รหัส CN (Combined Nomenclature) ปุ๋ยภายใต้มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) มาจากรายการปุ๋ย 5 รายการในภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 ของรัฐสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 ว่าด้วยการจัดตั้งมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Regulation (EU) 2023/956)
ห้ารายการนี้อยู่ใน 2 ตอนของพิกัด CN ได้แก่ 2808 00 00, 2814 และ 2834 21 00 ในตอนที่ 28 กับ 3102 และ 3105 (ยกเว้น 3105 60 00) ในตอนที่ 31 ใต้รายการเหล่านี้มีรหัส 8 หลัก 27 รหัสที่มีค่ามาตรฐานอ้างอิง (default value) และค่าเบนช์มาร์ก CBAM (CBAM benchmark) ของตนเอง
ไทยมีตารางค่ามาตรฐานอ้างอิงของตนเองครบทั้ง 27 รหัส และทุกค่าต่ำกว่าตาราง "Other Countries and Territories" หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง ยูเรียไทย (รหัส CN 3102 10 19) ที่นำเข้าในปี 2569 มีต้นทุนใบรับรอง CBAM (CBAM certificate) 55.64 ยูโรต่อตันสินค้า เทียบกับ 153.75 ยูโรสำหรับประเทศที่ไม่มีตารางของตนเอง
ตัวเลขนี้ใช้ราคาทางการของใบรับรอง CBAM ไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโรต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO2e) ซึ่งประกาศเมื่อ 5 ตุลาคม 2569 (มาตรา 21(1a))
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่เตรียมยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี (CBAM declaration) ครั้งแรกภายในวันที่ 30 กันยายน 2570 (ค.ศ. 2027) ตามมาตรา 6(1) ต้องเริ่มจากการตรวจว่ารหัสใดอยู่ในภาคผนวก I ผู้ส่งออกไทยก็ต้องเริ่มจากจุดเดียวกันเพื่อตอบคำถามของผู้ซื้อ
หน้านี้แสดงรหัสที่อยู่ในขอบเขตทุกรหัส ค่าของไทยและต้นทุนต่อตันของแต่ละรหัส รหัสที่ถูกยกเว้น และวิธีคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว (embedded emissions) ในระยะบังคับใช้เต็มรูปแบบ (definitive period) ที่เริ่มเมื่อ 1 มกราคม 2569
รหัส CN ปุ๋ยภายใต้ CBAM มีอะไรบ้าง
รหัส CN ปุ๋ยภายใต้ CBAM คือรหัสที่อยู่ในรายการปุ๋ย 5 รายการของภาคผนวก I ในระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งเป็นสินค้าที่ต้องใช้ใบรับรอง CBAM ตามการปล่อย CO2 และ N2O ที่ฝังตัวอยู่
สามรายการอยู่ในตอนที่ 28 (เคมีภัณฑ์อนินทรีย์) ได้แก่ กรดไนตริก (2808 00 00) แอมโมเนีย (ประเภท 2814) และโพแทสเซียมไนเตรต (2834 21 00) อีกสองรายการอยู่ในตอนที่ 31 (ปุ๋ย) ได้แก่ ประเภท 3102 (ปุ๋ยไนโตรเจน) และประเภท 3105 (ปุ๋ยผสมและปุ๋ยอื่น) ยกเว้นรหัส 3105 60 00
การแบ่งเป็นตอนที่ 28 และตอนที่ 31 สะท้อนลำดับในห่วงโซ่การผลิต เพราะแอมโมเนีย (รหัส CN 2814) เป็นทั้งเคมีภัณฑ์ที่ซื้อขายโดยตรงและสารตั้งต้น (precursor) ของปุ๋ยไนโตรเจนสำเร็จรูปทุกชนิด
ผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปที่นำเข้าสินค้าภายใต้รหัสเหล่านี้ต้องส่งมอบใบรับรอง CBAM (surrender) ตามการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวที่เหลือหลังการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า (free allocation adjustment) ส่วนผู้ส่งออกไทยไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายนี้
ขั้นแรกของผู้นำเข้าคือการขอรับสถานะผู้ยื่นแบบแสดงรายการ CBAM ที่ได้รับอนุญาต (authorised CBAM declarant) ตามมาตรา 17
กำหนดยื่นคำขอเพื่อให้นำเข้าต่อได้ระหว่างรอผลการพิจารณาคือวันที่ 31 มีนาคม 2569 ซึ่งผ่านไปแล้ว (มาตรา 17(7a)) ภาพรวมของมาตรการทั้งหมดอยู่ในหน้ามาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป
CBAM คิดราคาปุ๋ยจากทั้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางตรง (direct emissions) จากการเผาเชื้อเพลิงฟอสซิลและกระบวนการ Haber-Bosch และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อม (indirect emissions) จากไฟฟ้าที่ใช้ในการผลิต เนื่องจากปุ๋ยไม่อยู่ในภาคผนวก II ซึ่งจำกัดบางภาคส่วนให้นับเฉพาะการปล่อยทางตรง
รหัส CN ปุ๋ยในตอนที่ 28
ตอนที่ 28 มี 3 รายการในภาคผนวก I และรหัส CN 8 หลัก 4 รหัส ซึ่งเป็นสารอนินทรีย์ต้นน้ำของห่วงโซ่การผลิตปุ๋ย
สินค้าเหล่านี้อยู่ในขอบเขตเพราะเป็นวัตถุดิบโดยตรงของปุ๋ยไนโตรเจน หรือมีการปล่อยฝังตัวสูงจากกระบวนการ Haber-Bosch และการผลิตกรดไนตริก ทั้ง 4 รหัสนับทั้งการปล่อยทางตรงและทางอ้อม
ตารางด้านล่างแสดงทั้ง 4 รหัส พร้อมค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย ค่าของตาราง "Other Countries and Territories" และค่าเบนช์มาร์ก Column B ค่าทั้งหมดมีหน่วยเป็น tCO2e ต่อตันสินค้า ส่วนต้นทุนเป็นยูโรต่อตันสินค้าสำหรับการนำเข้าปี 2569 ที่ราคา 82.32 ยูโร
| รหัส CN | สินค้า | ก๊าซที่นับ | ค่ามาตรฐานไทย | ค่า "Other Countries and Territories" | ค่าเบนช์มาร์ก Column B | ใบรับรองต่อตันสินค้า (ไทย, 2569) | ต้นทุน ไทย | ต้นทุน "Other" |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2808 00 00 | กรดไนตริก; กรดซัลโฟไนตริก | CO2 + N2O | 2.130 | 2.810 | 0.582 | 1.58385 | EUR 130.38 | EUR 186.92 |
| 2814 10 00 | แอมโมเนียแอนไฮดรัส | CO2 | 2.240 | 3.130 | 1.522 | 0.77845 | EUR 64.08 | EUR 138.08 |
| 2814 20 00 | แอมโมเนียในสารละลายน้ำ | CO2 | 0.670 | 0.960 | 0.457 | 0.231125 | EUR 19.03 | EUR 43.14 |
| 2834 21 00 | โพแทสเซียมไนเตรต | CO2 + N2O | 1.840 | 2.330 | 0.626 | 1.24805 | EUR 102.74 | EUR 143.48 |
แอมโมเนียแอนไฮดรัส (2814 10 00) มีค่ามาตรฐานอ้างอิง 3.130 tCO2e ต่อตันในตาราง "Other Countries and Territories" และต่ำกว่าในประเทศที่มีตารางของตนเอง เช่น อียิปต์ 2.050 ไทย 2.240 และรัสเซีย 2.260
ค่าเหล่านี้สะท้อนความเข้มข้นด้านพลังงานของการปฏิรูปก๊าซมีเทนด้วยไอน้ำ (SMR) ซึ่งเปลี่ยนก๊าซธรรมชาติเป็นไฮโดรเจนสำหรับสังเคราะห์แอมโมเนีย รายละเอียดอยู่ในหน้าแอมโมเนียภายใต้ CBAM
หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงที่ราคา 82.32 ยูโร แอมโมเนียแอนไฮดรัสจากอียิปต์ที่นำเข้าในปี 2569 มีต้นทุน 48.28 ยูโรต่อตันสินค้า วิธีคำนวณคือ 2.050 × 1.01 (ส่วนปรับเพิ่มของปุ๋ย) = 2.0705 หักด้วย 0.975 × 1.522 = 1.48395 ได้ 0.58655 ใบรับรองต่อตันสินค้า
แอมโมเนียจากไทยคำนวณแบบเดียวกัน: 2.240 × 1.01 = 2.2624 หักด้วย 1.48395 ได้ 0.77845 ใบรับรองต่อตันสินค้า หรือ 64.08 ยูโร (คำนวณด้วย lib/cbam-law.js เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569)
กรดไนตริก (2808 00 00) เป็นรหัสที่ต้องให้ความสำคัญ เพราะ N2O จากการผลิตกรดไนตริกมีศักยภาพในการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน (GWP) เท่ากับ 265 ตามรายงาน IPCC AR5 N2O ที่ไม่ได้บำบัดแม้ปริมาณน้อยจึงมีผลต่อการคำนวณ CBAM มาก
โรงงานกรดไนตริกสมัยใหม่ที่ติดตั้งตัวเร่งปฏิกิริยาลด N2O ลดการปล่อยส่วนนี้ได้มาก ผู้ส่งออกที่มีข้อมูลการลด N2O ซึ่งผ่านการทวนสอบ (verification) จึงได้เปรียบด้านต้นทุนเหนือผู้ที่ใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิง
กรดไนตริกยังเป็นรหัสปุ๋ยไทยที่สหภาพยุโรปนำเข้ามากที่สุดในปี 2568
รหัส CN ปุ๋ยในตอนที่ 31
ตอนที่ 31 มี 2 รายการในภาคผนวก I คือประเภท 3102 ซึ่งมีรหัส 8 หลัก 14 รหัส และประเภท 3105 ซึ่งมีรหัสที่อยู่ในขอบเขต 9 รหัส สินค้ากลุ่มนี้ครอบคลุมปริมาณการค้าปุ๋ยภายใต้ CBAM ส่วนใหญ่
