Mã CN nhôm thuộc CBAM gồm 14 mục trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2023/956, đều nằm trong Chương 76 của Danh mục hàng hóa kết hợp của EU (CN) và áp dụng ở giai đoạn chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2026.
Với nhôm định hình xuất xứ Việt Nam (mã CN 7604 29 90) nhập khẩu năm 2026, nhà nhập khẩu EU khai báo theo giá trị mặc định cần 2,0958 chứng chỉ CBAM cho mỗi tấn sản phẩm, tương đương 172,53 EUR theo giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR/tCO₂e.
Năm 2025, EU nhập khẩu từ Việt Nam 99,5 triệu EUR hàng hóa nhôm thuộc diện CBAM (mã thuộc Phụ lục I), trong đó 89,3% thuộc bốn nhóm 7616, 7604, 7601 và 7605 (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
Mã CN khai trên tờ khai hải quan tại EU quyết định lô hàng có phát sinh nghĩa vụ chứng chỉ CBAM hay không, đồng thời quyết định giá trị mặc định được áp dụng.
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) là cơ chế của Liên minh châu Âu được thiết lập theo Quy định (EU) 2023/956, áp dụng ở giai đoạn chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, theo đó nhà nhập khẩu EU phải mua và nộp lại chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải gắn liền trong một số hàng hóa thâm dụng carbon, với giá gắn với giá carbon của EU ETS, nhằm ngăn ngừa rò rỉ carbon.
Văn bản pháp lý gốc là Quy định (EU) 2023/956 của Nghị viện châu Âu và Hội đồng ngày 10 tháng 5 năm 2023 về việc thiết lập cơ chế điều chỉnh biên giới carbon.
Trang này trình bày các nhóm thuộc và không thuộc phạm vi CBAM, lượng hàng Việt Nam xuất sang EU theo từng nhóm, quy tắc chỉ tính phát thải trực tiếp (áp dụng chung cho nhôm, thép, hydro và điện), giá trị mặc định của Việt Nam cho từng mã CN và ngưỡng miễn trừ 50 tấn.
Mã CN nhôm thuộc CBAM là gì?
Mã CN nhôm thuộc CBAM là các mã thuộc Danh mục hàng hóa kết hợp được liệt kê trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2023/956, xác định hàng hóa bằng nhôm nào làm phát sinh nghĩa vụ chứng chỉ CBAM khi nhập khẩu vào EU.
Cả 14 mục đều thuộc Chương 76 (nhôm và các sản phẩm bằng nhôm). Hai nhóm của Chương 76 không có trong danh sách: 7602 (phế liệu và mảnh vụn nhôm) và 7615 (bộ đồ ăn, đồ nhà bếp và đồ gia dụng).
Ranh giới này quan trọng vì ngưỡng miễn trừ 50 tấn áp dụng cho từng nhà nhập khẩu trong mỗi năm dương lịch, tính trên tổng khối lượng tịnh của mọi hàng hóa CBAM, cộng dồn mọi mã CN và mọi nước xuất xứ (Điều 2a; điểm 1 Phụ lục VII Quy định (EU) 2023/956).
Hàng nhôm được cộng chung với hàng thép, xi măng và phân bón của cùng một nhà nhập khẩu.
Nhà nhập khẩu không vượt ngưỡng 50 tấn không có nghĩa vụ CBAM trong năm đó và phải khai báo việc miễn trừ trên tờ khai hải quan (khoản 1 Điều 2a). Điện và hydro không bao giờ được miễn (khoản 4 Điều 2a).
Ngưỡng này thuộc về nhà nhập khẩu EU, không thuộc về nhà xuất khẩu Việt Nam. Bài viết trên Báo Công Thương ngày 27 tháng 8 năm 2026 mô tả ngưỡng 50 tấn là tổng lượng hàng doanh nghiệp xuất khẩu trong năm; theo Điều 2a, ngưỡng này được tính ở phía người mua.
Vì vậy, cùng một lô hàng 20 tấn có thể được miễn nếu người mua là nhà nhập khẩu nhỏ, nhưng phát sinh nghĩa vụ nếu người mua đã vượt ngưỡng.
Quy trình cấp phép, tờ khai CBAM hằng năm và việc nộp lại chứng chỉ CBAM, áp dụng chung cho mọi ngành, được trình bày trong hướng dẫn về CBAM của EU. Danh sách đầy đủ 42 mục của cả sáu ngành có tại trang danh mục hàng hóa thuộc CBAM.
Bảng mã CN Chương 76: các nhóm thuộc và không thuộc CBAM
Chương 76 có 16 nhóm: 14 nhóm thuộc Phụ lục I của Quy định (EU) 2023/956 và 2 nhóm nằm ngoài.
Bảng dưới đây liệt kê cả 16 nhóm. Nhà nhập khẩu EU phân loại từng lô hàng ở cấp 4 hoặc 8 chữ số để xác định phương pháp tính phát thải gắn liền theo Quy định thực thi (EU) 2025/2547.
