงกำหนด และปฏิทินของผู้ส่งออกไทย

ไทม์ไลน์การบังคับใช้ CBAM มีภาระการปฏิบัติตาม 4 เรื่องที่ต้องเตรียมการนานก่อนวันครบกำหนด เวลาเตรียมการเป็นตัวตัดสินว่าจะปฏิบัติตามได้ทันหรือต้องเสี่ยงต่อบทลงโทษ

กำหนดการ 4 รายการที่ต้องเตรียมล่วงหน้ามีดังนี้

  • กำหนดยื่นขออนุญาต 31 มีนาคม 2569: ต้องยื่นคำขอที่ครบถ้วน (ประวัติการปฏิบัติตามกฎหมายศุลกากร การจดทะเบียนภาษี เอกสารบริษัท) ต่อหน่วยงานผู้มีอำนาจระดับชาติ กรอบการพิจารณา 120 วันตามมาตรา 4(1) ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/486 หมายความว่าคำขอต้องครบถ้วน การยื่นเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ
  • การลงทะเบียนผู้ทวนสอบ 1 กันยายน 2569: ตั้งแต่วันนั้น ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงาน (accredited verifier) ขอลงทะเบียนในระบบทะเบียน CBAM ได้ (มาตรา 10a(1)) ผู้ทวนสอบได้รับการรับรองระบบงานจากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติของประเทศสมาชิกตามระเบียบที่ออกโดยอำนาจที่ได้รับมอบ (EU) 2025/2551 เทียบกับมาตรฐาน EN ISO/IEC 17029:2019
  • การเริ่มขายใบรับรอง 1 กุมภาพันธ์ 2570: ผู้นำเข้าต้องมีบัญชีในระบบทะเบียน CBAM ได้รับสถานะผู้ยื่นแบบฯ และประมาณการการปล่อยฝังตัวปี 2569 ไว้ก่อนวันนี้ ข้อกำหนดการอนุญาตอยู่ที่ ผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (ภาษาอังกฤษ)
  • แบบแสดงรายการฉบับแรก 30 กันยายน 2570: ครอบคลุมสินค้า CBAM ทุกรายการที่นำเข้าในปี 2569 ตามการปล่อยจริงหรือค่ามาตรฐานอ้างอิง และส่งมอบใบรับรองตามการปล่อยที่เหลือหลังการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า ต้องทวนสอบเฉพาะเมื่อแจ้งการปล่อยจริง (มาตรา 8(1)) และระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2546 กำหนดให้มีการตรวจประเมิน ณ สถานประกอบการ (site visit) ในปีแรกที่สถานประกอบการได้รับการทวนสอบ

ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมาธิการยุโรปยังไม่ได้เผยแพร่รายชื่อผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน

ณ วันเดียวกัน มีหน่วยทวนสอบที่มีหลักฐานว่าได้รับการรับรองระบบงานเจ็ดราย จากหน่วยรับรองระบบงานแห่งชาติห้าแห่ง (ESYD ของกรีซ Accredia ของอิตาลี Swedac ของสวีเดน RvA ของเนเธอร์แลนด์ และ BELAC ของเบลเยียม)

เจ็ดรายนั้นคือ EmiCert S.A., Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A., SGS ICS Italia S.r.l., Intertek Certification AB, Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) ของอียิปต์ และ SGS BELGIUM nv ของเบลเยียม

RvA รับรองระบบงาน ISSC เมื่อ 22 ตุลาคม 2569 ตามขั้นตอน TAB ของ RvA โดยประเมินครบทุกส่วนแล้ว RvA จะเข้าสังเกตการทวนสอบ CBAM ครั้งแรกของ ISSC แล้วเปลี่ยนเป็นการรับรองระบบงานตามปกติ ISSC เป็นรายแรกที่ตั้งอยู่นอกสหภาพยุโรป

ภาคผนวกขอบเขตที่ BELAC ออกให้ SGS BELGIUM nv มีผลตั้งแต่ 5 พฤศจิกายน 2569 หกรายตั้งอยู่ในสหภาพยุโรป หนึ่งรายตั้งอยู่ในอียิปต์ และไม่มีนิติบุคคลไทยในรายชื่อ

