WTO DS639: vụ Nga kiện CBAM của EU, lập luận pháp lý, ban hội thẩm và ý nghĩa với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam

WTO DS639 là vụ Nga kiện CBAM của EU.

Nội dung trang

WTO DS639 là tranh chấp chính thức duy nhất tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhắm vào Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU.

Nga gửi yêu cầu tham vấn ngày 12 tháng 5 năm 2025, với lập luận rằng CBAM vi phạm các nguyên tắc cốt lõi của Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT).

Ngày 10 tháng 7 năm 2026, Nga yêu cầu thành lập ban hội thẩm. Tại phiên họp của Cơ quan Giải quyết Tranh chấp (DSB) ngày 24 tháng 7 năm 2026, EU đã chặn yêu cầu thứ nhất. Đến ngày 25 tháng 9 năm 2026, DSB thành lập ban hội thẩm theo yêu cầu thứ hai của Nga; theo cơ chế đồng thuận nghịch tại khoản 1 Điều 6 Thỏa thuận Giải quyết Tranh chấp (DSU), việc thành lập ở bước này gần như tự động.

Theo trang vụ việc DS639 của WTO (cập nhật ngày 9 tháng 11 năm 2026, truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2026), ban hội thẩm đã được thành lập nhưng chưa được chỉ định thành viên, và 28 thành viên WTO đã bảo lưu quyền bên thứ ba.

Việt Nam có tên trong danh sách này, cùng bốn nước ASEAN khác là Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan.

Yêu cầu của Nga viện dẫn các Điều I, II, III, X và XI của GATT, Hiệp định về Thủ tục Cấp phép Nhập khẩu và Hiệp định về Trợ cấp và các Biện pháp Đối kháng (Hiệp định SCM).

Lập luận tham vọng nhất cho rằng phân bổ miễn phí trong Hệ thống mua bán phát thải của EU (EU ETS) là trợ cấp xuất khẩu bị cấm.

Bài viết này phân tích lập luận của hai bên, diễn biến tố tụng, hệ quả của việc Cơ quan Phúc thẩm WTO ngừng hoạt động, vị trí của Việt Nam và ý nghĩa thực tế đối với nhà xuất khẩu Việt Nam cũng như nhà nhập khẩu EU.


WTO DS639 là gì?

WTO DS639 là vụ khiếu nại chính thức của Nga đối với CBAM của EU theo Thỏa thuận Giải quyết Tranh chấp (DSU), khởi đầu bằng yêu cầu tham vấn ngày 12 tháng 5 năm 2025; đây là tranh chấp đầu tiên và duy nhất tại WTO nhắm vào CBAM.

Trong yêu cầu gửi DSB, Nga xác định biện pháp bị khiếu nại gồm Quy định (EU) 2023/956 của Nghị viện châu Âu và Hội đồng ngày 10 tháng 5 năm 2023 về việc thiết lập cơ chế điều chỉnh biên giới carbon và khung phân bổ miễn phí của EU ETS theo Chỉ thị 2003/87/EC.

Trang vụ việc của WTO chia biện pháp này thành hai phần: "gói CBAM" (CBAM Package) và khoản trợ cấp xuất khẩu bị cáo buộc được thực hiện thông qua EU ETS.

Tranh chấp bắt nguồn từ vị thế xuất khẩu hàng hóa thâm dụng carbon sang EU của Nga, gồm thép của Severstal và NLMK, nhôm của RUSAL, phân bón của EuroChem và PhosAgro.

Do giá carbon của Nga không được công nhận để khấu trừ theo Điều 9, nhà nhập khẩu hàng Nga phải gánh toàn bộ nghĩa vụ chứng chỉ CBAM.

Với giá chứng chỉ CBAM chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR/tCO₂e (công bố ngày 5 tháng 10 năm 2026), nghĩa vụ này tạo ra chi phí đáng kể cho cả ba ngành xuất khẩu chính của Nga.

Ngày 22 tháng 5 năm 2025, EU từ chối tham vấn với lý do tham vấn "could not be fruitful" (không thể mang lại kết quả, cbamguide.com tạm dịch). Đây là động thái bất thường, vì theo DSU, yêu cầu tham vấn gần như luôn được chấp nhận như bước ngoại giao đầu tiên.

Phải hơn một năm sau, ngày 10 tháng 7 năm 2026, Nga mới yêu cầu thành lập ban hội thẩm.


Các lập luận pháp lý của Nga trong WTO DS639

Nga dựa chủ yếu vào GATT 1994, bên cạnh Hiệp định về Thủ tục Cấp phép Nhập khẩu và Hiệp định SCM; yêu cầu thành lập ban hội thẩm ngày 10 tháng 7 năm 2026 đưa toàn bộ các điều khoản đã nêu trong yêu cầu tham vấn tháng 5/2025 vào phạm vi tố tụng.

Trang vụ việc của WTO (truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2026) liệt kê các khoản I:1, II:1(a), II:1(b), III:1, III:2, III:4, X:3(a) và XI:1 GATT, cùng các Điều 1.2, 1.3 và 3.2 Hiệp định về Thủ tục Cấp phép Nhập khẩu.

Nga còn viện dẫn Nghị định thư gia nhập WTO của Bulgaria, Latvia, Estonia, Croatia và Litva (đoạn 2, câu thứ hai, cùng các đoạn liên quan trong báo cáo của Ban công tác).