ตารางด้านล่างแสดงรหัสในตอนที่ 31 ทุกรหัสที่อยู่ในขอบเขต พร้อมค่ามาตรฐานอ้างอิงของไทย ค่าของตาราง "Other Countries and Territories" ค่าเบนช์มาร์ก Column B และต้นทุนต่อตันสินค้าสำหรับการนำเข้าปี 2569
| รหัส CN | สินค้า | ค่ามาตรฐานไทย (tCO2e/t) | ค่า "Other" (tCO2e/t) | ค่าเบนช์มาร์ก Column B (tCO2e/t) | ใบรับรองต่อตันสินค้า (ไทย, 2569) | ต้นทุน ไทย | ต้นทุน "Other" |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3102 10 12 | ยูเรียในสารละลายน้ำ มียูเรีย 31.8% ถึง 33.2% โดยน้ำหนัก | 0.510 | 0.900 | 0.304 | 0.2187 | EUR 18.00 | EUR 50.43 |
| 3102 10 15 | ยูเรียในสารละลายน้ำ มียูเรียเกิน 33.2% ถึง 55% โดยน้ำหนัก | 0.820 | 1.470 | 0.503 | 0.337775 | EUR 27.81 | EUR 81.85 |
| 3102 10 19 | ยูเรียอื่นที่มีไนโตรเจนเกิน 45% ของน้ำหนักผลิตภัณฑ์แห้ง | 1.540 | 2.720 | 0.902 | 0.67595 | EUR 55.64 | EUR 153.75 |
| 3102 10 90 | ยูเรียที่มีไนโตรเจนไม่เกิน 45% | 1.510 | 2.660 | 0.882 | 0.66515 | EUR 54.76 | EUR 150.37 |
| 3102 21 00 | แอมโมเนียมซัลเฟต | 0.710 | 0.970 | 0.414 | 0.31345 | EUR 25.80 | EUR 47.42 |
| 3102 29 00 | เกลือคู่และของผสมของแอมโมเนียมซัลเฟตกับแอมโมเนียมไนเตรต | 1.310 | 1.620 | 0.566 | 0.77125 | EUR 63.49 | EUR 89.26 |
| 3102 30 10 | แอมโมเนียมไนเตรตในสารละลายน้ำ | 1.420 | 1.790 | 0.508 | 0.9389 | EUR 77.29 | EUR 108.05 |
| 3102 30 90 | แอมโมเนียมไนเตรต (AN) อื่น | 2.190 | 2.750 | 0.767 | 1.464075 | EUR 120.52 | EUR 167.08 |
| 3102 40 10 | แคลเซียมแอมโมเนียมไนเตรต (CAN) ไนโตรเจนไม่เกิน 28% | 1.890 | 2.360 | 0.688 | 1.2381 | EUR 101.92 | EUR 141.00 |
| 3102 40 90 | แคลเซียมแอมโมเนียมไนเตรต (CAN) ไนโตรเจนเกิน 28% | 1.890 | 2.360 | 0.688 | 1.2381 | EUR 101.92 | EUR 141.00 |
| 3102 50 00 | โซเดียมไนเตรต | 3.330 | 4.390 | 0.701 สำหรับปีการผลิต 2569 และ 2570; 0.685 สำหรับ 2571 ถึง 2573 | 2.679825 | EUR 220.60 | EUR 308.73 |
| 3102 60 00 | เกลือคู่และของผสมของแคลเซียมไนเตรตกับแอมโมเนียมไนเตรต | 1.840 | 2.310 | 0.633 | 1.241225 | EUR 102.18 | EUR 141.25 |
| 3102 80 00 | ของผสมของยูเรียกับแอมโมเนียมไนเตรตในสารละลาย (UAN) | 1.470 | 1.960 | 0.625 | 0.875325 | EUR 72.06 | EUR 112.80 |
| 3102 90 00 | ปุ๋ยไนโตรเจนอื่น | 1.580 | 2.280 | 0.847 | 0.769975 | EUR 63.38 | EUR 121.58 |
| 3105 10 00 | สินค้าตอนที่ 31 ในรูปเม็ดหรือในหีบห่อไม่เกิน 10 กิโลกรัม | 0.800 | 1.000 | 0.376 | 0.4414 | EUR 36.34 | EUR 52.96 |
| 3105 20 10 | ปุ๋ย NPK ไนโตรเจนเกิน 10% | 1.010 | 1.230 | 0.434 | 0.59695 | EUR 49.14 | EUR 67.43 |
| 3105 20 90 | ปุ๋ย NPK ไนโตรเจนไม่เกิน 10% | 0.700 | 0.840 | 0.319 | 0.395975 | EUR 32.60 | EUR 44.24 |
| 3105 30 00 | ไดแอมโมเนียมฟอสเฟต (DAP) | 0.560 | 0.780 | 0.339 | 0.235075 | EUR 19.35 | EUR 37.64 |
| 3105 40 00 | โมโนแอมโมเนียมฟอสเฟต (MAP) | 0.370 | 0.510 | 0.173 | 0.205025 | EUR 16.88 | EUR 28.52 |
| 3105 51 00 | ปุ๋ย NP อื่นที่มีไนเตรตและฟอสเฟต | 1.360 | 1.660 | 0.548 | 0.8393 | EUR 69.09 | EUR 94.03 |
| 3105 59 00 | ปุ๋ย NP อื่น | 0.680 | 0.930 | 0.391 | 0.305575 | EUR 25.15 | EUR 45.94 |
| 3105 90 20 | ปุ๋ยอื่นที่มีไนโตรเจนเกิน 10% | 1.260 | 1.570 | 0.476 | 0.8085 | EUR 66.56 | EUR 92.33 |
| 3105 90 80 | ปุ๋ยอื่น | 0.670 | 0.820 | 0.248 | 0.4349 | EUR 35.80 | EUR 48.27 |