ผู้นำเข้าที่จะแจ้งการปล่อยจริงสำหรับปี 2569 ควรทำสัญญากับผู้ทวนสอบไว้ล่วงหน้านานก่อนกำหนดยื่นแบบฯ รายละเอียดอยู่ที่ ผู้ทวนสอบ CBAM ที่ได้รับการรับรองระบบงาน

ผู้ส่งออกไทยต้องทำอะไรก่อนแต่ละวันที่

ผู้ส่งออกไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายภายใต้ CBAM แต่ผู้ซื้อในสหภาพยุโรปต้องได้ข้อมูลปี 2569 ก่อนยื่นแบบฯ ภายใน 30 กันยายน 2570 มิฉะนั้นต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงที่รวมส่วนปรับเพิ่ม

ขั้นตอนห้าข้อด้านล่างเรียงตามไทม์ไลน์ของผู้ประกอบกิจการโรงงาน (operator) ในไทย

  1. รวบรวมข้อมูลการปล่อยปี 2569 ของแต่ละสถานประกอบการ (installation) ตั้งแต่ตอนนี้: รายงานสรุปการปล่อย 16 รายการข้อมูล (summary emissions report) ตามข้อ 1.2 ของภาคผนวก IV ระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 จัดทำเป็นภาษาอังกฤษ (มาตรา 10(4)) พร้อมพิกัดภูมิศาสตร์ทศนิยมหกตำแหน่ง ดู ข้อมูลที่ผู้ส่งออกต้องเตรียม
  2. เลือกผู้ทวนสอบก่อนต้นปี 2570: ผู้ทวนสอบที่ได้รับการรับรองระบบงานเข้าใช้ระบบทะเบียนได้จริงตั้งแต่ 30 กันยายน 2569 และรายงานการทวนสอบ (verification report) ออกในระบบทะเบียนตั้งแต่มกราคม 2570 (ประกาศของคณะกรรมาธิการยุโรป 24 สิงหาคม 2569) หน่วยงานไทยไม่สามารถรับรองระบบงานผู้ทวนสอบ CBAM ได้ ผู้ทวนสอบไทยต้องยื่นขอต่อหนึ่งในเจ็ดหน่วยรับรองระบบงานของสหภาพยุโรปที่รับผู้สมัครจากประเทศที่สาม
  3. ตัดสินใจเรื่องการลงทะเบียนในส่วน O3CI ของระบบทะเบียน CBAM (operator portal): การลงทะเบียนเป็นทางเลือกและมีอายุห้าปี (มาตรา 10) ข้อมูลที่ทวนสอบแล้วอัปโหลดครั้งเดียวใช้ได้กับผู้ซื้อทุกรายในสหภาพยุโรป ดู ส่วน O3CI สำหรับผู้ประกอบกิจการ
  4. ส่งรายงานที่ทวนสอบแล้วให้ผู้ซื้อก่อน 30 กันยายน 2570: ถ้าไม่มี ผู้ซื้อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทยบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 10 สำหรับการนำเข้าปี 2569 และอาจขอให้ลดราคาสินค้าเท่ากับต้นทุนส่วนเพิ่ม
  5. ประเมินผลของส่วนปรับเพิ่มปี 2570 และ 2571 ในสัญญาขาย: สำหรับเหล็กแผ่นรีดร้อน รหัส CN 7208 10 00 ต้นทุนที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงขึ้นจาก 168.08 เป็น 184.03 และ 200.14 ยูโรต่อตันสินค้า (ตรึงราคาที่ 82.32 ยูโร และค่าเบนช์มาร์กอาจปรับปรุงตั้งแต่ปี 2570)

ท่านขอให้แนะนำผู้ให้บริการคำนวณหรือทวนสอบได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายที่ ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM


ขอบเขต CBAM จะขยายหลังปี 2569 หรือไม่

มีข้อเสนออยู่ระหว่างการเจรจา และยังไม่มีการรับรองใด ๆ คณะกรรมาธิการยุโรปเผยแพร่ข้อเสนอ COM(2025)989 เมื่อ 17 ธันวาคม 2568 เพื่อขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ (downstream extension) ที่ใช้เหล็กและอะลูมิเนียมเข้มข้นประมาณ 180 รายการ ตั้งแต่ 1 มกราคม 2571

ภาคผนวกของข้อเสนอระบุสินค้า เช่น ชิ้นส่วนยานยนต์ เครื่องจักร มอเตอร์ไฟฟ้า และเครื่องซักผ้าในครัวเรือน การขยายนี้ต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีตามกระบวนการนิติบัญญัติปกติ

ณ วันที่ 23 ตุลาคม 2569 ทั้งสองสถาบันมีจุดยืนการเจรจาแล้ว แนวทางทั่วไปของคณะมนตรี (12 มิถุนายน 2569) เพิ่มรหัสราว 200 รหัสตามการนับของ Mayer Brown (หรือกว่า 300 รายการและรหัสรวมกันตามการนับของ cbamguide.com)

คณะกรรมาธิการ ENVI ของรัฐสภายุโรปรับรองจุดยืนเมื่อ 6 กรกฎาคม 2569 ด้วยคะแนน 56 ต่อ 11 งดออกเสียง 12 โดยสื่อด้านการค้ารายงานว่ามีรายการสินค้าปลายน้ำราว 457 รายการ และกฎป้องกันการหลบเลี่ยงที่เข้มขึ้น

ที่ประชุมใหญ่รับรองอาณัติวาระแรกเมื่อ 15 กันยายน 2569 ด้วยคะแนน 464 ต่อ 50 งดออกเสียง 159

การเจรจาไตรภาคีครั้งแรก 20 ตุลาคม 2569 จบโดยไม่มีข้อตกลงโดยรวมตามรายงานข่าว ครั้งที่สองมีรายงานว่าจัด 30 พฤศจิกายน 2569 และตั้งเป้าข้อตกลงก่อนสิ้นปี 2569 เพื่อให้มีผลได้ 1 มกราคม 2571

ขอบเขตปัจจุบัน (6 ภาคส่วน) ไม่เปลี่ยนจนกว่าจะมีข้อตกลงสุดท้ายที่รับรองแล้ว ไม่มีจุดยืนใดรวมเคมีภัณฑ์หรือพอลิเมอร์ การเปรียบเทียบรายการทั้งสามสถาบันอยู่ที่ การขยายขอบเขตไปยังสินค้าปลายน้ำ

ไทม์ไลน์ CBAM ใช้กับทุกประเทศที่สามหรือไม่

ไม่ สินค้าที่มีแหล่งกำเนิดในไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ นอร์เวย์ และสวิตเซอร์แลนด์ได้รับยกเว้นตามมาตรา 2(4) และภาคผนวก III ข้อ 1 ของระเบียบ (EU) 2023/956 รวมทั้งดินแดน Büsingen, Heligoland, Livigno, Ceuta และ Melilla

ตามมาตรา 2(6) แหล่งกำเนิดเหล่านี้คือที่ที่ EU ETS ใช้บังคับ หรือมีระบบซื้อขายสิทธิที่เชื่อมโยงกับ EU ETS เต็มรูปแบบ ไทยไม่อยู่ในรายชื่อ ไทม์ไลน์จึงใช้กับสินค้าจากไทยเต็มที่ เช่นเดียวกับประเทศที่สามอื่นทั้งหมด รวมถึงประเทศที่มีราคาคาร์บอนของตนเอง

มาตรา 9 อนุญาตให้ลดภาระตามราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศที่สาม แต่ ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ระเบียบการบังคับใช้ยังเป็นร่าง และยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด ดู มาตรา 9

