Hydro xám và CBAM: 571 EUR mỗi tấn theo giá trị mặc định của Việt Nam năm 2026

Hydro xám xuất xứ Việt Nam (mã CN 2804 10 00) khai báo theo giá trị mặc định 10,820 tCO₂e/tấn có chi phí 571,32 EUR/tấn cho hàng nhập khẩu năm 2026 ở giá 82,32 EUR/tCO₂e.

Nội dung trang

Theo Quy định (EU) 2023/956, hydro xám thuộc nhóm hàng hóa có chi phí chứng chỉ CBAM mỗi tấn cao nhất.

Hydro xuất xứ Việt Nam (mã CN 2804 10 00) có giá trị mặc định 10,820 tCO₂e mỗi tấn; đây cũng là giá trị được ghi cho hydro trong 79 trên tổng số 95 bảng theo nước.

Với hàng nhập khẩu vào EU năm 2026 khai báo theo giá trị này, mỗi tấn hydro cần 6,940225 chứng chỉ CBAM, tương đương 571,32 EUR mỗi tấn sản phẩm theo giá chính thức quý III/2026 là 82,32 EUR/tCO₂e (công bố ngày 5 tháng 10 năm 2026).

Nếu áp dụng giá trị mặc định của "Các quốc gia và vùng lãnh thổ khác" là 17,740 tCO₂e mỗi tấn, chi phí lên tới 1.197,94 EUR mỗi tấn.

Mức chi phí này bắt nguồn từ quy trình sản xuất. Công nghệ reforming hơi nước khí metan (SMR) không kèm thu giữ carbon thải ra khoảng 9 đến 12 tấn CO₂ cho mỗi tấn hydro (ước lượng kỹ thuật, không phải giá trị CBAM), gần gấp đôi định mức CBAM là 5,089 tCO₂e mỗi tấn.

Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) là cơ chế của Liên minh châu Âu được thiết lập theo Quy định (EU) 2023/956, áp dụng ở giai đoạn chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, theo đó nhà nhập khẩu EU phải mua và nộp lại chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải gắn liền trong một số hàng hóa thâm dụng carbon, với giá gắn với giá carbon của EU ETS, nhằm ngăn ngừa rò rỉ carbon.

Văn bản gốc là Quy định (EU) 2023/956 của Nghị viện châu Âu và Hội đồng ngày 10 tháng 5 năm 2023 về việc thiết lập cơ chế điều chỉnh biên giới carbon.

Trang CBAM của EU giải thích toàn bộ cơ chế chứng chỉ, kể cả cách giá đấu giá EU ETS bình quân theo quý quyết định giá chứng chỉ năm 2026 (khoản 1a Điều 21).


Chi phí CBAM của hydro xám là bao nhiêu?

Chi phí CBAM của hydro xám được tính bằng phát thải gắn liền mỗi tấn trừ đi khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí, rồi nhân với giá chứng chỉ: 571,32 EUR mỗi tấn cho hàng nhập khẩu năm 2026 theo giá trị mặc định 10,820 của Việt Nam, ở giá 82,32 EUR/tCO₂e.

Phép tính gồm ba bước. Thứ nhất, cộng hệ số cộng thêm 10% của năm 2026 vào giá trị mặc định: 10,820 × 1,10 = 11,902 tCO₂e mỗi tấn.

Thứ hai, tính khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí bằng hệ số CBAM × hệ số điều chỉnh liên ngành × định mức CBAM: 0,975 × 1,00 × 5,089 = 4,961775 tCO₂e.

Thứ ba, lấy hiệu số của hai giá trị trên, được 6,940225 chứng chỉ cho mỗi tấn hydro. Nếu chưa trừ khoản điều chỉnh, chi phí gộp là 979,77 EUR mỗi tấn; như vậy chi phí ròng bằng 58% chi phí gộp.

Công thức này dựa trên Điều 31 Quy định (EU) 2023/956, Phụ lục Quy định thực thi (EU) 2025/2620 và khoản 1a Điều 10a Chỉ thị 2003/87/EC.

Phép tính chỉ dùng phát thải trực tiếp. Do hydro được liệt kê trong Phụ lục II Quy định (EU) 2023/956, phát thải gián tiếp từ lượng điện tiêu thụ trong sản xuất không bị tính giá (khoản 1 Điều 7).

Bảng giá trị mặc định của hydro trong Phụ lục I cũng ghi "N/A" tại cột phát thải gián tiếp.

