
CBAM (mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2) obejmuje energię elektryczną jednym kodem CN 2716 00 00 i wycenia ją inaczej niż pozostałe pięć sektorów: wartość domyślna kraju pochodzenia jest regułą, a emisje rzeczywiste wyjątkiem.
Importer deklaruje przywiezione megawatogodziny (MWh) według współczynnika emisji CO2 kraju pochodzenia, bez narzutu i bez dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień.
Przy oficjalnej cenie certyfikatu z III kwartału 2026 r., opublikowanej 5 października 2026 r. i wynoszącej 82,32 euro za tonę ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e), jedna MWh z Wielkiej Brytanii kosztuje 35,40 euro, a z Ukrainy 74,66 euro.
Emisje rzeczywiste można zastosować tylko wtedy, gdy łącznie spełnionych jest pięć kryteriów z załącznika IV pkt 5 rozporządzenia (UE) 2023/956, m.in. umowa zakupu energii z konkretnym wytwórcą i nominacja zdolności przesyłowej na okresy nie dłuższe niż godzina.
Od 1 stycznia 2026 r., czyli od początku okresu docelowego, każdy przywóz energii elektrycznej połączeniem międzysystemowym z kraju niewymienionego w załączniku III wymaga certyfikatów CBAM bez względu na ilość, ponieważ zwolnienie de minimis nie obejmuje energii elektrycznej (art. 2a ust. 4).
Ukraina, której operatorzy wymieniają energię z polskim systemem przesyłowym, ma jeden współczynnik 0,907 t CO2 na MWh dla całego kraju. W grudniu 2025 r. polski rząd zabiegał o wyłączenie z CBAM nieplanowanych wymian i pomocy awaryjnej operatorów systemów przesyłowych, zwłaszcza w wymianie z Ukrainą (według doniesień prasowych).
W dalszej części omówiono kryteria, wartości domyślne, koszty, kraje i połączenia, a następnie kwestie krajowe: organ przyznający status, kody w zgłoszeniu celnym i weryfikatorów akredytowanych w grupie działalności LI.
Czym energia elektryczna różni się od pozostałych sektorów CBAM?
Energia elektryczna to jedyny sektor CBAM, w którym wartości domyślne kraju są regułą, a emisje rzeczywiste wyjątkiem.
W sektorach żeliwa i stali, cementu, aluminium, nawozów i wodoru podstawą są zweryfikowane emisje rzeczywiste, a wartości domyślne stosuje się w ich zastępstwie, gdy brakuje danych.
W energii elektrycznej jest odwrotnie: emisje wbudowane ustala się według wartości domyślnych z załącznika IV pkt 4.2, chyba że upoważniony zgłaszający CBAM wykaże spełnienie kryteriów emisji rzeczywistych (art. 7 ust. 3). Sektor obejmuje jedną pozycję, kod CN 2716 00 00, z 42 pozycji załącznika I zestawionych na stronie towary objęte CBAM.
To odwrócenie wynika z trzech cech energii elektrycznej.
- Przepływ wyłącznie połączeniami fizycznymi. Energia elektryczna trafia do UE tylko z sąsiednich obszarów sieci, a nie z dowolnego kraju świata.
- Intensywność emisji zmienna z godziny na godzinę. Udział węgla, gazu, energii jądrowej, wiatrowej i słonecznej w produkcji energii w systemie stale się zmienia.
- Brak śledzenia pojedynczych dostaw. Przy wartościach domyślnych importer deklaruje MWh według współczynnika kraju; emisje rzeczywiste wymagają m.in. umowy ze wskazanym wytwórcą i nominacji zdolności na okresy nie dłuższe niż godzina.
Od 20 października 2025 r., czyli od wejścia w życie rozporządzenia (UE) 2025/2083 z dnia 8 października 2025 r. (tzw. Omnibus), energia elektryczna jest wymieniona w załączniku II, dlatego CBAM obejmuje wyłącznie emisje bezpośrednie z jej wytwarzania (art. 7 ust. 1).
CBAM nie jest podatkiem, cłem ani opłatą, choć bywa potocznie nazywany granicznym podatkiem węglowym: to mechanizm oparty na certyfikatach, których cena odpowiada cenie uprawnień w systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w Unii (EU ETS).
Wytyczne sektorowe dla energii elektrycznej na okres docelowy (Guidance No 5f) DG TAXUD opublikowała 14 sierpnia 2026 r. Są skierowane do wytwórców spoza UE, przedsiębiorstw obrotu i upoważnionych zgłaszających CBAM i należą do serii dziesięciu dokumentów z wytycznymi Komisji na okres docelowy (w języku angielskim), obejmującej wszystkie sześć sektorów.

Wersja tekstowa tej infografiki
- 1: pozycja w załączniku I (według kodów CN)
- Brak: Domyślny wskaźnik CBAM na 2026 r. (Dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień dla energii elektrycznej wynosi zero)
Co jest wyceniane
- Emisje bezpośrednie: Wyceniane
- Emisje pośrednie: Niewyceniane (załącznik II)
- Gazy cieplarniane: CO₂
Energia elektryczna nigdy nie jest zwolniona na podstawie progu 50 ton (art. 2a ust. 4).
Jakie 5 kryteriów pozwala zastosować emisje rzeczywiste dla energii elektrycznej?
Emisje rzeczywiste można zastosować tylko wtedy, gdy łącznie spełnionych jest wszystkich pięć kryteriów z załącznika IV pkt 5 rozporządzenia (UE) 2023/956; jeżeli choć jedno nie jest spełnione, cały przywóz rozlicza się według wartości domyślnej.