ข้อกำหนดการถือครองใบรับรองรายไตรมาสเริ่มใช้เมื่อใด

ข้อกำหนดการถือครองใบรับรองรายไตรมาสใช้ตั้งแต่ปี 2570 ไม่ใช่ตั้งแต่เริ่มระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ ตามมาตรา 22(2) ที่แก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 ณ สิ้นแต่ละไตรมาส ผู้ยื่นแบบฯ ต้องมีใบรับรอง CBAM อย่างน้อยร้อยละ 50 ของการปล่อยฝังตัวในสินค้าที่นำเข้าตั้งแต่ต้นปีปฏิทิน

การปล่อยดังกล่าวคำนวณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงโดยไม่รวมส่วนปรับเพิ่ม หรือจากใบรับรองที่ส่งมอบสำหรับปีก่อน โดยนำการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่ามาคำนวณด้วย จุดตรวจคือ 31 มีนาคม 30 มิถุนายน 30 กันยายน และ 31 ธันวาคม

การตรวจครั้งแรกคือ 31 มีนาคม 2570 และสินค้าที่นำเข้าในปี 2569 ไม่มีข้อกำหนดนี้ การถือครองไม่ครบไม่ทำให้เกิดบทลงโทษตามมาตรา 26(1) โดยตรง ตามมาตรา 22(3) หน่วยงานผู้มีอำนาจจะแจ้งผู้ยื่นแบบฯ ซึ่งมีเวลาหนึ่งเดือนในการเติมให้ครบ

บทลงโทษตามมาตรา 26(1) ใช้กับใบรับรองที่ไม่ได้ส่งมอบภายใน 30 กันยายน คือ 100 ยูโรต่อใบรับรองก่อนปรับตามดัชนีเงินเฟ้อ และการจ่ายค่าปรับไม่ทำให้พ้นหน้าที่ส่งมอบใบรับรองที่ขาด (มาตรา 26(3))

ไทม์ไลน์ CBAM ตรงกับ CBAM ของสหราชอาณาจักรหรือไม่

ไม่ CBAM ของสหราชอาณาจักรเริ่ม 1 มกราคม 2570 หนึ่งปีหลังระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบของสหภาพยุโรป และเป็นภาษี ไม่ใช่ระบบใบรับรอง

CBAM ของสหราชอาณาจักรครอบคลุมห้าภาคส่วน (อะลูมิเนียม ซีเมนต์ ปุ๋ย ไฮโดรเจน เหล็กและเหล็กกล้า) โดยมีอัตราภาษี วิธีคำนวณ และกำหนดยื่นแบบแสดงรายการภาษีที่ต่างกัน

ปฏิทินของสหราชอาณาจักร ตั้งแต่วันเริ่ม 1 มกราคม 2570 ถึงกำหนดยื่นแบบแสดงรายการภาษีและชำระภาษีครั้งแรก 31 พฤษภาคม 2571 และแบบรายไตรมาสที่ตามมา อยู่ที่ กำหนดการ CBAM ของสหราชอาณาจักร (ภาษาอังกฤษ)

กรอบกฎหมายของสหราชอาณาจักรเกือบสมบูรณ์ คือภาค 5 ของ Finance Act 2026 และ statutory instrument ห้าฉบับที่ออกในเดือนกรกฎาคมและกันยายน 2569 มีผล 1 มกราคม 2570 สภาสามัญอนุมัติ SI 2026/809 เมื่อ 14 ตุลาคม 2569

สินค้าที่ค้าขายระหว่างสหราชอาณาจักรกับสหภาพยุโรปอาจมีภาระภายใต้ทั้งสองกลไก และ ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569 ความเสี่ยงการจ่ายซ้ำยังไม่ได้รับการแก้ไข การเจรจาเชื่อมโยงระบบซื้อขายสิทธิของทั้งสองฝ่ายดำเนินมาตั้งแต่มกราคม 2569

POLITICO รายงานเมื่อ 7 ตุลาคม 2569 ว่าบรรลุข้อตกลงแล้ว วันที่ 12 ตุลาคม 2569 นายกรัฐมนตรีสหราชอาณาจักรแจ้งสภาสามัญว่าการประชุมสุดยอดสหราชอาณาจักร-สหภาพยุโรปจะจัดที่บรัสเซลส์ 20 พฤศจิกายน 2569 โดยมีข้อตกลงด้านการซื้อขายสิทธิอยู่บนโต๊ะ

