Định mức CBAM cho thép được quy định tại điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620 ngày 16 tháng 12 năm 2025. Định mức này quyết định khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí được trừ khỏi phát thải gắn liền của mỗi tấn thép nhập khẩu vào EU kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Định mức được quy định riêng cho từng mã CN, chứ không phải một con số chung cho mỗi tuyến sản xuất.
Đối với thép cán nóng dạng phẳng (nhóm 7208), định mức mặc định là 1,370 tCO₂e/tấn cho thép lò cao - lò thổi oxy (BF-BOF), 0,481 cho thép lò điện hồ quang dùng sắt hoàn nguyên trực tiếp (DRI-EAF) và 0,072 cho thép lò điện hồ quang dùng phế liệu.
Đối với thép Việt Nam, điểm then chốt là mọi dòng thép có ký hiệu tuyến trong bảng giá trị mặc định của Việt Nam đều ghi tuyến lò cao.
Chẳng hạn, thép mạ Việt Nam mã CN 7210 49 00 nhập khẩu năm 2026 và khai theo giá trị mặc định được trừ 1,453725 tCO₂e/tấn và cần 1,153275 chứng chỉ CBAM mỗi tấn. Với giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR/tCO₂e, chi phí tương ứng là 94,94 EUR/tấn sản phẩm.
Định mức CBAM không phải là mức phát thải của nhà sản xuất, cũng không phải là giá trị mặc định. Đây là lượng được nhân với hệ số CBAM rồi trừ khỏi phát thải gắn liền trước khi tính số chứng chỉ.
Phần chênh lệch giữa phát thải và khoản trừ này quyết định chi phí của nhà nhập khẩu EU, qua đó quyết định cả sức cạnh tranh của nhà xuất khẩu Việt Nam.
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) là cơ chế của Liên minh châu Âu được thiết lập theo Quy định (EU) 2023/956, áp dụng ở giai đoạn chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, theo đó nhà nhập khẩu EU phải mua và nộp lại chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải gắn liền trong một số hàng hóa thâm dụng carbon, với giá gắn với giá carbon của EU ETS, nhằm ngăn ngừa rò rỉ carbon.
Trang tổng quan về CBAM của EU giải thích cơ chế chứng chỉ và khung pháp lý tạo nên giá trị ràng buộc của các định mức này.
Giá trị định mức CBAM chính thức cho thép năm 2026 là bao nhiêu?
Định mức CBAM chính thức cho thép là các giá trị được quy định cho từng mã CN tại điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620, gồm hai cột: Cột A áp dụng khi khai theo phát thải thực tế và Cột B áp dụng khi khai theo giá trị mặc định.
Bảng này nêu định mức cho 478 mã CN sắt thép. Cột A là định mức theo quy trình, áp dụng khi phát thải gắn liền được khai theo số liệu thực tế đã thẩm tra; khi đó, phần phân bổ miễn phí của tiền chất được cộng thêm.
Cột B là định mức mặc định, áp dụng khi khai theo giá trị mặc định. Với nhóm 7208, giá trị Cột B là 1,370 tCO₂e/tấn cho tuyến BF/BOF, 0,481 cho DRI/EAF và 0,072 cho phế liệu/EAF.
Khi một mã CN có nhiều giá trị, ký hiệu trong ngoặc cho biết tuyến sản xuất hoặc giai đoạn áp dụng. Phần chú giải của điểm 5.3 có chín ký hiệu, được liệt kê dưới đây kèm nguyên văn tiếng Anh và bản dịch của cbamguide.com.
- (C): "Carbon Steel based on BF/BOF" (thép carbon, tuyến lò cao - lò thổi oxy)
- (D): "Carbon Steel based on DRI/EAF" (thép carbon, tuyến DRI và lò điện hồ quang)
- (E): "Carbon Steel based on Scrap/EAF" (thép carbon, tuyến phế liệu và lò điện hồ quang)
- (F): "Low alloy Steel based on BF/BOF" (thép hợp kim thấp, tuyến lò cao)
- (G): "Low alloy Steel based on DRI/EAF" (thép hợp kim thấp, tuyến DRI)
- (H): "Low alloy Steel based on scrap/EAF" (thép hợp kim thấp, tuyến phế liệu)
- (J): "High alloy Steel (based on EAF)" (thép hợp kim cao, lò điện)
- (1): "Value is to be used for production years 2026-27" (giá trị áp dụng cho năm sản xuất 2026-2027)
- (2): "Value is to be used for production years 2028-30" (giá trị áp dụng cho năm sản xuất 2028-2030)
Bảng dưới đây nêu giá trị cho các nhóm sản phẩm thép carbon chính, tính bằng tCO₂e/tấn hàng hóa (điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620).