Giá trị mặc định của hydro Việt Nam so với các nước trong khu vực

Giá trị mặc định của hydro được ấn định theo nước xuất xứ, không phân theo công nghệ sản xuất, tại Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621 (được thay thế bởi Quy định thực thi (EU) 2026/1740).

Bảng của Việt Nam có dòng riêng cho hydro, vì vậy 10,820 là giá trị riêng của Việt Nam. Bảng dưới đây so sánh chi phí năm 2026 theo giá trị mặc định của các nước xuất xứ châu Á, ở mức giá 82,32 EUR (tính ngày 4 tháng 11 năm 2026 bằng lib/cbam-law.js).

Nước xuất xứ Giá trị mặc định (tCO₂e/tấn H₂) Sau hệ số cộng thêm 10% (2026) Số chứng chỉ mỗi tấn, 2026 Chi phí mỗi tấn, 2026
Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Lào, Myanmar, Brunei, Đài Loan 10,820 11,902 6,940225 571,32 EUR
Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Philippines, Singapore 14,030 15,433 10,471225 861,99 EUR
Campuchia (bảng không có dòng hydro, dùng giá trị "Các quốc gia và vùng lãnh thổ khác") 17,740 19,514 14,552225 1.197,94 EUR
Trung Quốc 26,640 29,304 24,342225 2.003,85 EUR

Ngoài châu Á, giá trị 10,820 cũng được áp dụng cho Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Nga và Vương quốc Anh. Bảng của Ả Rập Xê Út và Kuwait ghi 13,450, của Nam Phi 25,940 và của Hoa Kỳ 26,640.

Khi nhà sản xuất cung cấp số liệu phát thải đã thẩm tra, số liệu này được dùng thay cho giá trị mặc định.

Năm 2026, khi khai báo theo giá trị mặc định, chi phí CBAM của hydro Việt Nam thấp hơn hydro Nhật Bản và Hàn Quốc 290,67 EUR mỗi tấn, và thấp hơn hydro Trung Quốc 1.432,53 EUR mỗi tấn.

Lợi thế này chỉ có khi khai báo theo giá trị mặc định; khi khai báo theo giá trị thực tế, mỗi cơ sở sản xuất được đánh giá theo phát thải đã thẩm tra của chính mình.


Công nghệ SMR ảnh hưởng thế nào đến nghĩa vụ CBAM của hydro xám?

Công nghệ reforming hơi nước khí metan thải ra khoảng 9 đến 12 tCO₂ cho mỗi tấn hydro, và CBAM tính giá cho mọi tấn CO₂e vượt quá khoản điều chỉnh phân bổ miễn phí.

SMR được quy định tại điểm 3.6.2.1 Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2547 (reforming hơi nước và oxy hóa một phần). Công nghệ duy nhất còn lại có ranh giới hệ thống riêng là cracking hơi nước (điểm 3.6.2.2).

Phản ứng chính CH₄ + H₂O → CO + 3H₂ tạo ra carbon monoxit, chất này sau đó được chuyển hóa thành CO₂ qua phản ứng chuyển hóa khí nước.

Cận trên của khoảng 9 đến 12 tCO₂ ứng với các lò reforming cũ, hiệu suất thấp. Khoảng này chỉ là ước lượng kỹ thuật mang tính minh họa, không phải giá trị quy định trong các văn bản CBAM.

Hydro không được hưởng ngưỡng miễn trừ. Với sắt thép, xi măng, nhôm và phân bón, nhà nhập khẩu có tổng khối lượng tịnh không quá 50 tấn mỗi năm được miễn (Điều 2a, được bổ sung bởi Quy định (EU) 2025/2083; điểm 1 Phụ lục VII).

Khoản 4 Điều 2a loại trừ hydro và điện khỏi ngưỡng này, nên mọi lô hydro thương mại đều phát sinh nghĩa vụ chứng chỉ ngay từ kilogam đầu tiên.

Đối với nhà nhập khẩu EU có nhiều hợp đồng mua hydro thuộc diện CBAM, quy định này tạo ra cấu trúc chi phí hai tầng. Hydro khai báo theo giá trị mặc định có chi phí từ 571,32 EUR mỗi tấn trở lên trong năm 2026.

Hydro có phát thải trực tiếp đã thẩm tra không vượt quá 4,961775 tCO₂e mỗi tấn, mức mà hydro điện phân đạt được, không phải nộp chứng chỉ. Hydro xám có phát thải đã thẩm tra nằm giữa hai mức này chỉ phải trả cho phần vượt quá 4,961775.


