
SKDM doğrulaması, Türkiye'deki bir üretim tesisinin gömülü emisyon (embedded emissions) verisini AB'deki alıcının kullanıp kullanamayacağını belirler. Veri doğrulanmamışsa yerine varsayılan değerler (default values) kullanılır ve bunlara 2026'da %10, 2028'den itibaren %30 marj (mark-up) eklenir.
Türkiye menşeli sıcak haddelenmiş yassı çelikte (CN kodu 7208 51 20) bu, 2026 ithalatı için ton mal başına 1,33505 SKDM sertifikası demektir.
2026'nın üçüncü çeyreği için 5 Ekim 2026'da yayımlanan resmî fiyat, ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) başına 82,32 avrodur; bu fiyatla söz konusu miktar ton mal başına 109,90 avroya karşılık gelir. Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine ((AB) 2025/2621 ve (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzükleri) dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM; İngilizce kısaltmasıyla CBAM), (AB) 2023/956 sayılı Tüzük ile kurulan ve 1 Ocak 2026'dan bu yana uygulama döneminde olan bir AB mekanizmasıdır: AB'deki ithalatçılar, karbon yoğun belirli malların gömülü emisyonlarına karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın alıp teslim eder; sertifika fiyatı AB ETS karbon fiyatına bağlıdır ve amaç karbon kaçağını önlemektir.
Gerçek emisyonlarının kullanılmasını isteyen her çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik veya hidrojen üreticisi için, tesisin doğrulamaya tabi olduğu ilk yılda akredite bir doğrulayıcının (accredited verifier) fiziksel saha ziyareti (site visit) zorunludur ((AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Madde 2). 12 Kasım 2026 itibarıyla akredite olduğu belgelenen yedi doğrulayıcının hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir.
Bu sayfada şunları bulacaksınız: doğrulayıcının saha ziyaretinde neye baktığı, hangi doğrulayıcının hangi Türk ürün grubunu kapsadığı, hazırlanacak belgeler, sürecin ne kadar sürdüğü, başarısız bir doğrulamanın ton başına maliyeti ve TR ETS doğrulamasından farkı.
SKDM doğrulaması nedir ve Türk ihracatçıyı neden ilgilendirir?
SKDM doğrulaması (verification), AB dışındaki bir üretim tesisinin beyan ettiği ton mal başına gömülü emisyonların (specific embedded emissions) gerçek emisyonları doğru ve adil biçimde yansıtıp yansıtmadığını teyit eden bağımsız üçüncü taraf sürecidir; kuralları (AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü ile (AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nde yer alır.
Türkiye'deki tesis operatörünün (operator) (AB) 2023/956 sayılı Tüzük kapsamında yasal bir yükümlülüğü yoktur; yükümlülük AB'deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibine (authorised CBAM declarant) aittir. Doğrulama, yalnızca gerçek değerler kullanılacaksa gerekir (Madde 8(1)). Ticari açıdan ise doğrulama en az bu kadar bağlayıcıdır: veri doğrulanmamışsa ithalatçı, çoğu üreticinin gerçek emisyonlarından yüksek olan varsayılan değerleri kullanır.
Varsayılan değere eklenen marj, (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'ne göre 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30'dur; gübrelerde her yıl %1'dir. Marj, tam sertifika fiyatıyla ödenir.
Türkiye'nin sıcak haddelenmiş yassı çeliğinde (CN kodu 7208, varsayılan değer ton mal başına 2,428 tCO2e) %30'luk marj 0,7284 tCO2e'dir; bu da 82,32 avro fiyatla ton mal başına 59,96 avro eder.
2026'daki %10'luk marj bile aynı üründe ton mal başına 19,99 avro tutar. AB ithalatçıları bu maliyeti alış fiyatını düşürerek ya da doğrulanmış veri sunan bir tedarikçiye geçerek telafi eder. AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması içinde gömülü emisyon verisi, sertifika yükünü doğrudan belirler.
Yasal yükümlülük ithalatçıya ait olsa da SKDM doğrulaması Türk üreticiyi doğrudan AB uyum zincirine bağlar. SKDM faktörü (CBAM factor), yani AB ETS'de korunan ücretsiz tahsisat payı, 2026'daki %97,5'ten 2030'da %51,5'e düşer ve 2034'ten itibaren hiç uygulanmaz (2003/87/AT sayılı Direktif'in 10a(1a) maddesi). Doğrulamayı tamamlayamayan ihracatçılar üzerindeki ticari baskı her yıl artar.
SKDM saha ziyaretini kim yapabilir?
SKDM doğrulayıcıları, bir AB üye devletinin ulusal akreditasyon kurumu (national accreditation body) tarafından (AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü uyarınca, EN ISO/IEC 17029:2019 uyumlaştırılmış standardına göre akredite edilen tüzel kişilerdir ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük Madde 18).
Bir doğrulayıcı, SKDM doğrulaması yapabilmek için üç koşulu karşılamalıdır.
- Akreditasyon: bir AB ulusal akreditasyon kurumundan, EN ISO/IEC 17029:2019'a göre ve doğrulanacak malın faaliyet grubunu (activity group) kapsayan SKDM akreditasyonu
- Bağımsızlık: doğrulanan tesisle uyum sonucuna bağlı bir mali çıkar ilişkisi olmaması; doğrulayıcı, izleme planı veya emisyon raporu için danışmanlık verdiği bir tesisi doğrulayamaz
- Kayıt: SKDM Kayıt Sistemi'ne kayıt (İngilizce); kayıt doğrulayıcılara 1 Eylül 2026'dan beri açıktır ve akreditasyondan sonraki iki ay içinde talep edilir (Madde 10a(1))
Türkiye'de yerleşik bir doğrulama kuruluşu SKDM akreditasyonunu Türk Akreditasyon Kurumu'ndan (TÜRKAK) alamaz; TÜRKAK'ın akredite ettiği doğrulayıcı kuruluşlar Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) içindir.