Lập luận của Nga trong DS639 có thể chia thành sáu nhóm chính:

  1. Vi phạm Điều I GATT (đối xử tối huệ quốc, MFN): CBAM phân biệt đối xử giữa các nhà xuất khẩu nước thứ ba tùy theo việc nước của họ có định giá carbon hay không. Nước có định giá carbon được khấu trừ theo Điều 9, còn Nga không có giá carbon đủ điều kiện nên không được khấu trừ. Theo Nga, lợi thế này không được dành bình đẳng cho mọi thành viên WTO.
  2. Vi phạm Điều II GATT (cam kết ràng buộc thuế quan): CBAM vận hành như một khoản thu đánh vào hàng nhập khẩu, vượt quá mức ràng buộc trong biểu cam kết của EU (khoản II:1(a) và (b)).
  3. Vi phạm Điều III GATT (đối xử quốc gia): gánh nặng mà CBAM đặt lên hàng nhập khẩu không tương ứng chính xác với gánh nặng mà hàng sản xuất trong EU phải chịu. Nhà sản xuất thép và xi măng EU tuy tham gia EU ETS nhưng nhận được lượng phân bổ miễn phí đáng kể, trong khi hàng Nga không được hưởng ưu đãi tương đương. Theo Nga, CBAM không cân bằng chi phí carbon một cách trung lập mà đẩy hàng nhập khẩu vào thế bất lợi cạnh tranh ròng so với hàng sản xuất trong EU.
  4. Vi phạm Điều X GATT (minh bạch và công bố): Điều X yêu cầu các biện pháp ảnh hưởng đến thương mại phải được công bố kịp thời và áp dụng thống nhất. Theo Nga, các quy tắc xác định nghĩa vụ chứng chỉ, nhất là cách tính phát thải gắn liền, cách áp dụng giá trị mặc định và điều kiện khấu trừ theo Điều 9, chưa đạt được mức rõ ràng đó.
  5. Điều XI GATT và Hiệp định về Thủ tục Cấp phép Nhập khẩu: Nga viện dẫn quy định cấm các biện pháp hạn chế nhập khẩu không phải là thuế (khoản XI:1) và các Điều 1.2, 1.3, 3.2 của hiệp định này. Bản tóm tắt của WTO chỉ liệt kê các điều khoản, không nêu nội dung lập luận.
  6. Vi phạm Hiệp định SCM: phân bổ miễn phí trong EU ETS dành cho nhà sản xuất thép, xi măng và nhôm EU là trợ cấp xuất khẩu bị cấm, làm suy yếu vị thế cạnh tranh của nhà sản xuất Nga. WTO ghi nhận các Điều 1.1(a)(1)(i) đến (iii) và 3.1(a) Hiệp định SCM (cùng Phụ lục I), kết hợp với Điều VI và XVI GATT; trang vụ việc (truy cập ngày 12/11/2026) không liệt kê Điều 5 hay Điều 6 Hiệp định SCM về trợ cấp gây tổn hại nghiêm trọng.

Lập luận thứ sáu là tham vọng nhất: nếu được chấp nhận, lập luận này không chỉ nhắm vào CBAM mà còn nhắm vào toàn bộ khung phân bổ miễn phí của EU ETS.


Lập luận bảo vệ CBAM của EU theo Điều XX GATT

EU bảo vệ CBAM chủ yếu dựa trên các ngoại lệ chung tại Điều XX GATT, cụ thể là điểm (b) và điểm (g).

Lập luận bảo vệ của EU tại DS639 dựa trên ba trụ cột:

  • Điểm (b) Điều XX: CBAM là biện pháp "cần thiết để bảo vệ cuộc sống hoặc sức khỏe của con người, động vật hoặc thực vật" vì góp phần giảm phát thải khí nhà kính toàn cầu. Tiêu chí "cần thiết" đòi hỏi đây phải là biện pháp ít hạn chế thương mại nhất trong số các biện pháp có thể áp dụng một cách hợp lý. EU cho rằng cơ chế chứng chỉ gắn với giá carbon trong EU được thiết kế để cân bằng chi phí, không vượt quá mức cần thiết.
  • Điểm (g) Điều XX: CBAM "liên quan đến việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên có thể cạn kiệt", ở đây là khả năng hấp thụ khí nhà kính của khí quyển mà không gây ra hiện tượng nóng lên nguy hiểm, và được áp dụng song song với các hạn chế mà EU ETS đặt ra cho nhà sản xuất EU. EU phải chứng minh CBAM và EU ETS là một gói chính sách thống nhất, áp dụng cả trong nội khối lẫn tại biên giới, chứ không phải một biện pháp hạn chế thương mại riêng lẻ.
  • Không phân biệt đối xử (phần mở đầu Điều XX): ngay cả khi CBAM vi phạm một nghĩa vụ theo GATT, phần mở đầu của Điều XX chỉ yêu cầu biện pháp không tạo ra "phân biệt đối xử tùy tiện hoặc không chính đáng" giữa các nước có điều kiện như nhau. EU lập luận rằng nước có định giá carbon và nước không có định giá carbon ở trong những điều kiện khác nhau, nên việc đối xử khác nhau theo Điều 9 là có căn cứ.

EU cũng phản bác lập luận theo Điều III. Cơ sở pháp lý của CBAM là khoản 1 Điều 192 Hiệp ước về Hoạt động của Liên minh châu Âu (TFEU), tức là thuộc lĩnh vực chính sách môi trường chứ không phải chính sách thương mại.

Theo EU, khi tính đến lộ trình giảm dần phân bổ miễn phí từ năm 2026 đến năm 2034, CBAM chỉ phản ánh đúng, chứ không vượt quá, chi phí carbon mà nhà sản xuất EU phải chịu.


Diễn biến thủ tục của vụ WTO DS639

DS639 đã trải qua bảy mốc, từ yêu cầu tham vấn ngày 12 tháng 5 năm 2025 đến việc thành lập ban hội thẩm ngày 25 tháng 9 năm 2026.

Bảng dưới đây tóm tắt các sự kiện chính, từ khi nộp đơn đến tình trạng tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026.