| Mã CN | Hàng hóa | Cột A (phát thải thực tế) | Cột B, tuyến (C) BF/BOF | Cột B, tuyến (D) DRI/EAF | Cột B, tuyến (E) phế liệu/EAF |
|---|---|---|---|---|---|
| 7207 11 14, 7207 12 10 | Bán thành phẩm thép không hợp kim (phôi vuông, phôi tấm) | 0,188 (C), 0,065 (D), 0,065 (E) | 1,364 | 0,475 | 0,066 |
| 7208 (cả 20 mã); 7211 13 00, 7211 14 00, 7211 19 00; 7306 30 18 | Thép cán nóng dạng phẳng; một mã ống hàn | 0,044 | 1,370 | 0,481 | 0,072 |
| 7209 (cả 17 mã) | Thép cán nguội dạng phẳng | 0,079 | 1,458 | 0,533 | 0,108 |
| 7210 (cả 15 mã) | Thép dạng phẳng đã mạ hoặc phủ | 0,112 | 1,491 | 0,567 | 0,141 |
| 7213 (cả 10 mã), 7214 20 00 | Thép thanh và thép cuộn | 0,038 | 1,364 | 0,475 | 0,066 |
| 7308 90 51, 7308 90 59, 7308 90 98 | Kết cấu thép và bộ phận kết cấu | 0,112 | 1,491 | 0,567 | 0,141 |
| 7318 15 42, 7318 15 88 và phần lớn mã bu lông, ốc vít thép carbon | Vít, bu lông, đai ốc | 0,038 | 1,364 | 0,475 | 0,066 |
Như vậy, bộ giá trị 1,370 / 0,481 / 0,072 là giá trị Cột B của thép cán nóng dạng phẳng, không phải định mức chung cho mọi loại thép.
Phôi tấm và phôi vuông của Trung Quốc hay Thổ Nhĩ Kỳ (mã CN 7207 12 10, 7207 11 14) áp dụng bộ 1,364 / 0,475 / 0,066.
Tuy nhiên, không phải mọi mã thuộc nhóm 7207 đều có giá trị 1,364: sáu mã, trong đó có 7207 11 90, có giá trị 1,629 cho tuyến BF/BOF.
Một số hàng hóa không có ký hiệu tuyến, nên chỉ có một giá trị áp dụng chung cho mọi tuyến.
Gang thỏi (nhóm 7201) có 1,089 ở Cột A và 1,210 ở Cột B; sắt hoàn nguyên trực tiếp (nhóm 7203) có 0,295 và 0,397; quặng sắt đã kết khối, gồm quặng thiêu kết và quặng viên (mã CN 2601 12 00), có 0,086 ở cả hai cột.
Với thép không gỉ, hợp kim fero và phần lớn các dòng thép hợp kim khác, bảng nêu giá trị riêng cho hai giai đoạn. Thép không gỉ cán nóng mã CN 7219 11 00 có giá trị Cột B 1,189 cho năm sản xuất 2026-2027 và 1,151 cho 2028-2030.
Các mã vít và bu lông bằng thép không gỉ (ví dụ 7318 12 10, 7318 14 10, 7318 15 35) có giá trị 1,154 cho 2026-2027 và 1,116 cho 2028-2030.
Định mức không bao giờ là số liệu phát thải được khai báo. Nhà nhập khẩu khai phát thải thực tế đã thẩm tra, hoặc giá trị mặc định tại Phụ lục I cộng hệ số cộng thêm; định mức chỉ xác định quy mô của khoản trừ.
Khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí mỗi tấn = hệ số CBAM (97,5% năm 2026, khoản 1a Điều 10a Chỉ thị 2003/87/EC) × hệ số điều chỉnh liên ngành (100% cho giai đoạn 2026-2030, Quyết định thực thi (EU) 2026/1862) × định mức CBAM.
Biểu thuế Việt Nam dùng mã AHTN 8 chữ số; chỉ sáu chữ số đầu (HS) trùng với mã CN của EU.
Phạm vi CBAM và định mức được xác định theo mã CN trên tờ khai hải quan tại EU, nên doanh nghiệp cần thống nhất mã CN với người mua trước khi tra định mức. Danh sách đầy đủ các mã được trình bày tại trang mã CN thép thuộc diện CBAM.
Thép Việt Nam xuất khẩu sang EU áp dụng định mức CBAM nào?
Khi khai theo giá trị mặc định, các nhóm thép Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang EU đều áp dụng định mức tuyến lò cao: 1,491 tCO₂e/tấn cho thép mạ (nhóm 7210), 1,458 cho thép cán nguội (7209), 1,370 cho thép cán nóng (7208) và 1,364 cho phôi (7207 11 14).
Bảng dưới đây đối chiếu khối lượng EU nhập khẩu từ Việt Nam năm 2025 (Eurostat Comext DS-045409, trích xuất ngày 12 tháng 10 năm 2026) với giá trị mặc định của Việt Nam (Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621, được thay thế bởi Quy định thực thi (EU) 2026/1740) và định mức Cột B (điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620).