Kryteria wymieniono poniżej w kolejności liter załącznika.
- Umowa zakupu energii (power purchase agreement, PPA) między upoważnionym zgłaszającym CBAM a wytwórcą w państwie trzecim (lit. a). Ogólna umowa dostawy ani zakup na rynku hurtowym nie wystarczą.
- Bezpośrednie podłączenie instalacji do unijnego systemu przesyłowego albo wykazanie, że w chwili wywozu nie doszło do fizycznego przeciążenia sieci w żadnym punkcie między instalacją a tym systemem (lit. b). Tylko ścieżka bez przeciążeń zapewnia, że nominowana energia od wytwórcy wskazanego w umowie fizycznie dociera do granicy UE.
- Emisja instalacji nie większa niż 550 gramów CO2 pochodzenia kopalnego na kilowatogodzinę (lit. c). Próg wyklucza węgiel i wysokoemisyjny gaz, a dopuszcza w praktyce bloki gazowo-parowe, energetykę jądrową i odnawialne źródła energii.
- Ścisłe przypisanie energii do przydzielonej przepustowości połączeń wzajemnych przez wszystkich odpowiedzialnych operatorów systemów przesyłowych w kraju pochodzenia, kraju przeznaczenia i każdym kraju tranzytu, dla tego samego okresu co produkcja i nie dłuższego niż godzina (lit. d). Kryterium wyklucza sumowanie dłuższych okresów i w praktyce jest najtrudniejsze do spełnienia.
- Poświadczenie spełnienia kryteriów przez akredytowanego weryfikatora (lit. e). Weryfikator otrzymuje co najmniej comiesięczne sprawozdania okresowe, które wykazują spełnienie kryteriów od 1 do 4.
Kryteria tworzą zamknięty zestaw i nie przewidują rozwiązań częściowych. Większość transgranicznych przepływów w ramach długoterminowych umów handlowych nie obejmuje godzinowego uzgadniania produkcji i nominacji, dlatego niemal wszystkie zobowiązania CBAM z tytułu przywozu energii elektrycznej oblicza się według wartości domyślnych.
Wniosek Komisji COM(2025) 989 zmieniłby i uprościł metodę obliczania emisji wbudowanych energii elektrycznej, w tym warunki stosowania emisji rzeczywistych (briefing Biura Analiz Parlamentu Europejskiego z lipca 2026 r.).
To wniosek, a nie obowiązujące prawo: pierwszy trilog 20 października 2026 r. zakończył się bez ogólnego porozumienia, a drugi zapowiedziano według doniesień prasowych na 30 listopada 2026 r. Stan procedury opisuje strona o rozszerzeniu CBAM na produkty niższego szczebla.
Jak oblicza się wartości domyślne CBAM dla energii elektrycznej?
Wartość domyślna dla energii elektrycznej to współczynnik emisji CO2 kraju pochodzenia w t CO2 na MWh, a emisje wbudowane to ilość przywiezionej energii w MWh pomnożona przez ten współczynnik.
Załącznik IV pkt 1 rozporządzenia (UE) 2023/956 definiuje współczynnik jako średnią ważoną intensywność emisji CO2 energii elektrycznej wytwarzanej z paliw kopalnych: emisje CO2 sektora energetycznego podzielone przez produkcję brutto energii z paliw kopalnych. Współczynnik jest więc wyższy niż średnia dla całego systemu.
Wartości z załącznika III do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/2621 to średnie rocznych współczynników z ostatnich pięciu lat, za które dostępne są wiarygodne dane, oparte na danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) udostępnionych na licencji niekomercyjnej.
Gdy dla kraju nie ma osobnej wartości, stosuje się alternatywną wartość domyślną, czyli współczynnik emisji CO2 w Unii: 0,612 t CO2 na MWh (załącznik IV pkt 4.2.2).
Tabela zestawia współczynniki z załącznika III dla krajów połączonych z siecią UE oraz koszt jednej MWh przy cenie z III kwartału 2026 r., obliczony według tych samych zasad prawnych, które stosuje kalkulator cbamguide.com.
| Kraj pochodzenia | Wartość domyślna (t CO2/MWh) | Certyfikaty CBAM na MWh | Koszt 2026, III kw. (EUR/MWh) |
|---|---|---|---|
| Albania | 0 | 0 | 0,00 |
| Wielka Brytania | 0,430 | 0,430 | 35,40 |
| Mołdawia | 0,530 | 0,530 | 43,63 |
| Turcja | 0,718 | 0,718 | 59,11 |
| Macedonia Północna | 0,887 | 0,887 | 73,02 |
| Ukraina | 0,907 | 0,907 | 74,66 |
| Maroko | 0,907 | 0,907 | 74,66 |
| Czarnogóra | 0,979 | 0,979 | 80,59 |
| Kosowo | 0,984 | 0,984 | 81,00 |
| Serbia | 1,041 | 1,041 | 85,70 |
| Bośnia i Hercegowina | 1,148 | 1,148 | 94,50 |
| Unia Europejska (wartość alternatywna, załącznik IV pkt 4.2.2) | 0,612 | 0,612 | 50,38 |
Dwa elementy wzoru stosowanego w pozostałych sektorach nie dotyczą energii elektrycznej. Narzut (mark-up) 10% w 2026 r., 20% w 2027 r. i 30% od 2028 r. (dla nawozów 1%) wynika z załącznika I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621, a ten załącznik nie obejmuje energii elektrycznej.
Dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień wynosi dla energii elektrycznej zero (art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620), ponieważ w EU ETS wytwarzanie energii elektrycznej co do zasady nie korzysta z przydziału bezpłatnych uprawnień. Liczba certyfikatów jest więc równa pełnym emisjom wbudowanym, pomniejszonym ewentualnie o zmniejszenie na podstawie art. 9.
Współczynnik CBAM, od którego w innych sektorach zależy dostosowanie (97,5% w 2026 r.), nie ma tu znaczenia.
Przy tej samej cenie i tym samym współczynniku z załącznika III przywóz w 2030 r. kosztuje tyle samo co w 2026 r., bo stopniowe wycofywanie bezpłatnych uprawnień, które podnosi koszt stali czy cementu, nie dotyczy energii elektrycznej. Wzór dla wszystkich sektorów opisuje strona o emisjach wbudowanych.
Jak przebiega obliczenie krok po kroku?
Przy wartościach domyślnych obliczenie obejmuje cztery kroki.
- Ustalić kraj pochodzenia energii według unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia (art. 2 ust. 5); wartość dotyczy kraju, a nie konkretnego połączenia.
- Odczytać współczynnik z załącznika III do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621, np. 0,907 t CO2 na MWh dla Ukrainy, albo 0,612, gdy kraj nie ma własnej wartości.
- Pomnożyć ilość w MWh przez współczynnik. Wynik to emisje wbudowane i jednocześnie liczba certyfikatów CBAM, bo narzut i dostosowanie wynoszą zero.
- Pomnożyć liczbę certyfikatów przez cenę: dla przywozu w 2026 r. średnią kwartalną z kwartału przywozu (art. 21 ust. 1a), od 2027 r. średnią tygodniową (art. 21 ust. 1).
Przykład dla polskiego importera: 10 000 MWh z Ukrainy to 9 070 certyfikatów CBAM. W zależności od kwartału przywozu w 2026 r. kosztują one 683 515,20 euro (I kwartał, 75,36 euro), 682 789,60 euro (II kwartał, 75,28 euro) albo 746 642,40 euro (III kwartał, 82,32 euro). Cena za IV kwartał ma zostać opublikowana 4 stycznia 2027 r.
Koszt innych ilości można oszacować w kalkulatorze CBAM, który w trybie energii elektrycznej przyjmuje pełne emisje wbudowane bez dostosowania i bez narzutu. Wynik jest szacunkiem opartym na oficjalnych wartościach domyślnych (rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2621); wiążąca jest liczba certyfikatów wykazana w deklaracji CBAM.
Które kraje podlegają CBAM przy przywozie energii elektrycznej?
CBAM obejmuje energię elektryczną z każdego państwa trzeciego połączonego z siecią UE, z wyjątkiem Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii oraz terytoriów Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceuta i Melilla (załącznik III pkt 1).
Przepływy między państwami członkowskimi nie są przywozem z państwa trzeciego i nie podlegają CBAM. Towary pochodzące ze Szwajcarii w rozumieniu unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia (art. 59 unijnego kodeksu celnego) są wyłączone z zakresu CBAM (art. 2 ust. 4 i załącznik III pkt 1); to samo dotyczy Norwegii. Tabela przedstawia status głównych grup krajów w okresie docelowym.
| Kraj lub terytorium | Status CBAM dla energii elektrycznej | Podstawa |
|---|---|---|
| Norwegia, Islandia, Liechtenstein | Wyłączone | Załącznik III pkt 1 (EOG, udział w EU ETS) |
| Szwajcaria | Wyłączona | Załącznik III pkt 1 (system handlu powiązany z EU ETS) |
| Państwa członkowskie UE | Poza zakresem | Nie są państwami trzecimi (art. 2 ust. 1) |
| Wielka Brytania | Objęta CBAM | UK ETS nie jest powiązany z EU ETS |
| Ukraina | Objęta CBAM | Brak w załączniku III; synchronizacja z ENTSO-E od 2022 r. |
| Mołdawia, Maroko | Objęte CBAM | Brak w załączniku III |
| Serbia, Czarnogóra, Macedonia Północna, Bośnia i Hercegowina, Albania, Kosowo | Objęte CBAM | Brak w załączniku III; pkt 2 załącznika III nie wymienia żadnego kraju |
| Turcja | Objęta CBAM | Brak w załączniku III; pilotażowy system handlu emisjami ze 100% bezpłatnym przydziałem |
Wielka Brytania prowadzi własny UK ETS, który obejmuje wytwarzanie energii, ale nie jest powiązany z EU ETS. Na dzień 23 października 2026 r. żadna opłata emisyjna państwa trzeciego, także brytyjska, nie została uznana na podstawie art. 9, a akt wykonawczy nie został przyjęty.
Według doniesień prasowych z 3 listopada 2026 r. projekt deklaracji na szczyt UE i Wielkiej Brytanii 20 listopada 2026 r. zapowiada porozumienie w sprawie powiązania systemów handlu uprawnieniami, które zwolniłoby brytyjskie towary z CBAM; do 5 listopada 2026 r. ani rząd brytyjski, ani Komisja nie opublikowały takiego tekstu.
Dopóki Wielka Brytania nie zostanie dodana do załącznika III, energię elektryczną z Wielkiej Brytanii rozlicza się w pełni według wartości domyślnych CBAM.
Art. 2 ust. 7 do 11 przewiduje wyłączenie dla krajów objętych łączeniem rynków (market coupling), pomyślane dla Wspólnoty Energetycznej, w tym Bałkanów Zachodnich, Ukrainy, Mołdawii i Gruzji.