Türkiye'deki bir doğrulama kuruluşu bu nedenle AB dışından başvuru kabul eden yedi ulusal akreditasyon kurumundan birine başvurur: COFRAC (Fransa), ESYD (Yunanistan), Accredia (İtalya), RvA (Hollanda), PCA (Polonya), SNAS (Slovakya) ve Swedac (İsveç).
Bu liste, Avrupa Komisyonu'nun 21 Ekim 2026 tarihli akreditasyon durum tablosundandır. Aynı tabloda RvA için TÜRKAK ile bir anlaşma notu yer alır; anlaşmanın neyi kapsadığı açıklanmamıştır. T.C.
Ticaret Bakanlığı'nın "Doğrulayıcıların Akreditasyonu" sayfası, üçüncü ülke şirketlerinin “herhangi bir üye ülkedeki ulusal akreditasyon kuruluşuna müracaat ederek” doğrulayıcı olabileceğini yazar; Komisyon tablosuna göre bu yol fiilen yedi kurumla sınırlıdır.
Kapasite 12 Kasım 2026 itibarıyla hâlâ dardır. Beş ulusal akreditasyon kurumu tarafından akredite edildiği belgelenen yedi doğrulayıcı vardır: EmiCert S.A. (ESYD, Yunanistan), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. ve SGS ICS Italia S.r.l.
(Accredia, İtalya), Intertek Certification AB (Swedac, İsveç), SGS BELGIUM nv (BELAC, Belçika; kapsamı 5 Kasım 2026'dan itibaren geçerli, haberimiz, İngilizce) ve Mısır'dan ISSC.
Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC), Mısır'ın Dimyat kentinde yerleşiktir. RvA, ISSC'yi 22 Ekim 2026'da akredite etti; ISSC, AB dışında yerleşik ilk SKDM doğrulayıcısıdır (haberimiz, İngilizce). RvA bu akreditasyonda TAB prosedürünü uyguladı: tam değerlendirme yapılmıştır; RvA, ISSC'nin ilk SKDM doğrulamasında hazır bulunacak ve ardından akreditasyonu olağan akreditasyona dönüştürecektir.
Yedi doğrulayıcının hiçbiri Türkiye'de yerleşik değildir. Akredite olan, adı geçen tüzel kişidir; aynı grupların Türkiye'deki şirketleri akredite tüzel kişi değildir.
DNV, 6 Kasım 2026'da bir Accredia akreditasyonu duyurdu; Accredia bu akreditasyonu 11 Kasım 2026 itibarıyla yayımlamadığından DNV sayıya dahil edilmemiştir. Avrupa Komisyonu'nun akredite SKDM doğrulayıcıları listesi 12 Kasım 2026 itibarıyla henüz yayımlanmamıştı; güncel durum akredite SKDM doğrulayıcıları sayfasındadır.
Hangi akredite doğrulayıcı hangi Türk ürününü kapsar?
SKDM akreditasyonu faaliyet grubu bazında verilir ve yedi doğrulayıcıdan yalnızca EmiCert S.A. ile RINA Services S.p.A. on bir faaliyet grubunun tamamını kapsar.
Faaliyet grupları (AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü'nün I. Ekinde yer alır. Aşağıdaki tablo, her grubu Türkiye'nin AB'ye ihraç ettiği bir ürünle eşleştirir ve grubun her doğrulayıcının akreditasyon ekinde bulunup bulunmadığını gösterir.
| Faaliyet grubu | Türkiye'den örnek ürün (2025 AB ithalatı) | EmiCert | BV Italia | RINA | SGS ICS Italia | Intertek | ISSC | SGS BELGIUM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| I. Çimento (kalsine kil, klinker, çimento, alüminli çimento) | Çimento ve klinker: 6,12 milyon ton, AB dışı ithalatta miktar bakımından birinci | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet |
| II. Hidrojen ve amonyak | Amonyak (2814): 67,4 milyon avro | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet |
| III. Nitrik asit | Küçük hacim (potasyum nitratla birlikte 0,30 milyon avro) | Evet | Evet | Evet | Hayır | Evet | Evet | Evet |
| IV. Üre ve karışık gübreler | Karışık gübreler (3105): 63,8 milyon avro | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet |
| V. Sinterlenmiş cevher, pik demir, DRI, ham çelik | Ham çelik ve yarı mamuller (7206, 7207, 7218, 7224): 162,6 milyon avro | Evet | Evet | Evet | Hayır | Evet | Evet | Evet |
| VI. Ferroalyajlar | Ferrokrom (7202 49): AB dışı ithalatta değer bakımından birinci | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Hayır | Evet |
| VII. İşlenmemiş alüminyum | İşlenmemiş alüminyum (7601): 142,5 milyon avro | Evet | Evet | Evet | Hayır | Evet | Evet | Evet |
| VIII. Demir-çelik ürünleri ve alüminyum ürünleri | Sıcak haddelenmiş yassı (7208), inşaat demiri (7214), alüminyum profiller (7604) | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet |
| L. Karbon yakalama, kullanma ve depolama | Örnek yok | Evet | Evet | Evet | Evet | Hayır | Hayır | Hayır |
| LI. AB'ye ithal edilen elektrik | Elektrik: 154,5 milyon avro, 1,33 TWh | Evet | Hayır | Evet | Evet | Evet | Hayır | Evet |
| LII. Dolaylı emisyonlar | Çimento ve gübrelerin dolaylı emisyonları | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet | Evet |
Kaynak: ulusal akreditasyon kurumlarının kapsam ekleri (akredite SKDM doğrulayıcıları sayfasındaki kayıtlar, 12 Kasım 2026); ithalat rakamları Eurostat, AB27'nin Türkiye'den SKDM kapsamındaki mal (I. Ek kodları) ithalatı, 2025 (Comext DS-045409, veriler 12 Ekim 2026'da alınmıştır). Bunlar ticaret istatistikleridir, sertifika gerektiren miktarı göstermez.