| Nhóm CN | Sản phẩm | Khối lượng EU nhập từ Việt Nam 2025 | Thứ hạng của Việt Nam (khối lượng) | Giá trị mặc định Việt Nam (tCO₂e/tấn, tuyến) | Định mức Cột B 2026 |
|---|---|---|---|---|---|
| 7210 | Thép dạng phẳng đã mạ hoặc phủ | 1.036.373 tấn | thứ 2 (sau Hàn Quốc) | 2,370 (C) | 1,491 |
| 7207 | Bán thành phẩm (7207 11 14, 7207 12 10) | 668.725 tấn | thứ 5 | 2,350 (C) | 1,364 |
| 7208 | Thép cán nóng dạng phẳng | 405.858 tấn | thứ 9 | 2,350 (C) | 1,370 |
| 7209 | Thép cán nguội dạng phẳng | 228.812 tấn | thứ 5 | 2,370 (C) | 1,458 |
| 7318 | Vít, bu lông, đai ốc | 149.193 tấn | thứ 3 | 2,750 cho phân nhóm 7318 15, 2,960 cho 7318 16 (C) | 1,364 (mã thép carbon) |
| 7308 | Kết cấu thép (7308 90 98) | 120.309 tấn | thứ 4 | 2,840 (C) | 1,491 |
| 7213 | Thép cuộn cán nóng | 97.999 tấn | thứ 8 | 2,350 (C) | 1,364 |
| 7219 | Thép không gỉ dạng phẳng (7219 11 00) | 56.888 tấn | thứ 6 | dòng Việt Nam để trống; áp dụng 4,940 của "các nước và vùng lãnh thổ khác" | 1,189 |
Đây là số liệu thống kê thương mại, không phải số liệu tờ khai CBAM. Khối lượng và thứ hạng được tính cho toàn nhóm 4 chữ số; mã trong ngoặc là mã dùng để tra giá trị mặc định và định mức.
Thép chiếm 95,5% giá trị hàng hóa thuộc diện CBAM (mã thuộc Phụ lục I) EU nhập khẩu từ Việt Nam năm 2025: 2,36 tỷ EUR trong tổng số 2,47 tỷ EUR (Eurostat Comext DS-045409, 2025).
Cơ cấu này cho thấy rủi ro lớn nhất của Việt Nam nằm ở thép dạng phẳng hạ nguồn (7210, 7209), là các sản phẩm được sản xuất từ thép cuộn cán nóng, trong đó một phần là cuộn nhập khẩu. Đây là nhận định của cbamguide.com dựa trên cơ cấu sản phẩm, không phải số liệu của Eurostat.
Khi khai theo phát thải thực tế, dữ liệu tiền chất từ nhà cung cấp cuộn cán nóng sẽ quyết định khoản trừ của các dây chuyền mạ và cán nguội.
Nhà sản xuất thép được phân loại theo ba tuyến sản xuất như thế nào?
Khi khai theo giá trị mặc định, nhà máy không được phân loại riêng: tuyến áp dụng là tuyến ghi trong dòng của nước xuất xứ tại Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621, đã được thay thế theo Quy định thực thi (EU) 2026/1740.
Điểm 5.1 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620 quy định nguyên văn: "Where default values are used to determine SEFA of a final good or of a precursor, the same production route shall be used as indicated in Annex I to Commission Implementing Regulation (EU) 2025/2621 for the country of origin of that good or precursor."
Bản dịch của cbamguide.com: khi dùng giá trị mặc định để xác định khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí của thành phẩm hoặc tiền chất, phải sử dụng cùng tuyến sản xuất được ghi tại Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621 cho nước xuất xứ của hàng hóa hoặc tiền chất đó.
Đối với thép carbon, quy tắc này dẫn đến ba hệ quả sau.
- Tuyến (C) cho phần lớn nước xuất xứ: mọi dòng thép có ký hiệu tuyến trong bảng của Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ukraine, Nga, Việt Nam, Brazil và bảng "các nước và vùng lãnh thổ khác" đều ghi tuyến BF/BOF. Định mức BF/BOF vẫn được dùng để tính khoản trừ ngay cả khi nhà máy thực tế dùng lò điện hồ quang.
- Tuyến (E) chỉ có trong sáu bảng: Azerbaijan, Myanmar, Bắc Macedonia, Philippines, Thái Lan và Uzbekistan ghi tuyến phế liệu/EAF, với ký hiệu (E) cho thép carbon và (H) cho thép hợp kim thấp.
- Không có dòng nào ghi tuyến (D): không bảng quốc gia nào ghi DRI/EAF, nên các giá trị 0,481 và 0,475 không được áp dụng khi khai theo giá trị mặc định.
Bảng Việt Nam trong thư viện dữ liệu của cbamguide.com (xây dựng từ Phụ lục I vào ngày 12 tháng 10 năm 2026) có 103 dòng thép ghi tuyến (C), 32 dòng ghi (F) và 6 dòng ghi (C/F), không dòng nào ghi (D), (E), (G) hay (H).
Vì vậy, khi khai theo giá trị mặc định, phôi (mã CN 7207 11 14) của một nhà máy lò điện Việt Nam nhận giá trị mặc định 2,350 tCO₂e/tấn và định mức tuyến (C) 1,364, giống hệt phôi của một nhà máy lò cao.
Tương tự, phôi (mã CN 7207 11 14) của một nhà máy lò điện Thổ Nhĩ Kỳ khai theo giá trị mặc định cũng nhận giá trị mặc định của Thổ Nhĩ Kỳ là 2,310 tCO₂e/tấn và định mức tuyến (C) 1,364.
Nhà nhập khẩu không thể chọn giá trị 0,066 của tuyến (E), và việc chọn giá trị này cũng không mang lại lợi ích: định mức thấp hơn đồng nghĩa với khoản trừ nhỏ hơn.