Ngày Sự kiện Ý nghĩa
12/5/2025 Nga gửi yêu cầu tham vấn DS639 tới DSB Khiếu nại chính thức đầu tiên tại WTO đối với CBAM
22/5/2025 EU từ chối tham vấn, cho rằng "could not be fruitful" Từ chối bất thường, mở đường cho giai đoạn ban hội thẩm mà không cần tham vấn
Tháng 6 đến tháng 7/2025 Sau 60 ngày, Nga có quyền yêu cầu thành lập ban hội thẩm Khoản 7 Điều 4 DSU áp dụng khi tham vấn không thành
Tháng 7/2025 đến tháng 6/2026 Nga có quyền nhưng chưa yêu cầu thành lập ban hội thẩm Tranh chấp dừng lại sau giai đoạn tham vấn trong hơn một năm
10/7/2026 Nga yêu cầu thành lập ban hội thẩm Ghi trên trang vụ việc DS639 của WTO; yêu cầu thành lập ban hội thẩm đầu tiên đối với một biện pháp điều chỉnh carbon tại biên giới
24/7/2026 EU phản đối yêu cầu thứ nhất tại phiên họp DSB; chưa thành lập ban hội thẩm Bên bị đơn chỉ chặn được yêu cầu thứ nhất; EU tái khẳng định việc từ chối tham vấn, viện dẫn cuộc xâm lược Ukraine của Nga
25/9/2026 DSB thành lập ban hội thẩm theo yêu cầu thứ hai của Nga Bên bị đơn không chặn được yêu cầu thứ hai: theo khoản 1 Điều 6 DSU, việc thành lập gần như tự động; 18 thành viên bảo lưu quyền bên thứ ba tại phiên họp; trang vụ việc ghi 28 thành viên, trong đó có Việt Nam, khi truy cập ngày 12/11/2026
Tính đến 12/11/2026 Ban hội thẩm đã thành lập, chưa chỉ định thành viên Bước tiếp theo là chọn thành viên ban hội thẩm theo Điều 8 DSU; chưa có phiên điều trần hay báo cáo; theo thời hạn thông thường, báo cáo dự kiến trong khoảng 2027-2028
Sau báo cáo (chưa diễn ra) Sau khi ban hội thẩm ra phán quyết, mỗi bên có thể kháng cáo lên Cơ quan Phúc thẩm Cơ quan Phúc thẩm ngừng hoạt động từ tháng 12/2019; không có cơ chế phúc thẩm ràng buộc

Việc thành lập ban hội thẩm ngày 25/9/2026 thay đổi điều gì?

Ngày 25 tháng 9 năm 2026, DSB thành lập ban hội thẩm DS639 theo yêu cầu thứ hai của Nga, đưa DS639 trở thành tranh chấp đầu tiên về điều chỉnh carbon tại biên giới có ban hội thẩm WTO.

Nga yêu cầu thành lập ban hội thẩm ngày 10 tháng 7 năm 2026. Tại phiên họp DSB ngày 24 tháng 7 năm 2026, EU phản đối yêu cầu thứ nhất nên ban hội thẩm chưa được thành lập.

EU cũng nhân phiên họp này tái khẳng định quyết định từ chối tham vấn, viện dẫn cuộc xâm lược Ukraine của Nga. Theo thực tiễn WTO, bên bị đơn chỉ có thể chặn yêu cầu thứ nhất.

Nga nộp lại yêu cầu, và tại phiên họp DSB ngày 25/9/2026, ban hội thẩm được thành lập gần như tự động.

Theo khoản 1 Điều 6 DSU, ban hội thẩm được thành lập muộn nhất tại phiên họp DSB thứ hai có yêu cầu này trong chương trình nghị sự, trừ khi DSB đồng thuận không thành lập (đồng thuận nghịch). Sự đồng thuận đó đòi hỏi chính Nga cũng phải tham gia.

Trang vụ việc DS639 của WTO (truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2026) liệt kê 28 thành viên bảo lưu quyền bên thứ ba, phân theo khu vực như sau:

  • Châu Mỹ: Argentina, Brazil, Canada, Colombia, Ecuador, Paraguay, Hoa Kỳ
  • Châu Á và Trung Đông: Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Kazakhstan, Hàn Quốc, Malaysia, Ả Rập Xê Út, Singapore, Đài Bắc Trung Hoa, Thái Lan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Việt Nam
  • Châu Âu: Iceland, Na Uy, Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ, Vương quốc Anh
  • Châu Phi và châu Đại Dương: Nam Phi, Australia, New Zealand

Danh sách bên thứ ba dài như vậy cho thấy nhiều đối tác thương mại coi DS639 là phép thử đối với các biện pháp điều chỉnh carbon tại biên giới nói chung.

Tin về việc EU chặn yêu cầu ngày 24/7/2026 có tại bài EU blocks Russia's first WTO panel request in DS639 (tiếng Anh).

Tin về việc thành lập ban hội thẩm có tại bài WTO establishes DS639 panel on EU CBAM (tiếng Anh).

Phạm vi xem xét của ban hội thẩm bao gồm toàn bộ yêu cầu của Nga: các Điều I, II, III, X, XI GATT, Hiệp định về Thủ tục Cấp phép Nhập khẩu và Hiệp định SCM.

Phân bổ miễn phí trong EU ETS bị cáo buộc là trợ cấp xuất khẩu bị cấm theo Hiệp định SCM, kết hợp với Điều VI và XVI GATT.

Lần đầu tiên, lập luận này đưa chính khung phân bổ miễn phí của EU ETS, chứ không chỉ CBAM, ra trước một ban hội thẩm WTO.

Bước tiếp theo là chỉ định thành viên ban hội thẩm. Các bên tự thỏa thuận về thành viên; nếu không đạt được thỏa thuận trong vòng 20 ngày kể từ khi ban hội thẩm được thành lập, một bên có thể đề nghị Tổng Giám đốc WTO chỉ định theo khoản 7 Điều 8 DSU.

Mốc 20 ngày đã qua từ giữa tháng 10/2026, nhưng tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026, trang vụ việc của WTO (cập nhật ngày 9/11/2026) vẫn ghi ban hội thẩm chưa được chỉ định thành viên và không ghi nhận yêu cầu nào gửi Tổng Giám đốc.

Với thời hạn thông thường từ 12 đến 18 tháng kể từ khi ban hội thẩm có thành viên, báo cáo DS639 dự kiến được ban hành trong khoảng 2027-2028.

Tuy nhiên, do Cơ quan Phúc thẩm đang tê liệt (xem phần sau), ngay cả báo cáo này cũng có thể không mang lại kết quả ràng buộc. Yêu cầu ban đầu của Nga và ý nghĩa của nó được phân tích trong bài Russia requests WTO panel establishment in DS639 (tiếng Anh).


Vì sao việc Cơ quan Phúc thẩm ngừng hoạt động lại quan trọng đối với DS639?

Vấn đề mang tính cấu trúc cốt lõi của DS639 là thiếu cơ chế cưỡng chế thi hành, do Cơ quan Phúc thẩm WTO đã ngừng hoạt động từ tháng 12 năm 2019.