Çimento ve gübre tesisleri için LII grubu şarttır, çünkü bu mallarda dolaylı emisyonlar (indirect emissions) da sayılır ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük Madde 7(1)). SGS ICS Italia'nın kapsamı ham çeliği ve işlenmemiş alüminyumu içermez; Belçika'daki SGS BELGIUM nv'nin kapsamı ise içerir. Doğrulayıcıdan akreditasyon ekini isteyin ve ürününüzün faaliyet grubunun ekte bulunduğunu kontrol edin.
Avrupa Komisyonu'nun 21 Ekim 2026 tarihli tablosuna göre 24 ulusal akreditasyon kurumu SKDM akreditasyonu sunmayı kabul etmiştir ve bunların 20'si başvuru almaya hazırdır. Komisyon'un Vergilendirme ve Gümrük Birliği Genel Müdürlüğü (DG TAXUD), 30 Haziran 2026'da ayrı bir "Verification of CBAM emissions" sayfası, 24 Ağustos 2026'da da doğrulayıcılar ve ulusal akreditasyon kurumları için doğrulama ve akreditasyon rehberini yayımladı. Doğrulama raporları Ocak 2027'den itibaren SKDM Kayıt Sistemi'nde düzenlenir.
Doğrulama kuruluşları tesis başına 5.000 ila 50.000 avro arasında ücret teklif eder. Bu bir piyasa tahminidir, Komisyon rakamı değildir; tesisin karmaşıklığına, kapsanan ürün sayısına ve tesis büyüklüğüne göre değişir. AB dışındaki 50 tesisten alım yapan bir AB ithalatçısı için yalnızca ilk döngünün doğrulama maliyeti 250.000 ila 2.500.000 avrodur. Doğrulayıcıyla erken anlaşan üreticiler, sırada bekleyen rakiplerine karşı ticari avantaj kazanır.
Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB), AB ve BK SKDM bilgilendirme oturumları ile doğrulama atölyeleri için CARES ile bir işbirliği beyanı imzaladı (SteelOrbis, 4 Kasım 2026). Haberde CARES için bir SKDM akreditasyonu belirtilmez; SKDM akreditasyonu bu tüzel kişi için teyit edilmemiştir.
Doğrulayıcı saha ziyaretinde neyi inceler?
Tesisin doğrulamaya tabi olduğu ilk yılda fiziksel saha ziyareti zorunludur ((AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Madde 2); sanal ziyaret yalnızca sonraki yıllarda ve aynı Tüzük'ün 3. ve 4. maddelerindeki koşullarla mümkündür.
Doğrulayıcı üretim tesisinde bizzat bulunur, tesisi gezer, emisyon üreten başlıca süreçleri gözlemler, yerindeki ölçüm cihazlarını inceler ve veri kayıtlarından örnekler alır. T.C. Ticaret Bakanlığı'nın "Doğrulayıcıların Akreditasyonu" sayfası “fiziksel veya sanal saha ziyaretleri”nden söz eder; ilk yıl fiziksel ziyaret kuralı ise Bakanlığın 5 Ocak 2026 tarihli bilgilendirme sunumunda yer alır.
SKDM doğrulayıcısı saha ziyaretinde beş alanı inceler.
- Faaliyet verilerinin doğruluğu. Yakıt tüketim kayıtları (doğal gaz, kömür, petrol), elektrik faturaları ve hammadde faturaları, raporlanan emisyon hesabının girdileriyle karşılaştırılır. Doğrulayıcı, boşlukları veya tutarsızlıkları bulmak için sayaç okumalarını satın alma faturaları ve üretim kayıtlarıyla eşleştirir.
- Emisyon faktörlerinin uygunluğu. Her yakıt veya malzeme girdisine uygulanan faktör, kullanılan gerçek kimyasal bileşimi yansıtmalıdır. Akredite laboratuvarların analizleri veya yayımlanmış onaylı faktörler kabul edilir; genel ya da güncelliğini yitirmiş ulusal ortalamalar gerekçe ister.
- İzleme yönteminin doğruluğu. İzleme, (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü II. Ekinin B noktasına uyar: standart yöntemle (B.3.1) veya kütle dengesi yöntemiyle (B.3.2) hesaplamaya dayalı yöntem, ölçüme dayalı yöntem (B.6) ya da tesisin farklı bölümlerinde bunların birleşimi (B.2). Geçiş döneminde 2024 sonuna kadar izin verilen diğer izleme sistemlerinin kuralları kabul edilmez.
- İzleme planının eksiksizliği. İzleme planı (monitoring plan) sistem sınırını tanımlar: üretimle bağlantılı tüm süreçler, çimentoda klinker veya üre gübresinde amonyak gibi öncül maddelerin (precursor) gömülü emisyonları dahil, sınırın içinde olmalıdır. Önemli bir emisyon kaynağını dışarıda bırakan sistem sınırı, önemli bir hatalı beyandır.
- Önceki dönem verileriyle tutarlılık. Geçmiş üretim verisi varsa doğrulayıcı, beyan edilen emisyonların önceki dönemlerle tutarlı olduğunu kontrol eder. Emisyon yoğunluğundaki açıklanamayan sıçramalar ek incelemeyi tetikler.
SKDM doğrulaması için hangi belgeler hazırlanmalı?
SKDM saha ziyareti için on belge grubunun hazır olması gerekir; herhangi birindeki eksiklik, doğrulama gecikmelerinin yaygın bir nedenidir.