Khi khai theo phát thải thực tế, nhà vận hành (doanh nghiệp vận hành cơ sở sản xuất) nêu tuyến sản xuất và mác thép của cơ sở trong báo cáo phát thải của nhà vận hành; đơn vị thẩm tra kiểm tra các thông tin này, và giá trị Cột A của tuyến đó được áp dụng. Điểm 5.2.3 Phụ lục định nghĩa thép carbon là thép "other than stainless steel, high alloy or low alloy steel" (không phải thép không gỉ, thép hợp kim cao hay hợp kim thấp).
Nhà nhập khẩu mua thép từ một tổ hợp vận hành cả lò cao lẫn lò điện phải yêu cầu dữ liệu sản xuất theo từng tuyến, thay vì số liệu tổng của toàn nhà máy.
Chỉ như vậy, phát thải đã thẩm tra và định mức Cột A mới khớp với từng dòng sản phẩm.
Nhà máy lò điện Việt Nam được lợi gì khi khai theo phát thải thực tế?
Một nhà máy sản xuất phôi từ phế liệu bằng lò điện ở Việt Nam sẽ có lợi khi khai theo phát thải thực tế nếu phát thải gắn liền cụ thể đã thẩm tra thấp hơn khoảng 1,318475 tCO₂e/tấn (theo tính toán của cbamguide.com cho năm 2026).
Khi khai theo giá trị mặc định, phôi Việt Nam (mã CN 7207 11 14) cần 1,2551 chứng chỉ mỗi tấn. Khi khai theo phát thải thực tế với tuyến (E), khoản trừ là 0,975 × 1,00 × 0,065 (Cột A) = 0,063375 tCO₂e/tấn. Hai cách khai báo cho ra cùng số chứng chỉ khi phát thải thực tế bằng 1,2551 + 0,063375 = 1,318475. Cứ mỗi 0,1 tCO₂e thấp hơn ngưỡng này, chi phí giảm 8,232 EUR/tấn ở mức giá 82,32 EUR.
Phép tính này chưa bao gồm phần phân bổ miễn phí của tiền chất như gang, DRI hay hợp kim fero; nếu tính phần này, khoản trừ sẽ lớn hơn và ngưỡng hòa vốn cao hơn. Phế liệu (nhóm 7204) không phải hàng hóa CBAM nên không kèm theo phần phân bổ miễn phí nào. Phương pháp tính phát thải thực tế được trình bày tại trang cách tính CBAM cho thép.
Giá trị mặc định và định mức CBAM của thép liên quan với nhau như thế nào?
Giá trị mặc định được cộng vào nghĩa vụ, còn định mức CBAM được trừ khỏi nghĩa vụ; nhầm lẫn giữa hai giá trị này là một lỗi tuân thủ thường gặp.
Giá trị mặc định là mức phát thải gắn liền được quy định theo quốc gia và mã CN, mà nhà nhập khẩu khai khi không có số liệu phát thải thực tế đã thẩm tra. Định mức là lượng dùng để tính khoản trừ tương ứng với phân bổ miễn phí trong EU ETS.
Hai giá trị này được quy định ở hai văn bản khác nhau: Quy định thực thi (EU) 2025/2621 cho giá trị mặc định và Quy định thực thi (EU) 2025/2620 cho định mức.
Phụ lục I quy định giá trị mặc định 3,169 tCO₂e/tấn, tuyến (C), cho phôi tấm Trung Quốc (mã CN 7207 12 10); định mức mặc định tương ứng là 1,364.
Với hàng nhập khẩu năm 2026, phát thải được khai là 3,169 × 1,10 = 3,4859, khoản trừ là 0,975 × 1,364 = 1,3299, và nhà nhập khẩu phải nộp lại 2,1560 chứng chỉ mỗi tấn.
Với thép cán nóng Việt Nam mã CN 7208 39 00 nhập khẩu năm 2026 theo giá trị mặc định: 2,350 × 1,10 = 2,585; khoản điều chỉnh 0,975 × 1,00 × 1,370 = 1,33575; số chứng chỉ 1,24925 mỗi tấn; 102,84 EUR mỗi tấn theo giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR.
Hệ số cộng thêm (mark-up) áp vào giá trị mặc định tăng dần theo thời gian, theo lộ trình nêu tại phần mở đầu Phụ lục I như sau.
- 2026: cộng thêm 10% vào giá trị mặc định tổng phát thải đối với thép, xi măng, nhôm và hydro
- 2027: cộng thêm 20% đối với các ngành trên
- Từ 2028: cộng thêm 30% đối với các ngành trên
- Phân bón: 1% cho mọi năm
Hệ số cộng thêm được áp vào giá trị mặc định trước khi trừ, còn định mức không được cộng thêm; vì vậy, mọi tấn CO₂e phát sinh từ hệ số cộng thêm đều chịu toàn bộ giá chứng chỉ.
Với phôi tấm Trung Quốc, hệ số cộng thêm năm 2026 làm tăng 0,3169 tCO₂e, tương đương 26,09 EUR/tấn ở giá 82,32 EUR/tCO₂e; mức 30% từ năm 2028 làm tăng 78,26 EUR/tấn.