| Nhóm CN | Mô tả | Tình trạng CBAM | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 7601 | Nhôm chưa gia công | Thuộc phạm vi | 7601 10 (không hợp kim); 7601 20 (hợp kim); chiếm 6,33 triệu tấn trong tổng số 9,14 triệu tấn hàng nhôm thuộc diện CBAM EU nhập khẩu năm 2025 (Eurostat Comext) |
| 7602 | Phế liệu và mảnh vụn nhôm | Không thuộc phạm vi | Không có trong Phụ lục I; phế liệu không phải hàng hóa CBAM |
| 7603 | Bột và vảy nhôm | Thuộc phạm vi | Gồm bột nguyên tử hóa và bột dạng vảy |
| 7604 | Nhôm ở dạng thanh, que và hình | Thuộc phạm vi | Sản phẩm đùn ép và kéo; gồm nhôm định hình |
| 7605 | Dây nhôm | Thuộc phạm vi | Mọi đường kính; trần hoặc có phủ |
| 7606 | Nhôm ở dạng tấm, lá và dải, chiều dày trên 0,2 mm | Thuộc phạm vi | Sản phẩm cán phẳng dày hơn ngưỡng của nhôm lá mỏng |
| 7607 | Nhôm lá mỏng, chiều dày không quá 0,2 mm | Thuộc phạm vi | Lá mỏng bao bì và công nghiệp; có hoặc không có lớp bồi |
| 7608 | Ống và ống dẫn bằng nhôm | Thuộc phạm vi | Không nối và có hàn; mọi loại hợp kim |
| 7609 00 00 | Phụ kiện ghép nối của ống hoặc ống dẫn bằng nhôm | Thuộc phạm vi | Khớp nối, khuỷu, măng sông |
| 7610 | Kết cấu bằng nhôm và bộ phận của kết cấu | Thuộc phạm vi | Cầu, tháp, cửa ra vào, cửa sổ; trừ nhà lắp ghép của nhóm 9406 |
| 7611 00 00 | Bể chứa, két, thùng bằng nhôm, dung tích trên 300 lít | Thuộc phạm vi | Không dùng cho khí nén hoặc khí hóa lỏng |
| 7612 | Thùng phuy, thùng, lon, hộp bằng nhôm, dung tích không quá 300 lít | Thuộc phạm vi | Gồm cả ống chứa cứng hoặc mềm |
| 7613 00 00 | Thùng chứa bằng nhôm cho khí nén hoặc khí hóa lỏng | Thuộc phạm vi | Bình khí |
| 7614 | Dây bện tao, cáp, dải bện bằng nhôm | Thuộc phạm vi | Chưa cách điện |
| 7615 | Bộ đồ ăn, đồ nhà bếp và đồ gia dụng | Không thuộc phạm vi | Không có trong Phụ lục I |
| 7616 | Các sản phẩm khác bằng nhôm | Thuộc phạm vi | Nhóm còn lại; mọi mã thuộc nhóm đều thuộc phạm vi |
Biểu thuế của Việt Nam dùng mã AHTN 8 chữ số; chỉ 6 chữ số đầu (HS) trùng với mã CN của EU, và phạm vi CBAM được quyết định bởi mã CN trên tờ khai hải quan của EU.
Doanh nghiệp nên thống nhất mã CN 8 chữ số với người mua EU trước khi lập dữ liệu phát thải, thay vì chuyển nguyên mã AHTN sang.
Hệ số phát thải, giá trị mặc định và mức độ ảnh hưởng theo từng nước của 14 mục này được trình bày đầy đủ trong trang CBAM ngành nhôm.
Hàng nhôm Việt Nam xuất sang EU theo từng mã CN
Năm 2025, EU nhập khẩu từ Việt Nam 99,5 triệu EUR và khoảng 23 nghìn tấn hàng nhôm thuộc diện CBAM, chiếm 0,3% tổng nhập khẩu từ ngoài EU cả về giá trị lẫn khối lượng, xếp thứ 32 về giá trị và thứ 35 về khối lượng (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
Con số này giảm so với mức 156,6 triệu EUR và 44 nghìn tấn của năm 2023. Bảng dưới đây liệt kê các nhóm hàng Việt Nam xuất sang EU, xếp theo giá trị năm 2025. Đây là số liệu thống kê thương mại, không phải số liệu từ tờ khai CBAM.
| Nhóm CN | Sản phẩm | Giá trị 2025 | Khối lượng 2025 | Tỷ trọng trong nhập khẩu ngoài EU (giá trị / khối lượng) | Thứ hạng của Việt Nam theo khối lượng | Khối lượng 2023 / 2024 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 7616 | Các sản phẩm khác bằng nhôm | 34,6 triệu EUR | 5.176 tấn | 1,3% / 2,2% | 6 | 6.559 / 6.337 tấn |
| 7604 | Thanh, que và hình (nhôm định hình) | 26,9 triệu EUR | 6.133 tấn | 1,3% / 1,6% | 11 | 3.601 / 5.229 tấn |
| 7601 | Nhôm chưa gia công | 16,8 triệu EUR | 7.086 tấn | 0,1% / 0,1% | 35 | 29.179 / 9.721 tấn |
| 7605 | Dây nhôm | 10,6 triệu EUR | 2.880 tấn | 1,0% / 0,8% | 14 | 3.337 / 3.208 tấn |
| 7610 | Kết cấu và bộ phận kết cấu | 4,76 triệu EUR | 1.103 tấn | 0,3% / 0,4% | 15 | 580 / 932 tấn |
| 7608 | Ống và ống dẫn | 4,36 triệu EUR | 669 tấn | 2,3% / 2,3% | 8 | 545 / 546 tấn |
| 7609 00 00 | Phụ kiện ghép nối ống | 981 nghìn EUR | 110 tấn | 0,5% / 1,1% | 8 | 110 / 140 tấn |
| 7607 | Nhôm lá mỏng | 233 nghìn EUR | 72 tấn | dưới 0,1% | 28 | 37 / 69 tấn |
| 7606 | Tấm, lá và dải | 223 nghìn EUR | 50 tấn | dưới 0,1% | 28 | 43 / 22 tấn |
| 7614 | Dây bện tao, cáp | 66,8 nghìn EUR | 17 tấn | dưới 0,1% | 19 | 106 / 104 tấn |
Các nhóm 7611 (2.497 EUR), 7612 (10.998 EUR) và 7613 (2 EUR) gần như không có giao dịch năm 2025; nhóm 7603 không có giao dịch. Từ bảng có thể rút ra ba nhận xét.