Aşağıdaki tablo her belge grubunun içeriğini, doğrulayıcının onu neden istediğini ve Türkiye'deki tesisler için dikkat edilecek noktayı gösterir.
| Belge grubu | İçeriği | Doğrulayıcı neden ister | Türkiye'deki tesisler için not |
|---|---|---|---|
| İzleme planı | Sistem sınırı, veri kaynakları, emisyon faktörleri ve hesaplama yöntemleri | Doğrulayıcının denetlediği yöntemsel çerçeveyi kurar | TR ETS'nin İzleme Metodolojisi Planı (İMP) ayrı bir belgedir; SKDM izleme planı (AB) 2025/2547 sayılı Tüzük'e göre hazırlanır |
| Yakıt alım faturaları | Hacim, tedarikçi, teslim tarihi ve ısıl değer belgesi | Yakıt tüketimi faaliyet verisini çapraz doğrular | Sayaç verisiyle aynı dönemi kapsamalıdır |
| Elektrik faturaları ve şebeke belgeleri | Aylık tüketim, tedarikçi ve varsa kaynağa özgü emisyon faktörleri | Elektriğe dayalı emisyon girdilerini doğrular | Dolaylı emisyonları sayılan çimento ve gübre için zorunludur |
| Hammadde teslim kayıtları | Demir cevheri, kireçtaşı, boksit gibi girdilerin ağırlığı, bileşimi ve karbon içeriği | Kütle dengesi hesapları ve öncül madde izlemesi için gerekir | Hurda (CN kodu 7204) I. Ekte yer almaz ve öncül madde olarak gömülü emisyon taşımaz |
| Laboratuvar analizleri | Raporlama dönemindeki yakıt ve hammaddelerin kimyasal analizleri | Emisyon faktörlerini gerçek malzeme bileşimine karşı doğrular | Analiz raporlarının dili doğrulayıcıyla önceden konuşulmalıdır |
| Üretim kayıtları | Ürün türü, üretim rotası ve raporlama dönemi bazında üretilen ton | Ton mal başına gömülü emisyon hesabının temelidir | CN kodu bazında tutulmalıdır; 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN kodudur |
| Cihaz kalibrasyon kayıtları | Debimetre, kantar ve analizörlerin kalibrasyon sertifikaları | Ölçüm ekipmanının doğruluğunu ve izlenebilirliğini teyit eder | Sertifikalar raporlama dönemi içinde tarihli olmalıdır |
| Yukarı akış tedarikçilerinden öncül madde verisi | Her öncül madde girdisi için doğrulanmış ton başına gömülü emisyonlar | İhraç edilen mal girdi olarak SKDM malı kullanıyorsa gerekir | Kütük (7207) alıp haddeleyen veya işlenmemiş alüminyum (7601) alıp profil çeken tesisler için |
| Karbon fiyatı belgeleri | Ödenen karbon maliyetine ilişkin vergi tarhiyatları, ETS sicil kayıtları veya faturalar | Madde 9 indirimi taleplerini destekler | TR ETS pilotunda 2026 için yalnızca raporlama vardır; fiilen ödenmiş karbon fiyatı oluşmaz |
| Önceki doğrulama raporu (varsa) | Önceki dönem doğrulama sonucu, önemli bulgular ve düzeltici faaliyetler | Tutarlılık kontrolleri için başlangıç noktasıdır | TR ETS doğrulama raporu, SKDM doğrulama raporu değildir |
Operatör emisyon raporu ve beyan sahipleri için özet rapor İngilizce hazırlanır ((AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü Madde 10(4)). Faturalar, laboratuvar raporları ve üretim kayıtları çoğu Türk tesisinde Türkçedir. Örnekleme için hangi kayıtların hazır tutulacağını ve çeviri gerekip gerekmediğini doğrulayıcıyla sözleşme aşamasında netleştirmeniz gerekir.
SKDM saha ziyareti ne kadar sürer?
Tek ürünlü ve basit üretim rotalı bir tesiste SKDM saha ziyareti tipik olarak 2 ila 3 gün, birden çok rotası olan karmaşık tesislerde 5 ila 10 gün sürer.
Bir Portland çimentosu fırını ya da tek bir çelik kalitesi üreten elektrik ark ocağı, basit tesise örnektir.
Birden çok üretim rotası, ayrı tesislerden gelen öncül madde girdileri ya da farklı SKDM sektörlerinde ortak üretim olan tesislerde ziyaretin öncesinde ve sonrasında ek uzaktan belge incelemesi gerekir. Bu süreler piyasa uygulamasına dayalı tipik değerlerdir; mevzuat bir süre belirlemez.
Doğrulayıcıyla ilk görüşmeden nihai doğrulama raporunun alınmasına kadar tam döngü, çoğu tesiste 6 ila 12 hafta sürer. Dağılımı şöyledir: belge gönderimi ve masa başı inceleme için 1 ila 2 hafta, sahada 2 ila 10 gün, doğrulayıcının bulguları yazıp açıklama istemesi için 2 ila 4 hafta, üreticinin yanıtı ve nihai rapor için 1 ila 2 hafta.
Yedi akredite doğrulayıcının hiçbiri Türkiye'de yerleşik olmadığından saha ziyareti seyahat gerektirir; ziyaret takvimi de aynı doğrulayıcının başka ülkelerdeki tesis ziyaretleriyle aynı kapasiteyi paylaşır.
Birden çok AB alıcısına ihracat yapan üreticiler, tesis başına tek doğrulama döngüsünden yararlanır. SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümüne yüklenip doğrulanan veri, o tesisle ticaret yapan tüm yetkilendirilmiş beyan sahipleriyle paylaşılabilir; her alıcı ilişkisi için ayrı doğrulama gerekmez.