Với thép cán nóng Việt Nam (mã CN 7208 39 00), hệ số cộng thêm năm 2026 làm tăng 0,235 tCO₂e, tương đương 19,35 EUR/tấn; mức 30% từ năm 2028 làm tăng 0,705 tCO₂e, tương đương 58,04 EUR/tấn ở cùng mức giá.
Nhà sản xuất có phát thải đã thẩm tra thấp hơn giá trị mặc định sẽ loại bỏ cùng lúc cả hệ số cộng thêm lẫn phần chênh lệch giữa giá trị mặc định và phát thải thực tế. Nhờ đó, báo cáo thẩm tra có thể tự bù đắp chi phí của chính nó.
Trang CBAM ngành thép trình bày toàn bộ mã CN thuộc Chương 72 và 73, cùng các quy tắc về tiền chất, xác định cách phát thải gắn liền được chuyển từ cuộn cán nóng sang sản phẩm hạ nguồn.
Toàn bộ giá trị mặc định chính thức của CBAM trong một bảng tính, kèm hệ số cộng thêm, định mức CBAM và chi phí trên mỗi tấn hàng hóa năm 2026. Bản tiếng Anh, tải về ngay.
Chúng tôi chỉ lưu địa chỉ email để gửi các thông báo này. Chính sách bảo mật (tiếng Anh)
Sau khi trừ định mức, chi phí chứng chỉ CBAM cho thép theo giá hiện hành là bao nhiêu?
Năm 2026, giá chứng chỉ CBAM là giá theo quý (khoản 1a Điều 21 Quy định (EU) 2023/956): 75,36 EUR/tCO₂e cho quý I, 75,28 EUR cho quý II và 82,32 EUR cho quý III/2026, công bố ngày 5 tháng 10 năm 2026.
Giá quý IV/2026 dự kiến công bố ngày 4 tháng 1 năm 2027; từ năm 2027, giá được tính theo tuần (khoản 1 Điều 21).
Bảng dưới đây áp dụng phương pháp tính theo luật cho mười hai trường hợp hàng nhập khẩu năm 2026 khai theo giá trị mặc định, ở mức giá quý III/2026 là 82,32 EUR.
Số chứng chỉ mỗi tấn = giá trị mặc định × 1,10, trừ 0,975 × 1,00 × định mức Cột B. Chi phí gộp là chi phí trước khi trừ khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí.
| Xuất xứ, hàng hóa và mã CN | Giá trị mặc định (tCO₂e/tấn) | Cộng thêm 10% | Định mức Cột B (tuyến) | Số chứng chỉ mỗi tấn sản phẩm | Chi phí gộp | Chi phí ròng 2026 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Việt Nam, phôi, 7207 11 14 | 2,350 | 2,585 | 1,364 (C) | 1,2551 | 212,80 EUR/tấn | 103,32 EUR/tấn |
| Việt Nam, thép cán nóng, 7208 39 00 | 2,350 | 2,585 | 1,370 (C) | 1,24925 | 212,80 EUR/tấn | 102,84 EUR/tấn |
| Việt Nam, thép cán nguội, 7209 17 90 | 2,370 | 2,607 | 1,458 (C) | 1,18545 | 214,61 EUR/tấn | 97,59 EUR/tấn |
| Việt Nam, thép mạ, 7210 49 00 | 2,370 | 2,607 | 1,491 (C) | 1,153275 | 214,61 EUR/tấn | 94,94 EUR/tấn |
| Việt Nam, kết cấu thép, 7308 90 98 | 2,840 | 3,124 | 1,491 (C) | 1,670275 | 257,17 EUR/tấn | 137,50 EUR/tấn |
| Việt Nam, thép không gỉ cán nóng, 7219 11 00 | 4,940 (các nước khác) | 5,434 | 1,189 (2026-2027) | 4,274725 | 447,33 EUR/tấn | 351,90 EUR/tấn |
| Trung Quốc, phôi tấm, 7207 12 10 | 3,169 | 3,4859 | 1,364 (C) | 2,1560 | 286,96 EUR/tấn | 177,48 EUR/tấn |
| Trung Quốc, thép cán nóng, 7208 | 3,187 | 3,5057 | 1,370 (C) | 2,16995 | 288,59 EUR/tấn | 178,63 EUR/tấn |
| Thổ Nhĩ Kỳ, phôi vuông, 7207 11 14 | 2,310 | 2,541 | 1,364 (C) | 1,2111 | 209,18 EUR/tấn | 99,70 EUR/tấn |
| Ấn Độ, thép cán nóng, 7208 | 4,280 | 4,708 | 1,370 (C) | 3,37225 | 387,56 EUR/tấn | 277,60 EUR/tấn |
| Hàn Quốc, thép cán nóng, 7208 | 2,118 | 2,3298 | 1,370 (C) | 0,99405 | 191,79 EUR/tấn | 81,83 EUR/tấn |
| Bắc Macedonia, thép cán nóng, 7208 | 1,530 | 1,683 | 0,072 (E) | 1,6128 | 138,54 EUR/tấn | 132,77 EUR/tấn |
Các dòng Việt Nam được tính ngày 4/11/2026 bằng thư viện lib/cbam-law.js của cbamguide.com. Mã 7219 11 00 để trống trong bảng Việt Nam, nên áp dụng giá trị của bảng "các nước và vùng lãnh thổ khác", không có ký hiệu tuyến.