Chi phí CBAM của hydro xám theo các kịch bản giá chứng chỉ

Bảng dưới đây trình bày chi phí CBAM của hydro theo giá trị mặc định ở bốn mức giá chứng chỉ; trong đó chỉ 82,32 EUR là giá chính thức (áp dụng cho hàng nhập khẩu quý III/2026), ba mức còn lại là kịch bản phân tích độ nhạy.

Các cột năm 2026 dùng hệ số cộng thêm 10% và hệ số CBAM 97,5%. Cột năm 2030 dùng hệ số cộng thêm 30% và hệ số CBAM 51,5%. Mọi giá trị được tính ngày 4 tháng 11 năm 2026 bằng lib/cbam-law.js.

Giá chứng chỉ Giá trị mặc định (tCO₂e/tấn H₂) Chi phí gộp 2026 Chi phí ròng 2026 Chi phí ròng 2030
50 EUR/tCO₂e 10,820 (Việt Nam và 78 bảng khác) 595,10 EUR/tấn 347,01 EUR/tấn 572,26 EUR/tấn
50 EUR/tCO₂e 17,740 ("Các quốc gia khác") 975,70 EUR/tấn 727,61 EUR/tấn 1.022,06 EUR/tấn
75 EUR/tCO₂e 10,820 (Việt Nam và 78 bảng khác) 892,65 EUR/tấn 520,52 EUR/tấn 858,39 EUR/tấn
75 EUR/tCO₂e 17,740 ("Các quốc gia khác") 1.463,55 EUR/tấn 1.091,42 EUR/tấn 1.533,09 EUR/tấn
82,32 EUR/tCO₂e (chính thức, quý III/2026) 10,820 (Việt Nam và 78 bảng khác) 979,77 EUR/tấn 571,32 EUR/tấn 942,17 EUR/tấn
82,32 EUR/tCO₂e (chính thức, quý III/2026) 17,740 ("Các quốc gia khác") 1.606,39 EUR/tấn 1.197,94 EUR/tấn 1.682,72 EUR/tấn
100 EUR/tCO₂e 10,820 (Việt Nam và 78 bảng khác) 1.190,20 EUR/tấn 694,02 EUR/tấn 1.144,52 EUR/tấn
100 EUR/tCO₂e 17,740 ("Các quốc gia khác") 1.951,40 EUR/tấn 1.455,22 EUR/tấn 2.044,12 EUR/tấn

Chi phí ròng = (giá trị mặc định × (1 + hệ số cộng thêm) trừ hệ số CBAM × 5,089) × giá. Hệ số CBAM do khoản 1a Điều 10a Chỉ thị 2003/87/EC ấn định: 97,5% năm 2026 và 51,5% năm 2030. Đoạn 10 phần mở đầu Quy định thực thi (EU) 2025/2620 dự kiến cập nhật định mức cho hàng nhập khẩu từ năm 2027, nên số liệu cột năm 2030 chỉ mang tính tham khảo.

Ngay trong năm 2026, chi phí ròng đã ở mức đáng kể. Nhà nhập khẩu hydro Việt Nam khai báo theo giá trị mặc định phải trả 571,32 EUR mỗi tấn, vì 6,940225 trong số 11,902 tCO₂e khai báo vượt quá khoản điều chỉnh và chịu toàn bộ giá chứng chỉ.

Với hàng nhập khẩu năm 2030, ở cùng mức giá, nhà nhập khẩu đó phải trả 942,17 EUR mỗi tấn, tức tăng 65%. Mức tăng này đến từ hệ số cộng thêm cao hơn và khoản điều chỉnh thu hẹp, chứ không phải do cường độ phát thải của sản phẩm thay đổi.

Một số bài báo tiếng Việt năm 2026 cho rằng trong năm 2026 nhà nhập khẩu chỉ phải trả cho "khoảng 2,5% lượng phát thải" (Báo Công Thương, ngày 5 tháng 8 năm 2026).

Nếu áp cách tính đó cho hydro Việt Nam, chi phí chỉ còn 24,49 EUR mỗi tấn, thấp hơn khoảng 23 lần so với con số tính đúng theo quy định là 571,32 EUR.


Phát thải gắn liền của hydro xám được tính thế nào?

Phát thải gắn liền cụ thể của mỗi tấn hydro nhập khẩu được xác định theo số liệu thực tế đã thẩm tra của cơ sở sản xuất; nếu không có số liệu này, áp dụng giá trị mặc định của nước xuất xứ cộng hệ số cộng thêm 10% năm 2026 (Quy định thực thi (EU) 2025/2621).

Phương pháp giám sát được quy định tại Quy định thực thi (EU) 2025/2547. Cơ sở sản xuất hydro xám cần cung cấp ba nhóm số liệu đầu vào chính dưới đây.