ค่ามาตรฐานอ้างอิง: ภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 (Implementing Regulation) ตามที่แทนที่ด้วยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 เป็นค่าการปล่อยรวมก่อนบวกส่วนปรับเพิ่มร้อยละ 1 ค่าเบนช์มาร์ก: ข้อ 5.3 ของภาคผนวกในระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620 ต้นทุนคำนวณด้วย lib/cbam-law.js เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569 ที่ราคา 82.32 ยูโร ประเทศที่มีตารางของตนเองใช้ค่าของตนเอง
ยูเรีย (3102 10) เป็นกลุ่มสินค้าที่ใหญ่ที่สุดในการนำเข้าปุ๋ย CBAM ของสหภาพยุโรป คือ 7.41 ล้านตัน จากปุ๋ย CBAM ทั้งหมด 20.04 ล้านตันที่นำเข้าในปี 2568 (Eurostat Comext DS-045409 ดึงข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569)
รหัสหลักของยูเรียคือ 3102 10 19 ค่ามาตรฐานอ้างอิงในตาราง "Other Countries and Territories" คือ 2.720 tCO2e ต่อตัน ส่วนตารางของประเทศ เช่น อียิปต์ ระบุ 1.390 รัสเซีย 1.470 และไทย 1.540 รายละเอียดอยู่ในหน้ายูเรียภายใต้ CBAM
หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงที่ราคา 82.32 ยูโร ยูเรียจากอียิปต์ที่นำเข้าในปี 2569 มีต้นทุน 43.17 ยูโรต่อตันสินค้า คือ 1.390 × 1.01 หักด้วย 0.975 × 0.902 เหลือ 0.52445 ใบรับรอง ส่วนยูเรียจากไทยเหลือ 0.67595 ใบรับรอง หรือ 55.64 ยูโร
อียิปต์ (ร้อยละ 44.3) และรัสเซีย (ร้อยละ 25.7) เป็นแหล่งนำเข้ายูเรียนอกสหภาพยุโรปอันดับหนึ่งและสองตามปริมาณในปี 2568 (Eurostat Comext, 2025) ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอน (carbon price) ของประเทศใดตามมาตรา 9 ยูเรียจากทั้งสองประเทศจึงไม่ได้รับการหักลดราคาคาร์บอน
ประเภท 3105 ต้องตรวจอย่างระวัง เพราะภาคผนวก I ครอบคลุมทั้งประเภท ยกเว้น 3105 60 00 (ปุ๋ยแร่หรือปุ๋ยเคมีที่มีธาตุอาหารสองธาตุคือฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม)
ขอบเขตตัดสินที่รหัส CN ไม่ใช่ปริมาณไนโตรเจน รหัส 3105 10 00 ครอบคลุมสินค้าตอนที่ 31 ทุกชนิดในรูปเม็ดหรือในหีบห่อไม่เกิน 10 กิโลกรัม และรหัส 3105 90 80 ครอบคลุมปุ๋ยที่มีไนโตรเจนน้อยหรือไม่มีเลยด้วย
ผู้ผลิตที่รายงานค่าการปล่อยจริงของสินค้าประเภท 3105 คำนวณการปล่อยฝังตัวต่อกิโลกรัมไนโตรเจนที่มีในสินค้า ตามสมการที่ 65 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547
ภาพรวมของภาคส่วนปุ๋ย ทั้งหน้าที่ตามกฎหมาย ความเสี่ยงทางการเงิน และห่วงโซ่อุปทาน อยู่ในหน้าCBAM ปุ๋ย
ไทยส่งออกปุ๋ยรหัสใดไปสหภาพยุโรป
สหภาพยุโรปนำเข้าปุ๋ยที่อยู่ในขอบเขต CBAM จากไทยเพียงราว 1.3 ตัน มูลค่า 5,553 ยูโรในปี 2568 เกือบทั้งหมดเป็นกรดไนตริก (2808 00 00)
ตารางด้านล่างรวมทุกรหัสปุ๋ยในภาคผนวก I ที่สหภาพยุโรปนำเข้าจากไทย ที่มา: Eurostat การนำเข้าของ EU27 จากไทยสำหรับปุ๋ยที่อยู่ในขอบเขต CBAM (รหัสในภาคผนวก I) ปี 2566 ถึง 2568 (Comext DS-045409 ดึงข้อมูลเมื่อ 12 ตุลาคม 2569)
| ปี | มูลค่า | ปริมาณ | รหัสหลัก |
|---|---|---|---|
| 2566 | EUR 17,476 | ราว 9.1 ตัน | ปุ๋ย NPK (3105 20) EUR 16,723; 9.1 ตัน |
| 2567 | EUR 2,794 | ราว 0.9 ตัน | แอมโมเนียมซัลเฟต (3102 21) EUR 1,714; 0.6 ตัน |
| 2568 | EUR 5,553 | ราว 1.3 ตัน | กรดไนตริก (2808 00 00) EUR 5,049; 1.2 ตัน |
Eurostat บันทึกปริมาณเป็นหน่วย 100 กิโลกรัม รายการที่ต่ำกว่าหน่วยนี้จึงแสดงเป็นศูนย์ ยูเรีย (3102 10) จากไทยมีมูลค่าเพียง 27 ยูโรในปี 2567 และ 74 ยูโรในปี 2568 โดยปริมาณต่ำกว่าหน่วยนี้ ไม่มีการนำเข้า UAN หรือแอมโมเนียมไนเตรตจากไทยในทั้งสามปี