Chi phí ròng trong các dòng trên bằng từ 43% đến 96% chi phí gộp, không phải 2,5%. Chỉ hàng hóa có phát thải gắn liền đúng bằng định mức mới trả 2,5% tổng chi phí trong năm 2026.
Mọi tấn CO₂e vượt định mức, kể cả toàn bộ phần do hệ số cộng thêm, đều chịu toàn bộ giá chứng chỉ.
Dòng Bắc Macedonia cho thấy tác động của quy tắc tuyến: giá trị mặc định thấp nhất bảng, nhưng định mức phế liệu/EAF chỉ cho trừ 0,0702 tCO₂e, nên chi phí ròng vẫn cao hơn Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc hay thép cán nóng Việt Nam.
Chi phí của thép cán nóng Việt Nam cao hơn Hàn Quốc 21,01 EUR/tấn và thấp hơn Trung Quốc 75,79 EUR/tấn.
Đến năm 2030, chi phí tăng dần khi hệ số CBAM (tỷ lệ phân bổ miễn phí còn được giữ lại) giảm từ 97,5% xuống 51,5% (khoản 1a Điều 10a Chỉ thị 2003/87/EC) và hệ số cộng thêm đạt 30%. Ở mức giá cố định 82,32 EUR, chi phí của phôi tấm Trung Quốc là 206,38 EUR/tấn cho hàng nhập khẩu năm 2027, 238,08 EUR năm 2028, 252,11 EUR năm 2029 và 281,31 EUR năm 2030.
Với cùng giả định, chi phí của thép cán nóng Việt Nam (mã CN 7208 39 00) là 125,00 EUR/tấn năm 2027, 149,99 EUR năm 2028, 164,08 EUR năm 2029 và 193,41 EUR năm 2030.
Chi phí của thép mạ Việt Nam (7210 49 00) tăng từ 94,94 EUR năm 2026 lên 190,42 EUR năm 2030. Đoạn 10 phần mở đầu Quy định thực thi (EU) 2025/2620 dự kiến định mức sẽ được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, nên mọi con số từ năm 2027 trở đi đều có thể thay đổi.
Doanh nghiệp có thể ước tính chi phí cho sản phẩm và khối lượng của mình bằng công cụ tính CBAM. Đây là ước tính dựa trên giá trị mặc định và định mức CBAM chính thức (Quy định thực thi (EU) 2025/2621 và 2025/2620); con số ràng buộc là con số trong tờ khai CBAM.
Trang giá trị mặc định CBAM trình bày giá trị mặc định theo quốc gia cho cả sáu ngành.
Định mức CBAM được áp dụng như thế nào trong giai đoạn chính thức?
Định mức CBAM và thẩm tra liên quan với nhau như thế nào?
Định mức CBAM cho thép theo Quy định thực thi (EU) 2025/2620 vận hành song song với cơ chế thẩm tra chứ không thay thế cơ chế này. Tờ khai CBAM hằng năm cho năm 2026 có hạn chót là ngày 30 tháng 9 năm 2027 (khoản 1 Điều 6 Quy định (EU) 2023/956). Nhà nhập khẩu khai phát thải thực tế đã thẩm tra hoặc giá trị mặc định; chỉ cần thẩm tra khi khai báo theo phát thải thực tế (khoản 1 Điều 8).
Khi khai theo giá trị mặc định, khoản trừ do định mức Cột B của tuyến ghi trong dòng nước xuất xứ tại Phụ lục I quyết định. Khi khai theo phát thải thực tế, khoản trừ do định mức Cột A cộng phần phân bổ miễn phí của tiền chất quyết định. Nhà nhập khẩu dưới ngưỡng miễn trừ 50 tấn khối lượng tịnh mỗi năm (Điều 2a) phải khai báo việc miễn trừ trên tờ khai hải quan và không phải nộp lại chứng chỉ. Danh sách đơn vị thẩm tra được trình bày tại trang đơn vị thẩm tra được công nhận.
Định mức CBAM có áp dụng cho mọi mã CN thép không?
Điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620 nêu định mức cho 478 mã CN sắt thép. Các mã này gồm Chương 72 (trừ các ngoại lệ tại Phụ lục I), 13 nhóm thuộc diện CBAM của Chương 73 (7301 đến 7311, 7318 và 7326) và quặng sắt đã kết khối, gồm quặng thiêu kết và quặng viên (mã CN 2601 12 00). Thép phế liệu nhóm 7204 không phải hàng hóa CBAM và không có định mức.
Giá trị khác nhau theo từng mã: với tuyến (C), định mức là 1,364 cho phôi và thép thanh, 1,370 cho thép cán nóng dạng phẳng, 1,458 cho thép cán nguội và 1,491 cho thép mạ, còn gang thỏi có giá trị 1,210. Thép không gỉ (7218 đến 7223) và phần lớn thép hợp kim khác (7224 đến 7229) có giá trị riêng cho 2026-2027 và 2028-2030.