Người khai báo CBAM được cấp phép cần có các số liệu này trước khi lập tờ khai CBAM hằng năm, với hạn nộp ngày 30 tháng 9 năm 2027 cho hàng nhập khẩu năm 2026 (khoản 1 Điều 6).

  • Lượng nhiên liệu và nguyên liệu tiêu thụ cho mỗi tấn hydro, tính bằng GJ/tấn H₂
  • Hệ số phát thải CO₂ của khí tự nhiên đầu vào, tính bằng tCO₂/GJ
  • Lượng CO₂ được thu giữ và lưu trữ vĩnh viễn tại cơ sở, làm giảm tương ứng con số phát thải gắn liền

Số liệu được chuyển đến người mua EU dưới dạng báo cáo phát thải của nhà vận hành, kèm 16 mục dữ liệu của báo cáo tóm tắt phát thải (điểm 1.2 Phụ lục IV Quy định thực thi (EU) 2025/2547).

Báo cáo được lập bằng tiếng Anh (khoản 4 Điều 10), tọa độ ghi đến 6 chữ số thập phân và theo cấu trúc ba tài liệu của Hướng dẫn số 3 ngày 14 tháng 8 năm 2026.

Nếu nhà xuất khẩu không có số liệu đã thẩm tra, hàng hóa sẽ được khai báo theo giá trị mặc định của nước xuất xứ (với Việt Nam là 10,820 tCO₂e mỗi tấn) cộng hệ số cộng thêm 10% năm 2026.

Kết quả là 11,902 tCO₂e mỗi tấn, chi phí gộp 979,77 EUR và chi phí ròng 571,32 EUR mỗi tấn ở giá 82,32 EUR.

Việc cộng hệ số vào giá trị mặc định nhằm khuyến khích doanh nghiệp thẩm tra phát thải. Định mức CBAM của hydro là 5,089 ở cả Cột A (giá trị thực tế) và Cột B (giá trị mặc định), nên mỗi tấn CO₂e phát thải đã thẩm tra thấp hơn mức 11,902 giúp tiết kiệm một chứng chỉ, cho đến mức sàn 4,961775.

Ví dụ minh họa với số liệu giả định: một cơ sở SMR có phát thải trực tiếp đã thẩm tra là 9,000 tCO₂e mỗi tấn cần 4,038225 chứng chỉ năm 2026, tức 332,43 EUR mỗi tấn, thấp hơn 238,89 EUR so với khi khai báo theo giá trị mặc định của Việt Nam. Ở cùng mức giá, khoản tiết kiệm là 327,96 EUR năm 2027 và 417,03 EUR năm 2028.

Khi khai báo theo phát thải thực tế, khoản điều chỉnh theo quy định dùng định mức Cột A cộng với phần phân bổ miễn phí trong tiền chất, nên ví dụ này chỉ là ước tính (tính ngày 4 tháng 11 năm 2026 bằng lib/cbam-law.js).

Các con số năm 2027 và 2028 có thể thay đổi vì định mức có thể được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ năm 2027. Phương pháp chi tiết có tại trang cách tính phát thải gắn liền.


Chi phí CBAM của hydro xám so với các công nghệ sản xuất hydro khác

Với hàng nhập khẩu năm 2026 khai báo theo giá trị thực tế, nghĩa vụ chứng chỉ mỗi tấn bằng phát thải trực tiếp đã thẩm tra trừ 4,961775 tCO₂e và không thấp hơn 0; vì thế mỗi công nghệ sản xuất tương ứng với một bậc chi phí rõ ràng.

Định mức áp dụng cho giá trị thực tế cũng là 5,089 tCO₂e mỗi tấn. Bảng dưới đây áp dụng quy tắc đó cho khoảng cường độ phát thải kỹ thuật mang tính minh họa của từng công nghệ. Các khoảng này không phải giá trị quy định trong các văn bản CBAM.

Loại hydro Phương pháp CO₂ trực tiếp minh họa (tCO₂/tấn H₂) So với ngưỡng 4,961775 (năm 2026)
Hydro xám SMR, không CCS khoảng 9 đến 12 Trên ngưỡng: nộp chứng chỉ cho phần vượt
Hydro lam SMR kết hợp CCS khoảng 1 đến 3 Dưới ngưỡng: không phải nộp
Hydro ngọc lam Nhiệt phân metan khoảng 0 đến 1 Dưới ngưỡng: không phải nộp
Hydro hồng Điện phân dùng điện hạt nhân khoảng 0 Dưới ngưỡng: không phải nộp
Hydro xanh Điện phân dùng điện tái tạo khoảng 0 Dưới ngưỡng: không phải nộp

Chênh lệch giữa hydro xám và hydro phát thải thấp chính là toàn bộ chi phí chứng chỉ.