Beyan son tarihinden önce dosyanızda bulunması gerekenler, her maddenin dayandığı hükümle birlikte. İngilizce sürüm, hemen indirilebilir.
Bu bildirimler için yalnızca e-posta adresinizi saklarız. Gizlilik politikası (İngilizce)
Doğrulama başarısız olursa ne olur?
Başarısız bir doğrulamanın iki resmî sonucu vardır: çekinceli doğrulama raporu ve olumsuz doğrulama raporu; ikincisinde AB ithalatçısı o tesisin malları için tamamen varsayılan değerlere döner.
Çekinceli doğrulama raporu (qualified verification report), doğrulayıcı önemli hatalı beyanlar bulduğunda ancak kapsam sınırlı olduğunda düzenlenir. Rapor belirli hataları açıklar ve üretici temel veriyi düzeltebilir. Beyan son tarihi olan 30 Eylül 2027 geçmemişse ve ithalatçı düzeltilmiş rakamları kabul ederse, düzeltilmiş rapor yıllık SKDM beyanında kullanılabilir.
Olumsuz doğrulama raporu (adverse verification report) veya doğrudan başarısızlık, beyan edilen veri kanıtlanamadığında, izleme planında temel boşluklar olduğunda ya da sistem sınırı güvenilir bir rakamın teyit edilemeyeceği kadar eksik olduğunda ortaya çıkar. Bu durumda ithalatçının kullanabileceği doğrulanmış gerçek veri yoktur; marj 2026'da %10, 2028'den itibaren %30'dur.
Aşağıdaki tablo, varsayılan değere dönmenin ton başına maliyetini Türkiye'nin başlıca ürünleri için, karşılaştırma amacıyla da Çin menşeli yarı mamul çelik için gösterir. Rakamlar 13 Kasım 2026'da SKDM hesaplayıcısının kullandığı yasal formülle, 82,32 avro üzerinden hesaplanmıştır.
| Ürün (menşe) | CN kodu | Varsayılan değer (tCO2e/t) | 2026 marjlı değer | Ücretsiz tahsisat düzeltmesi 2026 | 2026 sertifika / ton mal | 2026 maliyet (EUR / ton mal) | 2028 maliyet (EUR / ton mal) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sıcak haddelenmiş yassı (Türkiye) | 7208 51 20 | 2,428 | 2,6708 | 0,975 × 1,370 = 1,33575 | 1,33505 | 109,90 | 158,33 |
| İnşaat demiri (Türkiye) | 7214 20 00 | 2,310 | 2,541 | 0,975 × 1,364 = 1,3299 | 1,2111 | 99,70 | 146,15 |
| Alüminyum profiller (Türkiye) | 7604 10 90 | 3,741 | 4,1151 | 0,975 × 1,493 = 1,455675 | 2,659425 | 218,92 | 289,73 |
| Gri klinker (Türkiye, "Diğer ülkeler" değeri) | 2523 10 00 (TARIC 2523100090) | 1,410 | 1,551 | 0,975 × 0,666 = 0,64935 | 0,90165 | 74,22 | 101,55 |
| Yarı mamul slab (Çin) | 7207 12 10 | 3,169 | 3,4859 | 0,975 × 1,364 = 1,3299 | 2,156 | 177,48 | 238,08 |
Kaynak: varsayılan değerler (AB) 2026/1740 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü ile değiştirilen (AB) 2025/2621 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü I. Ekindeki ülke tabloları; SKDM kıyas değerleri (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü Eki, 5.3. nokta (Column B). 2028 sütunu %30 marj ve %90 SKDM faktörü ile aynı 82,32 avro fiyatı kullanır; 2027'den itibaren ithal edilen mallar için kıyas değerleri güncellenebileceğinden 2028 rakamları gösterge niteliğindedir. Bu sonuç, resmî varsayılan değerlere ve SKDM kıyas değerlerine dayanan bir tahmindir; bağlayıcı rakam SKDM beyanındaki rakamdır.
Yılda 100.000 ton sıcak haddelenmiş yassı çelik sevk eden bir Türk üretici için varsayılan yolun 2026 maliyeti yaklaşık 10,99 milyon avrodur (100.000 × 109,90 avro); Çin'den aynı miktarda slab için bu tutar 17,75 milyon avrodur. Bu maliyet alış fiyatına yansıtılır. Kendi ürününüz ve tonajınız için SKDM hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.
Doğrulanmış verinin sağlayacağı tasarruf, tesisin kendi doğrulanmış emisyonlarına ve gerçek değer yoluna bağlıdır; bu yol Column A kıyas değerini artı öncül maddelerde gömülü ücretsiz tahsisatı düşer. BF/BOF çeliği için sık anılan ton başına 1,8 ila 2,1 tCO2e kaba yoğunluklar yalnızca bağlamdır; varsayılan değer, kıyas değeri ya da doğrulanmış rakam değildir ve burada fiyatlandırılmaz.
Ark ocaklı Türk tesisleri doğrulamadan önce neden hesap yapmalı?
Türkiye tablosundaki karbon çeliği satırlarının büyük çoğunluğu üretim rotası olarak C'yi, yani yüksek fırın ve bazik oksijen fırını (BF/BOF) rotasını yazar; varsayılan değerle beyanda ark ocaklı bir tesis de BF/BOF kıyas değerinin düzeltmesinden yararlanır.
Türkiye 2025'te ürettiği 38,1 milyon ton ham çeliğin %72,2'sini elektrik ark ocaklarında üretti (Türkiye Çelik Üreticileri Derneği, TÇÜD). İnşaat demirinde (7214 20 00) hurda kullanan ark ocağı rotasının (E) Column B kıyas değeri yalnızca 0,066'dır; gerçek değerle beyanda düşülen miktar ise Column A süreç kıyas değeri (0,038) artı öncül maddelerde gömülü ücretsiz tahsisattır.