ข้อมูลฝั่งไทยให้ภาพเดียวกัน สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) รายงานว่าในเดือนมกราคมถึงมิถุนายน 2568 ไทยส่งออกสินค้า CBAM ไปสหภาพยุโรปเพียงสองกลุ่ม คือเหล็กและเหล็กกล้า กับอะลูมิเนียม
ปุ๋ยของผู้ผลิตไทยที่วางแผนส่งออกไปสหภาพยุโรปจะคิดตามค่าในตารางของไทยข้างต้น จนกว่าผู้ผลิตจะส่งค่าการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบ ค่าของไทยต่ำกว่าตาราง "Other Countries and Territories" ทุกรหัส เช่น ยูเรีย 3102 10 19 มีต้นทุนต่ำกว่า 98.11 ยูโรต่อตันสินค้า
พิกัดศุลกากรไทยใช้แทนรหัส CN ได้หรือไม่
ไม่ได้ รหัส CN 8 หลักของสหภาพยุโรปไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย มีเพียงพิกัด HS 6 หลักแรกที่ตรงกัน
ค่ามาตรฐานอ้างอิงและค่าเบนช์มาร์กผูกกับรหัส CN 8 หลัก ยูเรียที่มีไนโตรเจนเกินร้อยละ 45 (3102 10 19) กับยูเรียที่มีไนโตรเจนไม่เกินร้อยละ 45 (3102 10 90) อยู่ในพิกัด HS 6 หลักเดียวกัน แต่มีค่าต่างกัน
ผู้ส่งออกไทยจึงควรตกลงกับผู้นำเข้าเรื่องรหัส CN 8 หลักที่จะใช้ในใบขนสินค้าขาเข้าของสหภาพยุโรปก่อนส่งข้อมูลการปล่อย ตรวจรหัสได้ที่เครื่องมือค้นหารหัส CN ของ CBAM (ภาษาอังกฤษ)
ข้อมูลจากหน่วยงานไทยที่ต้องอ่านอย่างระวัง
กรมการค้าต่างประเทศ (คต.) แจ้งผู้ส่งออกเมื่อ 28 เมษายน 2569 ว่าปุ๋ยไทย “ปรับเพิ่มค่ามาตรฐานฯ 1% ต่อปี” (Thansettakij, 28 เมษายน 2569) แต่ส่วนปรับเพิ่ม (mark-up) ของปุ๋ยคงที่ที่ร้อยละ 1 ทุกปี ไม่ได้เพิ่มสะสมปีละร้อยละ 1
ข่าวเดียวกันระบุว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงมาจากค่าเฉลี่ยของโรงงานที่ปล่อยสูง ข้อนี้คลาดเคลื่อน ภาคผนวก IV ข้อ 4.1 ของระเบียบ (EU) 2023/956 กำหนดค่ามาตรฐานอ้างอิงตามความเข้มข้นการปล่อยเฉลี่ยของแต่ละประเทศผู้ส่งออก แล้วบวกส่วนปรับเพิ่ม
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) เผยแพร่คู่มือการรายงาน CBAM ฟรีสำหรับสี่อุตสาหกรรม คือ ไฟฟ้า ซีเมนต์ เหล็กและเหล็กกล้า และอะลูมิเนียม (ปรับปรุงเมื่อ 26 ธันวาคม 2568)
ยังไม่มีคู่มือฉบับสำหรับปุ๋ย ผู้ผลิตปุ๋ยไทยจึงต้องอ้างอิงระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 โดยตรง
จดหมายข่าวภาษาอังกฤษ ส่งการแจ้งเตือนราคาใบรับรอง CBAM และการเปลี่ยนแปลงกฎระเบียบที่สำคัญ พร้อมข่าวสารเกี่ยวกับ CBAM ทุกสัปดาห์ ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
เราเก็บเฉพาะอีเมลของท่านเพื่อส่งการแจ้งเตือนนี้ นโยบายความเป็นส่วนตัว (ภาษาอังกฤษ)
รหัส CN ปุ๋ยใดไม่อยู่ใน CBAM
สินค้าสามกลุ่มที่มักถูกนับเป็นปุ๋ยอยู่นอกขอบเขต CBAM การทราบข้อยกเว้นเหล่านี้ช่วยป้องกันการจัดพิกัดผิดและการยื่นแบบโดยไม่จำเป็น
สามกลุ่มที่อยู่นอกขอบเขตมีดังนี้
- 3105 60 00 (ปุ๋ยที่มีสองธาตุคือฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม): รหัสเดียวในประเภท 3105 ที่ภาคผนวก I ยกเว้นโดยระบุชื่อ
- กรดฟอสฟอริก ปุ๋ยฟอสเฟต และปุ๋ยโพแทสเซียม (ประเภท 2809 ในตอนที่ 28 และประเภท 3103 และ 3104 ในตอนที่ 31): ไม่อยู่ในภาคผนวก I เว้นแต่บรรจุในรูปเม็ดหรือในหีบห่อไม่เกิน 10 กิโลกรัม ซึ่งจะจัดเข้า 3105 10 00
- N2O จากการใส่ปุ๋ยลงดิน: N2O ที่ปล่อยเมื่อใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในดินเกษตรเป็นแหล่งก๊าซเรือนกระจกสำคัญของโลก แต่ระเบียบปัจจุบันไม่นับรวมใน CBAM เพราะ CBAM วัดเฉพาะการปล่อยในขั้นการผลิต
เกณฑ์ยกเว้นตามน้ำหนัก 50 ตัน (de minimis) ตามมาตรา 2a ของระเบียบ (EU) 2023/956 คือ 50 ตันน้ำหนักสุทธิต่อผู้นำเข้าต่อปีปฏิทิน นับรวมสินค้า CBAM ทุกรหัส มาตรา 2a กำหนดโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 ลงวันที่ 8 ตุลาคม 2568 ซึ่งแก้ไขระเบียบ (EU) 2023/956 (Omnibus)
ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM รวมไม่เกินเกณฑ์นี้ในปีปฏิทินได้รับยกเว้นจากหน้าที่ขออนุญาตและยื่นแบบ แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า (มาตรา 2a(1)) ตัวเลข 50 ตันกำหนดไว้ในภาคผนวก VII ข้อ 1 รายละเอียดอยู่ในหน้าเกณฑ์ยกเว้น 50 ตันของ CBAM (ภาษาอังกฤษ)
ปริมาณปุ๋ยไทยที่น้อยไม่ได้หมายความว่าผู้นำเข้าได้รับยกเว้นโดยอัตโนมัติ ผู้นำเข้าที่ซื้อกรดไนตริก 1.2 ตันจากไทย แต่นำเข้าสินค้า CBAM อื่นรวมแล้วเกิน 50 ตัน ยังต้องรวมสินค้าจากไทยไว้ในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปี
คำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของปุ๋ยแต่ละรหัส CN อย่างไร
การปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัวของปุ๋ยแต่ละรหัส CN คำนวณจากค่าการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบของสถานประกอบการผู้ผลิต หรือจากค่ามาตรฐานอ้างอิงตามภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ตามที่แทนที่ด้วยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 เมื่อไม่มีข้อมูลจริง
สำหรับปุ๋ย ส่วนปรับเพิ่มบนค่ามาตรฐานอ้างอิงคือร้อยละ 1 ของค่าการปล่อยรวมทุกปี ขณะที่ภาคส่วนอื่นที่มีส่วนปรับเพิ่มใช้ร้อยละ 10 ในปี 2569 ร้อยละ 20 ในปี 2570 และร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571
ส่วนปรับเพิ่มบวกเข้าก่อนหักการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่า จึงต้องจ่ายตามราคาใบรับรองเต็มจำนวน แต่ที่ร้อยละ 1 ส่วนนี้มีขนาดเล็ก สำหรับยูเรียไทยเท่ากับ 0.0154 tCO2e ต่อตัน หรือราว 1.27 ยูโรต่อตันที่ราคา 82.32 ยูโร
การปรับลดต่อตันเท่ากับตัวประกอบ CBAM (CBAM factor) × ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วน (cross-sectoral correction factor) × ค่าเบนช์มาร์ก CBAM (มาตรา 31 และระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2620) ตัวประกอบ CBAM ปี 2569 คือร้อยละ 97.5 ซึ่งเป็นสัดส่วนสิทธิแบบให้เปล่าที่ยังคงอยู่ (มาตรา 10a(1a) ของข้อบังคับ (Directive) 2003/87/EC)
ตัวประกอบปรับแก้ข้ามภาคส่วนคือร้อยละ 100 สำหรับแต่ละปีตั้งแต่ 2569 ถึง 2573 (คำวินิจฉัยการบังคับใช้ (EU) 2026/1862 (Implementing Decision)) ตัวอย่างการคำนวณในหน้านี้จึงใช้การปรับลดเท่ากับ 0.975 × ค่าเบนช์มาร์ก
ความคุ้มค่าของการทวนสอบค่าการปล่อยจริงขึ้นอยู่กับช่องว่างระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับการปล่อยจริงของสถานประกอบการ ช่องว่างนี้กว้างที่สุดสำหรับแหล่งกำเนิดที่ต้องใช้ตาราง "Other Countries and Territories"
สำหรับผู้ผลิต วิธีคำนวณเป็นไปตามสมการที่ 65 และ 66 ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2547 ซึ่งปันส่วนการปล่อยตามปริมาณไนโตรเจนของแต่ละสินค้า หลักการทั่วไปอยู่ในหน้าวิธีคำนวณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกฝังตัว
ทุกรหัส CN ปุ๋ยนับทั้งการปล่อยทางตรงและทางอ้อม การปล่อยทางตรงมาจากการเผาก๊าซธรรมชาติในขั้นการปฏิรูป CO2 จากกระบวนการที่ถูกตรึงไว้ในการสังเคราะห์ยูเรีย และ N2O จากการผลิตกรดไนตริก ส่วนการปล่อยทางอ้อมมาจากไฟฟ้าที่สถานประกอบการใช้
ค่าการปล่อยทางอ้อมจริงใช้ได้เฉพาะเมื่อเข้าเงื่อนไขในภาคผนวก IV ข้อ 6 ของระเบียบ (EU) 2023/956 หากไม่เข้าเงื่อนไข ต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงสำหรับไฟฟ้าที่ใช้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับรหัส CN ปุ๋ยภายใต้ CBAM
รหัส CN ของแอมโมเนียภายใต้ CBAM คืออะไร