Hàng hóa của nhà sản xuất có phát thải đã thẩm tra dưới ngưỡng không phát sinh chi phí chứng chỉ trong năm 2026, trong khi hydro xám khai báo theo giá trị mặc định của Việt Nam phải trả 571,32 EUR mỗi tấn ở giá 82,32 EUR.

Ngưỡng này giảm dần theo hệ số CBAM, xuống còn 2,620835 tCO₂e mỗi tấn cho hàng nhập khẩu năm 2030, và từ năm 2034 không còn áp dụng hệ số CBAM.

Công nghệ sản xuất của nhà cung cấp và việc phát thải có được thẩm tra hay không quyết định gần như toàn bộ nghĩa vụ CBAM; biến số còn lại là giá chứng chỉ, nằm ngoài tầm kiểm soát của nhà nhập khẩu.


Bản tin CBAM (tiếng Anh)

Bản tin tiếng Anh: thông báo giá chứng chỉ CBAM, những thay đổi quy định quan trọng và tin tức hằng tuần về CBAM. Không gửi thư rác, có thể hủy đăng ký bất cứ lúc nào.

Chúng tôi chỉ lưu địa chỉ email để gửi các thông báo này. Chính sách bảo mật (tiếng Anh)

Chi phí CBAM của hydro xám sẽ thay đổi thế nào đến năm 2034?

Năm 2026 là năm có chi phí ròng thấp nhất: hệ số CBAM giảm từ 97,5% năm 2026 xuống 51,5% năm 2030, hệ số cộng thêm tăng lên 20% năm 2027 và 30% từ năm 2028, và từ năm 2034 không còn áp dụng hệ số CBAM.

Bảng dưới đây giữ giá chứng chỉ không đổi ở mức 82,32 EUR và dùng giá trị mặc định 10,820 của Việt Nam (tính ngày 4 tháng 11 năm 2026 bằng lib/cbam-law.js).

Năm nhập khẩu Hệ số cộng thêm Giá trị khai báo (tCO₂e/tấn) Hệ số CBAM Khoản điều chỉnh (tCO₂e/tấn) Số chứng chỉ mỗi tấn Chi phí mỗi tấn
2026 10% 11,902 97,5% 4,961775 6,940225 571,32 EUR
2027 20% 12,984 95% 4,83455 8,14945 670,86 EUR
2028 30% 14,066 90% 4,5801 9,4859 780,88 EUR
2029 30% 14,066 77,5% 3,943975 10,122025 833,25 EUR
2030 30% 14,066 51,5% 2,620835 11,445165 942,17 EUR
Từ 2034 30% 14,066 không áp dụng 0 14,066 1.157,91 EUR

Các năm 2031-2033 không được tính vì hệ số điều chỉnh liên ngành mới chỉ được ấn định cho giai đoạn 2026-2030 (Quyết định thực thi (EU) 2026/1862). Định mức có thể được cập nhật cho hàng nhập khẩu từ năm 2027, nên mọi con số từ năm 2027 có thể thay đổi.

Trong thông cáo báo chí về báo cáo đặc biệt số 11/2024, Tòa Kiểm toán châu Âu nhận định Ủy ban châu Âu đã đặt mục tiêu quá tham vọng cho sản xuất và nhập khẩu hydro tái tạo (mỗi loại 10 triệu tấn vào năm 2030) và EU khó có thể đạt được các mục tiêu này.

Năm 2025, giá trị hydro (mã CN 2804 10 00) EU nhập khẩu chỉ đạt 6,8 triệu EUR, và Eurostat không ghi nhận lô hydro nào từ Việt Nam trong các năm 2023, 2024 và 2025 (Eurostat Comext DS-045409, trích xuất ngày 12 tháng 10 năm 2026).

Vì vậy, nghĩa vụ chứng chỉ hiện mang ý nghĩa chiến lược nhiều hơn vận hành, và mức độ chịu tác động tài chính sẽ tăng khi thương mại hydro của EU mở rộng.


Hydro xám và CBAM tại Việt Nam: tiền chất phân bón, giá carbon trong nước và Điều 9

Với Việt Nam, hydro xám có ý nghĩa chủ yếu ở vai trò tiền chất của amoniac và urê; tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026, chưa có khoản giá carbon nào trả tại Việt Nam được khấu trừ khỏi nghĩa vụ CBAM.