SKDM hesaplayıcısı, gerçek değer yolunda bu yasal tutarı bilemediği için yerine rota E'nin Column B kıyas değerini (0,066) kullanır. Bu yaklaşımla 2026'da inşaat demirinde gerçek değer, doğrulanmış ton mal başına gömülü emisyon yaklaşık 1,275 tCO2e'nin (1,2111 + 0,975 × 0,066) altındaysa varsayılan değerden ucuza gelir. Bu yalnızca bir tahmindir: gerçek eşik, Column A ile öncül maddelerde gömülü ücretsiz tahsisatın toplamına, yani tedarik zincirine bağlıdır. Doğrulamaya para harcamadan önce iki yolu da hesaplayın; rota ayrıntıları elektrik ark ocağı rotası sayfasındadır.
Doğrulama kalıcı olarak başarısız olmaz. İlk döngüde başarısız olan bir üretici izleme sistemini iyileştirebilir, izleme planını yeniden kurabilir ve sonraki raporlama dönemi için yeni doğrulama isteyebilir. Eylül 2027'ye kadar doğrulanan 2026 verisi başlangıç noktasıdır; 2027 verisi, 30 Eylül 2028'de verilecek beyan için doğrulanmalıdır.
Doğrulamaya ne zaman başlanmalı? 2026 raporlama dönemi takvimi
Doğrulayıcılar 1 Eylül 2026'dan beri SKDM Kayıt Sistemi'ne kaydolabilir ve 2026 yılını kapsayan ilk yıllık SKDM beyanının son tarihi 30 Eylül 2027'dir; arada 13 ay vardır (Madde 6(1) ve 10a(1)).
Aşağıdaki tablo, 2026 ithalatı için doğrulamayı etkileyen tarihleri ve TR ETS kapsamındaki tesisler için aynı dönemdeki Türk son tarihini sıralar.
| Tarih | Olay | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 Ocak 2026 | Uygulama dönemi başlar; 2026 raporlama dönemi açılır | (AB) 2023/956 sayılı Tüzük Madde 36(2)(b) |
| 1 Eylül 2026 | Doğrulayıcılar SKDM Kayıt Sistemi'ne kaydolabilir | Madde 10a(1) |
| 30 Eylül 2026 | Akredite doğrulayıcıların SKDM Kayıt Sistemi'ne çalışan erişimi | DG TAXUD, 31 Temmuz 2026 paketi |
| Ocak 2027 | Doğrulama raporları SKDM Kayıt Sistemi'nde düzenlenmeye başlar | Avrupa Komisyonu duyurusu, 24 Ağustos 2026 |
| 1 Şubat 2027 | SKDM sertifikalarının ortak merkezi platformda satışı başlar | Madde 20(1) |
| 30 Nisan 2027 | TR ETS: 2026 için doğrulanmış faaliyet seviyesi raporlarının son tarihi | TR ETS Pilot Uygulama Dönemine İlişkin Usul ve Esaslar |
| 30 Eylül 2027 | 2026 ithalatı için yıllık SKDM beyanı ve sertifika teslimi | Madde 6(1) ve 22(1) |
| 30 Eylül 2028 | 2027 ithalatı için yıllık SKDM beyanı ve sertifika teslimi | Madde 6(1) ve 22(1) |
Asıl kısıt doğrulayıcı kapasitesidir. 12 Kasım 2026 itibarıyla yedi doğrulayıcı akredite olarak belgelenmiştir ve Komisyon'un listesi yayımlanmamıştır. 6 ila 12 haftalık döngü düşünüldüğünde, 2026 sonuna kadar bir doğrulama kuruluşuyla temas kurmamış üreticiler 30 Eylül 2027'ye kadar tamamlanmış rapor alamama riskiyle karşılaşır. Tüzük'te mücbir sebep hükmü, iyi niyet muafiyeti veya kapasite yetersizliği istisnası yoktur.
Bir doğrulayıcıyla anlaşmadan önce şu hazırlık adımlarını tamamlamanız gerekir.
- Üretimin (AB) 2023/956 sayılı Tüzük'ün I. Ekine (demir-çelik, çimento, alüminyum, gübreler, elektrik veya hidrojen) girdiğini teyit edin ve CN kodlarını belirleyin; SKDM kapsamını AB gümrük beyannamesindeki CN kodu belirler, Türkiye'deki 12 haneli GTİP'in ilk 8 hanesi CN koduna karşılık gelir
- Operatör emisyon raporunu ve özetini (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün IV. Ekindeki yapıda, İngilizce hazırlayın; geçiş döneminin isteğe bağlı iletişim şablonu (Communication Template) artık geçerli değildir
- Kullanılan üretim rotasını belgeleyin: BF/BOF, elektrik ark ocağı, kuru yöntem çimento, Hall-Héroult alüminyum, Haber-Bosch gübre veya buhar metan reformlama hidrojeni
- Sistem sınırları, belgelenmiş veri kaynakları ve belirlenmiş hesaplama yöntemiyle izleme planını oluşturun
- Raporlama dönemi için en az 12 aylık yakıt, elektrik ve hammadde kayıtlarını toplayın
- Öncül madde girdilerini belirleyin ve yukarı akış tedarikçilerinden ton başına gömülü emisyon verisi alın
- Ölçüm cihazlarının (debimetre, kantar, analizör) raporlama dönemi içinde tarihli kalibrasyon sertifikası taşıdığını doğrulayın
- Bir AB ulusal akreditasyon kurumunca EN ISO/IEC 17029:2019'a göre akredite edilmiş, ürününüzün faaliyet grubunu kapsayan bir doğrulayıcı belirleyin ve SKDM Kayıt Sistemi'ne kaydını teyit edin
- Tesisiniz TR ETS kapsamındaysa iki doğrulamayı aynı ölçüm altyapısı ve faturalar üzerinden, ancak ayrı raporlar ve ayrı doğrulayıcı akreditasyonlarıyla planlayın
TR ETS doğrulaması SKDM doğrulamasının yerine geçer mi?