แอมโมเนียภายใต้ CBAM มีรหัส CN 2 รหัส คือ 2814 10 00 สำหรับแอมโมเนียแอนไฮดรัส และ 2814 20 00 สำหรับแอมโมเนียในสารละลายน้ำ ทั้งสองรหัสอยู่ในตอนที่ 28 ภายใต้รายการประเภท 2814 ในภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956
ค่ามาตรฐานอ้างอิงของแอมโมเนียแอนไฮดรัสคือ 3.130 tCO2e ต่อตันในตาราง "Other Countries and Territories" และต่ำกว่าในประเทศที่มีตารางของตนเอง เช่น อียิปต์ 2.050 และไทย 2.240
รหัส CN ของยูเรียภายใต้ CBAM คืออะไร
ยูเรียอยู่ในประเภทย่อย CN 3102 10 (ยูเรีย ทั้งที่อยู่และไม่อยู่ในสารละลายน้ำ) ภายในรายการประเภท 3102 ในภาคผนวก I ซึ่งมีรหัส 8 หลัก 4 รหัส คือ 3102 10 12, 3102 10 15, 3102 10 19 และ 3102 10 90
ยูเรียที่มีไนโตรเจนเกินร้อยละ 45 ของน้ำหนักผลิตภัณฑ์แห้ง ซึ่งเป็นรูปแบบที่ซื้อขายหลัก ใช้รหัส 3102 10 19
หากใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงที่ราคาทางการของใบรับรองไตรมาส 3 ปี 2569 คือ 82.32 ยูโร ยูเรียจากอียิปต์ภายใต้รหัสนี้ที่นำเข้าในปี 2569 มีต้นทุน 43.17 ยูโรต่อตันสินค้า และยูเรียจากไทย 55.64 ยูโรต่อตันสินค้า
ปุ๋ยในตอนที่ 31 ทุกชนิดอยู่ภายใต้ CBAM หรือไม่
ไม่ใช่ CBAM ครอบคลุมเฉพาะประเภท 3102 และ 3105 ของตอนที่ 31 ยกเว้นรหัส CN 3105 60 00 (ปุ๋ยที่มีสองธาตุคือฟอสฟอรัสและโพแทสเซียม) ปุ๋ยจากสัตว์หรือพืช (ประเภท 3101) ปุ๋ยฟอสเฟต (ประเภท 3103) และปุ๋ยโพแทสเซียม (ประเภท 3104) ไม่อยู่ในภาคผนวก I ของระเบียบ (EU) 2023/956 จึงไม่มีหน้าที่ตาม CBAM
มีข้อยกเว้นหนึ่งที่เกิดจากการจัดพิกัด: สินค้าตอนที่ 31 ทุกชนิดที่บรรจุในรูปเม็ดหรือในหีบห่อไม่เกิน 10 กิโลกรัมจัดเข้า 3105 10 00 ซึ่งอยู่ในขอบเขต
เกณฑ์ยกเว้น 50 ตันของ CBAM ใช้กับการนำเข้าปุ๋ยหรือไม่
ใช้ได้ เกณฑ์ 50 ตันต่อปีตามมาตรา 2a ของระเบียบ (EU) 2023/956 ซึ่งแก้ไขโดยระเบียบ (EU) 2025/2083 ใช้กับการนำเข้าปุ๋ยเช่นเดียวกับทุกภาคส่วน CBAM ยกเว้นไฟฟ้าและไฮโดรเจน (มาตรา 2a(4))
ผู้นำเข้าที่นำเข้าสินค้า CBAM ทุกกลุ่มรวมไม่เกิน 50 ตันน้ำหนักสุทธิในปีปฏิทินได้รับยกเว้นจากหน้าที่ขออนุญาตและยื่นแบบ และต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า เกณฑ์นี้นับที่ระดับผู้นำเข้า รวมทุกรหัส CN และทุกแหล่งกำเนิด ไม่ใช่ต่อเที่ยวขนส่ง
N2O จากการใส่ปุ๋ยลงดินนับรวมในการคำนวณ CBAM หรือไม่
ไม่นับ CBAM นับเฉพาะการปล่อยในขั้นการผลิต N2O ที่ปล่อยเมื่อใส่ปุ๋ยไนโตรเจนลงดินเกษตรไม่อยู่ในขอบเขตของระเบียบ (EU) 2023/956
ระเบียบคิดราคา CO2 จากการปฏิรูปก๊าซธรรมชาติในการสังเคราะห์แอมโมเนีย CO2 จากกระบวนการที่ตรึงในยูเรีย และ N2O จากการผลิตกรดไนตริก การปล่อยหลังการผลิตจากการใช้ในไร่นาไม่นับ
ผู้นำเข้าปุ๋ยต้องใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงต่างจากภาคส่วนอื่นหรือไม่
ต่างกันที่ส่วนปรับเพิ่ม สำหรับปุ๋ยคือร้อยละ 1 ทุกปีตามภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ขณะที่เหล็ก ซีเมนต์ อะลูมิเนียม และไฮโดรเจนใช้ร้อยละ 10 ในปี 2569 และเพิ่มเป็นร้อยละ 30 ตั้งแต่ปี 2571
ส่วนปรับเพิ่มบวกเข้าก่อนหักการปรับลดตามการจัดสรรสิทธิแบบให้เปล่าและคิดราคาเต็ม ต้นทุนเมื่อใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงคำนวณจากค่ามาตรฐานอ้างอิงบวกร้อยละ 1 แล้วหักการปรับลด
ผู้นำเข้ายูเรียหรือแอมโมเนียมไนเตรตปริมาณมากยังควรพิจารณาใช้ข้อมูลที่ผ่านการทวนสอบ เพราะส่วนต่างระหว่างค่ามาตรฐานอ้างอิงกับการปล่อยจริงทุก tCO2e ต้องจ่ายตามราคาใบรับรองเต็ม
ปุ๋ยไทยมีค่ามาตรฐานอ้างอิงของตนเองหรือไม่
มี ตารางของประเทศไทยในภาคผนวก I ของระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2025/2621 ตามที่แทนที่ด้วยระเบียบการบังคับใช้ (EU) 2026/1740 มีค่าครบทั้ง 27 รหัสปุ๋ย ไม่มีรหัสใดต้องใช้ค่าของตาราง "Other Countries and Territories"