- Hàng gia công chiếm phần lớn. Riêng 7616 và 7604 bằng 61,8% giá trị hàng nhôm Việt Nam vào EU năm 2025.
- Nhôm chưa gia công giảm mạnh. Khối lượng 7601 giảm từ 29.179 tấn năm 2023 xuống 7.086 tấn năm 2025, tức giảm 76%.
- Thứ hạng cao nhất nằm ở hàng hạ nguồn. Việt Nam đứng thứ 6 về khối lượng ở nhóm 7616 và thứ 8 ở ống (7608) và phụ kiện ống (7609).
Phạm vi phát thải Chương 76: chỉ tính phát thải trực tiếp, gồm cả PFC
CBAM chỉ định giá phát thải trực tiếp cho mọi hàng hóa Chương 76.
Nhôm được liệt kê trong Phụ lục II của Quy định (EU) 2023/956, nên nghĩa vụ chỉ tính phát thải trực tiếp của quá trình sản xuất, không tính phát thải từ điện năng tiêu thụ (khoản 1 Điều 7).
Bảng giá trị mặc định ghi "N/A" ở cột phát thải gián tiếp cho mọi dòng nhôm, nên tổng phát thải bằng phát thải trực tiếp.
Mức chênh lệch này rất lớn: với một nhà máy luyện nhôm dùng điện than, phần lớn dấu chân carbon nằm ở điện năng tiêu thụ và không được đưa vào phép tính CBAM. Lý do và các đề xuất liên quan được phân tích trong trang phát thải gián tiếp của ngành nhôm.
Ngoài CO₂, CBAM còn tính hai khí perfluorocarbon (PFC) đối với nhôm: CF₄ (tetrafluoromethane, GWP 6.630) và C₂F₆ (hexafluoroethane, GWP 11.100), theo hệ số làm nóng toàn cầu 100 năm trong Báo cáo đánh giá lần thứ năm (AR5) của IPCC.
PFC phát sinh khi xảy ra "hiệu ứng anot" trong bể điện phân Hall-Héroult, tức khi nồng độ alumina (Al₂O₃) cấp vào bể giảm xuống dưới ngưỡng vận hành.
Các nhà máy luyện thế hệ cũ ở Nga, Trung Quốc và các nước Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) vẫn phát sinh lượng PFC đo được, và nhà nhập khẩu phải tính lượng này vào phát thải gắn liền.
Cách đo và quy đổi PFC được trình bày trong trang khí PFC trong CBAM ngành nhôm.
Dù chỉ tính phát thải trực tiếp, chi phí khi khai báo theo giá trị mặc định vẫn đáng kể. Ví dụ, nhôm chưa gia công xuất xứ Trung Quốc (mã CN 7601) có giá trị mặc định 3,000 tCO₂e/tấn, tức 3,300 sau khi áp dụng hệ số cộng thêm 10% của năm 2026.
Khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí bằng hệ số CBAM 97,5% × hệ số điều chỉnh liên ngành 100% × định mức CBAM của nhôm nguyên sinh 1,423 = 1,387425.
Số chứng chỉ còn phải nộp là 1,912575 cho mỗi tấn sản phẩm, tương đương 157,44 EUR theo giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR.
Với hàng nhập khẩu năm 2030 (hệ số cộng thêm 30%, hệ số CBAM 51,5%), cùng giá trị mặc định đó dẫn đến chi phí 260,72 EUR mỗi tấn ở cùng mức giá, tính theo định mức hiện hành. Định mức có thể được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ năm 2027 (đoạn 10 phần mở đầu Quy định thực thi (EU) 2025/2620).
Hàng hạ nguồn có giá trị mặc định cao hơn, ví dụ 4,120 tCO₂e/tấn cho tấm nhôm Trung Quốc (7606) và 5,559 cho nhôm lá mỏng Trung Quốc (7607).
Nhà nhập khẩu dưới ngưỡng 50 tấn mỗi năm được miễn trong năm đó; quy tắc cộng dồn nhiều mã Chương 76 được giải thích trong trang ngưỡng miễn trừ CBAM (tiếng Anh).
Giá trị mặc định của Việt Nam cho từng mã CN Chương 76
Mọi dòng nhôm trong bảng Việt Nam của Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621, được thay thế bởi Quy định thực thi (EU) 2026/1740, ghi tuyến L (nhôm thứ cấp), nên khi khai báo theo giá trị mặc định, khoản được trừ chỉ dựa trên định mức rất thấp của nhôm thứ cấp.
Số chứng chỉ phải nộp = max[0; phát thải gắn liền cụ thể trừ khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí trừ giá carbon đã thực trả] × khối lượng (Điều 31 Quy định (EU) 2023/956; Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620).
Khi dùng giá trị mặc định, định mức áp dụng là định mức cột B của tuyến sản xuất ghi trong dòng tương ứng của nước xuất xứ (điểm 5.1 và 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620). Doanh nghiệp không được tự chọn tuyến.
Ví dụ, với nhôm định hình hợp kim mã CN 7604 29 90 xuất xứ Việt Nam, nhập khẩu năm 2026: 2,040 × 1,10 = 2,244; khoản điều chỉnh 0,975 × 1,00 × 0,152 = 0,1482; số chứng chỉ 2,0958 mỗi tấn sản phẩm; 172,53 EUR mỗi tấn theo giá 82,32 EUR.