Hydro là nguyên liệu để tổng hợp amoniac theo quy trình Haber-Bosch: N₂ + 3H₂ → 2NH₃. Phát thải từ khâu sản xuất hydro xám được tính vào phát thải gắn liền của amoniac (mã CN 2814) và urê (mã CN 3102 10), cả hai đều là hàng hóa thuộc diện CBAM.

Với hàng nhập khẩu năm 2026 khai báo theo giá trị mặc định, amoniac khan (mã CN 2814 10 00) xuất xứ Việt Nam có giá trị mặc định 3,610 tCO₂e mỗi tấn, tương ứng chi phí 177,99 EUR mỗi tấn; urê (mã CN 3102 10 19) có giá trị mặc định 2,430 tCO₂e mỗi tấn, chi phí 129,64 EUR mỗi tấn, ở giá 82,32 EUR. Phân bón chịu hệ số cộng thêm 1% (tính ngày 4/11/2026 bằng lib/cbam-law.js).

Năm 2025, phân bón (mã thuộc Phụ lục I) EU nhập khẩu từ Việt Nam chỉ đạt 0,2 triệu EUR, tương ứng 354 tấn (Eurostat Comext DS-045409, 2025). Trang amoniac và CBAM trình bày cách phát thải từ khâu sản xuất hydro được tính vào sản phẩm phân bón.

Việt Nam đang thí điểm thị trường carbon trong nước từ năm 2025 với 110 cơ sở (34 nhiệt điện, 25 sắt thép, 51 xi măng), hạn ngạch được phân bổ miễn phí; tính đến ngày 4/11/2026, giá carbon này chưa được EU công nhận theo Điều 9 và chưa thể khấu trừ.

Danh sách theo Quyết định 263/QĐ-TTg ngày 9 tháng 2 năm 2026 không có cơ sở sản xuất hydro hay phân bón.

Khoản 1 Điều 9 chỉ cho phép giảm số chứng chỉ phải nộp tương ứng với giá carbon đã thực trả, sau khi đã trừ mọi khoản hoàn trả hoặc bù đắp. Tính đến ngày 4/11/2026, quy định thực thi Điều 9 vẫn chưa được thông qua.

Khi khai báo theo giá trị mặc định, khoản giảm chỉ có thể tính theo giá carbon mặc định hằng năm mà Ủy ban châu Âu có thể ấn định từ năm 2027 (khoản 4 Điều 9); hiện chưa có mức giá nào được ấn định cho Việt Nam.

Bảng dưới đây tóm tắt các yếu tố liên quan đến Việt Nam.

Yếu tố Tình trạng tính đến ngày 4/11/2026 Nguồn
Giá trị mặc định hydro của Việt Nam 10,820 tCO₂e/tấn, dòng riêng trong bảng Việt Nam Phụ lục I Quy định thực thi (EU) 2025/2621, thay thế bởi Quy định thực thi (EU) 2026/1740
Hydro EU nhập khẩu từ Việt Nam Không ghi nhận năm 2023, 2024, 2025 Eurostat Comext DS-045409, trích xuất 12/10/2026
Thị trường carbon trong nước Thí điểm, 110 cơ sở nhiệt điện, sắt thép, xi măng; sàn HNX mở ngày 29/6/2026 Quyết định 263/QĐ-TTg; The Investor, 29/6/2026
Giao dịch trên sàn 7 giao dịch, 1.310 hạn ngạch đến ngày 28/9/2026, giá 130.000 đến 136.000 đồng/tCO₂e VietnamFinance, 29/9/2026
Khấu trừ theo Điều 9 Chưa thể; quy định thực thi chưa được thông qua Ủy ban châu Âu, tình trạng ngày 4/11/2026
Cơ quan đầu mối về CBAM Bộ Công Thương, theo thông báo 6082/VPCP-NN Bộ Công Thương, 28/8/2024

Báo cáo kiểm kê khí nhà kính theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg không phải là báo cáo phát thải của nhà vận hành theo CBAM, và việc thẩm định kết quả kiểm kê trong nước không phải là thẩm tra CBAM. Bối cảnh chung được trình bày tại trang CBAM và Việt Nam.

Biểu thuế Việt Nam dùng mã AHTN 8 chữ số; chỉ sáu chữ số đầu (HS) trùng với mã CN của EU, và phạm vi CBAM được xác định theo mã CN trên tờ khai hải quan EU.


Theo CBAM, hydro xám và hydro xanh khác nhau thế nào?