Định mức gắn với chuỗi tiền chất. Cuộn cán nóng (nhóm 7208) là tiền chất chính của thép cán nguội (7209) và thép mạ (7210). Khi khai theo phát thải thực tế, phần phân bổ miễn phí của tiền chất được cộng vào giá trị Cột A của sản phẩm hạ nguồn. Khi khai theo giá trị mặc định, giá trị Cột B của mã hạ nguồn được áp dụng nguyên như trong bảng.
Định mức CBAM có giống định mức phát thải của EU ETS và của Việt Nam không?
Định mức CBAM và định mức EU ETS là hai công cụ riêng biệt, có căn cứ pháp lý và mục đích khác nhau. Định mức EU ETS xác định lượng hạn ngạch EU ETS (EUA) được phân bổ miễn phí cho nhà sản xuất trong EU theo Chỉ thị 2003/87/EC. Định mức CBAM quy đổi lượng phân bổ miễn phí đó ra mỗi tấn hàng hóa CBAM theo mã CN, để trừ một lượng tương ứng khỏi số chứng chỉ của nhà nhập khẩu.
Đoạn 10 phần mở đầu Quy định thực thi (EU) 2025/2620 nêu rõ các giá trị hiện hành dựa trên định mức EU ETS ước tính, và định mức CBAM cập nhật theo định mức EU ETS chính thức cho giai đoạn 2026-2030 cần được áp dụng cho hàng nhập khẩu từ ngày 1 tháng 1 năm 2027. Tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, chưa có văn bản sửa đổi định mức CBAM nào được công bố.
Định mức CBAM cũng không phải là "định mức phát thải" của thị trường carbon trong nước Việt Nam. Bảng dưới đây so sánh hai khái niệm mà báo chí Việt Nam thường cùng gọi là "benchmark".
| Tiêu chí | Định mức CBAM (EU) | Định mức phát thải (Việt Nam) |
|---|---|---|
| Văn bản | Điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620 | Nghị định 06/2022/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP (căn cứ phân bổ hạn ngạch) |
| Mục đích | Tính khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí được trừ khỏi số chứng chỉ CBAM của nhà nhập khẩu EU | Phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho các cơ sở trong chương trình thí điểm |
| Đối tượng áp dụng | Hàng hóa thép nhập khẩu vào EU, theo mã CN | 25 cơ sở sắt thép (sản xuất thép thô) trong số 110 cơ sở thí điểm |
| Đơn vị | tCO₂e/tấn hàng hóa | Theo phương pháp phân bổ của Việt Nam |
Một bài nghiên cứu của nhóm sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân đăng trên Tạp chí Công Thương ngày 19/3/2026 đã tính định mức phát thải trong nước cho tuyến lò cao và tuyến lò điện dựa trên báo cáo kiểm kê năng lượng của 266 cơ sở trọng điểm. Đây là kết quả nghiên cứu phục vụ thị trường carbon Việt Nam, với phạm vi tính toán khác, nên không thể so sánh với định mức CBAM và không dùng được trong tờ khai CBAM.
Khi phân bổ miễn phí trong EU ETS cho nhà sản xuất thép EU giảm dần từ năm 2026 đến năm 2034, hệ số CBAM giảm theo, khoản trừ thu hẹp và nghĩa vụ chứng chỉ của nhà nhập khẩu tăng lên. Cách tính theo từng tuyến được trình bày tại các trang thép lò cao BF-BOF và CBAM và thép lò điện EAF và CBAM.
Giá carbon đã trả tại Việt Nam có giúp giảm thêm số chứng chỉ ngoài định mức không?
Tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, giá carbon đã trả tại Việt Nam chưa thể làm giảm số chứng chỉ. Khoản khấu trừ giá carbon đã thực trả theo Điều 9 Quy định (EU) 2023/956 là một cấu phần riêng trong công thức, được trừ sau khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí. Quy định thực thi về Điều 9 chưa được thông qua, và chưa có giá carbon nào của nước thứ ba được công nhận.
Việt Nam đang thí điểm thị trường carbon trong nước từ năm 2025 với 110 cơ sở (34 nhiệt điện, 25 sắt thép, 51 xi măng), hạn ngạch được phân bổ miễn phí (Quyết định 263/QĐ-TTg ngày 9 tháng 2 năm 2026). Sàn giao dịch carbon tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội khai trương ngày 29 tháng 6 năm 2026. Tính đến ngày 28 tháng 9 năm 2026, sàn ghi nhận 7 giao dịch với 1.310 hạn ngạch, tổng giá trị khoảng 174,8 triệu đồng, ở mức giá từ 130.000 đến 136.000 đồng/tCO₂e (VietnamFinance, 29/9/2026).
Khoản khấu trừ chỉ tính giá carbon đã thực trả, sau khi trừ mọi khoản hoàn trả hay bù đắp (khoản 1 Điều 9). Hạn ngạch thí điểm được cấp miễn phí, nên không có giá carbon nào được thực trả trên lượng phát thải đã được phân bổ. Khi khai theo giá trị mặc định, khoản giảm chỉ có thể tính theo giá carbon mặc định hằng năm mà Ủy ban châu Âu có thể ấn định cho từng nước từ năm 2027 (khoản 4 Điều 9); chưa có mức giá nào được ấn định cho Việt Nam. Chi tiết được trình bày tại trang khấu trừ giá carbon.