Bảng dưới đây trình bày giá trị mặc định của Việt Nam và chi phí ước tính cho từng mã CN Chương 76 (tính ngày 12 tháng 11 năm 2026 bằng lib/cbam-law.js, giữ nguyên giá 82,32 EUR cho mọi năm).
| Mã CN | Sản phẩm | Giá trị mặc định Việt Nam (tCO₂e/tấn) | Định mức cột B, tuyến L | Số chứng chỉ 2026 (mỗi tấn sản phẩm) | Chi phí 2026 (mỗi tấn) | Chi phí 2027 (mỗi tấn) | Chi phí 2030 (mỗi tấn) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 7601 | Nhôm chưa gia công | 0,360 | 0,091 | 0,307275 | 25,29 EUR | 28,45 EUR | 34,67 EUR |
| 7603 | Bột và vảy nhôm | 1,800 | 0,140 | 1,8435 | 151,76 EUR | 166,86 EUR | 186,69 EUR |
| 7604 10 10, 7604 29 10 | Thanh và que | 2,020 | 0,148 | 2,0777 | 171,04 EUR | 187,97 EUR | 209,90 EUR |
| 7604 10 90, 7604 21 00, 7604 29 90 | Nhôm định hình (kể cả định hình rỗng) | 2,040 | 0,152 | 2,0958 | 172,53 EUR | 189,63 EUR | 211,87 EUR |
| 7605 | Dây nhôm | 2,020 | 0,148 | 2,0777 | 171,04 EUR | 187,97 EUR | 209,90 EUR |
| 7606 | Tấm, lá và dải, dày trên 0,2 mm | 2,480 | 0,148 | 2,5837 | 212,69 EUR | 233,41 EUR | 259,13 EUR |
| 7607 | Nhôm lá mỏng, dày không quá 0,2 mm | 2,480 | 0,258 | 2,47645 | 203,86 EUR | 224,81 EUR | 254,46 EUR |
| 7608 | Ống và ống dẫn | 2,040 | 0,152 | 2,0958 | 172,53 EUR | 189,63 EUR | 211,87 EUR |
| 7609 00 00 | Phụ kiện ghép nối ống | 2,040 | 0,152 | 2,0958 | 172,53 EUR | 189,63 EUR | 211,87 EUR |
| 7610 10 00, 7610 90 10, 7610 90 90 | Cửa, khung cửa, cầu, tháp và kết cấu khác | 2,040 | 0,152 | 2,0958 | 172,53 EUR | 189,63 EUR | 211,87 EUR |
| 7611 00 00 | Bể chứa trên 300 lít | 2,480 | 0,258 | 2,47645 | 203,86 EUR | 224,81 EUR | 254,46 EUR |
| 7612 | Thùng, lon, hộp đến 300 lít | 2,480 | 0,258 | 2,47645 | 203,86 EUR | 224,81 EUR | 254,46 EUR |
| 7613 00 00 | Thùng chứa khí nén hoặc khí hóa lỏng | 2,480 | 0,258 | 2,47645 | 203,86 EUR | 224,81 EUR | 254,46 EUR |
| 7614 | Dây bện tao, cáp chưa cách điện | 2,020 | 0,148 | 2,0777 | 171,04 EUR | 187,97 EUR | 209,90 EUR |
| 7616 10 00, 7616 91 00, 7616 99 90 | Đinh, vít, bu lông; lưới; sản phẩm khác không đúc | 2,480 | 0,148 | 2,5837 | 212,69 EUR | 233,41 EUR | 259,13 EUR |
| 7616 99 10 | Sản phẩm nhôm đúc | 1,800 | 0,140 | 1,8435 | 151,76 EUR | 166,86 EUR | 186,69 EUR |
Hệ số cộng thêm 10% (2026), 20% (2027), 30% (2030); hệ số CBAM 97,5%, 95% và 51,5%; hệ số điều chỉnh liên ngành 100% (Quyết định thực thi (EU) 2026/1862). Định mức có thể được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ năm 2027, nên các cột 2027 và 2030 chỉ mang tính tham khảo.
Đây là ước tính dựa trên giá trị mặc định và định mức CBAM chính thức (Quy định thực thi (EU) 2025/2621 và 2025/2620); con số ràng buộc là con số trong tờ khai CBAM. Doanh nghiệp có thể tính theo mã CN và khối lượng của mình bằng công cụ tính CBAM.
Vì sao nhôm gia công của Việt Nam chịu chi phí cao hơn nhôm chưa gia công?
Nhôm chưa gia công của Việt Nam có giá trị mặc định chỉ 0,360, còn hàng gia công có giá trị mặc định từ 1,800 đến 2,480 nhưng định mức tuyến L chỉ từ 0,140 đến 0,258.
Với sản phẩm khác bằng nhôm mã CN 7616 99 90, chi phí gộp (chưa trừ khoản điều chỉnh) là 2,728 × 82,32 = 224,57 EUR mỗi tấn năm 2026; sau khi trừ, nhà nhập khẩu vẫn trả 212,69 EUR, tức 94,7% chi phí gộp ngay từ năm đầu. Hàng cùng mã từ các nước có bảng ghi tuyến K được trừ theo định mức nhôm nguyên sinh 1,485.
Sản phẩm khác bằng nhôm (7616 99 90) của Việt Nam so với các nước xuất khẩu khác
Năm 2026, mã CN 7616 99 90 của Việt Nam theo giá trị mặc định đắt hơn hàng cùng mã của Indonesia, UAE, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và Malaysia, nhưng rẻ hơn hàng của Ấn Độ và Trung Quốc.
Bảng dưới đây so sánh chi phí của mã CN 7616 99 90 nhập khẩu theo giá trị mặc định từ từng nước xuất xứ (82,32 EUR; Quy định thực thi (EU) 2025/2621 và 2025/2620; tính ngày 12/11/2026).
| Nước xuất xứ | Giá trị mặc định (tCO₂e/tấn) | Tuyến | Định mức cột B | Chi phí 2026 (mỗi tấn) | Chi phí 2030 (mỗi tấn) |
|---|---|---|---|---|---|
| Indonesia | 2,510 | K | 1,485 | 108,10 EUR | 205,65 EUR |
| UAE | 2,660 | K | 1,485 | 121,68 EUR | 221,71 EUR |
| Thái Lan | 1,730 | L | 0,148 | 144,78 EUR | 178,86 EUR |
| Thổ Nhĩ Kỳ | 3,060 | K | 1,485 | 157,90 EUR | 264,51 EUR |
| Hàn Quốc | 1,950 | L | 0,148 | 164,70 EUR | 202,41 EUR |
| Malaysia | 3,289 | K | 1,485 | 178,64 EUR | 289,02 EUR |
| Việt Nam | 2,480 | L | 0,148 | 212,69 EUR | 259,13 EUR |
| Ấn Độ | 4,126 | K | 1,485 | 254,43 EUR | 378,59 EUR |
| Trung Quốc | 5,559 | K | 1,485 | 384,19 EUR | 531,95 EUR |
Đến năm 2030, thứ tự này thay đổi: khi hệ số CBAM giảm xuống 51,5%, lợi thế từ định mức tuyến K thu hẹp lại, và hàng Việt Nam trở nên rẻ hơn hàng Thổ Nhĩ Kỳ và Malaysia.
Phép so sánh năm 2030 dùng định mức hiện hành, vốn có thể được cập nhật từ năm 2027. So sánh cho nhôm định hình 7604 29 90 có tại trang CBAM ngành nhôm.
Bản tin tiếng Anh: thông báo giá chứng chỉ CBAM, những thay đổi quy định quan trọng và tin tức hằng tuần về CBAM. Không gửi thư rác, có thể hủy đăng ký bất cứ lúc nào.
Chúng tôi chỉ lưu địa chỉ email để gửi các thông báo này. Chính sách bảo mật (tiếng Anh)
Áp dụng mã CN nhôm thuộc CBAM trong thực tế
Sau khi xác định đúng mã CN, nhà nhập khẩu EU chọn giữa giá trị mặc định và phát thải thực tế đã thẩm tra, và nhà xuất khẩu Việt Nam quyết định có cung cấp dữ liệu hay không.
Các câu hỏi dưới đây lần lượt đề cập cách áp dụng giá trị mặc định, nhôm tái chế, những thay đổi của danh sách, các nước được miễn, giá carbon của Việt Nam, việc thẩm tra và nguồn hướng dẫn chính thức.
Giá trị mặc định áp dụng cho sản phẩm Chương 76 như thế nào?
Giá trị mặc định cho hàng Chương 76 được quy định theo từng nước trong Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621, được thay thế bởi Quy định thực thi (EU) 2026/1740. Phụ lục ghi tổng phát thải chưa bao gồm hệ số cộng thêm; hệ số này được cộng vào sau, ở mức 10% năm 2026, 20% năm 2027 và 30% từ năm 2028. Vì vậy, nhà nhập khẩu khai báo theo giá trị mặc định thay vì số liệu thực tế đã thẩm tra sẽ chịu chi phí tăng dần qua từng năm.
Dưới đây là giải đáp cho năm câu hỏi thường gặp trong thực tế về mã CN Chương 76.
- Các phân nhóm của 7601 có giá trị mặc định khác nhau không? Không. Nhóm 7601 chia thành 7601 10 (không hợp kim) và 7601 20 (hợp kim), nhưng Phụ lục I chỉ ghi một giá trị mặc định cho cả nhóm ở mỗi nước, ví dụ 3,000 tCO₂e/tấn cho Trung Quốc và 0,360 cho Việt Nam. Định mức cho cả năm mã CN thuộc nhóm (7601 10 10, 7601 10 90, 7601 20 30, 7601 20 40, 7601 20 80) là 1,423 (nguyên sinh) hoặc 0,091 (thứ cấp).
- Nhóm 7616 có bao gồm mọi sản phẩm nhôm còn lại không? Nhóm 7616 là nhóm còn lại, gồm sản phẩm không thuộc các nhóm cụ thể hơn (7603 đến 7614), thường là vật đúc, vật rèn và chi tiết gia công cơ khí. Phụ lục I liệt kê cả nhóm, nên mọi mã 8 chữ số thuộc 7616 đều thuộc phạm vi, và giá trị mặc định được ghi theo mã 8 chữ số. Bảng Việt Nam ghi 1,800 cho hàng đúc (7616 99 10) và 2,480 cho các mã còn lại.
- Sản phẩm phủ nhôm thuộc 7606 có thuộc phạm vi đầy đủ không? Nhóm 7606 gồm tấm, lá và dải dày trên 0,2 mm, bất kể xử lý bề mặt hay lớp phủ, miễn là vật liệu nền là nhôm. Sản phẩm mà nhôm chỉ là lớp phủ mỏng trên nền thép có thể cần phân loại riêng.
- Nhóm 7609 (phụ kiện ống) được khai riêng hay khai chung với ống? Nhóm 7609 được liệt kê độc lập trong Phụ lục I và cần tính phát thải gắn liền riêng. Phát thải gắn liền của nhôm đầu vào dùng để sản xuất phụ kiện được tính vào theo quy tắc tiền chất của Quy định thực thi (EU) 2025/2547.
- Cửa nhôm và nhôm định hình dùng cho công trình thuộc 7604 hay 7610? Nhóm 7610 gồm cửa ra vào, cửa sổ, khung cửa và cả tấm, thanh, hình, ống đã được gia công để dùng trong kết cấu; nhôm định hình chưa gia công cho mục đích đó thuộc 7604. Với hàng Việt Nam, cả hai có cùng giá trị mặc định 2,040 và định mức 0,152, nhưng mã CN trên tờ khai hải quan của EU vẫn phải đúng.
Nhôm thứ cấp (tái chế từ phế liệu) có thuộc CBAM không?
Có. Nhôm thứ cấp là hàng hóa CBAM theo cùng các mã CN như nhôm nguyên sinh, nhưng bản thân phế liệu đầu vào mang phát thải gắn liền bằng không. Phế liệu và mảnh vụn nhôm (nhóm 7602) không có trong Phụ lục I, nên không được coi là tiền chất và không chuyển phát thải gắn liền nào sang kim loại nấu lại từ phế liệu. Phát thải trực tiếp của lò nấu lại tại cơ sở sản xuất vẫn được khai báo; định mức cột B cho nhôm thứ cấp chưa gia công là 0,091 tCO₂e/tấn.
Nhà xuất khẩu cung cấp sản phẩm nhôm từ phế liệu thuộc các nhóm 7604, 7605, 7606, 7607 hoặc 7616 có thể chứng minh phát thải thực tế đã thẩm tra thấp hơn nhiều so với giá trị mặc định, đưa nghĩa vụ CBAM về gần bằng không. Lợi ích tài chính của việc chứng minh phát thải thực tế tăng lên khi hệ số cộng thêm lên 20% năm 2027 và 30% từ năm 2028.
Khi dùng giá trị mặc định, tuyến sản xuất do bảng của nước xuất xứ quy định: hàng từ các nước có bảng ghi tuyến K như Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ áp dụng giá trị mặc định theo tuyến nguyên sinh cho mọi dòng nhôm, bất kể tỷ lệ phế liệu. Bảng Việt Nam ghi tuyến L, nhưng giá trị mặc định hàng gia công (1,800 đến 2,480) vẫn cao hơn nhiều so với định mức thứ cấp, nên với nhôm định hình và sản phẩm 7616, số liệu thực tế đã thẩm tra là cách duy nhất để thể hiện phát thải thấp.
Danh sách mã CN Chương 76 có thay đổi theo thời gian không?
Danh sách trong Phụ lục I hiện hành dựa trên Quy định (EU) 2023/956, đã được sửa đổi bởi Quy định (EU) 2025/2083 (Quy định Omnibus).
Nếu được thông qua, đề xuất COM(2025)989 của Ủy ban châu Âu (khoảng 180 sản phẩm) sẽ mở rộng CBAM sang sản phẩm hạ nguồn từ ngày 1 tháng 1 năm 2028. Ngày 12 tháng 6 năm 2026, Hội đồng Liên minh châu Âu (Hội đồng EU) thông qua lập trường chung, bổ sung khoảng 200 mã CN 8 chữ số của hàng hóa chứa thép và nhôm vào danh sách của Ủy ban (số mã bổ sung do Mayer Brown báo cáo).
Ngày 6 tháng 7 năm 2026, Ủy ban ENVI của Nghị viện châu Âu thông qua lập trường rộng hơn (56 phiếu thuận, 11 phiếu chống, 12 phiếu trắng), với khoảng 457 sản phẩm theo ước tính và quy tắc chống lẩn tránh chặt chẽ hơn.
Ngày 15 tháng 9 năm 2026, Nghị viện châu Âu thông qua nhiệm vụ đàm phán tại phiên đọc thứ nhất với 464 phiếu thuận, 50 phiếu chống và 159 phiếu trắng. Theo báo chí, vòng đàm phán ba bên đầu tiên ngày 20 tháng 10 năm 2026 kết thúc mà không đạt thỏa thuận chung; ngưỡng miễn trừ cho sản phẩm nhôm và phế liệu kim loại nằm trong bốn vấn đề được chuyển sang cấp kỹ thuật. Vòng thứ hai được báo chí cho biết sẽ diễn ra ngày 30 tháng 11 năm 2026.
Việc mở rộng vẫn là đề xuất, chưa phải là luật. Đề xuất nhắm vào thành phẩm chứa vật liệu thuộc CBAM, trong đó có linh kiện nhôm trong phụ tùng ô tô, máy móc và vật liệu xây dựng. Không nhóm nào của Chương 76 bị đề xuất loại bỏ; phần mở rộng nhắm vào các chương hạ nguồn 84, 85, 87 và 94.
Văn bản Nghị viện thông qua ngày 15/9/2026 còn đề xuất ba thay đổi liên quan trực tiếp đến nhôm. Cả ba đều là đề xuất, chưa phải là luật.
- Mọi loại phế liệu nhôm trở thành tiền chất. Dòng "7602" được đưa vào danh mục tiền chất mới, không kèm ngoại lệ cho phế liệu sau tiêu dùng mà bản của Ủy ban và Hội đồng vẫn giữ.
- Một giá trị mặc định cho mọi nhôm chưa gia công, bất kể hàm lượng phế liệu (đoạn 14b phần mở đầu).
- Ngưỡng 5 tấn cho sản phẩm nhôm trong Phụ lục VII.
Nếu được thông qua, thay đổi thứ hai có thể ảnh hưởng đến dòng 7601 của Việt Nam, hiện ghi tuyến L với giá trị 0,360; đây là nhận định của cbamguide.com, chưa có văn bản cuối cùng. Chi tiết có tại trang kẽ hở phế liệu trong CBAM và trang mở rộng CBAM sang sản phẩm hạ nguồn.
Nhôm của Na Uy và Iceland có được miễn CBAM không?
Có. Hàng nhôm xuất xứ Na Uy và Iceland nhập khẩu vào EU được miễn hoàn toàn nghĩa vụ CBAM, vì hai nước này được liệt kê tại điểm 1 Phụ lục III Quy định (EU) 2023/956 (khoản 4 Điều 2). Cả hai là thành viên Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA) và tham gia EU ETS. Các nhà sản xuất nhôm của họ (trong đó có Norsk Hydro ở Na Uy) được hưởng miễn trừ bất kể cường độ carbon của từng cơ sở sản xuất.
EU nhập khẩu từ Na Uy 4,47 tỷ EUR và 1,55 triệu tấn hàng nhôm thuộc diện CBAM năm 2025, bằng 16,9% lượng nhập khẩu từ ngoài EU tính theo khối lượng, tỷ trọng lớn nhất trong các nước xuất xứ (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Đây là lợi thế cạnh tranh đáng kể so với các nhà cung cấp không được miễn tại Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, UAE, Bahrain và cả Việt Nam.
Thụy Sĩ cũng được liệt kê tại điểm 1 Phụ lục III, và hệ thống mua bán phát thải của nước này được liên kết với EU ETS. Hàng từ Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, UAE, Bahrain và Việt Nam thuộc phạm vi đầy đủ.
Giá carbon của Việt Nam có được khấu trừ cho hàng nhôm không?
Không. Việt Nam đang thí điểm thị trường carbon trong nước từ năm 2025 với 110 cơ sở (34 nhiệt điện, 25 sắt thép, 51 xi măng; Quyết định 263/QĐ-TTg ngày 9/2/2026), hạn ngạch được phân bổ miễn phí; tính đến ngày 4/11/2026, giá carbon này chưa được EU công nhận theo Điều 9 và chưa thể khấu trừ.
Ngành nhôm không nằm trong 110 cơ sở thí điểm, nên nhà sản xuất nhôm Việt Nam không trả giá carbon nào trong hệ thống này. Khoản khấu trừ theo Điều 9 chỉ áp dụng cho giá carbon đã thực trả, sau khi trừ các khoản hoàn trả hoặc bù đắp (khoản 1 Điều 9). Quy định thực thi về Điều 9 chưa được thông qua tính đến ngày 4/11/2026, và chưa có giá carbon nào của nước thứ ba được công nhận.
Khi khai theo giá trị mặc định, khoản giảm chỉ có thể được yêu cầu theo giá carbon mặc định hằng năm mà Ủy ban châu Âu có thể ấn định cho từng nước từ năm 2027 (khoản 4 Điều 9); chưa có giá nào được ấn định cho Việt Nam. Chi tiết có tại trang khấu trừ giá carbon đã thực trả.
Ai thẩm tra dữ liệu phát thải của sản phẩm nhôm?
Chỉ cần thẩm tra khi khai báo theo phát thải thực tế (khoản 1 Điều 8 Quy định (EU) 2023/956); khai theo giá trị mặc định không cần thẩm tra. Đơn vị thẩm tra CBAM chỉ được công nhận bởi tổ chức công nhận quốc gia của nước thành viên EU, theo Quy định ủy quyền (EU) 2025/2551 và tiêu chuẩn EN ISO/IEC 17029:2019. Năm đầu tiên phải khảo sát thực địa trực tiếp tại cơ sở (Điều 2 Quy định thực thi (EU) 2025/2546).
Không phải phạm vi công nhận nào cũng bao gồm nhôm chưa gia công (nhóm hoạt động VII) và sản phẩm nhôm (nhóm VIII, chung với sản phẩm sắt thép). Bảng dưới đây liệt kê bảy đơn vị thẩm tra được ghi nhận là đã được năm tổ chức công nhận quốc gia (ESYD, Accredia, Swedac, RvA và BELAC) công nhận, tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026 (phạm vi của Accredia được đối chiếu với sổ đăng ký ngày 19/10/2026; riêng ISSC và SGS BELGIUM nv theo phụ lục phạm vi của RvA và BELAC).
| Pháp nhân được công nhận | Tổ chức công nhận | Nhóm VII (nhôm chưa gia công) | Nhóm VIII (sản phẩm sắt thép và nhôm) |
|---|---|---|---|
| EmiCert S.A. | ESYD (Hy Lạp) | Có | Có |
| Bureau Veritas Italia S.p.A. | Accredia (Ý) | Có | Có |
| RINA Services S.p.A. | Accredia (Ý) | Có | Có |
| SGS ICS Italia S.r.l. | Accredia (Ý) | Không | Có |
| Intertek Certification AB | Swedac (Thụy Điển) | Có | Có |
| Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC), Damietta, Ai Cập | RvA (Hà Lan), ngày 22/10/2026 | Có | Có |
| SGS BELGIUM nv | BELAC (Bỉ), phạm vi có hiệu lực từ 5/11/2026 | Có | Có |
ISSC được công nhận theo thủ tục TAB của RvA: việc đánh giá đầy đủ đã hoàn tất, RvA tham dự đợt thẩm tra CBAM đầu tiên của đơn vị rồi chuyển thành công nhận thông thường. Sáu đơn vị đặt tại EU, một đơn vị tại Ai Cập, chưa có đơn vị nào tại Việt Nam, và không tổ chức công nhận nào của Việt Nam có thể công nhận đơn vị thẩm tra CBAM.
DNV công bố ngày 6/11/2026 đã được Accredia công nhận, nhưng đến ngày 11/11/2026 Accredia chưa công bố quyết định nên DNV chưa được tính. Tính đến ngày 12/11/2026, Ủy ban châu Âu vẫn chưa công bố danh sách chính thức các đơn vị thẩm tra được công nhận.