Warunkami są pełna integracja z rynkiem energii elektrycznej UE i zobowiązanie do systemu handlu emisjami. Na dzień 23 października 2026 r. pkt 2 załącznika III nie wymienia żadnego kraju, więc z tego wyłączenia nikt jeszcze nie korzysta.
Skutki dla handlu monitoruje Sekretariat Wspólnoty Energetycznej. Według jego raportu za II kwartał 2026 r., przedstawionego 29 lipca 2026 r., handel energią między UE a sześcioma stronami z Bałkanów Zachodnich spadł o 15% rok do roku, mimo zmniejszenia różnic cenowych; w I kwartale 2026 r. spadek wynosił 25%.
Sekretariat przypisuje ten spadek kosztom CBAM i niepewności regulacyjnej. Fizyczne przepływy coraz częściej odbiegają od planowanych wymian, co podnosi koszty i ryzyko operatorów w Europie Południowo-Wschodniej. Szczegóły podaje streszczenie raportu Wspólnoty Energetycznej (w języku angielskim).
Poza CBAM pozostaje energia elektryczna wytworzona na szelfie kontynentalnym lub w wyłącznej strefie ekonomicznej państwa członkowskiego albo kraju z załącznika III (art. 2 ust. 3a). Polska instrukcja wypełniania zgłoszeń celnych przewiduje dla tego zwolnienia kod Y136.
Którymi połączeniami międzysystemowymi energia elektryczna objęta CBAM trafia do UE?
Obowiązek CBAM powstaje tylko tam, gdzie energia fizycznie wpływa do Unii z kraju niewyłączonego; łączna moc ośmiu podmorskich połączeń między Wielką Brytanią a państwami członkowskimi wynosi około 8,4 GW.
Moc podano według stron internetowych poszczególnych operatorów (stan na 12 października 2026 r.).
- IFA (Wielka Brytania i Francja): 2 000 MW, od 1986 r. (IFA, wspólne przedsięwzięcie RTE i National Grid)
- IFA2 (Wielka Brytania i Francja): 1 000 MW (IFA)
- ElecLink (Wielka Brytania i Francja, przez tunel pod kanałem La Manche): 1 000 MW, w eksploatacji handlowej od maja 2022 r. (Getlink)
- BritNed (Wielka Brytania i Holandia): 1 000 MW, od 2011 r. (BritNed)
- Nemo Link (Wielka Brytania i Belgia): do 1 012 MW oferowanych w aukcjach, od stycznia 2019 r. (Nemo Link)
- Viking Link (Wielka Brytania i Dania): 1 400 MW (Viking Link)
- East West Interconnector (Walia i Irlandia): 500 MW (EirGrid)
- Greenlink (Walia i Irlandia): 500 MW, w eksploatacji handlowej od 2025 r. (EirGrid)
Pozostałe korytarze to linie prądu przemiennego: z Bałkanów Zachodnich, Ukrainy i Mołdawii oraz Turcji do sąsiednich państw członkowskich i z Maroka do Hiszpanii. Ich mocy nie podajemy, bo 12 października 2026 r. nie potwierdzono jej w ENTSO-E ani u operatorów. Kwestie połączeń i art. 9 rozwija strona o połączeniach międzysystemowych w CBAM (w języku angielskim).
Statystyka handlu pokazuje, skąd napływa energia. W 2025 r. UE przywiozła spoza Unii 86,21 TWh energii elektrycznej, w tym 33,45 TWh ze Szwajcarii i 22,00 TWh z Norwegii, obie wyłączone.
Wśród krajów niewyłączonych prowadziły Wielka Brytania (10,73 TWh) i Serbia (9,67 TWh); Czarnogóra, Macedonia Północna, Bośnia i Hercegowina, Ukraina i Turcja dostarczyły od 1,3 do 2,5 TWh każda, a Maroko 0,18 TWh (Eurostat Comext DS-045409, kod CN 2716 00 00, dane pobrane 12 października 2026 r.). Dane handlowe mogą się różnić od danych ENTSO-E o przepływach fizycznych.
Odłączenie państw bałtyckich od rosyjskiego pierścienia BRELL w lutym 2025 r. i ich synchronizacja z ENTSO-E wyeliminowały Rosję i Białoruś jako źródła energii wpływającej do UE.
Według Eurostatu przywóz z Rosji spadł z 0,65 TWh w 2023 r. do poniżej 0,01 TWh w 2025 r. Przepływy między państwami bałtyckimi a resztą UE są transakcjami rynku wewnętrznego i nie podlegają CBAM.
CBAM a przywóz energii elektrycznej do Polski: Ukraina, organy i odprawa
Polski importer energii elektrycznej stosuje te same unijne zasady obliczeń, ale status, dostęp do rejestru CBAM i kody w zgłoszeniu celnym obsługuje polska administracja skarbowo-celna (stan na 13 listopada 2026 r.).
Ile energii elektrycznej spoza UE odprawia się w Polsce?
W 2025 r. w Polsce odprawiono energię elektryczną spoza UE o wartości 32,3 mln euro, co stanowiło 0,4% wartości całego takiego przywozu do UE (15. miejsce wśród 27 państw członkowskich). Energia elektryczna to 0,5% wartości wszystkich towarów objętych CBAM odprawionych w Polsce, która wyniosła 6,81 mld euro (Eurostat, przywóz do UE towarów objętych CBAM (kody z załącznika I) zgłoszony w Polsce, 2025 (Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.); udziały i miejsca: obliczenia cbamguide.com z 13 listopada 2026 r.).