นายกรัฐมนตรีไม่ได้ประกาศข้อตกลง และการยกเว้นสินค้าจากสหราชอาณาจักรจะใช้ได้เมื่อการเชื่อมโยงมีผลแล้วเท่านั้น

การฟ้องของรัสเซียใน WTO เปลี่ยนไทม์ไลน์ CBAM ได้หรือไม่

ไม่ ณ วันที่ 12 ตุลาคม 2569 ไม่มีวันที่ใดในไทม์ไลน์ CBAM ที่เลื่อนเพราะกระบวนการของ WTO รัสเซียฟ้อง CBAM ใน WTO ในข้อพิพาท DS639

ในการประชุมองค์กรระงับข้อพิพาท (DSB) เมื่อ 24 กรกฎาคม 2569 สหภาพยุโรปปฏิเสธคำขอตั้งคณะผู้พิจารณาครั้งแรกของรัสเซีย (ภาษาอังกฤษ) และเมื่อ 25 กันยายน 2569 DSB ตั้งคณะผู้พิจารณาตามคำขอครั้งที่สอง

รายงานของคณะผู้พิจารณาคาดว่าจะออกได้จริงในปี 2570 ถึง 2571 ทุกกำหนดการในหน้านี้มีผลเต็มที่ระหว่างที่ข้อพิพาทดำเนินอยู่

CBAM ของสหภาพยุโรปกับ Thai CBAM เกี่ยวข้องกันอย่างไร

มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (CBAM) ของสหภาพยุโรปใช้กับสินค้าไทยที่ส่งไปสหภาพยุโรปแล้วตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ส่วนกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Thai CBAM) เป็นมาตรการนำเข้าของไทยเองในหมวด 9 ของร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. ....

ตามคำอธิบายของ อบก. (15 กุมภาพันธ์ 2568) Thai CBAM จะกำหนดให้ผู้นำเข้าสินค้าตามที่กฎกระทรวงกำหนดลงทะเบียน รายงาน และซื้อใบรับรองที่มีราคาตามระบบ ETS ของไทยในอนาคต พร้อมส่วนลดเมื่อจ่ายราคาคาร์บอนในประเทศผู้ผลิตแล้ว

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 Thai CBAM ยังเป็นร่าง ไม่มีวันเริ่มใช้ ไม่เปลี่ยนกำหนดการใดของ CBAM ของสหภาพยุโรป และไม่ใช่ราคาคาร์บอนที่จ่ายตามมาตรา 9 เพราะเป็นมาตรการเก็บกับสินค้านำเข้า ภาพรวมของไทยอยู่ที่ CBAM กับประเทศไทย

ผู้ส่งออกไทยสอบถามเรื่องกำหนดการ CBAM ได้ที่หน่วยงานใด

กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) รับคำถามผ่านกลุ่มงานบริหารสินค้าสองทาง กองบริหารสินค้าข้อตกลงและมาตรการการค้า

อบก. ให้คู่มือแนวทางการรายงาน CBAM สำหรับสี่อุตสาหกรรมโดยไม่มีค่าใช้จ่าย และแพลตฟอร์มคำนวณค่าคาร์บอนแฝงและคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (CBAM and CFP Platform)

ณ วันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ไม่พบศูนย์ช่วยเหลือ CBAM หรือเงินอุดหนุนเฉพาะ CBAM ของรัฐบาลไทยที่ยืนยันได้ ข้อความของหน่วยงานไทยเกี่ยวกับกฎของสหภาพยุโรปควรตรวจกับตัวบทกฎหมายก่อนใช้

ท่านขอให้แนะนำผู้ให้บริการได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายที่ ศูนย์ช่วยเหลือ CBAM


แหล่งข้อมูล: ระเบียบ (EU) 2023/956 · ระเบียบ (EU) 2025/2083 (Omnibus) · ระเบียบการบังคับใช้ 2025/2621 · ข้อมูล EU ETS ผ่าน EEX ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย