CBAM (mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2) od 1 stycznia 2026 r. funkcjonuje w okresie docelowym.
Poniższe 18 odpowiedzi dotyczy pytań, które importerzy i agencje celne w Polsce zadają najczęściej: terminów, towarów, kosztu certyfikatów, organu przyznającego status, dostępu przez PUESC, kodów celnych, kar oraz przywozu z Ukrainy i Szwajcarii. Pełny obraz mechanizmu przedstawia przewodnik po CBAM.
Każdą odpowiedź można czytać osobno: pierwsze zdanie odpowiada na pytanie, kolejne uzupełniają je o polskie przepisy i instytucje (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, PUESC, KOBiZE, PCA) i odsyłają do strony ze szczegółami.
Wszystkie informacje podano według stanu na 13 listopada 2026 r. Podstawą jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiające mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, zmienione rozporządzeniem (UE) 2025/2083 (tzw. Omnibus). Artykuły przywołane bez wskazania aktu pochodzą z rozporządzenia (UE) 2023/956.
Od kiedy obowiązuje CBAM?
CBAM obowiązuje w pełnym zakresie od 1 stycznia 2026 r., kiedy rozpoczął się okres docelowy (art. 36 ust. 2 lit. b)).
Okres przejściowy trwał od 1 października 2023 r. do 31 grudnia 2025 r. i wymagał tylko kwartalnych sprawozdań CBAM, bez zakupu certyfikatów. Od 2026 r. przywóz towarów CBAM ponad próg 50 ton, a energii elektrycznej i wodoru bez progu, rodzi obowiązek rozliczenia certyfikatami CBAM, choć ich zakup i umorzenie nastąpią dopiero w 2027 r. Pierwszy cykl, łącznie z polskimi przepisami wykonawczymi, wyznacza trzynaście dat z poniższej tabeli.
| Data | Etap | Podstawa |
|---|---|---|
| 1 października 2023 r. | Początek okresu przejściowego (kwartalne sprawozdania CBAM) | art. 32 |
| 31 grudnia 2025 r. | Koniec okresu przejściowego | art. 32 |
| 1 stycznia 2026 r. | Początek okresu docelowego | art. 36 ust. 2 lit. b) |
| 13 stycznia 2026 r. | Wejście w życie polskiej ustawy nowelizującej i wyznaczenie Dyrektora IAS w Poznaniu | Dz. U. z 2025 r. poz. 1863; Dz. U. z 2026 r. poz. 11 |
| 31 marca 2026 r. | Termin wniosku o status, który pozwala na tymczasowy przywóz | art. 17 ust. 7a |
| 31 grudnia 2026 r. | Ostatni dzień stosowania kodu Y238 | komunikat PUESC z 30 września 2026 r. |
| 4 stycznia 2027 r. | Publikacja ceny certyfikatów za IV kwartał 2026 r. | art. 21 ust. 1a |
| 1 lutego 2027 r. | Początek sprzedaży certyfikatów CBAM na wspólnej centralnej platformie | art. 20 ust. 1 |
| 31 marca 2027 r. | Pierwsza kontrola obowiązku kwartalnego | art. 22 ust. 2 |
| 30 kwietnia 2027 r. | Kolejna ocena progu de minimis przez Komisję | art. 2a ust. 3 |
| 30 września 2027 r. | Pierwsza deklaracja CBAM i przekazanie certyfikatów do umorzenia, za przywóz z 2026 r. | art. 6 ust. 1; art. 22 ust. 1 |
| 31 października 2027 r. | Termin wniosku o odkup nadwyżki certyfikatów | art. 23 ust. 1 |
| 1 listopada 2027 r. | Anulowanie certyfikatów zakupionych za emisje z 2026 r. | art. 24 ust. 2 |
Dalsze etapy, aż do 2034 r., od którego dla towarów CBAM nie stosuje się już współczynnika CBAM, zawiera harmonogram CBAM.
Kogo dotyczy CBAM?
CBAM dotyczy każdego importera z siedzibą w Unii, który dopuszcza do obrotu towary CBAM powyżej progu 50 ton masy netto w roku kalendarzowym, liczonego łącznie dla wszystkich kodów CN (art. 2a i załącznik VII pkt 1).
Towary należą do sześciu sektorów z załącznika I: cement, energia elektryczna, nawozy, żeliwo i stal, aluminium oraz wodór. Wielkość firmy nie ma znaczenia: mała firma, która przywozi 60 ton śrub rocznie, ma te same obowiązki co koncern. Próg nigdy nie ma zastosowania do energii elektrycznej i wodoru (art. 2a ust. 4). Obowiązek może dotyczyć także pośredniego przedstawiciela celnego, który zgodzi się działać jako upoważniony zgłaszający CBAM (art. 5 ust. 1a).
Producent spoza UE nie ma własnych obowiązków. Wytyczne nr 1 Komisji (DG TAXUD) z 14 sierpnia 2026 r. stwierdzają, że operatorzy z siedzibą poza Unią nie muszą prowadzić żadnych działań w ramach CBAM. Mają jednak interes handlowy w przekazaniu zweryfikowanych emisji rzeczywistych, bo rozliczenie na wartościach domyślnych jest dla polskiego odbiorcy droższe.
Dla Polski CBAM ma duże znaczenie. W 2025 r. Polska była siódmym państwem członkowskim pod względem wartości przywozu towarów z kodów załącznika I spoza UE: 6,81 mld euro, czyli 6,1% przywozu UE27, i 9,53 mln ton bez energii elektrycznej (Eurostat, Comext DS-045409, dane pobrane 12 października 2026 r.; udział i miejsce wyliczyło cbamguide.com).
To statystyka handlu, a nie deklaracje CBAM, i obejmuje też towary pochodzenia zwolnionego, np. szwajcarskiego i norweskiego.
Czy CBAM to podatek albo cło?
Nie. CBAM to mechanizm oparty na certyfikatach, których cena odpowiada cenie uprawnień w EU ETS; nie jest podatkiem, cłem ani opłatą.
Upoważniony zgłaszający CBAM, czyli importer albo jego pośredni przedstawiciel celny, kupuje i przekazuje do umorzenia certyfikaty CBAM odpowiadające emisjom wbudowanym w towary, po odjęciu dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień. Podstawą prawną rozporządzenia (UE) 2023/956 jest polityka ochrony środowiska (art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), a nie prawo celne czy podatkowe. Elementy mechanizmu opisuje strona co to jest CBAM.
W prasie, a nawet w tytule strony podatki.gov.pl, CBAM bywa potocznie nazywany granicznym podatkiem węglowym. Sam rząd prostuje to w uzasadnieniu projektu ustawy (druk sejmowy nr 1855): CBAM „w ujęciu prawnym nie stanowi podatku, opłaty ani innej daniny publicznej”.
Rozporządzenie nie przesądza też, komu przypadają dochody: udział 75% dla budżetu UE to nieprzyjęty wniosek Komisji COM(2025) 574.
Certyfikat CBAM nie jest też uprawnieniem w ramach EU ETS. Uprawnienia w EU ETS są przedmiotem obrotu na rynku; certyfikaty CBAM kupuje się wyłącznie na wspólnej centralnej platformie, a nadwyżkę można jedynie zwrócić w drodze odkupu na wniosek (art. 23). Oba instrumenty łączy poziom ceny, nie rynek; zasady EU ETS opisuje osobna strona.
Ile kosztuje CBAM w 2026 r.?
Za towary przywiezione w III kwartale 2026 r. certyfikat CBAM kosztuje 82,32 euro za tonę ekwiwalentu dwutlenku węgla (t CO2e); Komisja opublikowała tę cenę 5 października 2026 r. (art. 21 ust. 1a).
W 2026 r. cena jest kwartalną średnią cen z aukcji EU ETS: 75,36 euro za I kwartał (opublikowana 7 kwietnia 2026 r.), 75,28 euro za II kwartał (6 lipca 2026 r.) i 82,32 euro za III kwartał. Cenę za IV kwartał Komisja ma opublikować 4 stycznia 2027 r. Od 2027 r. cena jest tygodniowa (art. 21 ust. 1); aktualne wartości pokazuje narzędzie cena certyfikatów CBAM.
Liczba certyfikatów na tonę towaru to specyficzne emisje wbudowane minus dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień, nie mniej niż zero (art. 31; rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/2620).
Dostosowanie to iloczyn trzech wielkości: współczynnika CBAM (97,5% w 2026 r., czyli część przydziału bezpłatnych uprawnień, która pozostaje, art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE), jednorodnego międzysektorowego współczynnika korygującego (100% w latach 2026 do 2030, decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/1862) i wskaźnika CBAM (benchmark) danego towaru.
Zweryfikowany przykład dotyczy 1 000 ton półproduktów ze stali niestopowej z Turcji (Türkiye), kod CN 7207 11 14, przywiezionych w 2026 r., rozliczanych na wartościach domyślnych. Cztery kroki obliczenia podaje poniższa lista.
- Emisje wbudowane z narzutem (mark-up) 10%: 2,310 × 1,10 = 2,541 t CO2e na tonę (załącznik I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2621, sprostowany rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2026/1740).
- Dostosowanie przydziału bezpłatnych uprawnień: 0,975 × 1,00 × 1,364 = 1,3299 (domyślny wskaźnik CBAM z kolumny B, ścieżka produkcyjna wielkopiecowa BF/BOF).
- Certyfikaty na tonę: 2,541 minus 1,3299 = 1,2111.
- Koszt: 1,2111 × 82,32 euro = 99,70 euro za tonę, czyli 1 211,1 certyfikatu i 99 697,75 euro za 1 000 ton.
To 47,7% wartości brutto emisji (209 175,12 euro), bo każda tona CO2e powyżej wskaźnika CBAM, łącznie z całym narzutem, jest rozliczana po pełnej cenie. Uproszczenie spotykane w starszych publikacjach, czyli przyjęcie niewielkiego procentu kosztu brutto, daje 5,23 euro za tonę i zaniża obowiązek mniej więcej 19 razy.
Ten sam kod CN z Ukrainy (wartość domyślna 2,397 t CO2e na tonę, z narzutem 2,6367) wymaga 1,3068 certyfikatu, czyli 107,58 euro za tonę (obliczenie cbamguide.com tą samą metodą, przykład w kalkulatorze).
Koszt zmienia się co roku z dwóch przyczyn zapisanych w prawie: narzut rośnie do 20% w 2027 r. i 30% od 2028 r., a współczynnik CBAM spada do 95% w 2027 r. i 51,5% w 2030 r.
Przy niezmienionej cenie 82,32 euro ten sam półprodukt z Turcji przywieziony w 2027 r. wymagałby 1,4762 certyfikatu i 121,52 euro za tonę (ilustracja, nie prognoza ceny).
Kalkulator CBAM stosuje tę samą metodę dla wybranego kraju pochodzenia i kodu CN. Wynik to szacunek oparty na oficjalnych wartościach domyślnych i wskaźnikach CBAM (rozporządzenia wykonawcze (UE) 2025/2621 i 2025/2620); wiążąca jest liczba z deklaracji CBAM. Szczegóły obliczeń zawiera strona certyfikaty CBAM.
Jakie towary obejmuje CBAM?
CBAM obejmuje towary z 42 pozycji załącznika I, podzielone na sześć sektorów.
Sześć sektorów wraz z przykładowymi towarami wymienia poniższa lista.
- Żeliwo i stal (15 pozycji): półprodukty, wyroby płaskie walcowane, pręty, rury, śruby i nakrętki, aglomerowana ruda żelaza (kod CN 2601 12 00)
- Cement (6 pozycji): klinkier, cement portlandzki, cement glinowy, glina kalcynowana
- Aluminium (14 pozycji): aluminium nieobrobione, profile, blachy, folie
- Nawozy (5 pozycji): amoniak, kwas azotowy, mocznik, nawozy wieloskładnikowe
- Energia elektryczna (1 pozycja)
- Wodór (1 pozycja)
Decyduje wyłącznie kod CN w zgłoszeniu celnym: wyroby dalszego przetworzenia, takie jak śruby, również są objęte CBAM, jeżeli ich kod znajduje się w załączniku I. Sprawdzenie ułatwia lista kodów CN objętych CBAM i narzędzie wyszukiwarka kodów CN.
Dla cementu komunikat PUESC z 19 października 2026 r. wprowadził cztery nowe kody TARIC (2523 10 00 10, 2523 10 00 90, 2523 90 00 10, 2523 90 00 90) i zalecił przegląd zgłoszeń celnych złożonych od 1 stycznia 2026 r.
Lista może się wydłużyć. Wniosek Komisji COM(2025) 989 (nieprzyjęty) dodałby od 1 stycznia 2028 r. wyroby stalowe i aluminiowe niższego szczebla: około 180 według Komisji, około 200 w podejściu ogólnym Rady z 12 czerwca 2026 r., około 457 w mandacie Parlamentu Europejskiego z 15 września 2026 r. (szacunek).
Według prasy pierwszy trilog 20 października 2026 r. zakończył się bez ogólnego porozumienia; drugi zapowiedziano na 30 listopada 2026 r. Stan prac opisuje strona o rozszerzeniu CBAM na produkty niższego szczebla.
Jak działa próg 50 ton?
Importer jest zwolniony, jeżeli łączna masa netto towarów CBAM przywiezionych w roku kalendarzowym, ze wszystkich kodów CN razem, nie przekracza 50 ton (art. 2a i załącznik VII pkt 1, tzw. jednolity próg masy).
Zwolnienie deklaruje się w zgłoszeniu celnym (art. 2a ust. 1), w Polsce kodem dokumentu TARIC Y137. Według instrukcji PUESC kod ten podaje również importer, który ma status, ale nie przekracza 50 ton. Jeżeli organ celny wie, że próg został przekroczony, a w zgłoszeniu brak właściwego kodu, zgłoszenie nie zostanie przyjęte do systemu AIS/IMPORT PLUS. Importer, który przekroczy próg w trakcie roku, podlega wszystkim obowiązkom za wszystkie towary przywiezione w tym roku kalendarzowym (art. 2a ust. 2).
Pierwsza ocena progu, opublikowana przez Komisję 30 września 2026 r., wykazała, że zwolnienie obejmuje 0,87% emisji wbudowanych; próg pozostał bez zmian. Kolejna ocena ma nastąpić do 30 kwietnia 2027 r. (art. 2a ust. 3). Przykłady liczenia progu zawiera strona próg de minimis CBAM.
Czy CBAM dotyczy osób prywatnych i przesyłek pocztowych?
Tak. Polska instrukcja wypełniania zgłoszeń celnych nie przewiduje dla CBAM żadnych zwolnień podmiotowych, także dla osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
Instrukcja PUESC (pkt 6.14.1) stwierdza: „Nie ma zwolnień podmiotowych dla importera będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej (transakcje C2C i B2C)”. Gdy importer nie ma numeru EORI, do systemu unijnego trafiają jego PESEL lub NIP i adres. Próg 50 ton obowiązuje jednak tak samo jak w przypadku firm, a zwolnienie trzeba zadeklarować kodem Y137.
Towary CBAM nie mogą być też zgłaszane w zestawach danych H6 i H7, używanych dla przesyłek pocztowych i przesyłek o niskiej wartości: instrukcja traktuje je jako zakazy i ograniczenia pozataryfowe.
Towary powracające (art. 203 unijnego kodeksu celnego) nadal wymagają kodów CBAM, a w deklaracji CBAM upoważniony zgłaszający CBAM wykazuje dla nich zero (art. 6 ust. 5). Wszystkie reguły opisuje strona zgłoszenie celne towarów CBAM.
Kto w Polsce przyznaje status upoważnionego zgłaszającego CBAM?
W Polsce o przyznaniu, odmowie przyznania i cofnięciu statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM decyduje Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (organ Krajowej Administracji Skarbowej), a nie KOBiZE (art. 54b ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji; rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 stycznia 2026 r., Dz. U. z 2026 r. poz. 11).
Polska wskazała Komisji dwa właściwe organy (Dz. Urz. UE C/2026/4231 z 31 lipca 2026 r.): Izbę Administracji Skarbowej w Poznaniu i KOBiZE (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami w Instytucie Ochrony Środowiska, Państwowym Instytucie Badawczym). KOBiZE prowadził procedurę korekty sprawozdań CBAM z okresu przejściowego. Na wniosek Dyrektora IAS w Poznaniu KOBiZE wydaje w ciągu 21 dni opinię o przewidywanej wysokości zobowiązań wnioskodawcy lub o spełnianiu warunków dotyczących deklaracji CBAM i zarządzania certyfikatami; jeżeli jej w tym terminie nie wyda, przyjmuje się, że nie zgłasza zastrzeżeń (art. 54b ust. 9 do 11 ustawy).
Wniosek składa się w unijnym rejestrze CBAM, nie w polskim urzędzie (art. 54b ust. 3 ustawy). Organ ocenia go w ciągu 120 dni kalendarzowych (art. 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/486).
Postępowanie toczy się według wybranych przepisów Ordynacji podatkowej (art. 54b ust. 14 ustawy). Oficjalnej liczby wniosków ani przyznanych statusów w Polsce nie opublikowano (stan na 13 listopada 2026 r.).
Wnioskodawca, który prowadzi działalność krócej niż przez dwa lata obrotowe poprzedzające rok złożenia wniosku, składa gwarancję CBAM (art. 17 ust. 5): bankową lub ubezpieczeniową, płatną na pierwsze żądanie.
Przyjmuje ją Dyrektor IAS w Poznaniu, który przy ustalaniu kwoty może zwrócić się do KOBiZE. Gwarancję za przywóz z 2026 r. zwalnia się po 30 września 2028 r. Całą procedurę opisuje strona upoważniony zgłaszający CBAM.
Jak uzyskać dostęp do rejestru CBAM w Polsce?
W Polsce dostęp do rejestru CBAM uzyskuje się przez PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych), z uprawnieniem „Dostęp do rejestru CBAM”; nie trzeba zakładać osobnego konta EU Login (art. 54a ust. 1 i 2 ustawy).
Polska korzysta z krajowej ścieżki uwierzytelniania przewidzianej w art. 8 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/3210. Pięć kroków, od konta na PUESC do decyzji o statusie, podaje poniższa lista (na podstawie strony usługi na PUESC i strony Ministerstwa Klimatu i Środowiska, odczytanych 13 listopada 2026 r.).
- Konto na PUESC i rejestracja firmy na platformie z numerem EORI („cło (EORI)”).
- Uprawnienie rozszerzone „Dostęp do rejestru CBAM” dla osoby działającej w imieniu firmy, nadawane formularzem WPE0001; pełnomocnictwo musi wprost obejmować to uprawnienie, a oryginały papierowe trafiają do Wydziału Centralna Rejestracja w Izbie Administracji Skarbowej w Poznaniu.
- Logowanie: z odnośnika Komisji do portalu zgłaszającego CBAM użytkownik przechodzi do portalu uwierzytelniającego TAXUD, w oknie „Skąd Jesteś, Where Are You From?” wybiera domenę celną, kraj „Poland” i rolę „Pracownik” albo „Przedsiębiorca” (nie „Przedstawiciel celny”), a następnie loguje się na PUESC.
- Wniosek o przyznanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM w portalu zgłaszającego CBAM, z oświadczeniem pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 233 § 6 Kodeksu karnego), że informacje z art. 5 ust. 5 lit. a) do c), e), f) i h) są pełne i prawdziwe (art. 54b ust. 4 i 5 ustawy).
- Decyzja Dyrektora IAS w Poznaniu; według Ministerstwa Finansów (odpowiedź na interpelację nr 14433 z 14 stycznia 2026 r.) cały proces, od złożenia wniosku po wydanie upoważnienia, przebiega w systemie przygotowanym przez Komisję Europejską.
Dostęp do rejestru to jeszcze nie status: rejestracja w portalu nie uprawnia do przywozu powyżej 50 ton. EU Login pozostaje ogólną ścieżką Komisji, wykorzystywaną m.in. przez operatorów spoza UE w sekcji O3CI i przez weryfikatorów. Szczegóły zawiera strona rejestr CBAM.
Newsletter po angielsku: alerty o cenie certyfikatów CBAM i zmiany przepisów, które mają znaczenie, a co tydzień informacje o wszystkim, co dotyczy CBAM. Bez spamu, rezygnacja w dowolnym momencie.
Na potrzeby tych powiadomień przechowujemy wyłącznie Państwa adres e-mail. Polityka prywatności (po angielsku)
Co to jest numer CBAM i jakie kody podaje się w zgłoszeniu celnym?
„Numer CBAM” to niepowtarzalny numer rachunku CBAM, który rejestr CBAM nadaje upoważnionemu zgłaszającemu CBAM po pozytywnej decyzji (art. 16 ust. 1); w Polsce podaje się go w zgłoszeniu celnym towarów CBAM po kodzie dokumentu TARIC Y128.
Format według wykazu zmian do instrukcji PUESC (zmiana nr 4 z 18 grudnia 2025 r.) to CBAM-XX-YYYY-AAANNNNNNNNNNN: kod państwa, rok, trzy litery i jedenaście cyfr. Numer nie jest numerem EORI ani loginem do rejestru. Przy kodzie Y128 system przekazuje do UE numer EORI importera i zgłaszającego wraz z numerem rachunku i weryfikuje status. Więcej informacji zawiera strona numer CBAM.
Importer, który złożył wniosek do 31 marca 2026 r. i nadal czeka na decyzję, przywozi towary z kodem Y238 i numerem wniosku w formacie APPL-XX-YYYY-AAANNNNNNNNNNNN (art. 17 ust. 7a).
Kod Y238 można stosować do 31 grudnia 2026 r. (komunikat Departamentu Ceł Ministerstwa Finansów na PUESC z 30 września 2026 r.), także wtedy, gdy decyzja jest wstrzymana do rozpatrzenia odwołania. Instrukcja PUESC w pkt 6.14.1 nadal podaje datę 27 września 2026 r. (stan na 13 listopada 2026 r.), która jest już nieaktualna.
Kody dokumentów TARIC, które instrukcja PUESC przewiduje dla przywozu towarów CBAM, zestawia poniższa tabela.
| Kod | Zastosowanie |
|---|---|
| Y128 | Numer rachunku CBAM upoważnionego zgłaszającego CBAM |
| Y238 | Wniosek o status złożony do 31 marca 2026 r., decyzji jeszcze brak; do 31 grudnia 2026 r. |
| Y137 | Zwolnienie de minimis (art. 2a); nigdy dla energii elektrycznej i wodoru |
| Y134 | Towary pochodzące z Büsingen, Helgolandu lub Livigno |
| Y135 | Zwolnienie z art. 2 ust. 3 (towary wojskowe) |
| Y136 | Zwolnienie z art. 2 ust. 3a (energia elektryczna i wodór z szelfu kontynentalnego lub wyłącznej strefy ekonomicznej) |
| Y237 | Towary pochodzenia UE |
Wnioski złożone po 31 marca 2026 r. nie dają prawa do tymczasowego przywozu: według komunikatu PUESC z 11 maja 2026 r. przywóz powyżej progu jest możliwy dopiero od uzyskania statusu.
Czy CBAM został przesunięty?
Nie. Okres docelowy rozpoczął się zgodnie z planem 1 stycznia 2026 r. i żaden akt prawny nie przesunął tego terminu.
Rozporządzenie (UE) 2025/2083 z dnia 8 października 2025 r. (tzw. Omnibus), opublikowane 17 października 2025 r. i obowiązujące od 20 października 2025 r., uprościło zasady, ale ich nie odroczyło. Wyznaczyło termin pierwszej deklaracji CBAM na 30 września 2027 r., zastąpiło dawny próg wartościowy jednolitym progiem masy 50 ton i obniżyło obowiązek kwartalny do 50%. Zmiany zestawia strona Omnibus CBAM.
Część polskich stron sprzed Omnibusa, nadal widocznych w wyszukiwarce, podaje dawny termin pierwszej deklaracji i wyższy obowiązek kwartalny, a artykuły prasowe z 2026 r. opisują koszt 2026 r. jako niewielki procent emisji.
Obie informacje są nieaktualne lub błędne: towary przywiezione w 2026 r. rodzą obowiązek certyfikatów do umorzenia do 30 września 2027 r., liczony metodą kosztu netto.
Otwarte pozostają dwie kwestie, które nie zmieniają obecnego harmonogramu. Komisja zapowiedziała kompleksowy przegląd CBAM w 2027 r. (komunikat MEX/26/2159 z 14 października 2026 r.). Wniosek COM(2026) 616 przesunąłby koniec przydziału bezpłatnych uprawnień dla towarów CBAM z 2034 r. na 2038 r.: to wniosek, nie prawo.
Kiedy kupuje się i umarza certyfikaty CBAM?
Certyfikaty CBAM kupuje się od 1 lutego 2027 r. na wspólnej centralnej platformie, także za towary przywiezione w 2026 r., a przekazuje do umorzenia do 30 września każdego roku, po raz pierwszy do 30 września 2027 r. (art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1).
Certyfikaty sprzedaje państwo członkowskie, w którym siedzibę ma upoważniony zgłaszający CBAM; umowę dotyczącą platformy Komisja zawarła 30 czerwca 2026 r. z European Dynamics SA. Polskie przepisy nie wskazują jeszcze organu, który sprzedaje i odkupuje certyfikaty w imieniu Polski (stan na 13 listopada 2026 r.); rząd zapowiedział odrębną ustawę. Działanie platformy opisuje strona wspólna centralna platforma.
Od 2027 r. na koniec każdego kwartału na rachunku muszą znajdować się certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach przywiezionych od początku roku kalendarzowego, z uwzględnieniem dostosowania przydziału bezpłatnych uprawnień (art. 22 ust. 2).
Pierwsza kontrola przypada na 31 marca 2027 r.; za przywóz z 2026 r. obowiązek ten nie istnieje. Zasady opisuje strona obowiązek kwartalny.
Wniosek o odkup nadwyżki składa się do 31 października (art. 23 ust. 1). Liczba odkupionych certyfikatów jest ograniczona do liczby, którą upoważniony zgłaszający CBAM musiał zakupić zgodnie z art. 22 ust. 2 w roku kalendarzowym zakupu (art. 23 ust. 2).
Certyfikaty kupione w 2027 r. za 2026 r. można odkupić tylko w 2027 r., a 1 listopada 2027 r. Komisja je anuluje (art. 23 ust. 2a i art. 24 ust. 2).
Jakie kary przewiduje CBAM?
Upoważniony zgłaszający CBAM, który do 30 września nie przekaże do umorzenia należnych certyfikatów, płaci za każdy brakujący certyfikat karę za przekroczenie emisji z EU ETS: 100 euro za t CO2e przed indeksacją według europejskiego wskaźnika cen konsumpcyjnych (art. 26 ust. 1).
Zapłata nie zwalnia z umorzenia brakujących certyfikatów (art. 26 ust. 3). Osoba inna niż upoważniony zgłaszający CBAM płaci od trzech do pięciu razy więcej, od 300 do 500 euro za certyfikat przed indeksacją (art. 26 ust. 2). Importer bez statusu, który przekroczył 50 ton, po zapłacie kary jest zwolniony z deklaracji i umorzenia za te przywozy (art. 26 ust. 2a).
W Polsce art. 26 stosuje się bezpośrednio, ale polskie przepisy nie wskazują jeszcze organu, który nakłada te kary i przegląda deklaracje CBAM (stan na 13 listopada 2026 r.); rząd zapowiedział odrębną ustawę dla okresu docelowego.
Administracyjna kara pieniężna od 10 do 50 euro za tonę niezgłoszonych emisji wbudowanych, nakładana przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (art. 54g ustawy), dotyczy wyłącznie sprawozdań z okresu przejściowego.
Niedobór certyfikatów w ramach obowiązku kwartalnego nie oznacza kary za każdą brakującą tonę: właściwy organ wzywa do uzupełnienia w terminie jednego miesiąca (art. 22 ust. 3), a poważne lub powtarzające się naruszenie może prowadzić do cofnięcia statusu (art. 17 ust. 8).
Bez statusu przywóz powyżej 50 ton jest niemożliwy, poza tymczasowym przywozem z kodem Y238 do 31 grudnia 2026 r. Wszystkie przypadki opisuje strona kary CBAM.
Czy potrzebny jest akredytowany weryfikator?
Akredytowany weryfikator jest potrzebny tylko wtedy, gdy emisje wbudowane ustala się na podstawie emisji rzeczywistych; deklaracja na wartościach domyślnych nie wymaga weryfikacji (art. 8 ust. 1).
Na dzień 12 listopada 2026 r. udokumentowano siedem jednostek weryfikujących akredytowanych przez pięć krajowych jednostek akredytujących: EmiCert S.A. (ESYD, Grecja), Bureau Veritas Italia S.p.A., RINA Services S.p.A. i SGS ICS Italia S.r.l. (Accredia, Włochy), Intertek Certification AB (Swedac, Szwecja), ISSC z Damietty w Egipcie (RvA, Holandia, 22 października 2026 r., procedura TAB, pierwsza jednostka spoza UE) oraz SGS BELGIUM nv (BELAC, Belgia, zakres ważny od 5 listopada 2026 r.). Oficjalna lista Komisji nie została opublikowana.
Żadna z siedmiu jednostek nie jest polska. Polskie Centrum Akredytacji (PCA) uruchomiło akredytację CBAM komunikatem nr 474 z 18 maja 2026 r., w trybie pilotażu, ale do 12 listopada 2026 r. nie udokumentowało żadnej akredytacji CBAM.
DNV ogłosiło 6 listopada 2026 r. uzyskanie akredytacji Accredia, ale Accredia do 11 listopada 2026 r. jej nie opublikowała, dlatego nie uwzględniamy DNV w zestawieniu.
Tylko krajowe jednostki akredytujące państw członkowskich UE akredytują weryfikatorów CBAM (rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2025/2551); PCA należy do siedmiu jednostek, które przyjmują wnioski od weryfikatorów spoza UE (zestawienie Komisji z 21 października 2026 r.).
Polski importer może korzystać z weryfikatora akredytowanego przez dowolną krajową jednostkę akredytującą UE. Aby rozliczać emisje rzeczywiste, operator spoza UE przekazuje 16 danych z raportu operatora na temat wielkości emisji (załącznik IV pkt 1.2 do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2547), w języku angielskim (art. 10 ust. 4 tego rozporządzenia), zweryfikowanych przez akredytowanego weryfikatora. Listę z zakresami zawiera strona akredytowani weryfikatorzy CBAM.
Czy CBAM dotyczy towarów ze Szwajcarii?
Nie, jeżeli towary pochodzą ze Szwajcarii w rozumieniu unijnych reguł niepreferencyjnego pochodzenia (art. 59 unijnego kodeksu celnego): są one wyłączone z zakresu CBAM (art. 2 ust. 4 i załącznik III pkt 1).
Podstawą wyłączenia jest powiązanie szwajcarskiego systemu handlu uprawnieniami z EU ETS. Liczy się pochodzenie, nie trasa: chińska stal, która przejeżdża przez Szwajcarię lub przechodzi tam niewielką obróbkę, pozostaje objęta CBAM. Szwajcarska firma bez siedziby w Unii nie może sama uzyskać statusu. Jeżeli przywozi do Polski towary CBAM pochodzące spoza Szwajcarii, np. chińską stal ze szwajcarskiego magazynu, status musi uzyskać jej pośredni przedstawiciel celny, na którym spoczywają obowiązki CBAM (art. 5 ust. 2).
W Polsce dla towarów pochodzenia szwajcarskiego, norweskiego, islandzkiego i z Liechtensteinu oraz z Ceuty i Melilli nie podaje się żadnego kodu CBAM: instrukcja PUESC przewiduje dla nich standardową weryfikację warunków dotyczących pochodzenia. Kod Y134 dotyczy tylko Büsingen, Helgolandu i Livigno, które nie mają kodów GEONOM.