Hoa Kỳ ngăn chặn việc bổ nhiệm thành viên mới, khiến Cơ quan Phúc thẩm không đủ số thành viên tối thiểu để xét xử. Tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026, theo trang của WTO, cơ quan này vẫn không thể xét xử kháng cáo và không còn thành viên nào.

Điều này tác động trực tiếp đến DS639. Nếu ban hội thẩm ra phán quyết bất lợi cho EU, EU có thể "kháng cáo vào khoảng không" (appeal into the void), tức là nộp đơn kháng cáo hợp lệ về thủ tục nhưng không thể được xem xét vì không có Cơ quan Phúc thẩm hoạt động.

Khi đó, phán quyết bị treo vô thời hạn và không có cách nào để thi hành.

Tương tự, nếu ban hội thẩm ra phán quyết có lợi cho Nga, Nga cũng không thể buộc EU tuân thủ thông qua trình tự phúc thẩm và trả đũa theo cách truyền thống.

Thỏa thuận Trọng tài Phúc thẩm Tạm thời Đa phương (MPIA), cơ chế thay thế do một nhóm thành viên WTO lập ra năm 2020, không áp dụng được cho DS639. Thỏa thuận này chỉ áp dụng giữa các bên tham gia; EU tham gia MPIA, nhưng Nga thì không.

Việt Nam không có tên trong danh sách 33 bên tham gia MPIA (EU được tính là một bên) do wtoplurilaterals.info tổng hợp, truy cập ngày 12/11/2026. Các nước ASEAN có trong danh sách này là Malaysia, Philippines và Singapore.

Vì vậy, nếu Việt Nam và EU phát sinh tranh chấp WTO về CBAM, một phán quyết bị kháng cáo cũng sẽ rơi vào khoảng không như DS639.

Trên thực tế, WTO DS639 khó có thể mang lại một kết quả có hiệu lực ràng buộc, đủ để buộc EU phải sửa đổi CBAM.


Mức độ Nga chịu tác động của CBAM và lý do khởi kiện DS639

Quyết định khởi kiện DS639 của Nga phản ánh ba áp lực đan xen, không chỉ là một phép tính chi phí đơn thuần.

Thứ nhất, thương mại hàng hóa thuộc diện CBAM giữa Nga và EU có mức độ tập trung cao.

Năm 2025, EU nhập khẩu từ Nga 10,40 triệu tấn hàng hóa thuộc diện CBAM (mã thuộc Phụ lục I), trị giá 4,89 tỷ EUR, chiếm 4,4% giá trị và 8,7% khối lượng nhập khẩu từ ngoài EU (Eurostat Comext DS-045409, 2025, trích xuất ngày 12 tháng 10 năm 2026).

Nga là nguồn cung lớn nhất của EU về phân bón (4,92 triệu tấn, 24,5% khối lượng nhập khẩu từ ngoài EU) và về thép thô cùng bán thành phẩm (3,87 triệu tấn, 38,0%). Nga cũng xuất sang EU 303 nghìn tấn nhôm chưa gia công (Eurostat Comext DS-045409, 2025).

Ngoài thuế 6,5% theo giá trị và chi phí chứng chỉ CBAM, phân bón Nga còn chịu thuế hải quan bổ sung theo Quy định (EU) 2025/1227.

Mức thuế bổ sung là 40 đến 45 EUR/tấn từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, 60 đến 70 EUR/tấn từ ngày 1/7/2026 và 315 đến 430 EUR/tấn từ ngày 1/7/2028.

Tính cả năm 2025, nhập khẩu urê từ Nga không giảm (1,90 triệu tấn, so với 1,72 triệu tấn năm 2024).

Sự sụt giảm chỉ diễn ra trong năm 2026: theo số liệu hằng tháng của Eurostat, lượng nhập khẩu trong bảy tháng đầu năm 2026 chỉ còn 114 nghìn tấn, so với 1,39 triệu tấn cùng kỳ năm trước.

Thứ hai, giá carbon của Nga không được công nhận theo Điều 9, nên nhà nhập khẩu hàng Nga không được khấu trừ khoản nào.

Khi tính theo giá trị mặc định, cùng một mặt hàng bán thành phẩm bằng thép không hợp kim (mã CN 7207 11 14) có chi phí chênh lệch lớn tùy nước xuất xứ. Bảng dưới đây so sánh chi phí này đối với hàng nhập khẩu năm 2026.

Số liệu trong bảng được tính ngày 12 tháng 11 năm 2026 theo phương pháp chi phí ròng của luật CBAM, với giá trị mặc định tại Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621 (đã được thay thế theo Quy định thực thi (EU) 2026/1740) và định mức CBAM 1,364 (cột B, tuyến lò cao - lò thổi oxy (BF-BOF), điểm 5.3 Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620), với giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR/tCO₂e.

Nước xuất xứ Giá trị mặc định (tCO₂e/tấn) Năm 2026, đã cộng hệ số cộng thêm 10% Khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí (0,975 × 1,00 × 1,364) Số chứng chỉ mỗi tấn sản phẩm Chi phí mỗi tấn sản phẩm
Thổ Nhĩ Kỳ 2,310 2,541 1,3299 1,2111 99,70 EUR
Việt Nam 2,350 2,585 1,3299 1,2551 103,32 EUR
Trung Quốc 3,169 3,4859 1,3299 2,156 177,48 EUR
Nga 3,210 3,531 1,3299 2,2011 181,19 EUR
Ấn Độ 4,270 4,697 1,3299 3,3671 277,18 EUR

Nếu nhân toàn bộ phát thải gắn liền với giá chứng chỉ, chi phí cho bán thành phẩm Nga là 290,67 EUR mỗi tấn sản phẩm; sau khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí, con số này còn 181,19 EUR, và không có khoản khấu trừ nào theo Điều 9. Trong cùng điều kiện, bán thành phẩm Việt Nam chịu 103,32 EUR, thấp hơn khoảng 43%.

Doanh nghiệp có thể ước tính chi phí cho sản phẩm và khối lượng hàng của mình bằng công cụ tính CBAM. Đây là ước tính dựa trên giá trị mặc định và định mức CBAM chính thức (Quy định thực thi (EU) 2025/2621 và 2025/2620); con số ràng buộc là con số trong tờ khai CBAM.

Biểu thuế của Việt Nam sử dụng mã AHTN 8 chữ số, trong đó chỉ sáu chữ số đầu (HS) trùng với mã CN của EU; phạm vi CBAM được xác định theo mã CN trên tờ khai hải quan tại EU.

Thứ ba, DS639 còn là một công cụ chính trị. Vụ kiện gửi tín hiệu tới các nước xuất khẩu khác, đặc biệt là Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và nhóm BASIC (Brazil, Nam Phi, Ấn Độ, Trung Quốc), rằng con đường pháp lý tại WTO vẫn để ngỏ và EU không thể coi CBAM là miễn nhiễm trước các khiếu nại.

Một số thành viên WTO như Ấn Độ đã nêu vấn đề CBAM tại Ủy ban Thương mại và Môi trường của WTO nhưng không khởi kiện chính thức. Vụ kiện của Nga tạo ra một hồ sơ pháp lý và khung dữ kiện để các nước khác theo dõi, tham gia hoặc dựa vào.


Bản tin CBAM (tiếng Anh)

Bản tin tiếng Anh: thông báo giá chứng chỉ CBAM, những thay đổi quy định quan trọng và tin tức hằng tuần về CBAM. Không gửi thư rác, có thể hủy đăng ký bất cứ lúc nào.

Chúng tôi chỉ lưu địa chỉ email để gửi các thông báo này. Chính sách bảo mật (tiếng Anh)

Việt Nam ở vị trí nào trong tranh chấp DS639?

Việt Nam không phải là bên tranh chấp nhưng là một trong 28 bên thứ ba của DS639, theo trang vụ việc của WTO (cập nhật ngày 9 tháng 11 năm 2026, truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2026).

Bên thứ ba được gửi văn bản lập luận và trình bày ý kiến trước ban hội thẩm, nhưng không phải là một bên của phán quyết. Theo thực tiễn của DSB, quyền bên thứ ba thường được bảo lưu trong vòng 10 ngày sau khi ban hội thẩm được thành lập.

Khi truy cập trang ngày 4 tháng 11 năm 2026, Việt Nam chưa có trong danh sách 27 bên thứ ba; trang không ghi ngày Việt Nam bảo lưu quyền.

Việt Nam không thiếu kinh nghiệm tố tụng tại WTO. Theo trang thông tin thành viên của WTO (truy cập ngày 12/11/2026), Việt Nam là thành viên từ ngày 11 tháng 1 năm 2007, là nguyên đơn trong 5 vụ, chưa từng là bị đơn và là bên thứ ba trong 44 vụ.

Trong 5 vụ Việt Nam là nguyên đơn có một vụ liên quan trực tiếp đến thép: DS496, Indonesia, biện pháp tự vệ đối với một số sản phẩm sắt thép (2015).

Ngoài tư cách bên thứ ba trong DS639, Chính phủ Việt Nam ứng phó với CBAM bằng con đường đối thoại thay vì khởi kiện.

Theo văn bản 6082/VPCP-NN của Văn phòng Chính phủ (Bộ Công Thương đưa tin ngày 28 tháng 8 năm 2024), Bộ Công Thương là đầu mối ứng phó với CBAM và chủ trì đối thoại với EU và Vương quốc Anh trong khuôn khổ WTO, EVFTA và UKVFTA.

Từ tháng 10/2024, Bộ Công Thương đã đề xuất xây dựng một cổng thông tin và sổ tay hướng dẫn về CBAM; tính đến ngày 4/11/2026, chưa ghi nhận cổng thông tin nào được khai trương.

Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) đã xuất bản sổ tay hỏi đáp về CBAM vào tháng 12/2024. Thông tin chi tiết về các cơ quan liên quan và tình hình tại Việt Nam có tại trang CBAM và Việt Nam.

DS639 có bốn vấn đề liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp Việt Nam:

  • Điều 9 và đối xử tối huệ quốc: Nga cho rằng việc phân biệt đối xử dựa trên việc có hay không có giá carbon là vi phạm nguyên tắc MFN. Việt Nam đang thí điểm thị trường carbon trong nước từ năm 2025 với 110 cơ sở (34 nhiệt điện, 25 sắt thép, 51 xi măng), hạn ngạch được phân bổ miễn phí; tính đến ngày 4/11/2026, giá carbon này chưa được EU công nhận theo Điều 9 và chưa thể khấu trừ.
  • Phân bổ miễn phí và quy định trợ cấp: Nga cho rằng phân bổ miễn phí trong EU ETS là trợ cấp xuất khẩu bị cấm. Thị trường carbon thí điểm của Việt Nam cũng phân bổ hạn ngạch miễn phí (Quyết định 263/QĐ-TTg ngày 9 tháng 2 năm 2026). Phán quyết chỉ xem xét biện pháp của EU, nhưng cách giải thích mối quan hệ giữa phân bổ miễn phí và Hiệp định SCM có thể được tham chiếu khi các nước thiết kế hệ thống của mình.
  • Minh bạch (Điều X GATT): lập luận về tính rõ ràng của giá trị mặc định và phương pháp tính trùng với mối quan tâm của nhà xuất khẩu Việt Nam. Mọi dòng thép carbon trong bảng giá trị mặc định áp dụng cho Việt Nam đều ghi tuyến lò cao, nên sản phẩm luyện bằng lò điện hồ quang (EAF) chỉ được phản ánh đúng khi có phát thải thực tế đã thẩm tra.
  • Cạnh tranh trực tiếp với hàng Nga: năm 2025, Việt Nam là nguồn cung thép thô và bán thành phẩm lớn thứ tư của EU tính theo khối lượng (740 nghìn tấn, 7,3%), sau Nga (38,0%), Trung Quốc (15,8%) và Ukraine (9,7%) (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Như bảng ở trên cho thấy, giá trị mặc định của Việt Nam thấp hơn của Nga.

Về khả năng khấu trừ, dự thảo quy định thực thi Điều 9 công bố ngày 13 tháng 5 năm 2026 vẫn chưa được thông qua tính đến ngày 4/11/2026. Điều 9 chỉ cho phép khấu trừ giá carbon đã thực trả, sau khi trừ mọi khoản hoàn trả hoặc bù đắp, nên hạn ngạch được phân bổ miễn phí không tạo ra giá carbon đã thực trả. Chi tiết tại trang khấu trừ giá carbon đã thực trả.