Đơn vị thẩm tra đặt trụ sở ngoài EU nộp hồ sơ tới một trong bảy tổ chức công nhận có tiếp nhận hồ sơ từ nước thứ ba: COFRAC (Pháp), ESYD (Hy Lạp), Accredia (Ý), RvA (Hà Lan), PCA (Ba Lan), SNAS (Slovakia) và Swedac (Thụy Điển), theo bảng của Ủy ban châu Âu ngày 21 tháng 10 năm 2026. ISSC là đơn vị đầu tiên được công nhận theo con đường này. Phạm vi từng đơn vị được cập nhật trong trang đơn vị thẩm tra CBAM được công nhận.
Khi không khai báo số liệu đã thẩm tra, giá trị mặc định CBAM được áp dụng, kèm hệ số cộng thêm 10% trong năm 2026. Dữ liệu nhà vận hành cần chuẩn bị (16 mục dữ liệu trong báo cáo tóm tắt phát thải, bằng tiếng Anh, tọa độ đến 6 chữ số thập phân) được trình bày trong trang yêu cầu dữ liệu cho nhà xuất khẩu.
Công cụ nào giúp tra cứu mã CN nhôm thuộc CBAM?
Công cụ tra cứu mã CN của CBAM cho phép tìm theo nhóm 4 chữ số hoặc phân nhóm 8 chữ số để xác nhận một sản phẩm có thuộc Phụ lục I hay không, xem giá trị mặc định áp dụng, và biết hàng hóa thuộc Phụ lục II (chỉ phát thải trực tiếp) hay không thuộc Phụ lục II (phát thải trực tiếp và gián tiếp). Với Chương 76, mọi nhóm thuộc phạm vi đều hiển thị là thuộc Phụ lục II, phù hợp với quy tắc chỉ định giá phát thải trực tiếp.
Nhà nhập khẩu EU có nhiều dòng hàng Chương 76 nên rà soát danh mục nhập khẩu cùng với tình trạng cấp phép, vì hạn nộp đơn ngày 31 tháng 3 năm 2026 đã qua. Nhà nhập khẩu nộp đơn trước hạn đó được phép tiếp tục nhập khẩu tạm thời cho đến khi cơ quan có thẩm quyền của nước thành viên quyết định (khoản 7a Điều 17); người nộp sau cần được cấp phép trước khi nhập khẩu vượt ngưỡng 50 tấn.
Từ năm 2027, vào cuối mỗi quý, số chứng chỉ trên tài khoản phải tương ứng với ít nhất 50% lượng phát thải gắn liền của hàng nhập khẩu từ đầu năm, có tính đến khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí (khoản 2 Điều 22). Tờ khai CBAM hằng năm đầu tiên và việc nộp lại chứng chỉ có hạn chót là ngày 30 tháng 9 năm 2027 cho hàng nhập khẩu năm 2026 (khoản 1 Điều 6 và khoản 1 Điều 22). Hướng dẫn dành cho bên mua EU có tại trang CBAM cho nhà nhập khẩu nhôm (tiếng Anh).
Để đánh giá tác động chi phí của CBAM đối với các lô hàng xuất sang EU, kể cả khả năng khấu trừ giá carbon theo Điều 9, nhà xuất khẩu nhôm Việt Nam có thể tham khảo trang CBAM đối với nhà xuất khẩu nhôm.
Doanh nghiệp Việt Nam tìm hướng dẫn chính thức về CBAM ở đâu?
Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối xây dựng và triển khai đề án ứng phó với CBAM, theo thông báo 6082/VPCP-NN của Văn phòng Chính phủ (Bộ Công Thương đưa tin ngày 28 tháng 8 năm 2024). Doanh nghiệp có thể tham khảo ba nguồn hướng dẫn chính sau.
- Bộ Công Thương (moit.gov.vn): tin tức, chính sách và hội thảo; Thương vụ Việt Nam tại Bỉ, Luxembourg và EU cung cấp cảnh báo sớm về các biện pháp của EU.
- Trung tâm WTO và Hội nhập, VCCI (trungtamwto.vn): sổ tay hỏi đáp về CBAM (Nhà xuất bản Công Thương, tháng 12/2024) và loạt bài hỏi đáp trong chuyên mục "Xuất khẩu xanh".
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường: vận hành thị trường carbon trong nước và hệ thống kiểm kê khí nhà kính; không ban hành hướng dẫn thủ tục CBAM.
Tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, chưa có cổng thông tin CBAM riêng của Bộ Công Thương đi vào hoạt động, và không tìm thấy khoản hỗ trợ nào cho việc thẩm tra hay kiểm kê phục vụ CBAM. Một số tài liệu tiếng Việt vẫn dùng cách tính theo tỷ lệ phần trăm cố định của tổng phát thải, hoặc hạn khai báo áp dụng trước khi có Quy định (EU) 2025/2083 sửa đổi; doanh nghiệp nên đối chiếu số liệu của EU với văn bản gốc trên EUR-Lex.
Tình hình của Việt Nam được tổng hợp tại trang CBAM và Việt Nam, danh sách đơn vị tư vấn tại trang đơn vị tư vấn CBAM tại Việt Nam. Quý doanh nghiệp cũng có thể gửi yêu cầu giới thiệu đơn vị hỗ trợ tính toán và thẩm tra qua trang hỗ trợ CBAM. Dịch vụ giới thiệu nhà cung cấp miễn phí cho bên yêu cầu; nhà cung cấp có thể trả cho cbamguide.com một khoản phí giới thiệu, nhưng điều đó không quyết định ai được liệt kê hay được mô tả thế nào.