Zestawienie dla państw członkowskich nie zawiera ilości energii elektrycznej ani podziału według krajów pochodzenia, więc nie wynika z niego, ile MWh i skąd przywiozła Polska. To statystyka handlu, a nie dane z deklaracji CBAM: państwo zgłaszające to miejsce odprawy, niekoniecznie siedziba upoważnionego zgłaszającego CBAM, a dane obejmują też energię z krajów wyłączonych, np. z Norwegii.
Do całej UE27 Ukraina dostarczyła w 2025 r. 1,51 TWh energii elektrycznej o wartości 117,8 mln euro: 1,75% ilości przywozu spoza UE (8. miejsce) i 1,4% wartości. Wśród krajów niewyłączonych, które dostarczyły razem 30,75 TWh, to 4,9% ilości (obliczenia cbamguide.com z 13 listopada 2026 r. na danych Eurostat Comext DS-045409). Profil kraju zawiera strona CBAM a Ukraina (w języku angielskim).
O co Polska wnioskowała w sprawie wymian energii z Ukrainą?
Na posiedzeniu Rady ds. Środowiska 16 grudnia 2025 r. Polska, przy poparciu Estonii, Litwy i Słowacji, zwróciła się o wyłączenie operatorów systemów przesyłowych z CBAM przy nieplanowanych wymianach energii elektrycznej i pomocy awaryjnej, w szczególności w wymianie z Ukrainą. Zaproponowała całkowite wyłączenie tych operatorów albo bezpłatne przydziały na wymiany awaryjne i nieprzewidziane (Agence Europe, 17 grudnia 2025 r.). Polskę reprezentował wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta, który mówił o wymianie energii między operatorami w Polsce i na Ukrainie dla stabilnej pracy systemów (komunikat ministerstwa z 17 grudnia 2025 r.).
Wiceminister energii Wojciech Wrochna wyjaśniał w Brukseli, że chodzi o niehandlowe przepływy bilansujące, które operatorzy kierują przez granicę dla stabilności sieci, gdy nadwyżki energii nie da się sprzedać na rynku; od takich przesyłów z Ukrainy do Polski strona ukraińska ponosi dodatkowy koszt związany z CBAM (Polskie Radio, 17 grudnia 2025 r.). To stanowisko rządu, a nie przepis: rozporządzenie (UE) 2023/956 nie zawiera takiego wyłączenia (stan na 13 listopada 2026 r.).
Kto jest upoważnionym zgłaszającym CBAM przy przywozie energii elektrycznej?
Importer energii elektrycznej potrzebuje statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM jak importer innych towarów CBAM, z jednym odstępstwem. Gdy zdolność przesyłową dla przywozu przydziela się w drodze jawnej alokacji (explicit allocation), osobę, której przydzielono zdolność i która ją nominuje, uważa się za upoważnionego zgłaszającego CBAM w państwie członkowskim, w którym zgłoszono przywóz, a właściwy organ rejestruje ją w rejestrze CBAM (art. 5 ust. 4).
Status upoważnionego zgłaszającego CBAM przyznaje w Polsce Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (organ Krajowej Administracji Skarbowej), na podstawie art. 54b ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 stycznia 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 11). Wniosek składa się w unijnym rejestrze CBAM, do którego dostęp uzyskuje się przez PUESC (art. 54a tej ustawy) po nadaniu uprawnienia „Dostęp do rejestru CBAM”.
Dyrektor IAS w Poznaniu ma na decyzję 120 dni kalendarzowych (art. 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/486), a gdy zażąda dodatkowych informacji, do 180 dni (art. 5 ust. 4 tego rozporządzenia wykonawczego). KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami w Instytucie Ochrony Środowiska, Państwowym Instytucie Badawczym), drugi organ wskazany przez Polskę na liście Komisji, wydaje w tym postępowaniu opinię w ciągu 21 dni (art. 54b ust. 9 do 11 ustawy) i prowadził procedurę korekty sprawozdań CBAM z okresu przejściowego. KOBiZE nie przyznaje statusu ani nie sprzedaje certyfikatów.
Termin złożenia wniosku, który uprawniał do przywozu jeszcze przed wydaniem decyzji, upłynął 31 marca 2026 r. (art. 17 ust. 7a). Kto złożył wniosek później, może przywozić energię elektryczną dopiero po uzyskaniu statusu; komunikat PUESC z 11 maja 2026 r. przypomina, że energia elektryczna i wodór są objęte CBAM bez względu na ilość. Całą procedurę, w tym gwarancję CBAM dla firm działających krócej niż przez dwa lata obrotowe poprzedzające rok złożenia wniosku (art. 17 ust. 5), opisuje strona o upoważnionym zgłaszającym CBAM.
Polskie przepisy nie wskazują jeszcze, który organ nakłada kary z art. 26 i przegląda deklaracje CBAM; rząd zapowiedział odrębną ustawę (stan na 13 listopada 2026 r.). Organy, adresy i polskie przepisy w jednym miejscu zestawia strona CBAM w Polsce.
Jakie kody dokumentów TARIC podaje się w zgłoszeniu celnym energii elektrycznej?