Sàn giao dịch carbon trong nước khai trương ngày 29 tháng 6 năm 2026 tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Đến ngày 28 tháng 9 năm 2026, sàn mới ghi nhận 7 giao dịch với 1.310 hạn ngạch, tổng giá trị khoảng 174,8 triệu đồng, ở mức giá 130.000 đến 136.000 đồng/tCO₂e (VietnamFinance, 29/9/2026).


DS639 có làm thay đổi nghĩa vụ CBAM không?

Tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026, WTO DS639 không đình chỉ, không trì hoãn và không làm thay đổi nghĩa vụ CBAM của EU.

Quy định (EU) 2023/956, đã được sửa đổi bởi Quy định (EU) 2025/2083, vẫn có hiệu lực đầy đủ, và giai đoạn chính thức đã bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Nội dung của quy định được giải thích tại trang Quy định (EU) 2023/956 (tiếng Anh).

Tờ khai CBAM hằng năm và việc nộp lại chứng chỉ CBAM có hạn chót là ngày 30 tháng 9 của năm sau; lần đầu là ngày 30/9/2027 cho hàng nhập khẩu năm 2026 (khoản 1 Điều 6 và khoản 1 Điều 22 Quy định (EU) 2023/956).

Phán quyết của ban hội thẩm WTO không thể trực tiếp sửa đổi luật EU; chỉ hoạt động lập pháp của EU hoặc phán quyết của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) mới có thể làm điều đó.

Cơ sở pháp lý tại khoản 1 Điều 192 TFEU càng củng cố tính độc lập này.

Do CBAM được xây dựng như một văn bản pháp luật về môi trường chứ không phải về thương mại, EU cho rằng thẩm quyền chủ yếu thuộc về tòa án và tiến trình chính trị của EU, chứ không phải ban hội thẩm WTO.

Việc lựa chọn cấu trúc pháp lý này là có chủ đích. Nếu dựa trên Điều 114 TFEU (thị trường nội khối), biện pháp sẽ dễ bị khiếu nại theo Điều III GATT hơn; còn khoản 1 Điều 192 gắn biện pháp với thẩm quyền về môi trường của EU và mở đường trực tiếp hơn cho lập luận bảo vệ theo điểm (b) và (g) Điều XX.

Đối với nhà nhập khẩu EU và nhà xuất khẩu Việt Nam, DS639 chỉ có ý nghĩa thực tế trong hai trường hợp:

  1. Ban hội thẩm kết luận một số yếu tố của CBAM không phù hợp với quy định WTO và EU sửa đổi các yếu tố đó, chẳng hạn phương pháp khấu trừ theo Điều 9 hoặc cách áp dụng giá trị mặc định: khi đó, quy trình tuân thủ của nhà nhập khẩu có thể thay đổi.
  2. DS639 làm tăng áp lực ngoại giao để EU đàm phán công nhận giá carbon song phương (một phản ứng chính trị, không phải pháp lý): khi đó, những con đường khấu trừ mới theo Điều 9 có thể mở ra cho nhà xuất khẩu Nga hoặc các nước thứ ba khác.

Tính đến ngày 4/11/2026, cả hai trường hợp này đều chưa có khả năng xảy ra trong thời gian gần. Điều nhà xuất khẩu Việt Nam cần làm ngay là đo lường phát thải thực tế của cơ sở sản xuất và cung cấp dữ liệu đã thẩm tra cho khách hàng EU (xem hướng dẫn CBAM cho nhà xuất khẩu).

Tiền phạt bằng mức phạt phát thải vượt mức của EU ETS, 100 EUR/tCO₂e trước khi điều chỉnh theo lạm phát, cho mỗi chứng chỉ không nộp lại đúng hạn (khoản 1 Điều 26); nộp phạt không miễn nghĩa vụ nộp lại chứng chỉ (khoản 3 Điều 26). Nghĩa vụ này không phụ thuộc vào kết quả tranh chấp WTO.


So sánh DS639 với các phản ứng thương mại khác đối với CBAM

Tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, trong các phản ứng thương mại đối với CBAM, DS639 là tranh chấp chính thức duy nhất tại WTO.

Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Hoa Kỳ phản ứng với CBAM như thế nào?

Ấn Độ đã nêu vấn đề CBAM tại Ủy ban Thương mại và Môi trường của WTO và trong đàm phán Hiệp định Thương mại tự do EU-Ấn Độ. Ấn Độ cũng là một trong 28 bên thứ ba của DS639.

Hiệp định kết thúc đàm phán ngày 27 tháng 1 năm 2026. Ủy ban châu Âu khẳng định rõ không cam kết thay đổi nghĩa vụ CBAM hay dành cho Ấn Độ đối xử thuận lợi hơn. Theo báo chí, văn bản tạm thời chỉ có điều khoản không phân biệt đối xử: nếu EU dành cơ chế linh hoạt về CBAM cho một nước khác, Ấn Độ sẽ không bị đối xử kém thuận lợi hơn. Ấn Độ vẫn chưa khởi kiện tại WTO.

Ấn Độ cho rằng CBAM vi phạm nguyên tắc "trách nhiệm chung nhưng có phân biệt" (CBDR) của Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), theo đó các nước phát triển gánh nghĩa vụ giảm phát thải lớn hơn các nước đang phát triển. Nguyên tắc này không có hiệu lực trực tiếp trong khuôn khổ GATT nhưng có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá tính tương xứng theo Điều XX.

Thổ Nhĩ Kỳ là nguồn cung hàng hóa thuộc diện CBAM lớn nhất của EU tính theo khối lượng: 14,81 triệu tấn, trị giá 10,83 tỷ EUR năm 2025 (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Thổ Nhĩ Kỳ phản đối qua kênh song phương, với lập luận rằng Hiệp định Liên minh thuế quan EU-Thổ Nhĩ Kỳ năm 1995 cho phép nhà xuất khẩu nước này được đối xử như nhà sản xuất EU.

Lập luận này sẽ được xem xét qua cơ chế giải quyết tranh chấp song phương hoặc tại CJEU, chứ không qua thủ tục giải quyết tranh chấp của WTO.