Hayır. TR ETS kapsamındaki tesisler emisyonlarını TÜRKAK'ça akredite doğrulayıcı kuruluşlara doğrulatır; bu doğrulama SKDM doğrulaması değildir ve bir Faaliyet Seviyesi Raporu (FSR) SKDM operatör emisyon raporunun yerine kullanılamaz.
27/8/2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği yürürlüktedir. Karbon Piyasası Kurulu'nun (KPK) KPK/2026/1 sayılı kararlarına göre TR ETS pilot dönemi 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsar. Kapsamdaki sektörler elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübredir; yıllık 50.000 ton CO2 eşdeğerinin üzerindeki B ve C kategorisi tesislere uygulanır.
Aşağıdaki tablo, aynı tesiste yürütülebilecek iki doğrulamayı karşılaştırır.
| Konu | AB SKDM doğrulaması | TR ETS doğrulaması |
|---|---|---|
| Dayanak | (AB) 2025/2546 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü; (AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü | Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği (Madde 33) |
| Doğrulayıcının akreditasyonu | AB üye devleti ulusal akreditasyon kurumu, EN ISO/IEC 17029:2019 | TÜRKAK, ISO/IEC 17029 |
| Doğrulanan belge | Operatör emisyon raporu; 16 veri noktalı özet rapor (İngilizce) | Doğrulanmış sera gazı emisyon raporu; Faaliyet Seviyesi Raporu (FSR) |
| Yöntem | (AB) 2025/2547 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü | TR ETS mevzuatı ve İzleme Metodolojisi Planı (İMP) |
| 2026 verisi için son tarih | 30 Eylül 2027 (AB ithalatçısının beyanı) | 30 Nisan 2027 (doğrulanmış FSR) |
| Kayıt sistemi | SKDM Kayıt Sistemi (O3CI) | İşlem Kayıt Sistemi; Tahsisat Yönetim Sistemi (TYS) |
Aynı sayaç okumaları, faturalar ve laboratuvar analizleri iki doğrulamada da kullanılabilir; raporlar, yöntemler ve akreditasyonlar ise birbirinin yerine geçmez. TR ETS'de 2026 için yalnızca raporlama yükümlülüğü vardır ve ücretsiz tahsisat oranı %100'dür; fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı oluşmadığından Madde 9 indirimi için belgelenecek bir tutar yoktur.
Son kontrol tarihi olan 4 Kasım 2026 itibarıyla Madde 9 uygulama tüzüğü kabul edilmemişti ve hiçbir ülkenin karbon fiyatı Madde 9 kapsamında tanınmamıştı. Ayrıntılar karbon fiyatı indirimi ve SKDM ve Türkiye sayfalarındadır.
SKDM doğrulaması ihracatçının uyum sürecinde nerede yer alır?
SKDM saha ziyareti, Türkiye'deki üretimi AB'deki ithalat uyumuna bağlayan veri zincirinin bir halkasıdır.
Doğrulanmış gerçek gömülü emisyon verisini SKDM Kayıt Sistemi'nin O3CI bölümü üzerinden sunan Türk üreticiler, AB alıcılarının SKDM maliyetini düşürür, alıcılarının fiyat rekabetini korur ve 2034'e kadar düşen SKDM faktörü takvimine hazır olduklarını gösterir. O3CI'ye kayıt isteğe bağlıdır ve beş yıl geçerlidir (Madde 10).
Tesis ve döngü başına 5.000 ila 50.000 avroluk doğrulama ücreti (Komisyon rakamı değil, piyasa tahmini), sevk edilen her tonda kaçınılan marjla kendini amorti eden sabit bir uyum yatırımıdır.
Türk gri klinkeri varsayılan değerle 2026 ithalatında ton mal başına 74,22 avroya mal olur; bu aralıktaki bir ücret, birkaç bin tonluk varsayılan yol maliyetinin yanında küçüktür. Yatırımın kendini amorti edip etmeyeceği tesisin doğrulanmış emisyonlarına bağlıdır.
Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği (Türkçimento), ihracatçı üyelerinin gri klinkerini ton başına yaklaşık 0,88 tCO2 olarak açıklar (25 Şubat 2026). Bu bir sektör birliği rakamıdır, doğrulanmış gerçek değer değildir ve burada fiyatlandırılmaz.
Doğrulayıcı gelmeden önce toplanıp düzenlenmesi gereken emisyon verisinin tam dökümünü (özet emisyon raporunun 16 veri noktası, izleme yöntemleri ve Madde 9 için karbon fiyatı belgeleri) SKDM veri gereksinimleri sayfasında bulabilirsiniz. Varsayılan değerlerin ürün bazında listesi SKDM varsayılan değerleri sayfasındadır.
SKDM doğrulaması tüm AB dışı ihracatçılar için zorunlu mu?
SKDM doğrulaması yalnızca varsayılan değerler yerine doğrulanmış gerçek gömülü emisyon verisinin kullanılmasını isteyen ihracatçılar için zorunludur ((AB) 2023/956 sayılı Tüzük Madde 8(1)). AB alıcısının varsayılan değer kullanmasını kabul eden ihracatçının doğrulama yükümlülüğü yoktur. Ancak varsayılan değerler I. Ek değeri üzerine 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30 marj taşır (gübrelerde %1).
Bu marj AB ithalatçısının SKDM maliyetini artırır ve genellikle daha düşük alış fiyatı olarak ihracatçıya yansıtılır. Gerçek emisyonları varsayılan değerin altında olan ihracatçıların doğrulama için doğrudan bir mali gerekçesi vardır.