Hydro xanh sản xuất bằng điện phân có phát thải trực tiếp gần bằng 0. Lượng điện tiêu thụ thuộc phát thải gián tiếp và không được tính cho hydro, vì hydro là hàng hóa thuộc Phụ lục II. Chứng nhận nhiên liệu tái tạo có nguồn gốc phi sinh học (RFNBO) theo Quy định ủy quyền (EU) 2023/1184 là một cơ chế riêng và không được dùng để xác định con số CBAM.

Nếu phát thải trực tiếp đã thẩm tra dưới 4,961775 tCO₂e mỗi tấn, hydro xanh nhập khẩu năm 2026 không phải nộp chứng chỉ, trong khi hydro khai báo theo giá trị mặc định 10,820 chịu 571,32 EUR mỗi tấn ở giá 82,32 EUR. Khoảng chênh lệch này càng lớn khi giá chứng chỉ tăng.

Trong các hợp đồng mua hydro dài hạn, CBAM khiến công nghệ sản xuất của nhà cung cấp trở thành một yếu tố tài chính quan trọng không kém giá hàng hóa. So sánh chi tiết có tại trang hydro xanh và CBAM.

Giá trị mặc định của hydro xám có lợi hay bất lợi cho nhà nhập khẩu?

Giá trị mặc định gây bất lợi cho mọi nhà nhập khẩu có nhà cung cấp phát thải thấp hơn giá trị mặc định đã cộng hệ số. Giá trị 10,820 tCO₂e mỗi tấn của Việt Nam tăng lên 11,902 sau khi cộng hệ số cộng thêm 10% năm 2026, trong khi định mức dùng để trừ là 5,089 ở cả hai cách khai báo.

Vì vậy, cơ sở có phát thải đã thẩm tra dưới 11,902 giúp nhà nhập khẩu tiết kiệm một chứng chỉ cho mỗi tấn CO₂e chênh lệch, còn cơ sở trên mức đó không được lợi gì khi báo cáo phát thải thực tế. Điểm hòa vốn tăng lên 12,984 năm 2027 và 14,066 từ năm 2028, nên mỗi năm số liệu đã thẩm tra lại có lợi cho nhiều cơ sở hơn. Lộ trình hệ số cộng thêm có tại trang giá trị mặc định CBAM.

Hydro nhập khẩu có được áp dụng ngưỡng miễn trừ 50 tấn không?

Không. Cùng với điện, hydro được loại trừ rõ ràng khỏi ngưỡng miễn trừ 50 tấn khối lượng tịnh mỗi năm theo Điều 2a Quy định (EU) 2023/956 (được bổ sung bởi Quy định (EU) 2025/2083), cụ thể tại khoản 4 Điều 2a. Mọi lô hydro thương mại, bất kể khối lượng, đều phát sinh đầy đủ nghĩa vụ chứng chỉ CBAM.

Quy định này đặc biệt quan trọng với các lô hydro thử nghiệm hoặc quy mô nhỏ. Một số bài báo tiếng Việt hiểu ngưỡng 50 tấn là khối lượng xuất khẩu hằng năm của doanh nghiệp Việt Nam; thực tế, ngưỡng này tính cho từng nhà nhập khẩu EU, và hydro hoàn toàn không có ngưỡng miễn trừ.

Nhà nhập khẩu hydro tại EU cần có tư cách pháp lý gì?

Nhà nhập khẩu hydro tại EU phải có tư cách người khai báo CBAM được cấp phép theo Điều 17 Quy định (EU) 2023/956. Để được tạm thời tiếp tục nhập khẩu trong thời gian chờ quyết định cấp phép, đơn phải được nộp chậm nhất ngày 31 tháng 3 năm 2026 (khoản 7a Điều 17); đơn nộp sau thời hạn này không được hưởng cơ chế tạm thời đó.

Tiền phạt bằng mức phạt phát thải vượt mức của EU ETS, 100 EUR/tCO₂e trước khi điều chỉnh theo lạm phát, cho mỗi chứng chỉ không nộp lại đúng hạn (khoản 1 Điều 26); nộp phạt không miễn nghĩa vụ nộp lại chứng chỉ (khoản 3 Điều 26). Người không phải là người khai báo được cấp phép chịu gấp ba đến năm lần (khoản 2 Điều 26). Quy trình đầy đủ có tại trang tuân thủ CBAM cho nhà nhập khẩu hydro (tiếng Anh).

Giá EU ETS tăng có làm tăng chi phí CBAM của hydro xám không?