Czy CBAM dotyczy towarów z Ukrainy?
Tak. Przywóz z Ukrainy nie korzysta z żadnego zwolnienia z CBAM, a ukraińska opłata emisyjna nie została uznana na podstawie art. 9.
Ukraina pobiera od 2011 r. podatek od emisji CO2 ze źródeł stacjonarnych; od 1 stycznia 2022 r. wynosi on 30 hrywien za tonę (Kodeks podatkowy Ukrainy, art. 243.4), czyli około 0,60 euro według kursu Narodowego Banku Ukrainy z 12 października 2026 r. Żadna opłata emisyjna państwa trzeciego nie została uznana na podstawie art. 9 (stan na 12 października 2026 r.), a akt wykonawczy do tego artykułu nie został przyjęty (stan na 23 października 2026 r.). Kijów zwrócił się do UE o ulgę w CBAM; zwolnienia nie ma. Zasady opisuje strona odliczenie ceny CO2.
Ukraina jest ważnym dostawcą dla całej Unii: w 2025 r. przywóz stali z Ukrainy do UE27, bez rudy żelaza, wyniósł 4,25 mln ton i 2,45 mld euro, czwarte miejsce pod względem ilości (Eurostat, Comext DS-045409, 2025).
To dane dla całej UE, nie dla Polski; podziału według kraju pochodzenia dla poszczególnych państw członkowskich w tych danych nie ma. Koszt dla półproduktu stalowego z Ukrainy podano wyżej, w odpowiedzi o kosztach, a sektor opisuje strona stal w CBAM.
Czym różni się sprawozdanie CBAM od deklaracji CBAM?
Sprawozdanie CBAM było kwartalnym raportem okresu przejściowego, zakończonego 31 grudnia 2025 r. (art. 35); deklaracja CBAM to roczna deklaracja okresu docelowego, składana do 30 września, po raz pierwszy do 30 września 2027 r. za towary przywiezione w 2026 r. (art. 6 ust. 1).
Deklaracja CBAM po raz pierwszy łączy raportowanie z obowiązkiem finansowym: zawiera ilość przywiezionych towarów, emisje wbudowane, liczbę certyfikatów do umorzenia i, przy emisjach rzeczywistych, sprawozdania z weryfikacji (art. 6 ust. 2). Treść deklaracji opisuje strona deklaracja CBAM. Obowiązku kwartalnego z art. 22 ust. 2, obowiązującego od 2027 r., nie należy mylić ze sprawozdaniem CBAM.
Dokumentację potrzebną do obliczenia emisji wbudowanych przechowuje się do końca czwartego roku po roku, w którym deklaracja została złożona lub powinna była zostać złożona (art. 7 ust. 5 i 6): dla przywozu z 2026 r. do 31 grudnia 2031 r.
Administracyjne kary pieniężne za niezgłoszone emisje wbudowane w sprawozdaniach z okresu przejściowego określa art. 54g polskiej ustawy; do nieprzekazania do umorzenia certyfikatów należnych w okresie docelowym stosuje się art. 26.
Czy potrzebne jest oprogramowanie lub doradca CBAM?
Nie, nie są obowiązkowe. Rozporządzenie wymaga statusu, danych i deklaracji, a nie konkretnego narzędzia.
Oprogramowanie CBAM pomaga przy dużej liczbie przywozów: sprawdza kody CN, zbiera dane od dostawców, oblicza emisje wbudowane i pilnuje terminów. Przegląd oprogramowania CBAM opisuje dostawców na podstawie informacji z ich własnych stron, które warto sprawdzić przed wyborem. Firmy, które wolą powierzyć komuś wniosek o status, zbieranie danych od dostawców i planowanie zakupu certyfikatów, znajdą tu doradców CBAM.
Strona zapytanie o usługodawcę CBAM przekazuje zapytanie usługodawcom w siedmiu obszarach: weryfikator, doradca, usługa upoważnionego zgłaszającego CBAM, oprogramowanie, dane od dostawców, szkolenia i obliczanie emisji. Bezpłatnie dla Państwa. Jeżeli powierzą Państwo zlecenie usługodawcy, któremu przekazaliśmy zapytanie, usługodawca może zapłacić cbamguide.com prowizję za polecenie; nie decyduje ona o tym, kto jest wymieniony ani w jaki sposób.
Powyższe 18 odpowiedzi obejmuje najczęstsze pytania, ale nie zastępuje analizy konkretnego przypadku. Pojęcia użyte na tej stronie wyjaśnia słownik CBAM, a kolejne kroki importera zestawia strona procedura CBAM.