AB dışındaki bir üretici Avrupalı yerine yerel bir doğrulayıcı kullanabilir mi?
Türkiye'deki bir üretim tesisi, herhangi bir ülkede yerleşik bir doğrulayıcıyı kullanabilir; yeter ki doğrulayıcı (AB) 2025/2551 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü uyarınca, EN ISO/IEC 17029:2019'a göre bir AB üye devletinin ulusal akreditasyon kurumunca SKDM için akredite edilmiş olsun. Türkiye, Hindistan, Çin ve Güney Kore'deki akreditasyon kurumları SKDM doğrulayıcısı akredite edemez.
Bu nedenle Türkiye'de yerleşik bir doğrulayıcı, AB dışından başvuru kabul eden yedi AB kurumundan birine başvurur. 12 Kasım 2026 itibarıyla Türkiye'de yerleşik akredite bir SKDM doğrulayıcısı yoktur. Doğrulayıcı, nerede yerleşik olursa olsun, 1 Eylül 2026'dan beri doğrulayıcılara açık olan SKDM Kayıt Sistemi'ne de kaydolmalıdır.
Zamanında akredite doğrulayıcı bulunamazsa ne olur?
AB ithalatçısı, 30 Eylül 2027 beyan son tarihinden önce belirli bir ülke veya tesis için akredite doğrulayıcı bulunamadığından doğrulanmış emisyon raporu alamazsa, beyanında o tesisin malları için varsayılan değerleri kullanmak zorundadır. (AB) 2023/956 sayılı Tüzük bu durum için mücbir sebep muafiyeti, iyi niyet muafiyeti veya süre uzatımı öngörmez. İthalatçı marjı ve maliyetini üstlenir; ihracatçı da bu maliyetin pazarlıkla daha düşük bir alış fiyatına yansıtılmasıyla karşılaşır.
SKDM doğrulamasını geçmek karbon maliyetini sıfırlar mı?
Hayır. Doğrulama, varsayılan değerler yerine gerçek ton mal başına gömülü emisyonların kullanılmasını sağlar. Gerçek emisyonlar marjlı varsayılan değerin altındaysa maliyet düşer; tasarruf iki değer arasındaki farka ve her yolda düşülen kıyas değerine bağlıdır. Sertifika fiyatı (2026'nın üçüncü çeyreği için resmî olarak tCO2e başına 82,32 avro), ücretsiz tahsisat düzeltmesinden sonra kalan doğrulanmış emisyonlara uygulanmaya devam eder.
Yükümlülük ancak doğrulanmış emisyonlar bu düzeltmenin altında veya ona eşitse ya da ülkede fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı Madde 9 kapsamında tanınırsa sıfıra iner. Son kontrol tarihi olan 4 Kasım 2026 itibarıyla hiçbir ülkenin karbon fiyatı tanınmamıştı; TR ETS pilotunda 2026 için fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı da oluşmaz.
SKDM varsayılan değerleri her zaman gerçek emisyonlardan yüksek midir?
Hayır. Varsayılan değerler, CN kodu başına ülke düzeyinde belirlenen ve marjla artırılan değerlerdir. Birçok üreticinin gerçek emisyonları bunların altındadır, ancak ülke varsayılan değerinden daha az verimli bir tesisin emisyonları bu değeri aşabilir. İki yolda düşülen kıyas değerleri de farklıdır: varsayılan değerlerde (AB) 2025/2620 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü'nün Column B değeri, gerçek değerlerde Column A artı öncül maddelerde gömülü ücretsiz tahsisat.
Hangi yolun daha ucuz olduğu mala ve tesise bağlıdır; Türk ihracatçılar ve AB alıcıları seçimden önce iki yolu da hesaplamalıdır. Türkiye tablosundaki çelik satırlarında BF/BOF rotası yazılı olduğundan bu karşılaştırma özellikle ark ocaklı tesisler için önemlidir.
BK SKDM için de AB SKDM doğrulaması geçerli mi?
Hayır. Birleşik Krallık'ın sınırda karbon düzenlemesi (BK SKDM), 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanan ayrı bir vergidir ve kendi doğrulama kurallarına sahiptir. AB SKDM akreditasyonu BK kurallarını karşılamaz; BK'de doğrulayıcının Global Accreditation Cooperation'ın tam üyesi bir kurumca akredite edilmesi gerekir (SI 2026/995, regulation 15(1)). 12 Ekim 2026 itibarıyla BK SKDM için akredite doğrulayıcı yoktu. Ayrıntılar BK SKDM doğrulayıcıları sayfasındadır (İngilizce).
Türk üreticiler doğrulayıcı bulmak için nereden destek alabilir?
T.C. Ticaret Bakanlığı, AB SKDM bölümünde doğrulayıcıların akreditasyonuna ilişkin bir özet ve Avrupa Komisyonu'nun doğrulama webinarlarına bağlantılar yayımlar. 13 Kasım 2026 itibarıyla Türk ihracatçılara özel bir SKDM doğrulama destek programı tespit edilememiştir.
Akredite bir doğrulayıcı arıyorsanız doğrulayıcı talebi formunu, doğrulamadan önce izleme planı ve emisyon hesabı için destek arıyorsanız danışman talebi ve emisyon hesaplama formlarını kullanabilirsiniz. Tüm talep formları SKDM yardım sayfasındadır. Sağlayıcı yönlendirme hizmeti talep eden için ücretsizdir; bir sağlayıcı, yönlendirme yoluyla kazandığı müşteri için cbamguide.com'a bir yönlendirme ücreti ödeyebilir. Bu ücret, kimin listelendiğini veya nasıl anlatıldığını belirlemez.