ตัวอย่างเช่น แอมโมเนียแอนไฮดรัส 2.240 tCO2e ต่อตัน ยูเรีย (3102 10 19) 1.540 และกรดไนตริก 2.130 ภาพรวมค่ามาตรฐานอ้างอิงสำหรับผู้ส่งออกอยู่ในหน้าค่ามาตรฐานอ้างอิงสำหรับผู้ส่งออก
ราคาคาร์บอนของไทยลดต้นทุน CBAM ของปุ๋ยได้หรือไม่
ยังไม่ได้ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใดภายใต้มาตรา 9 รวมถึงไทย และระเบียบการบังคับใช้ตามมาตรา 9 ยังไม่ได้รับการรับรอง
ราคาคาร์บอนเพียงรายการเดียวที่มีผลบังคับในไทยคือองค์ประกอบ 200 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าในภาษีสรรพสามิตน้ำมัน ซึ่งไม่ครอบคลุมก๊าซธรรมชาติและถ่านหิน
ก๊าซธรรมชาติเป็นวัตถุดิบหลักของแอมโมเนีย ดูรายละเอียดในหน้าการหักลดราคาคาร์บอนที่จ่ายในประเทศที่สาม
วิธีตรวจว่าสินค้าปุ๋ยอยู่ภายใต้ CBAM หรือไม่
การตรวจว่าการนำเข้าปุ๋ยมีหน้าที่ตาม CBAM หรือไม่ มี 4 ขั้นตอนดังนี้
- ยืนยันว่ารหัส CN 8 หลักในใบขนสินค้าขาเข้าอยู่ในรายการ 5 รายการของภาคผนวก I ข้างต้น โดยใช้รหัส CN ของสหภาพยุโรป ไม่ใช่พิกัดศุลกากรไทย
- ตรวจข้อยกเว้นเดียวคือ 3105 60 00 การจัดพิกัดตามรหัส CN เป็นตัวกำหนดขอบเขต ไม่ใช่ปริมาณไนโตรเจนของสินค้า
- ตรวจเกณฑ์ยกเว้น 50 ตัน หากการนำเข้าสินค้า CBAM ทุกภาคส่วนรวมไม่เกิน 50 ตันต่อปี ไม่ต้องยื่นแบบแสดงรายการ CBAM แต่ต้องแสดงการยกเว้นในใบขนสินค้าขาเข้า
- ตรวจว่ามีราคาคาร์บอนที่จ่ายจริงในประเทศแหล่งกำเนิดตามมาตรา 9 ของระเบียบ (EU) 2023/956 หรือไม่ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด
ค้นหารหัส CN ได้ที่เครื่องมือค้นหารหัส CN (ภาษาอังกฤษ) ซึ่งค้นได้ทั้งจากคำอธิบายสินค้าและรหัส CN และยืนยันขอบเขตได้ทันที ส่วนการประมาณต้นทุนของปุ๋ยไทยตามปริมาณของท่านใช้เครื่องคำนวณ CBAM (ภาษาอังกฤษ)
ผู้นำเข้าที่ซื้อปุ๋ยไนโตรเจนจากรัสเซีย อียิปต์ หรือแอลจีเรีย ยังใช้การหักลดตามมาตรา 9 ไม่ได้ เพราะ ณ วันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 ยังไม่มีการรับรองราคาคาร์บอนของประเทศใด
การปฏิบัติตาม CBAM ประกอบด้วยการได้รับอนุญาต ข้อมูลการปล่อยจริงหรือค่ามาตรฐานอ้างอิงของแต่ละสินค้า และการซื้อใบรับรอง ซึ่งเริ่มขายวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2570 (มาตรา 20(1)) ดูรายละเอียดในหน้า CBAM compliance for fertilizer importers (ภาษาอังกฤษ)
ผู้ผลิตนอกสหภาพยุโรปที่ส่งค่าการปล่อยจริงที่ผ่านการทวนสอบและต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิง ช่วยลดต้นทุน CBAM ของผู้นำเข้าในสหภาพยุโรปได้โดยตรง
ระเบียบ (EU) 2025/1227 เรียกเก็บอากรเพิ่มเติมจากปุ๋ยรัสเซียและเบลารุสในประเภท 3102 และรหัส CN 3105 20, 3105 30, 3105 40, 3105 51, 3105 59 และ 3105 90 โดยเริ่มที่ 40 ถึง 45 ยูโรต่อตันในเดือนกรกฎาคม 2568 และเพิ่มเป็น 315 ถึง 430 ยูโรต่อตันตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2571 อากรนี้ไม่ใช่ CBAM
ผู้ผลิตในอียิปต์ แอลจีเรีย และตรินิแดดและโตเบโกที่พิสูจน์ได้ว่าการปล่อยฝังตัวต่ำกว่าค่ามาตรฐานอ้างอิงจึงได้เปรียบในการแข่งขันอย่างชัดเจน การวิเคราะห์ด้านราคาและการลดคาร์บอนอยู่ในหน้าผลกระทบของ CBAM ต่อผู้ส่งออกปุ๋ย
หากต้องการวางแผนต้นทุนใบรับรอง หน้าค่ามาตรฐานอ้างอิง CBAM อธิบายโครงสร้างค่ามาตรฐานอ้างอิงของทุกภาคส่วน ตารางส่วนปรับเพิ่มที่ใช้กับปุ๋ย และวิธีใช้ค่ามาตรฐานอ้างอิงในแบบแสดงรายการ CBAM ประจำปีอย่างถูกต้อง
ภาพรวมของไทยอยู่ในหน้าCBAM กับประเทศไทย หากต้องการผู้ให้บริการด้านการคำนวณและการทวนสอบ ท่านขอรับการแนะนำได้ฟรีที่หน้าขอความช่วยเหลือ CBAM