Có. Giá chứng chỉ CBAM bám sát giá đấu giá EU ETS: là giá bình quân theo quý đối với hàng nhập khẩu năm 2026 (khoản 1a Điều 21) và bình quân theo tuần từ năm 2027 (khoản 1 Điều 21). Giá chính thức là 75,36 EUR/tCO₂e cho quý I/2026, 75,28 EUR cho quý II và 82,32 EUR cho quý III, công bố ngày 5 tháng 10 năm 2026; giá quý IV dự kiến công bố ngày 4 tháng 1 năm 2027.

Với giá trị mặc định 10,820, nhà nhập khẩu phải nộp 6,940225 chứng chỉ cho mỗi tấn hydro năm 2026, nên mỗi khi giá chứng chỉ tăng 10 EUR, chi phí tăng thêm 69,40 EUR mỗi tấn. Ở giá quý II, cùng một tấn hydro đó có chi phí 522,46 EUR. Diễn biến giá được cập nhật tại trang giá carbon EU ETS (tiếng Anh) và công cụ theo dõi giá.

Giá carbon trả tại Việt Nam có được khấu trừ cho hydro xám không?

Không, tính đến ngày 4 tháng 11 năm 2026. Quy định thực thi về khấu trừ theo Điều 9 chưa được thông qua, chưa có giá carbon nào của nước thứ ba được công nhận, và thị trường carbon thí điểm của Việt Nam không bao gồm cơ sở sản xuất hydro. Hạn ngạch trong giai đoạn thí điểm được phân bổ miễn phí, nên phần phát thải nằm trong hạn ngạch được phân bổ không phát sinh giá carbon đã thực trả.

Quy tắc chi tiết có tại trang khấu trừ giá carbon đã thực trả. Doanh nghiệp có thể ước tính nghĩa vụ cho khối lượng hàng của mình bằng công cụ tính CBAM; đây là ước tính dựa trên giá trị mặc định và định mức CBAM chính thức (Quy định thực thi (EU) 2025/2621 và 2025/2620); con số ràng buộc là con số trong tờ khai CBAM.

Nhà sản xuất hydro Việt Nam cần chuẩn bị gì để tránh giá trị mặc định?

Nhà sản xuất cần lập báo cáo phát thải của nhà vận hành và đưa báo cáo này đi thẩm tra tại một đơn vị thẩm tra được công nhận. Chỉ cần thẩm tra khi khai báo theo phát thải thực tế (khoản 1 Điều 8), và năm đầu tiên phải khảo sát thực địa trực tiếp tại cơ sở (Điều 2 Quy định thực thi (EU) 2025/2546).

Đơn vị thẩm tra CBAM chỉ được công nhận bởi tổ chức công nhận quốc gia của nước thành viên EU (Quy định ủy quyền (EU) 2025/2551). Tính đến ngày 12 tháng 11 năm 2026, bảy đơn vị thẩm tra được ghi nhận là đã được năm tổ chức công nhận quốc gia công nhận: EmiCert S.A. (ESYD, Hy Lạp), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. và SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, Ý), Intertek Certification AB (Swedac, Thụy Điển), Integrated Sustainable Solutions Company (ISSC) tại Damietta, Ai Cập (RvA, Hà Lan, ngày 22/10/2026, đơn vị đầu tiên được thành lập ngoài EU) và SGS BELGIUM nv (BELAC, Bỉ, phạm vi có hiệu lực từ ngày 5/11/2026).

Sáu đơn vị được thành lập tại EU, một tại Ai Cập; không có đơn vị nào tại Việt Nam. DNV công bố ngày 6/11/2026 rằng đã được Accredia công nhận, nhưng đến ngày 11/11/2026 Accredia chưa công bố quyết định nào nêu tên DNV, nên DNV chưa được tính. Tính đến ngày 12/11/2026, Ủy ban châu Âu chưa công bố danh sách chính thức.

Nhà vận hành đã đăng ký trên Cổng O3CI dành cho nhà vận hành cơ sở ở nước thứ ba (thuộc Hệ thống đăng ký CBAM) chỉ cần tải dữ liệu lên một lần và có thể chia sẻ với mọi người mua EU. Thông tin chi tiết có tại trang đơn vị thẩm tra được công nhận. Quý doanh nghiệp cần giới thiệu nhà cung cấp dịch vụ tính toán hoặc thẩm tra có thể gửi yêu cầu miễn phí tại trang hỗ trợ CBAM.


Nguồn dữ liệu: Quy định (EU) 2023/956 · Quy định (EU) 2025/2083 (Omnibus) · Quy định thực thi 2025/2621 · dữ liệu EU ETS qua EEX. Không phải tư vấn pháp lý.