Nhà sản xuất thép phát thải thấp có lợi thế về định mức không?
Có, nhưng chỉ đến mức sàn bằng không. Khoản trừ là một lượng cố định cho mỗi tấn thép và không giảm khi phát thải của nhà sản xuất thấp hơn. Nhà sản xuất có phát thải đã thẩm tra gần bằng khoản trừ chỉ cần ít chứng chỉ, còn nhà sản xuất có phát thải thấp hơn khoản trừ thì không cần chứng chỉ nào.
Hướng dẫn số 1 của DG TAXUD ngày 14 tháng 8 năm 2026, một văn bản không có tính ràng buộc, nêu công thức có mức sàn này: số chứng chỉ = max[0; phát thải gắn liền cụ thể trừ khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí trừ giá carbon đã thực trả]. Kết quả âm không tạo ra khoản hoàn trả hay khoản tín dụng nào. Ngược lại, với nhà sản xuất có phát thải vượt xa định mức, mọi tấn CO₂e vượt khoản trừ đều chịu toàn bộ giá chứng chỉ.
Nhà nhập khẩu có thể dùng lợi thế này làm căn cứ khi lựa chọn nhà cung cấp có phát thải thấp đã được thẩm tra. Đối với nhà xuất khẩu Việt Nam, điều này có nghĩa là dữ liệu đã thẩm tra là cách duy nhất để không bị áp giá trị mặc định và định mức của tuyến lò cao. Các hướng giảm phát thải được trình bày tại trang giảm phát thải cho nhà xuất khẩu.
Vì sao con số "2,5%" trong một số tài liệu tiếng Việt là sai?
Một số tài liệu chính thức bằng tiếng Việt và tiếng Anh, như bài trên Báo Công Thương ngày 5 tháng 8 năm 2026 và bài tiếng Anh trên trang thông tin của Bộ Công Thương ngày 6 tháng 8 năm 2026, cho rằng mức phải trả năm 2026 chỉ vào khoảng 2,5%, rồi tăng lên 5% năm 2027. Cách hiểu này bỏ qua định mức CBAM.
Công thức theo luật là: số chứng chỉ = max[0; phát thải gắn liền cụ thể trừ khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí trừ giá carbon đã thực trả] × khối lượng. Chỉ hàng hóa có phát thải đúng bằng định mức mới trả 2,5% tổng chi phí. Với phôi Thổ Nhĩ Kỳ (mã CN 7207 11 14), cách tính tắt 2,5% cho kết quả 5,23 EUR/tấn, trong khi con số đúng là 99,70 EUR/tấn, tức cách tính tắt thấp hơn 19 lần. Với thép mạ Việt Nam, con số đúng là 94,94 EUR/tấn.
Khai sai định mức CBAM bị xử lý như thế nào?
Không có chế tài riêng cho việc áp dụng sai định mức. Việc dùng sai tuyến hoặc sai định mức khiến số chứng chỉ nộp lại thấp hơn số phải nộp, và hậu quả phát sinh từ phần thiếu hụt đó. Theo Điều 19 Quy định (EU) 2023/956, Ủy ban châu Âu và cơ quan có thẩm quyền của nước thành viên có thể rà soát tờ khai đến hết năm thứ tư sau năm phải nộp tờ khai.
Cơ quan có thẩm quyền xác định số chứng chỉ lẽ ra phải nộp lại và yêu cầu nộp bổ sung trong vòng một tháng. Tiền phạt bằng mức phạt phát thải vượt mức của EU ETS, 100 EUR/tCO₂e trước khi điều chỉnh theo lạm phát, cho mỗi chứng chỉ không nộp lại đúng hạn ngày 30/9 (khoản 1 Điều 26, dẫn khoản 3 Điều 16 Chỉ thị 2003/87/EC). Nộp phạt không miễn nghĩa vụ nộp lại chứng chỉ (khoản 3 Điều 26).
Người không phải là người khai báo CBAM được cấp phép mà vẫn đưa hàng vào EU trái quy định sẽ chịu mức phạt gấp ba đến năm lần mức trên (khoản 2 Điều 26). Nhà nhập khẩu EU mua thép từ nhiều nguồn, như nhà cung cấp lò cao ở Ấn Độ hay nhà sản xuất lò điện ở Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam, cần theo dõi theo từng nhà cung cấp, không dùng số trung bình theo loại sản phẩm.
Nghĩa vụ của nhà nhập khẩu được trình bày tại trang CBAM cho nhà nhập khẩu thép (tiếng Anh). Thông tin riêng về Việt Nam có tại trang CBAM và Việt Nam. Quý doanh nghiệp có thể gửi yêu cầu giới thiệu đơn vị hỗ trợ tính toán và thẩm tra qua trang hỗ trợ CBAM. Dịch vụ giới thiệu nhà cung cấp miễn phí cho bên yêu cầu; nhà cung cấp có thể trả cho cbamguide.com một khoản phí giới thiệu, nhưng điều đó không quyết định ai được liệt kê hay được mô tả thế nào.