Hoa Kỳ chỉ trích CBAM nhưng không khởi kiện tại WTO. Trong bài viết trên Financial Times ngày 12 tháng 8 năm 2026, Đại sứ Hoa Kỳ tại EU Andrew Puzder gọi CBAM là thuế quan "dưới một cái tên khác". Ngay ngày hôm sau, Ủy ban châu Âu phản bác, khẳng định cơ chế này không phân biệt đối xử và phù hợp với quy định WTO (xem US ambassador calls CBAM a tariff, EU rebuts, tiếng Anh).

Ngày 8 tháng 10 năm 2026, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) mở hồ sơ USTR-2026-0661 để lấy ý kiến về CBAM của EU, với hạn góp ý là ngày 9 tháng 11 năm 2026. Đây là hoạt động lấy ý kiến, không phải một cuộc điều tra hay biện pháp thương mại. Các cơ chế tương tự ở nước khác được so sánh tại trang CBAM trên thế giới.

DS639 có gì khác biệt so với các tranh chấp thương mại khác?

So với các tranh chấp về môi trường thông thường tại WTO, DS639 có ba điểm khác biệt:

  • Không có cấp phúc thẩm: đây là thách thức lớn đầu tiên đối với CBAM trong bối cảnh WTO không còn cấp xét xử thứ hai hoạt động.
  • Nhắm vào toàn bộ cấu trúc chính sách khí hậu: lập luận theo Hiệp định SCM về phân bổ miễn phí trong EU ETS có phạm vi rộng hơn mọi tranh chấp về thương mại và môi trường trước đây.
  • Từ chối tham vấn ngay từ đầu: xuất phát từ cân nhắc chính trị, EU đánh giá rằng việc tham gia tố tụng WTO với Nga sẽ mang lại cho Nga một tính chính danh mà EU không muốn trao, trong bối cảnh địa chính trị sau cuộc xâm lược Ukraine năm 2022.

WTO DS639 có dẫn đến việc sửa đổi CBAM không?

WTO DS639 khó có thể trực tiếp dẫn đến việc sửa đổi CBAM của EU trước năm 2030, do thời gian tố tụng của ban hội thẩm, tình trạng tê liệt của Cơ quan Phúc thẩm và lập trường pháp lý của EU.

Con đường cải cách có tác động lớn hơn là tiến trình lập pháp của EU. Điều 30 Quy định (EU) 2023/956 yêu cầu Ủy ban châu Âu giám sát việc vận hành CBAM và báo cáo định kỳ.

Ngày 14 tháng 10 năm 2026, Ủy ban thông báo sẽ rà soát toàn diện CBAM trong năm 2027, dựa trên kinh nghiệm và ý kiến phản hồi thu được trong hai năm đầu áp dụng giai đoạn chính thức (Commission Daily News MEX/26/2159).

Đề xuất COM(2025)989 và các thảo luận về mở rộng sang sản phẩm hạ nguồn (mới là đề xuất, chưa phải luật) cho thấy CBAM đang được điều chỉnh qua tiến trình nội bộ của EU.

Nếu có thay đổi do áp lực từ WTO, nhiều khả năng đó sẽ là điều chỉnh tự nguyện dưới danh nghĩa đơn giản hóa hoặc bảo đảm công bằng hơn, chứ không phải việc thi hành phán quyết WTO.

Vấn đề CBAM có phù hợp với quy định WTO hay không rộng hơn phạm vi DS639.

Việc CBAM có đứng vững trước sự xem xét của WTO hay không phụ thuộc vào cách ban hội thẩm giải thích tiêu chí "cần thiết" tại Điều XX đối với các biện pháp khí hậu, một vấn đề chưa có án lệ WTO nào tương ứng trực tiếp. Phân tích đầy đủ có tại trang CBAM WTO compatibility (tiếng Anh).


Câu hỏi thường gặp về WTO DS639

CBAM ảnh hưởng thế nào đến hàng xuất khẩu của Nga sang EU?

CBAM ảnh hưởng đến ba ngành xuất khẩu chính của Nga: thép, nhôm và phân bón. Nga không có giá carbon ở cấp liên bang và không có cơ chế nào được công nhận theo Điều 9, nên hàng Nga không được khấu trừ. Tính theo giá trị mặc định, bán thành phẩm thép Nga (mã CN 7207 11 14, giá trị mặc định 3,210 tCO₂e/tấn, 3,531 khi cộng hệ số cộng thêm năm 2026) chịu chi phí 181,19 EUR mỗi tấn sản phẩm năm 2026 theo giá quý III/2026 là 82,32 EUR, sau khi trừ khoản điều chỉnh 0,975 × định mức 1,364.

Cùng với thuế bổ sung của EU đối với phân bón Nga (tăng lên 315 đến 430 EUR/tấn từ tháng 7/2028), CBAM làm giảm mạnh sức cạnh tranh của hàng Nga trên thị trường EU. Chi tiết tại trang CBAM Russia (tiếng Anh).

Các mốc thời gian chính của WTO DS639 là gì?

Nga yêu cầu tham vấn DS639 ngày 12/5/2025; EU từ chối ngày 22/5/2025. Nga yêu cầu thành lập ban hội thẩm ngày 10/7/2026. Tại phiên họp DSB ngày 24/7/2026, EU phản đối yêu cầu thứ nhất nên ban hội thẩm chưa được thành lập. DSB thành lập ban hội thẩm theo yêu cầu thứ hai ngày 25/9/2026, bằng đồng thuận nghịch theo khoản 1 Điều 6 DSU.

Tính đến ngày 12/11/2026, ban hội thẩm chưa được chỉ định thành viên và chưa có báo cáo; 28 thành viên WTO, trong đó có Việt Nam, bảo lưu quyền bên thứ ba. Với thời hạn thông thường từ 12 đến 18 tháng kể từ khi ban hội thẩm có thành viên, phán quyết sớm nhất cũng phải đến khoảng 2027-2028 mới được đưa ra.

WTO DS639 có thể dẫn đến phạt tiền đối với EU không?