Polskie zgłoszenie celne towarów CBAM w systemie AIS/IMPORT PLUS zawiera jeden z kodów dokumentów TARIC opisanych w instrukcji PUESC (pkt 6.14.1, stan na 13 listopada 2026 r.). Kody istotne dla energii elektrycznej zestawiono w tabeli.
| Kod | Kiedy się go stosuje | Uwagi dla energii elektrycznej |
|---|---|---|
| Y128 | Upoważniony zgłaszający CBAM, z numerem rachunku CBAM (art. 16 ust. 1) | Numer w strukturze CBAM-XX-YYYY-AAANNNNNNNNNNN; kod uruchamia weryfikację statusu |
| Y238 | Wniosek o status złożono do 31 marca 2026 r. i nie został jeszcze rozpatrzony | Do 31 grudnia 2026 r. (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.), z numerem wniosku APPL |
| Y136 | Zwolnienie na podstawie art. 2 ust. 3a | Energia wytworzona na szelfie kontynentalnym lub w wyłącznej strefie ekonomicznej państwa członkowskiego albo kraju z załącznika III |
| Y137 | Zwolnienie de minimis (art. 2a) | Nie dotyczy energii elektrycznej, którą art. 2a ust. 4 wyłącza ze zwolnienia |
Kod Y238 można stosować do 31 grudnia 2026 r. (komunikat PUESC z 30 września 2026 r.), jeżeli wniosek złożono do 31 marca 2026 r. i nie został jeszcze rozpatrzony; według komunikatu dotyczy to także wnioskodawców, których decyzja została zawieszona do czasu rozstrzygnięcia odwołania. Instrukcja PUESC w pkt 6.14.1 podaje jeszcze wcześniejszą datę końcową (stan na 13 listopada 2026 r.); obowiązuje data z komunikatu.
Dla energii pochodzącej ze Szwajcarii, Norwegii, Islandii i Liechtensteinu nie wpisuje się w Polsce kodu CBAM; stosuje się zwykłe zasady weryfikacji pochodzenia. Szczegóły podaje strona o zgłoszeniu celnym CBAM.
Którzy akredytowani weryfikatorzy obejmują energię elektryczną?
Emisje rzeczywiste przywożonej energii elektrycznej poświadcza weryfikator akredytowany dla grupy działalności LI (energia elektryczna przywożona do Unii) z załącznika I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/2551.
Na dzień 12 listopada 2026 r. udokumentowano siedem jednostek weryfikujących akredytowanych przez pięć krajowych jednostek akredytujących: EmiCert S.A. (ESYD, Grecja), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. i SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, Włochy), Intertek Certification AB (Swedac, Szwecja), Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) z Damietty w Egipcie (RvA, Holandia, 22 października 2026 r., pierwsza jednostka spoza UE, akredytowana w procedurze TAB) oraz SGS BELGIUM nv (BELAC, Belgia, zakres obowiązujący od 5 listopada 2026 r.). Oficjalna lista Komisji nie została opublikowana.
Akredytację w grupie LI ma pięć z nich: EmiCert S.A., RINA Services S.p.A., SGS ICS Italia S.r.l., Intertek Certification AB i SGS BELGIUM nv. Bureau Veritas Italia S.p.A. i ISSC nie mają akredytacji dla przywożonej energii elektrycznej. Żadna z siedmiu jednostek nie jest polska: Polskie Centrum Akredytacji (PCA) uruchomiło akredytację CBAM 18 maja 2026 r. (komunikat nr 474), ale do 13 listopada 2026 r. nie udokumentowano żadnej akredytacji CBAM udzielonej przez PCA. DNV ogłosiło 6 listopada 2026 r. uzyskanie akredytacji Accredii, ale do 11 listopada 2026 r. Accredia jej nie opublikowała, dlatego DNV nie uwzględniono w zestawieniu.
Weryfikacja jest wymagana tylko wtedy, gdy emisje wbudowane ustala się na podstawie emisji rzeczywistych (art. 8 ust. 1); przywóz na wartościach domyślnych nie wymaga weryfikatora. Ukraińska jednostka weryfikująca musi uzyskać akredytację jednej z siedmiu unijnych krajowych jednostek akredytujących, które przyjmują wnioski od podmiotów spoza UE (tabela Komisji z 9 listopada 2026 r.); jedną z nich jest PCA. Zakresy wszystkich jednostek zestawia strona o akredytowanych weryfikatorach CBAM.
Wszystkie oficjalne wartości domyślne CBAM w jednym arkuszu, z narzutem, wskaźnikiem CBAM i kosztem na tonę w 2026 r. Wersja angielska, natychmiastowe pobranie.
Na potrzeby tych powiadomień przechowujemy wyłącznie Państwa adres e-mail. Polityka prywatności (po angielsku)
Jak wygląda procedura CBAM dla importera energii elektrycznej?
Importer energii elektrycznej z siedzibą w Polsce wykonuje pięć kroków wynikających z rozporządzenia (UE) 2023/956 zmienionego rozporządzeniem (UE) 2025/2083; poniżej wymieniono je w kolejności chronologicznej.
- Uzyskać status upoważnionego zgłaszającego CBAM przed przywozem, ponieważ zwolnienie de minimis nie obejmuje energii elektrycznej. Wniosek składa się w rejestrze CBAM przez PUESC; osoba nominująca jawnie przydzieloną zdolność przesyłową jest uważana za upoważnionego zgłaszającego CBAM (art. 5 ust. 4).
- Ustalić podstawę obliczenia dla każdego przywozu: wartość domyślną kraju z załącznika III albo emisje rzeczywiste, jeżeli umowa z wytwórcą spełnia wszystkie pięć kryteriów z załącznika IV pkt 5, a akredytowany weryfikator je poświadcza.
- Prowadzić ewidencję każdego przywozu z informacjami potrzebnymi do obliczenia emisji wbudowanych (art. 7 ust. 5 i załącznik V): ilość w MWh, kraj pochodzenia i zastosowane dane o emisjach. Przy emisjach rzeczywistych dochodzi do tego dodatek dotyczący przywożonej energii elektrycznej, czyli trzeci dokument obowiązkowej struktury raportowania w okresie docelowym (wytyczne Komisji nr 3 z 14 sierpnia 2026 r.).
- Kupić certyfikaty CBAM na wspólnej centralnej platformie od 1 lutego 2027 r. (art. 20 ust. 1); sprzedaje je państwo członkowskie, w którym siedzibę ma upoważniony zgłaszający CBAM. Od 2027 r. ma zastosowanie obowiązek kwartalny: na koniec każdego kwartału na rachunku w rejestrze CBAM muszą znajdować się certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach przywiezionych od początku roku kalendarzowego, z uwzględnieniem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień, które dla energii elektrycznej wynosi zero (art. 22 ust. 2). Pierwsza kontrola: 31 marca 2027 r.
- Złożyć deklarację CBAM do 30 września 2027 r. za przywóz z 2026 r. (art. 6 ust. 1) i do tego dnia przekazać do umorzenia certyfikaty CBAM (art. 22 ust. 1). Ilość energii elektrycznej podaje się w MWh, a nie w tonach.
Upoważniony zgłaszający CBAM, który do 30 września nie przekaże do umorzenia należnych certyfikatów, płaci za każdy brakujący certyfikat karę równą karze za przekroczenie emisji w EU ETS, czyli 100 euro za tonę ekwiwalentu CO2 przed indeksacją według europejskiego wskaźnika cen konsumpcyjnych (art. 26 ust. 1); zapłata nie zwalnia z umorzenia (art. 26 ust. 3).
Osoba inna niż upoważniony zgłaszający CBAM płaci od trzech do pięciu razy więcej, od 300 do 500 euro za certyfikat przed indeksacją (art. 26 ust. 2). Organ, który nakłada te kary w Polsce, nie został jeszcze wskazany (stan na 13 listopada 2026 r.); szczegóły podaje strona o karach CBAM.
Jeżeli na koniec kwartału certyfikatów na rachunku jest za mało, właściwy organ wzywa do ich uzupełnienia w terminie jednego miesiąca (art. 22 ust. 3); nie ma kary za każdą brakującą tonę.
Wniosek o odkup nadwyżki certyfikatów składa się do 31 października roku umorzenia (art. 23 ust. 1), a liczba odkupionych certyfikatów jest ograniczona do liczby, którą upoważniony zgłaszający CBAM musiał zakupić zgodnie z art. 22 ust. 2 w roku kalendarzowym zakupu (art. 23 ust. 2). Harmonogram kontroli opisuje strona o obowiązku kwartalnym.
W sprawie umów z wytwórcami, obliczeń lub weryfikacji mogą Państwo bezpłatnie wysłać zapytanie przez stronę zapytań do usługodawców CBAM. Osobne formularze dotyczą danych od dostawców, obliczenia emisji, weryfikatora, usługi upoważnionego zgłaszającego, doradcy CBAM, oprogramowania CBAM i szkoleń.
Bezpłatnie dla Państwa. Jeżeli powierzą Państwo zlecenie usługodawcy, któremu przekazaliśmy zapytanie, usługodawca może zapłacić cbamguide.com prowizję za polecenie; prowizja nigdy nie decyduje o tym, kto i jak jest wymieniany.
Najczęstsze pytania o CBAM dla energii elektrycznej: kryteria, kraje i koszty
Czy wymóg godzinowego dopasowania da się spełnić w praktyce?
W ograniczonych przypadkach tak, głównie przy bezpośrednich połączeniach przemysłowych, w których wydzielone źródło zasila linię transgraniczną a operator systemu w minimalnym stopniu ingeruje w dysponowanie mocą. Przykładem jest duża elektrownia wodna z wydzielonym połączeniem prądu stałego wysokiego napięcia (HVDC) do odbiorcy w UE, pracująca na podstawie umowy zakupu energii z harmonogramem godzinowym. Źródła konkurujące na rynkach dnia następnego i dnia bieżącego nie osiągną dopasowania godzina po godzinie, bo gdy wymaga tego bilansowanie systemu, polecenia operatora systemu przesyłowego mają pierwszeństwo przed nominacjami handlowymi.
Przedsiębiorstwa obrotu, które kupują energię na rynku hurtowym i przesyłają ją połączeniami międzysystemowymi, w normalnych warunkach nie spełnią kryterium 4. Wymóg godzinowego dopasowania sprawia więc, że emisje rzeczywiste wchodzą w grę tylko przy indywidualnych dostawach dla przemysłu, a nie w zwykłym obrocie energią.
Co się dzieje, gdy spełnione są tylko 4 z 5 kryteriów?
Cały przywóz rozlicza się według pełnej wartości domyślnej kraju. Pięć kryteriów trzeba spełnić łącznie: nie ma częściowego uwzględnienia emisji rzeczywistych, średniej ważonej wartości rzeczywistej i domyślnej ani okresu przejściowego dla częściowego spełnienia wymogów. Przywóz, który spełnia wszystkie kryteria poza godzinowym dopasowaniem, rozlicza się w całości według współczynnika kraju. Taka zero-jedynkowa konstrukcja zapobiega przypisywaniu niskoemisyjnej produkcji wybranym umowom, podczas gdy resztę dostaw pokrywa wytwarzanie wysokoemisyjne.
Czy CBAM obejmuje energię elektryczną w tranzycie przez UE?