WTO DS639 không thể trực tiếp dẫn đến phạt tiền đối với EU. Cơ chế giải quyết tranh chấp WTO yêu cầu bên thua điều chỉnh biện pháp cho phù hợp với nghĩa vụ WTO, chứ không yêu cầu trả tiền. Công cụ thi hành là biện pháp trả đũa thương mại của Nga, nhưng điều này đòi hỏi phải có phán quyết cuối cùng, thông báo tới DSB và sự cho phép trả đũa ở mức tương xứng. Tình trạng tê liệt của Cơ quan Phúc thẩm kéo dài thêm thời gian này.

Tiền phạt đối với nhà nhập khẩu EU vi phạm CBAM hoàn toàn tách biệt với tranh chấp WTO: người khai báo CBAM được cấp phép chịu 100 EUR/tCO₂e trước khi điều chỉnh theo lạm phát cho mỗi chứng chỉ không nộp lại (khoản 1 Điều 26). Người không phải là người khai báo được cấp phép chịu gấp ba đến năm lần (khoản 2 Điều 26). Chi tiết tại trang CBAM penalties (tiếng Anh).

Nga có giá carbon đủ điều kiện khấu trừ theo Điều 9 CBAM không?

Không. Tính đến ngày 4/11/2026, giá carbon của Nga không được công nhận theo Điều 9; thực tế chưa có giá carbon của nước nào được công nhận, vì quy định thực thi vẫn đang ở dạng dự thảo. Điều 9 chỉ cho phép khấu trừ giá carbon đã thực trả ở nước xuất xứ. Nga không có hệ thống mua bán phát thải quốc gia và không có thuế carbon áp lên nhà xuất khẩu.

Vì vậy, hàng Nga thuộc diện CBAM phải chịu toàn bộ nghĩa vụ chứng chỉ. Trang về cách tính phát thải gắn liền giải thích cơ sở tính chi phí của nghĩa vụ này.

WTO DS639 có phải là khiếu nại WTO đầu tiên đối với một biện pháp carbon tại biên giới không?

WTO DS639 là tranh chấp WTO chính thức đầu tiên nhắm vào CBAM của EU, và là một trong những khiếu nại WTO sớm nhất đối với một biện pháp điều chỉnh carbon tại biên giới có hệ thống. Tranh cãi giai đoạn 2011-2012 về việc áp dụng EU ETS đối với các hãng hàng không nước ngoài diễn ra tại CJEU và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), không phải tại WTO. DS639 là vụ đầu tiên kiểm nghiệm một cơ chế điều chỉnh carbon tại biên giới có phạm vi và thiết kế như CBAM theo các quy tắc của GATT.

Với việc DSB thành lập ban hội thẩm ngày 25/9/2026, DS639 cũng trở thành tranh chấp đầu tiên về điều chỉnh carbon tại biên giới có ban hội thẩm WTO. EU đã chặn yêu cầu thứ nhất tại phiên họp DSB ngày 24/7/2026, và ban hội thẩm được thành lập theo yêu cầu thứ hai bằng đồng thuận nghịch theo khoản 1 Điều 6 DSU.

CBAM của EU có phải là thuế quan theo quy định WTO không?

CBAM của EU không phải là thuế quan theo quy định WTO. Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) là cơ chế của Liên minh châu Âu được thiết lập theo Quy định (EU) 2023/956, áp dụng ở giai đoạn chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, theo đó nhà nhập khẩu EU phải mua và nộp lại chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải gắn liền trong một số hàng hóa thâm dụng carbon, với giá gắn với giá carbon của EU ETS, nhằm ngăn ngừa rò rỉ carbon. EU xây dựng CBAM trên cơ sở khoản 1 Điều 192 TFEU như một biện pháp môi trường, không phải biện pháp thương mại.

Thuế quan là khoản thu cố định áp lên hàng hóa tại biên giới. Giá chứng chỉ CBAM biến động theo giá đấu giá EU ETS và chỉ tính trên phát thải gắn liền, không tính trên giá trị thương mại của hàng hóa. Năm 2026, giá chứng chỉ là giá theo quý (khoản 1a Điều 21); từ năm 2027 là giá theo tuần (khoản 1 Điều 21). Lập luận của Nga theo Điều II GATT là vấn đề ban hội thẩm sẽ xem xét, và EU bác bỏ cách mô tả đó.

Việt Nam có tham gia tranh chấp DS639 không?

Có, với tư cách bên thứ ba. Việt Nam không phải là bên tranh chấp, nhưng có tên trong danh sách 28 bên thứ ba trên trang vụ việc DS639 của WTO (cập nhật ngày 9/11/2026, truy cập ngày 12/11/2026), cùng bốn nước ASEAN khác là Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan. Bên cạnh đó, Việt Nam ứng phó với CBAM qua đối thoại do Bộ Công Thương chủ trì trong khuôn khổ WTO, EVFTA và UKVFTA.

Tính đến ngày 12/11/2026, Việt Nam không tham gia MPIA, nên nếu có tranh chấp WTO giữa Việt Nam và EU về CBAM, một phán quyết bị kháng cáo sẽ không có cấp phúc thẩm thay thế.

Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có nên chờ kết quả DS639 rồi mới chuẩn bị cho CBAM không?

Không có lý do để chờ. Báo cáo của ban hội thẩm sớm nhất cũng phải đến khoảng 2027-2028 mới được ban hành, và có thể không có hiệu lực ràng buộc do Cơ quan Phúc thẩm tê liệt. Trong khi đó, hạn nộp tờ khai CBAM và nộp lại chứng chỉ cho hàng nhập khẩu năm 2026 là ngày 30/9/2027, và nhà nhập khẩu EU cần dữ liệu phát thải gắn liền của hàng nhập khẩu năm 2026 để lập tờ khai đó.

Nhà xuất khẩu Việt Nam không có nghĩa vụ pháp lý theo CBAM, nhưng nếu không cung cấp phát thải thực tế đã thẩm tra, nhà nhập khẩu EU sẽ phải dùng giá trị mặc định kèm hệ số cộng thêm. Quý doanh nghiệp có thể gửi yêu cầu (miễn phí cho bên yêu cầu) để được giới thiệu nhà cung cấp dịch vụ tính toán và thẩm tra qua trang hỗ trợ CBAM.


Nguồn dữ liệu: Quy định (EU) 2023/956 · Quy định (EU) 2025/2083 (Omnibus) · Quy định thực thi 2025/2621 · dữ liệu EU ETS qua EEX. Không phải tư vấn pháp lý.