Tak, tranzytu się nie odlicza. Art. 5 ust. 4 dotyczy przywozu w ramach zdolności przydzielanej w drodze jawnej alokacji i przewiduje, że przywóz mierzy się na każdej granicy w okresach nie dłuższych niż godzina, bez odliczania wywozu ani tranzytu w tej samej godzinie. Energia, która wpływa do Unii na jednej granicy i opuszcza ją na innej w tej samej godzinie, liczy się więc jako przywóz na granicy wejścia. Wywóz z Unii do państwa trzeciego nie rodzi obowiązku CBAM ani nie pomniejsza przywozu.
Czy próg de minimis 50 ton dotyczy energii elektrycznej?
Nie. Zwolnienie de minimis, czyli jednolity próg masy 50 ton masy netto na importera i rok kalendarzowy (art. 2a i załącznik VII pkt 1), nie obejmuje energii elektrycznej ani wodoru (art. 2a ust. 4). Każdy przywóz energii elektrycznej z kraju objętego CBAM wymaga statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM i certyfikatów od pierwszej MWh, a kodu Y137 nie stosuje się do energii elektrycznej. Zwolnienie przesyłek o niskiej wartości, które wciąż pojawia się w niektórych polskich poradnikach, to reguła z okresu przejściowego, którą zastąpiło rozporządzenie (UE) 2025/2083. Sposób liczenia progu dla pozostałych towarów opisuje strona o progu de minimis CBAM.
Czy energia elektryczna ze Szwajcarii lub Norwegii podlega CBAM?
Nie, jeżeli energia pochodzi z tych krajów. Towary pochodzące ze Szwajcarii w rozumieniu unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia (art. 59 unijnego kodeksu celnego) są wyłączone z zakresu CBAM (art. 2 ust. 4 i załącznik III pkt 1); to samo dotyczy Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Wyłączenie nie oznacza niskiej opłaty, lecz brak obowiązku: dla takiej energii nie kupuje się certyfikatów, a w Polsce nie wpisuje się kodu CBAM. Rozstrzyga pochodzenie, a nie trasa: tranzyt przez Szwajcarię nie zwalnia energii wytworzonej w innym kraju.
Czy CBAM wycenia emisje pośrednie energii elektrycznej?
Nie. Energia elektryczna figuruje w załączniku II rozporządzenia (UE) 2023/956 od wejścia w życie rozporządzenia (UE) 2025/2083, więc liczą się tylko emisje bezpośrednie wytwarzania (art. 7 ust. 1). Składnik pośredni, który przy cemencie czy nawozach obejmuje energię zużytą w produkcji, w przypadku energii elektrycznej nie występuje, bo sam towar jest tą energią. Współczynników z załącznika III (np. 0,907 dla Ukrainy) nie należy też mylić ze współczynnikami z załącznika II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621, które służą do obliczania emisji pośrednich towarów (dla Turcji 0,420).
Czy importer energii z Wielkiej Brytanii może odliczyć cenę CO2 z UK ETS?
Na razie nie. Art. 9 pozwala zmniejszyć liczbę certyfikatów o opłatę emisyjną faktycznie uiszczoną w państwie pochodzenia, a brytyjscy wytwórcy płacą za emisje CO2 w ramach UK ETS. Na dzień 23 października 2026 r. żadna opłata emisyjna państwa trzeciego nie została jednak uznana na podstawie art. 9, a akt wykonawczy nie został przyjęty. Zmniejszenie musi być udokumentowane i poświadczone przez niezależną osobę; przy wartościach domyślnych można je zgłosić tylko w odniesieniu do rocznych domyślnych opłat emisyjnych, które Komisja może ustalić od 2027 r. (art. 9 ust. 4).
Zasady opisuje strona o odliczeniu ceny CO2. Brytyjski CBAM (UK CBAM), podatek stosowany od 1 stycznia 2027 r., nie obejmuje energii elektrycznej, więc nie powstaje tu podwójne obciążenie; jego zakres opisuje strona CBAM w Wielkiej Brytanii.
Ile kosztuje przywóz 1 TWh energii elektrycznej z Wielkiej Brytanii?
35 397 600 euro, czyli 35,40 euro za MWh, przy oficjalnej cenie z III kwartału 2026 r. Wartość domyślna dla Wielkiej Brytanii wynosi 0,430 t CO2 na MWh (załącznik III do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621), więc 1 TWh (1 000 000 MWh) to 430 000 t CO2 emisji wbudowanych i tyle samo certyfikatów CBAM po 82,32 euro za t CO2e. Ponieważ nie ma ani dostosowania, ani narzutu, kwota za 2026 r. nie jest pomniejszana, a ten sam przywóz w 2030 r. kosztuje tyle samo, chyba że zmieni się wartość domyślna albo cena certyfikatu.
Importerzy planujący długoterminowe umowy na dostawy energii powinni porównać wartość domyślną z emisjami rzeczywistymi konkretnego wytwórcy, o ile spełnia on pięć kryteriów. Oficjalne ceny kwartalne pokazuje strona cena certyfikatów CBAM.
Gdzie znaleźć wartości domyślne dla poszczególnych krajów?
W załączniku III do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621. To współczynniki emisji CO2 w t CO2 na MWh, oparte na danych IEA i ustalone dla krajów, a nie dla poszczególnych połączeń: dla energii przypisanej Wielkiej Brytanii współczynnik wynosi 0,430 niezależnie od kabla, którym płynie, a dla energii z Ukrainy 0,907, bez osobnego współczynnika dla zachodniej części ukraińskiej sieci. Wartości domyślne pozostałych towarów według krajów zestawia strona o wartościach domyślnych CBAM, a kody towarów sprawdza wyszukiwarka kodów CN.